Svacchandatantra 4

एकेनोच्चारयेत्तत्त्वं करणेन विचक्षणः । नाडीश्चाथ द्वितीयेन द्वाराणि च निरोधयेत्

ekenoccārayettattvaṃ karaṇena vicakṣaṇaḥ / nāḍīścātha dvitīyena dvārāṇi ca nirodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयं करणं दिव्यं कृत्वा वै तत्त्वमुच्चरेत् । पूरकं कुम्भकं कृत्वा सर्वद्वाराणि रोधयेत्

tṛtīyaṃ karaṇaṃ divyaṃ kṛtvā vai tattvamuccaret / pūrakaṃ kumbhakaṃ kṛtvā sarvadvārāṇi rodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुदद्वारेण रुद्धेन रुद्धान्यत्र भवन्ति हि । द्वारमेकं ततश्चोर्ध्वे प्रवहत्तद्विचिन्तयेत्

gudadvāreṇa ruddhena ruddhānyatra bhavanti hi / dvāramekaṃ tataścordhve pravahattadvicintayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाडयो ग्रन्थिपद्माश्च ये ऽधोमुखगताः प्रिये । ते कुम्भकेन संरुद्धा विकसन्ति समन्ततः

nāḍayo granthipadmāśca ye 'dhomukhagatāḥ priye / te kumbhakena saṃruddhā vikasanti samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करणं तु ततः कृत्वा लक्षणं तस्य वै शृणु । जिह्वा तु तालुके योज्या किंचिदूर्ध्वं न संस्पृशेत्

karaṇaṃ tu tataḥ kṛtvā lakṣaṇaṃ tasya vai śṛṇu / jihvā tu tāluke yojyā kiṃcidūrdhvaṃ na saṃspṛśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईषत्प्रसार्य वक्त्रं तु किंचिदोष्ठौ न संस्पृशेत् । दन्तपङ्क्ती तथैवेह दृष्टिश्चाधोर्ध्ववर्जिता

īṣatprasārya vaktraṃ tu kiṃcidoṣṭhau na saṃspṛśet / dantapaṅktī tathaiveha dṛṣṭiścādhordhvavarjitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कायं समुन्नतं कृत्वा करणं दिव्यमुच्यते । दिव्यं च करणं कृत्वा तत्त्वस्योच्चारणं कुरु

kāyaṃ samunnataṃ kṛtvā karaṇaṃ divyamucyate / divyaṃ ca karaṇaṃ kṛtvā tattvasyoccāraṇaṃ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भितश्चैव यः प्राणो रेचयेत्तं शनैः शनैः । नाडयो ग्रन्थिपद्माश्च देहे याःसंव्यवस्थिताः

kumbhitaścaiva yaḥ prāṇo recayettaṃ śanaiḥ śanaiḥ / nāḍayo granthipadmāśca dehe yāḥsaṃvyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेचकेन समाक्षिप्ता ऊर्ध्वस्रोतो भवन्ति ते । ततो वै ज्ञानशूलेन ग्रन्थीन्भिन्दन् समुच्चरेत्

recakena samākṣiptā ūrdhvasroto bhavanti te / tato vai jñānaśūlena granthīnbhindan samuccaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भित्वा हृत्पद्मग्रन्थिं तु ततः शब्दः प्रजायते । यदाकाशसमायोगात् घोषशब्दोपमो भवेत्

bhitvā hṛtpadmagranthiṃ tu tataḥ śabdaḥ prajāyate / yadākāśasamāyogāt ghoṣaśabdopamo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठस्थो विरमेच्छब्दः कण्ठं प्राप्य वरानने । भिन्दतः कण्ठदेशं तु शब्दो धुगधुगायते

kaṇṭhastho viramecchabdaḥ kaṇṭhaṃ prāpya varānane / bhindataḥ kaṇṭhadeśaṃ tu śabdo dhugadhugāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालुमध्यगतः प्राणो यदा भवति सुव्रते । बिन्दतस्तालुग्रन्थिं तु शब्दो घुमघुमायते

tālumadhyagataḥ prāṇo yadā bhavati suvrate / bindatastālugranthiṃ tu śabdo ghumaghumāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ते ऽनुभवाः प्रोक्ताः प्राणे चरति सुव्रते । त्रयस्ते ऽष्टकलाः प्रोक्ता उपर्युपरितः क्रमात्

evaṃ te 'nubhavāḥ proktāḥ prāṇe carati suvrate / trayaste 'ṣṭakalāḥ proktā uparyuparitaḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठेत्स यत्र वै प्राण आत्मा तद्गतिमाप्नुयात् । तत्तद्रूपं भवेत्तस्य स्थानभावानुरूपतः

tiṣṭhetsa yatra vai prāṇa ātmā tadgatimāpnuyāt / tattadrūpaṃ bhavettasya sthānabhāvānurūpataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रुवोर्मध्यं यदा गच्छेत् स्फोटशब्दस्तु जायते । बिन्दुं भेदयतो देवि शब्दो धुमधुमायते

