Library·Svayambhupurana·1

Svayambhupurana 1

प्रथम अध्याय स्वयम्भूधर्मधातुसमुत्पत्ति निदानकथा ओम् नमः श्री धर्मधातुवागीश्वराय सर्व बुद्धधर्मबोधिसत्त्वेभ्यः । श्रीमता येन सद्धर्मस्त्रैलोके संप्रकाशितः । श्रीघनं तं महाबुद्धं वन्देकऽहं शरणाश्रितः

prathama adhyāya svayambhūdharmadhātusamutpatti nidānakathā om namaḥ śrī dharmadhātuvāgīśvarāya sarva buddhadharmabodhisattvebhyaḥ / śrīmatā yena saddharmastrailoke saṃprakāśitaḥ / śrīghanaṃ taṃ mahābuddhaṃ vandeka'haṃ śaraṇāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नत्वा त्रिजगदीशानं धर्मधातुजिनालयं । तत्स्वयम्भूसमुद्देशं वक्षामि शृणुतादरात्

natvā trijagadīśānaṃ dharmadhātujinālayaṃ / tatsvayambhūsamuddeśaṃ vakṣāmi śṛṇutādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रद्धया यः शृणोतीमां स्वयम्भूत्पत्तिसत्कथां । परिशुद्धत्रिकायाः स बोधिसत्त्वो भवेद् ध्रुवं

śraddhayā yaḥ śṛṇotīmāṃ svayambhūtpattisatkathāṃ / pariśuddhatrikāyāḥ sa bodhisattvo bhaved dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यथा भूत्पुराभिज्ञः जयश्री सुगतात्मजः । बोधिमण्डविहारे स बिजहार ससांधिकः

tadyathā bhūtpurābhijñaḥ jayaśrī sugatātmajaḥ / bodhimaṇḍavihāre sa bijahāra sasāṃdhikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र जिनेश्वरो नाम बोधिसत्त्व महामतिः । श्रद्धया शरणं गत्वा जयश्रीयं उपाश्रयेत्

tatra jineśvaro nāma bodhisattva mahāmatiḥ / śraddhayā śaraṇaṃ gatvā jayaśrīyaṃ upāśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा धीमान्जयश्रीः स सर्वसत्त्व हितार्थवित् । सद्धर्मसमुपादेष्टुं सभासने समाश्रयेत्

tadā dhīmānjayaśrīḥ sa sarvasattva hitārthavit / saddharmasamupādeṣṭuṃ sabhāsane samāśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सर्वे महासत्त्वा बोधिसत्त्वा जिनात्मजाः । अर्हन्तो भिक्षवश्चापि ब्रह्मचारिणः श्रावकाः

tatra sarve mahāsattvā bodhisattvā jinātmajāḥ / arhanto bhikṣavaścāpi brahmacāriṇaḥ śrāvakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षुण्यो ब्रह्मचारिण्यो ब्रतिनश्चाप्युपासकाः । उपासिकास्तथान्ये ऽपि गृहस्थश्च महाजनाः

bhikṣuṇyo brahmacāriṇyo bratinaścāpyupāsakāḥ / upāsikāstathānye 'pi gṛhasthaśca mahājanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणास्तिर्थीकाश्चापि यतयश्च तपस्विनः । राजानो मन्त्रिणोमात्याः सैन्याधिपतिश्च पौरिकाः

brāhmaṇāstirthīkāścāpi yatayaśca tapasvinaḥ / rājāno mantriṇomātyāḥ sainyādhipatiśca paurikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्राम्या जनपदाश्चापि तथान्यवासिनो जनाः । तत्सद्धर्मामृतं पातुं श्रद्धया समुपागताः

grāmyā janapadāścāpi tathānyavāsino janāḥ / tatsaddharmāmṛtaṃ pātuṃ śraddhayā samupāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सभासनासीनं तमर्हतं जयश्रीयं । अभ्यर्च्य सादरं नत्वा तत्सभायां यथाक्रमं

tatra sabhāsanāsīnaṃ tamarhataṃ jayaśrīyaṃ / abhyarcya sādaraṃ natvā tatsabhāyāṃ yathākramaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतांजलिपुटाः सर्वे परिवृत्य समन्ततः । पुरस्कृत्य समुद्विक्ष्य समाश्रयन् समाहिताः

kṛtāṃjalipuṭāḥ sarve parivṛtya samantataḥ / puraskṛtya samudvikṣya samāśrayan samāhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् सर्वान् समुपासीनान् सद्धर्म श्रवणोत्सुकान् । दृष्ट्वा जिनश्री बोधिसत्त्वः समुत्थितः