bhruvormadhyaṃ yadā gacchet sphoṭaśabdastu jāyate / binduṃ bhedayato devi śabdo dhumadhumāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिर्वै नारिकीलेन आचार्यः सह बिन्दुना । अभिन्नेन कुतो मोक्षं सबाह्याभ्यन्तरं प्रिये

kapirvai nārikīlena ācāryaḥ saha bindunā / abhinnena kuto mokṣaṃ sabāhyābhyantaraṃ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भित्वा बिन्दुं ततो देवि अर्धचन्द्रं विभेदयेत् । भिद्यतश्चार्धचन्द्रस्य ललाटे झिमिझिमायते

bhitvā binduṃ tato devi ardhacandraṃ vibhedayet / bhidyataścārdhacandrasya lalāṭe jhimijhimāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धचन्द्रं तु भित्त्वा वै भेदयेत्तु निरोधिनीम् । तस्यास्तु भिद्यमानायाः शब्दः सिमिसिमायते

ardhacandraṃ tu bhittvā vai bhedayettu nirodhinīm / tasyāstu bhidyamānāyāḥ śabdaḥ simisimāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थनत्रयमिदं देवि पञ्चपञ्चकलान्वितम् । प्राणस्य चरतस्तत्र यस्मिन्स्थाने स तिष्ठति

sthanatrayamidaṃ devi pañcapañcakalānvitam / prāṇasya caratastatra yasminsthāne sa tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तद्रूपो भवेदात्मा तां तां गतिमवाप्नुयात् । निरोधिनीं भेदयित्वा ततो नादं व्रजेद्बुधः

tattadrūpo bhavedātmā tāṃ tāṃ gatimavāpnuyāt / nirodhinīṃ bhedayitvā tato nādaṃ vrajedbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वंशशब्दसमः शब्दस् तत्र सूक्ष्मः प्रजायते । भेदयेन्नादसंस्थानं ब्रह्मरन्ध्रं सुदुर्भिदम्

vaṃśaśabdasamaḥ śabdas tatra sūkṣmaḥ prajāyate / bhedayennādasaṃsthānaṃ brahmarandhraṃ sudurbhidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिद्यतो ब्रह्मरन्ध्रस्य शब्दः शुमशुमायते । शक्तिमध्यगतः प्राणो वंशनादान्तसंनिभः

bhidyato brahmarandhrasya śabdaḥ śumaśumāyate / śaktimadhyagataḥ prāṇo vaṃśanādāntasaṃnibhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां वै तु भेदयेच्छक्तिं दुर्भेद्यां सर्वयोगिनाम् । भिद्यते च यदा शक्तिः शान्तः शुमशुमस्ततः

tāṃ vai tu bhedayecchaktiṃ durbhedyāṃ sarvayoginām / bhidyate ca yadā śaktiḥ śāntaḥ śumaśumastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिं भित्वा ततो देवि यच्छेषं व्यापिनी भवेत् । अनुभावो बवेत्तत्र स्पर्शो यद्वत्पिपीलिका

śaktiṃ bhitvā tato devi yaccheṣaṃ vyāpinī bhavet / anubhāvo bavettatra sparśo yadvatpipīlikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानत्रयमिदं देवि पञ्चपञ्चकलान्वितम् । यत्र यत्र चरेत्प्राणस् तत्तद्रूपमवाप्नुयात्

sthānatrayamidaṃ devi pañcapañcakalānvitam / yatra yatra caretprāṇas tattadrūpamavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यत्रावतिष्ठेत तां तां गतिमवाप्नुयात् । तस्माद्वै सुप्रयत्नेन भित्वा याति परां गतिम्

yatra yatrāvatiṣṭheta tāṃ tāṃ gatimavāpnuyāt / tasmādvai suprayatnena bhitvā yāti parāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भित्वा वै व्यापिनीं देवि समनायां मनस्त्यजेत् । मनसा तु मनस्त्यक्त्वा जीवः केवलतां व्रजेत्

bhitvā vai vyāpinīṃ devi samanāyāṃ manastyajet / manasā tu manastyaktvā jīvaḥ kevalatāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवो वै केवलस्तत्र आत्मज्ञानक्रियान्वितः । बन्धनाशेषनिर्मुक्तः सत्तामात्रस्वरूपकः

jīvo vai kevalastatra ātmajñānakriyānvitaḥ / bandhanāśeṣanirmuktaḥ sattāmātrasvarūpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्ताध्वपदातीतः शुद्धविज्ञानकेवलः । गृहाणाति नापरं भावं न परं च शिवात्मकम्

samastādhvapadātītaḥ śuddhavijñānakevalaḥ / gṛhāṇāti nāparaṃ bhāvaṃ na paraṃ ca śivātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परापरविनिर्मुक्तः स्वात्मन्यात्मा व्यवस्थितः । आत्मव्याप्तिर्भवेदेषा शिवव्याप्तिरतः परम्

parāparavinirmuktaḥ svātmanyātmā vyavasthitaḥ / ātmavyāptirbhavedeṣā śivavyāptirataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धनाशेषभावेन सर्वाध्वोपाधिवर्जिता । अविदित्वा परं तत्त्वं शिवत्वं कल्पितं तु यैः

bandhanāśeṣabhāvena sarvādhvopādhivarjitā / aviditvā paraṃ tattvaṃ śivatvaṃ kalpitaṃ tu yaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त आत्मोपासकाः शैवे न गच्छन्ति परं शिवम् । आत्मतत्त्वगतिं यान्ति आत्मतत्त्वानुरञ्जिताः

ta ātmopāsakāḥ śaive na gacchanti paraṃ śivam / ātmatattvagatiṃ yānti ātmatattvānurañjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादात्मा परित्याज्यो यदीच्छेच्छिवमात्मनः । आत्मतत्त्वं ततस्त्याज्यं विद्यातत्वे नियोजयेत्

tasmādātmā parityājyo yadīcchecchivamātmanaḥ / ātmatattvaṃ tatastyājyaṃ vidyātatve niyojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मना सा तु विज्ञेया मनः संकल्प उच्यते । संकल्पः क्रमतो ज्ञानम् उन्मानं युगपत्स्थितम्

unmanā sā tu vijñeyā manaḥ saṃkalpa ucyate / saṃkalpaḥ kramato jñānam unmānaṃ yugapatsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् सा तु परा विद्या यस्मादन्या न विद्यते । विन्दते ह्यत्र युगपत् सार्वज्ञ्यादिगुणान् परान्

tasmāt sā tu parā vidyā yasmādanyā na vidyate / vindate hyatra yugapat sārvajñyādiguṇān parān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदनानादिधर्मस्य परमात्मत्वबोधना । वर्जना परमात्मत्वे तस्माद्विद्येति सोच्यते

vedanānādidharmasya paramātmatvabodhanā / varjanā paramātmatve tasmādvidyeti socyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रस्थो व्यञ्जयेत्तेजः परं परमकारणम् । परस्मिंस्तेजसि व्यक्ते तत्रस्थः शिवतां व्रजेत्

tatrastho vyañjayettejaḥ paraṃ paramakāraṇam / parasmiṃstejasi vyakte tatrasthaḥ śivatāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्रदीप्ते यथा वह्नौ शिखा दृश्येत चाम्बरे । देहप्राणस्थितो ह्यात्मा तद्वल्लीयेत तत्पदे

supradīpte yathā vahnau śikhā dṛśyeta cāmbare / dehaprāṇasthito hyātmā tadvallīyeta tatpade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वदेवाभिमानस्तु कर्तव्यो दैशिकोत्तमैः । अहमेव परो हंसः शिवः परमकारणम्

tadvadevābhimānastu kartavyo daiśikottamaiḥ / ahameva paro haṃsaḥ śivaḥ paramakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्प्राणे स तु पश्वात्मा लीनः समरसीगतः । मन्त्रकरणक्रियायोगाद् योजयामि परे शिवे

matprāṇe sa tu paśvātmā līnaḥ samarasīgataḥ / mantrakaraṇakriyāyogād yojayāmi pare śive

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यो वेत्ति तत्त्वेन अग्निवद्देहमध्यतः । यद्वद्वह्निशिखातीता तद्वद्योजयते परे

evaṃ yo vetti tattvena agnivaddehamadhyataḥ / yadvadvahniśikhātītā tadvadyojayate pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्युक्तः परे तत्त्वे सार्वज्ञ्यादिगुणान्वितः । शिव एको भवेद्देवि अविभागेन सर्वतः

tasminyuktaḥ pare tattve sārvajñyādiguṇānvitaḥ / śiva eko bhaveddevi avibhāgena sarvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्त्वत्रयं परं ख्यातम् अपरं चाध्वमध्यगम् । भेदनं तु पदार्थानां त्यागानुभवयोजनम्

tattvatrayaṃ paraṃ khyātam aparaṃ cādhvamadhyagam / bhedanaṃ tu padārthānāṃ tyāgānubhavayojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोक्तं च इदं सर्वं ज्ञात्वा तत्त्वे नियोजयेत् । संक्षेपेण तु तत्त्वस्य व्याप्तिं शृणु सुरेश्वरि

pūrvoktaṃ ca idaṃ sarvaṃ jñātvā tattve niyojayet / saṃkṣepeṇa tu tattvasya vyāptiṃ śṛṇu sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यातत्त्वास्पदं बद्ध्वा बिन्दुतत्त्वासने स्थितः । नादशक्तितनुश्चैव व्यापिनीकरणान्वितः

vidyātattvāspadaṃ baddhvā bindutattvāsane sthitaḥ / nādaśaktitanuścaiva vyāpinīkaraṇānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वज्ञत्वावबोधेन समनान्तश्चरा तु सा । त्रितत्वं यत्परं प्रोक्तं तेन चापूरिता तनुः