tān sarvān samupāsīnān saddharma śravaṇotsukān / dṛṣṭvā jinaśrī bodhisattvaḥ samutthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्वहन्नुत्तरासंगं सांजलि समुपाश्रितः । जानुभ्यां भूतले धृत्वा सम्पश्यन्नेवमव्रवीत्

udvahannuttarāsaṃgaṃ sāṃjali samupāśritaḥ / jānubhyāṃ bhūtale dhṛtvā sampaśyannevamavravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भदन्तोहर्षमिच्छामि चरितुं बोधिसंवरं । तदादौ किं व्रतं धृत्वा संचरेय समाहितः

bhadantoharṣamicchāmi carituṃ bodhisaṃvaraṃ / tadādau kiṃ vrataṃ dhṛtvā saṃcareya samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् भवान् समुपादिस्य सर्वानस्मान् प्रबोधयन् । बोधिमार्गे समायुज्य चारयितुं शुभेर्हति

tad bhavān samupādisya sarvānasmān prabodhayan / bodhimārge samāyujya cārayituṃ śubherhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थितं तेन श्रुत्वा च सुगतात्मजः । जयश्रीस्तं महासत्त्वं सभामन्त्रैवमादिशत्

iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā ca sugatātmajaḥ / jayaśrīstaṃ mahāsattvaṃ sabhāmantraivamādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु वत्सास्ति ते वांछा सम्बोधिसंवरे यदि । यथाक्रमं प्रवक्षामि संबोधिव्रतसाधनं

śṛṇu vatsāsti te vāṃchā sambodhisaṃvare yadi / yathākramaṃ pravakṣāmi saṃbodhivratasādhanaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वांछा तत्र संसारे चरितुं बोधिसंवरं । स आदौ शरणं गत्वा सद्गुरुं समुपाश्रयेत

yo vāṃchā tatra saṃsāre carituṃ bodhisaṃvaraṃ / sa ādau śaraṇaṃ gatvā sadguruṃ samupāśrayeta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदुपदेशमासाद्य यथाविद्यि समाहितः

tadupadeśamāsādya yathāvidyi samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थे स्नात्वा विशुद्धात्मा त्रिरत्नशरणं गताः । यथाविधि समभ्यर्च्य संबोधि निहिताशयः

tīrthe snātvā viśuddhātmā triratnaśaraṇaṃ gatāḥ / yathāvidhi samabhyarcya saṃbodhi nihitāśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपोषधंव्रतमाधाय समाचरेज्जगद्धिते । एवं यश्चरते नित्यं संबोधिमानसः सुधीः

upoṣadhaṃvratamādhāya samācarejjagaddhite / evaṃ yaścarate nityaṃ saṃbodhimānasaḥ sudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिशुद्ध त्रिकायः स बोधिसत्त्वे भवेद् । बोधिसत्त्वो महासत्त्वः सर्व्वसत्त्व हितार्थभृत्

pariśuddha trikāyaḥ sa bodhisattve bhaved / bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvvasattva hitārthabhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमात्संबोधि संभारं संपूरयेत् समाहितः । एतत्पुण्याभियुक्तात्माचतुर्ब्रह्म विहारधृक्

kramātsaṃbodhi saṃbhāraṃ saṃpūrayet samāhitaḥ / etatpuṇyābhiyuktātmācaturbrahma vihāradhṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःक्लेशो निर्ज्जयन्मारोन संबोधिः समवाप्नुयात्

niḥkleśo nirjjayanmārona saṃbodhiḥ samavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सर्वत्र लोकेषु सद्धर्म संप्रकाशयन् । समाप्य सौगतंकार्य सुनिर्वृतिमवाप्नुयात्

evaṃ sarvatra lokeṣu saddharma saṃprakāśayan / samāpya saugataṃkārya sunirvṛtimavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽर्हं सुगतो भूत्वा सर्व्वान्सत्त्वान्प्रवोधयन् । बोधिमार्गे प्रतिष्ठाप्य संवृत्तौ संप्रचारयेत्

tato 'rhaṃ sugato bhūtvā sarvvānsattvānpravodhayan / bodhimārge pratiṣṭhāpya saṃvṛttau saṃpracārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सर्वे ऽपि संबुद्धाः येतीता अप्यनागताः । वर्त्तमानाश्च ते हयेतद् व्रतपुण्य विपाकतः