sarvajñatvāvabodhena samanāntaścarā tu sā / tritatvaṃ yatparaṃ proktaṃ tena cāpūritā tanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरा सा तनुः स्थूला षट्विंशत्तत्त्वकल्पिता । तत्त्वत्रयं परं यच्च सर्वतत्त्वाध्ववर्जितम्

aparā sā tanuḥ sthūlā ṣaṭviṃśattattvakalpitā / tattvatrayaṃ paraṃ yacca sarvatattvādhvavarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन चापूरिताशेषं सा तत्त्वाध्वपरा तनुः । एवमाचरते यस्तु आचारं तु शिवात्मकम्

tena cāpūritāśeṣaṃ sā tattvādhvaparā tanuḥ / evamācarate yastu ācāraṃ tu śivātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवेन सहचारित्वाद् आचार्यस्तेन चोच्यते । तस्य दर्शनसंभाषा- स्पर्शनात्स्मरणादपि

śivena sahacāritvād ācāryastena cocyate / tasya darśanasaṃbhāṣā- sparśanātsmaraṇādapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवत्येवैश्वरी व्याप्तिर् न भवेत्तदधोगतिः । तेन संयोजितो जन्तुः ब्रह्महापि शिवो भवेत्

bhavatyevaiśvarī vyāptir na bhavettadadhogatiḥ / tena saṃyojito jantuḥ brahmahāpi śivo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तेन समो नास्ति जगत्यस्मिंश्चराचरे । शिव आचार्यरूपेण लोकानुग्रहकारकः

tatastena samo nāsti jagatyasmiṃścarācare / śiva ācāryarūpeṇa lokānugrahakārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्न मानवीं बुद्धिं कारयेद्देशकं प्रति । आचार्यस्य च मन्त्रस्य शिवज्ञाने शिवस्य च

tasmānna mānavīṃ buddhiṃ kārayeddeśakaṃ prati / ācāryasya ca mantrasya śivajñāne śivasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानात्वं नैव कुर्वन्ति विद्येशाश्चक्रनायकाः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा वै वीरवन्दिते

nānātvaṃ naiva kurvanti vidyeśāścakranāyakāḥ / brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrā vai vīravandite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्यत्वे नियुक्ता ये ते सर्वे तु शिवाः स्मृताः । अन्यथा प्राक्स्वरूपेण ये पश्यन्ति नराधमाः

ācāryatve niyuktā ye te sarve tu śivāḥ smṛtāḥ / anyathā prāksvarūpeṇa ye paśyanti narādhamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरके ते प्रपच्यन्ते सादाख्यं वत्सरत्रयम् । न तेन सह संभाषा कर्तव्या तु शिवार्थिना

narake te prapacyante sādākhyaṃ vatsaratrayam / na tena saha saṃbhāṣā kartavyā tu śivārthinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा संभाषणं तेन नरकं सो ऽपि गच्छति । तस्माच्छिवसमाः सर्वे द्रष्टव्या मुक्तिमिच्छता

kṛtvā saṃbhāṣaṇaṃ tena narakaṃ so 'pi gacchati / tasmācchivasamāḥ sarve draṣṭavyā muktimicchatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्तिमुक्तिफलावाप्तिर् भवत्येव तदाज्ञया । आचार्यः स्वजानानां च कुलकोटिसहस्रशः

bhuktimuktiphalāvāptir bhavatyeva tadājñayā / ācāryaḥ svajānānāṃ ca kulakoṭisahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानज्ञेयपरिज्ञानात् समस्तास्तारयिष्यति । एवमुक्तविधानज्ञो भावज्ञश्चापि दैशिकः

jñānajñeyaparijñānāt samastāstārayiṣyati / evamuktavidhānajño bhāvajñaścāpi daiśikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णाहुत्यैकयैवासौ पशून्योजयते परे । पूर्णाहुतिप्रयोगं तु कथयाम्यधुना तव

pūrṇāhutyaikayaivāsau paśūnyojayate pare / pūrṇāhutiprayogaṃ tu kathayāmyadhunā tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वकाय ऋजुग्रीवः समपादो व्यवस्थितः । नाभिस्थाने स्रुचो मूलम् उत्तानाग्रमुखं समम्

ūrdhvakāya ṛjugrīvaḥ samapādo vyavasthitaḥ / nābhisthāne sruco mūlam uttānāgramukhaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रुच्युपरि स्रुवं देवि कृत्वा चैवमधोमुखम् । पुष्पं दत्त्वा स्रुगग्रे तु दर्भेण सहितौ करौ

srucyupari sruvaṃ devi kṛtvā caivamadhomukham / puṣpaṃ dattvā srugagre tu darbheṇa sahitau karau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुष्टिना चैव हस्ताभ्यां गृहीत्वा यत्नतो ऽपि च । अग्रतो दक्षिणं हस्तं वामं वै पृष्टतः प्रिये

muṣṭinā caiva hastābhyāṃ gṛhītvā yatnato 'pi ca / agrato dakṣiṇaṃ hastaṃ vāmaṃ vai pṛṣṭataḥ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुष्टिभ्यां संगृहीत्वा वै उत्तानकरयोगतः । ततो घृतेन संप्लाव्य अभिमानं तु कारयेत्

muṣṭibhyāṃ saṃgṛhītvā vai uttānakarayogataḥ / tato ghṛtena saṃplāvya abhimānaṃ tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमेव परं तत्त्वं परापरविभागतः । तत्त्वमेकं हि सर्वत्र नान्यं भावं तु कारयेत्

ahameva paraṃ tattvaṃ parāparavibhāgataḥ / tattvamekaṃ hi sarvatra nānyaṃ bhāvaṃ tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्कुम्भे ऽध्वात्र विन्यस्तः षट्प्रकारो वरानने । मण्डले ऽग्नौ शिशोरन्तः साधारणविकल्पितः

yatkumbhe 'dhvātra vinyastaḥ ṣaṭprakāro varānane / maṇḍale 'gnau śiśorantaḥ sādhāraṇavikalpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रुच्यध्वानं तमारोप्य प्राणस्थं नाडिमध्यगम् । प्राणधारे समीकृत्य स्रुचा धारां विनिक्षिपेत्

srucyadhvānaṃ tamāropya prāṇasthaṃ nāḍimadhyagam / prāṇadhāre samīkṛtya srucā dhārāṃ vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुधारप्रयोगेण प्रक्षिपेज्जातवेदसि । नाभिस्थाने स्रुचो मूलं नयन्नासान्तगोचरम्

vasudhāraprayogeṇa prakṣipejjātavedasi / nābhisthāne sruco mūlaṃ nayannāsāntagocaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा यथा त्यजेद्धारां तथा प्राणं समुच्चरेत् । प्राणो ऽपि वर्णतां याति षड्विधाध्वमयस्तु सः

yathā yathā tyajeddhārāṃ tathā prāṇaṃ samuccaret / prāṇo 'pi varṇatāṃ yāti ṣaḍvidhādhvamayastu saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड्विधेध्वनि नातो ऽन्यः प्रमेयो विद्यते क्वचित् । तस्मान्मान्त्रे परामर्शे हेयोपादेयतः स्थिताः

ṣaḍvidhedhvani nāto 'nyaḥ prameyo vidyate kvacit / tasmānmāntre parāmarśe heyopādeyataḥ sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णैः कारणषट्कं तु षट्त्यागात्सप्तमे लयः । अकारश्च उकारश्च मकारो बिन्दुरेव च

varṇaiḥ kāraṇaṣaṭkaṃ tu ṣaṭtyāgātsaptame layaḥ / akāraśca ukāraśca makāro bindureva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धचन्द्रो निरोधी च नादश्चैवोर्ध्वगामिनी । शक्तिश्च व्यापिनी ह्येताः समना च ततः परम्

ardhacandro nirodhī ca nādaścaivordhvagāminī / śaktiśca vyāpinī hyetāḥ samanā ca tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समनान्तं वरारोहे पाशजालमनन्तकम् । कारणैः षड्भिराक्रान्तं मन्त्रस्थं हेयलक्षणम्

samanāntaṃ varārohe pāśajālamanantakam / kāraṇaiḥ ṣaḍbhirākrāntaṃ mantrasthaṃ heyalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र पाशोपरि ह्यात्मा व्योमवद्बिन्दु[च्चित्सु]निर्मलः । शिवतत्त्वगुणामोदाच् छिवधर्मावलोककः

atra pāśopari hyātmā vyomavadbindu[ccitsu]nirmalaḥ / śivatattvaguṇāmodāc chivadharmāvalokakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाशावलोकनं त्यक्त्वा स्वरूपालोकनं हि यत् । आत्मव्याप्तिर्भवेदेषा शिवव्याप्तिस्ततो ऽन्यथा

pāśāvalokanaṃ tyaktvā svarūpālokanaṃ hi yat / ātmavyāptirbhavedeṣā śivavyāptistato 'nyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वज्ञ्यादिगुणा ये ऽर्था व्यापकान्भावयेद्यदा । शिवव्याप्तिर्भवेदेषा चैतन्ये हेतुरूपिणी

sarvajñyādiguṇā ye 'rthā vyāpakānbhāvayedyadā / śivavyāptirbhavedeṣā caitanye heturūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो धर्मिस्वभावो हि शिवः शान्तश्च पठ्यते । उन्मनाश्च मनोग्राह्यः आत्मबोधे स्थितोन्मनाः

ato dharmisvabhāvo hi śivaḥ śāntaśca paṭhyate / unmanāśca manogrāhyaḥ ātmabodhe sthitonmanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यापारं मानसं त्यक्त्वा बोधरूपेण योजयेत् । तदा शिवत्वमायाति पशुर्मुक्तो भवार्णवात्

vyāpāraṃ mānasaṃ tyaktvā bodharūpeṇa yojayet / tadā śivatvamāyāti paśurmukto bhavārṇavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परे चैव नियुक्तस्य स्रुवमापूरयेत्पुनः । स्रुचो रन्ध्रेण तद्द्रव्यं यावद्वह्नौ प्रयुज्यते

pare caiva niyuktasya sruvamāpūrayetpunaḥ / sruco randhreṇa taddravyaṃ yāvadvahnau prayujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिस्थां कुम्भकं तावत् परे तत्त्वे तु भावयेत् । बहिर्निरोधभावेन सामरस्यं शिवेन च

bahisthāṃ kumbhakaṃ tāvat pare tattve tu bhāvayet / bahirnirodhabhāvena sāmarasyaṃ śivena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथा न भवेद्देवि नदीवेग इवार्णवे । स्थितः स सागरेद्भिस्तु सिन्धुः समरसीभवेत्

anyathā na bhaveddevi nadīvega ivārṇave / sthitaḥ sa sāgaredbhistu sindhuḥ samarasībhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्विभागं नाप्नोति तथात्मा तु शिवार्णवे । स्रुचस्तु पूरणं यावत् तावत्कालं समादिशेत्

punarvibhāgaṃ nāpnoti tathātmā tu śivārṇave / srucastu pūraṇaṃ yāvat tāvatkālaṃ samādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेनैव तु कालेन बहिः कुम्भकवृत्तिना । आत्मा समरसत्वेन शिवीभवति सर्वगः

anenaiva tu kālena bahiḥ kumbhakavṛttinā / ātmā samarasatvena śivībhavati sarvagaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणानापादयेत्पश्चात् षट् अङ्गपरिमाहुतीन् । यथा नृपत्वे संप्राप्ते कलशैश्चाभिषिच्यते

guṇānāpādayetpaścāt ṣaṭ aṅgaparimāhutīn / yathā nṛpatve saṃprāpte kalaśaiścābhiṣicyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वन्दिभिश्च गुणास्ते ऽपि ख्याप्यन्ते वसुधातले । तथा शिवत्वे संप्राप्ते गुणानापादयेद्बुधः

vandibhiśca guṇāste 'pi khyāpyante vasudhātale / tathā śivatve saṃprāpte guṇānāpādayedbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वज्ञो वै भव स्वाहा परितृप्तस्तथैव च । अनादिबोधो भव च ततः स्वातन्त्र्यशक्तिकः

sarvajño vai bhava svāhā paritṛptastathaiva ca / anādibodho bhava ca tataḥ svātantryaśaktikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा त्वलुप्तशक्तिश्चा- नन्तशक्तिस्ततः पुनः । गुणानापाद्य सर्वांस्तान् मूलमन्त्रमनुस्मरेत्

tathā tvaluptaśaktiścā- nantaśaktistataḥ punaḥ / guṇānāpādya sarvāṃstān mūlamantramanusmaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐहूमात्मपदोपेतं सर्वज्ञायेत्यपश्चिमम् । स्वाहाकारप्रयोगेण आहुतीः प्रतिपादयेत्

oṃhūmātmapadopetaṃ sarvajñāyetyapaścimam / svāhākāraprayogeṇa āhutīḥ pratipādayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिस्रः पञ्च दशैका वा तिलैर्वाथ घृतेन वा । दद्यात् ततो ऽभिषेकं तु मूलमन्त्रेण सुव्रते

tisraḥ pañca daśaikā vā tilairvātha ghṛtena vā / dadyāt tato 'bhiṣekaṃ tu mūlamantreṇa suvrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परं शक्त्यमृतं क्षोभ्य शिष्यमूर्ध्नि निपातयेत् । तुर्यद्वारं विशेत्तद्धि सबाह्याभ्यन्तरं स्मरेत्

paraṃ śaktyamṛtaṃ kṣobhya śiṣyamūrdhni nipātayet / turyadvāraṃ viśettaddhi sabāhyābhyantaraṃ smaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रशक्तिभिरुग्राभिः शेषनिर्दहनादिभिः । शरीरं शोष्यते ताभिस् तदर्थमभिषेचनम्

mantraśaktibhirugrābhiḥ śeṣanirdahanādibhiḥ / śarīraṃ śoṣyate tābhis tadarthamabhiṣecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीक्षानिर्वर्तनात्पूर्वं पुष्पं पाणौ प्रदापयेत् । दर्भं विमोचयित्वा च शिवाग्नौ कलशे गुरौ

dīkṣānirvartanātpūrvaṃ puṣpaṃ pāṇau pradāpayet / darbhaṃ vimocayitvā ca śivāgnau kalaśe gurau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदक्षिणत्रयं कृत्वा दण्डवन्निपतेद्भुवि । कृतकृत्यः प्रहृष्टात्मा भवोत्तीर्णः सुनिर्मलः

pradakṣiṇatrayaṃ kṛtvā daṇḍavannipatedbhuvi / kṛtakṛtyaḥ prahṛṣṭātmā bhavottīrṇaḥ sunirmalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोत्फुल्लनयनः शान्तस् तृप्तात्मानं तु भावयेत् । इयं नैर्वाणकी दीक्षा निर्बीजा वा सबीजिका

protphullanayanaḥ śāntas tṛptātmānaṃ tu bhāvayet / iyaṃ nairvāṇakī dīkṣā nirbījā vā sabījikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषां सबीजिका दीक्षा कुर्यात्तेष्वभिषेचनम् । श्रुतशीलसमाचारान् देशकत्वे नियोजयेत्

yeṣāṃ sabījikā dīkṣā kuryātteṣvabhiṣecanam / śrutaśīlasamācārān deśakatve niyojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाभिषेक आचार्ये शिवयोगादनन्तरम् । पञ्चभिः कलशैर्भद्रे सितचन्दनलेपितैः

athābhiṣeka ācārye śivayogādanantaram / pañcabhiḥ kalaśairbhadre sitacandanalepitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवकुम्भवदभ्यर्च्य रत्नगर्भाम्बुपूरितैः । ऋद्धिवृद्ध्यादिभिः पूतैर् ओषध्यक्षतपूरितैः

śivakumbhavadabhyarcya ratnagarbhāmbupūritaiḥ / ṛddhivṛddhyādibhiḥ pūtair oṣadhyakṣatapūritaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितपद्ममुखोद्गारैश् चूतपल्लवसंयुतैः । पृथिव्यादीनि तत्त्वानि पञ्च पञ्चसु विन्यसेत्

sitapadmamukhodgāraiś cūtapallavasaṃyutaiḥ / pṛthivyādīni tattvāni pañca pañcasu vinyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलशेषु महादेवि पुनश्चैव कला न्यसेत् । निवृत्त्याद्याः कलाः पञ्च तेषु चैवात्र विन्यसेत्

kalaśeṣu mahādevi punaścaiva kalā nyaset / nivṛttyādyāḥ kalāḥ pañca teṣu caivātra vinyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैककलशो व्याप्यो ह्य् अनन्तादिशिवान्तकः । पूजयेद्भैरवं देवं सर्वसंभारकैः क्रमात्

ekaikakalaśo vyāpyo hy anantādiśivāntakaḥ / pūjayedbhairavaṃ devaṃ sarvasaṃbhārakaiḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडङ्गावरणोपेतं मन्त्रसंधानसंयुतम् । भैरवेणाभिमन्त्रेत एकैकं कलशं प्रिये

ṣaḍaṅgāvaraṇopetaṃ mantrasaṃdhānasaṃyutam / bhairaveṇābhimantreta ekaikaṃ kalaśaṃ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टोत्तरशतेनैव परतत्त्वमनुस्मरन् । वारुण्यां सौम्ययम्यायम् एन्द्र्यामैश्यां तथैव च

aṣṭottaraśatenaiva paratattvamanusmaran / vāruṇyāṃ saumyayamyāyam endryāmaiśyāṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपूज्यैवं विधानेन अभिषेकं समाचरेत् । यागहर्म्यस्य ऐशान्यां पीठं संकल्प्ययेबुधः

saṃpūjyaivaṃ vidhānena abhiṣekaṃ samācaret / yāgaharmyasya aiśānyāṃ pīṭhaṃ saṃkalpyayebudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मण्डलकं कृत्वा स्वस्तिकादिविभूषितम् । वितानोपरिसंछन्नं ध्वजैश्च परिशोभितम्

tatra maṇḍalakaṃ kṛtvā svastikādivibhūṣitam / vitānoparisaṃchannaṃ dhvajaiśca pariśobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रासनं न्यसेद्देवि श्रीपर्णीचन्दनोद्भवम् । तत्रानन्तासनं न्यस्य मूर्तिभूतं शिशुं न्यसेत्

tatrāsanaṃ nyaseddevi śrīparṇīcandanodbhavam / tatrānantāsanaṃ nyasya mūrtibhūtaṃ śiśuṃ nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववत्सकलीकृत्य ऐशान्यभिमुखं स्थितम् । गन्धपुष्पादिनाभ्यर्च्य निर्भर्त्स्यः काञ्चिकौदनैः

pūrvavatsakalīkṛtya aiśānyabhimukhaṃ sthitam / gandhapuṣpādinābhyarcya nirbhartsyaḥ kāñcikaudanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृद्भस्मगोमयैः पिण्डैर् दूर्वाङ्कुरसमाश्रितैः । सिद्धार्थदधितोयैश्च निराजनसमन्वितैः

mṛdbhasmagomayaiḥ piṇḍair dūrvāṅkurasamāśritaiḥ / siddhārthadadhitoyaiśca nirājanasamanvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्भर्त्स्यैवं विधानेन अभिषेकं प्रदापयेत् । पृथिव्यादिघटासयिर्वा धामानुस्मृत्य सेचयेत्

nirbhartsyaivaṃ vidhānena abhiṣekaṃ pradāpayet / pṛthivyādighaṭāsayirvā dhāmānusmṛtya secayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमाद्ध्यात्वा कलशेषु आचार्यः सुसमाहितः । अभिषिक्तो ऽन्यवासस्तु परिधाप्याचनेत्ततः

kramāddhyātvā kalaśeṣu ācāryaḥ susamāhitaḥ / abhiṣikto 'nyavāsastu paridhāpyācanettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविश्य दक्षिणां मूर्तिं योगपीठं प्रकल्पयेत् । संस्थाप्य सकलीकृत्य अधिकारं प्रकल्पयेत्

praviśya dakṣiṇāṃ mūrtiṃ yogapīṭhaṃ prakalpayet / saṃsthāpya sakalīkṛtya adhikāraṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्णीषं मुकुटाद्यांश्च छत्रं पादुकमासनम् । हस्त्यश्वशिविकाद्यांश्च राजाङ्गानि ह्यशेषतः

uṣṇīṣaṃ mukuṭādyāṃśca chatraṃ pādukamāsanam / hastyaśvaśivikādyāṃśca rājāṅgāni hyaśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करणीं कर्तरीं खटिकां स्रुक्स्रुवौ दर्भपुस्तकम् । अक्षसूत्रादिकं दत्त्वा चतुराश्रमसंस्थिताः

karaṇīṃ kartarīṃ khaṭikāṃ sruksruvau darbhapustakam / akṣasūtrādikaṃ dattvā caturāśramasaṃsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीक्ष्यानुग्रहमार्गेण दीक्षा व्याख्या त्वया सदा । अद्यप्रभृति कर्तव्येत्य् अधिकारः शिवाज्ञया

dīkṣyānugrahamārgeṇa dīkṣā vyākhyā tvayā sadā / adyaprabhṛti kartavyety adhikāraḥ śivājñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्थाप्य हस्तौ संगृह्य मण्डले तु प्रवेशयेत् । जानुभ्यां धरणीं गत्वा संपूज्य भैरवं ततः

utthāpya hastau saṃgṛhya maṇḍale tu praveśayet / jānubhyāṃ dharaṇīṃ gatvā saṃpūjya bhairavaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञाप्य भगवन्नेवम् अभिषिक्तस्त्वदाज्ञया । आचार्यपदसंस्थेन तवानुज्ञाविधायिना

vijñāpya bhagavannevam abhiṣiktastvadājñayā / ācāryapadasaṃsthena tavānujñāvidhāyinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्तव्यं यत्तदायातम् अधिकारं तु देशके । शिवतत्त्वार्थकथनं शिवस्य पुरतः स्हितः

kartavyaṃ yattadāyātam adhikāraṃ tu deśake / śivatattvārthakathanaṃ śivasya purataḥ shitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गत्य भवनादगनौ कलाध्वानं तु होमयेत् । मन्त्रतर्पणकं कृत्वा कलानां पञ्च चाहुतीः

nirgatya bhavanādaganau kalādhvānaṃ tu homayet / mantratarpaṇakaṃ kṛtvā kalānāṃ pañca cāhutīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्च पञ्चसु सर्वासु हुत्वा पूर्णाहुतिं गुरुः । अर्घपूजादिकं कृत्वा प्रणम्य ख्यापयेत्प्रभोः

pañca pañcasu sarvāsu hutvā pūrṇāhutiṃ guruḥ / arghapūjādikaṃ kṛtvā praṇamya khyāpayetprabhoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषिक्तो मयाचार्यस् तदर्थं मन्त्रतर्पणम् । हृदाद्यैः पञ्चभिश्चाङ्गैर् दक्षिणं लाञ्छयेत्करम्

abhiṣikto mayācāryas tadarthaṃ mantratarpaṇam / hṛdādyaiḥ pañcabhiścāṅgair dakṣiṇaṃ lāñchayetkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्भोल्मुकं शिवाग्नौ तु कानीयस्यादि लाञ्छयेत् । पुष्पं पाणौ प्रदद्यात्तु मण्डलाग्नौ प्रपातयेत्

darbholmukaṃ śivāgnau tu kānīyasyādi lāñchayet / puṣpaṃ pāṇau pradadyāttu maṇḍalāgnau prapātayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भैरवं कलशं चाग्निं नमस्कृत्य तु दण्डवत् । लब्धाधिकारो हृष्टात्मा दृष्टादृष्टफलान्वितः

bhairavaṃ kalaśaṃ cāgniṃ namaskṛtya tu daṇḍavat / labdhādhikāro hṛṣṭātmā dṛṣṭādṛṣṭaphalānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.