evaṃ sarve 'pi saṃbuddhāḥ yetītā apyanāgatāḥ / varttamānāśca te hayetad vratapuṇya vipākataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिप्राप्य जिना आसन्भविष्यन्ति भवन्त्यपि । एवं सर्वे महासत्त्वा बोधिसत्त्वा जिनात्मजाः

bodhiprāpya jinā āsanbhaviṣyanti bhavantyapi / evaṃ sarve mahāsattvā bodhisattvā jinātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्हन्तो ऽपि था सर्वे परिशुद्धत्रिमण्डलाः । बोधिं प्राप्य सुनिर्वाणं याता यास्यन्ति यान्त्यतः

arhanto 'pi thā sarve pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / bodhiṃ prāpya sunirvāṇaṃ yātā yāsyanti yāntyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यूयं परिज्ञाय यदेच्छथ सुनिवृतिं । त्रिरत्नशरणं गत्वा संचरध्वमिदं व्रतं

evaṃ yūyaṃ parijñāya yadecchatha sunivṛtiṃ / triratnaśaraṇaṃ gatvā saṃcaradhvamidaṃ vrataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेन समादिष्टं श्रुत्वा स सुगतात्मजः । जिनेश्वरं तमर्हन्तं सम्पश्यन्नेवमव्रवीत्

iti tena samādiṣṭaṃ śrutvā sa sugatātmajaḥ / jineśvaraṃ tamarhantaṃ sampaśyannevamavravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भदन्त श्रोतुमिछामि तद् व्रतस्थानमुत्तमं । एतद् व्रतं चरेत्कुत्र तद्देशं समुपादिशत्

bhadanta śrotumichāmi tad vratasthānamuttamaṃ / etad vrataṃ caretkutra taddeśaṃ samupādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थिते तेन जयश्रीः स महामतिः । जिनेश्वरं महासत्त्वं तं पश्यन्नेवमादिशत्

iti saṃprārthite tena jayaśrīḥ sa mahāmatiḥ / jineśvaraṃ mahāsattvaṃ taṃ paśyannevamādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु वत्स समाधायं व्रतस्थानसमुत्तमं । मुनीश्वरैर्यथाख्यातं तथा वक्षामि ते ऽधुना

śṛṇu vatsa samādhāyaṃ vratasthānasamuttamaṃ / munīśvarairyathākhyātaṃ tathā vakṣāmi te 'dhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यक्षेत्रेषु तीर्थेषु विहारे सुगताश्रमे ॥ बुद्धानां निवृतानांच चैत्येषु प्रतिमासु च

puṇyakṣetreṣu tīrtheṣu vihāre sugatāśrame // buddhānāṃ nivṛtānāṃca caityeṣu pratimāsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धक्षेत्रेषु सर्वत्र व्रतस्थानं समुत्तमं । एतेष्वमि समाख्यातं स्वयम्भूचैत्यं उत्तमं

buddhakṣetreṣu sarvatra vratasthānaṃ samuttamaṃ / eteṣvami samākhyātaṃ svayambhūcaityaṃ uttamaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विज्ञाय यो धीमान्व्रतं चरितुमिच्छति । स स्वयम्भू जिनक्षेत्रं आश्रित्य चरतां व्रतं

evaṃ vijñāya yo dhīmānvrataṃ caritumicchati / sa svayambhū jinakṣetraṃ āśritya caratāṃ vrataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयम्भूक्षेत्रमाश्रित्य यश्चरति व्रतं मुदा । स लभेत् तन्महत् पुण्यमक्षयं बोधिसाधनं

svayambhūkṣetramāśritya yaścarati vrataṃ mudā / sa labhet tanmahat puṇyamakṣayaṃ bodhisādhanaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् पुण्यं विशुद्धात्मा भद्रश्री सद्गुणाश्रयः । बोधिसत्त्वो महाभिज्ञा भवज्जिनात्मजो ध्रुवं

etat puṇyaṃ viśuddhātmā bhadraśrī sadguṇāśrayaḥ / bodhisattvo mahābhijñā bhavajjinātmajo dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्गतिं न ब्रजेत् क्वापि संसारे स कदाचन । सदा सद्गतिसंजातो बोधिचर्याव्रतं चरेत्

durgatiṃ na brajet kvāpi saṃsāre sa kadācana / sadā sadgatisaṃjāto bodhicaryāvrataṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स संसरल्लोके कृत्वा सर्वत्र भद्रता । संबोधि प्रणिधिं धृत्वा संचरे तद्जगद्धिते

evaṃ sa saṃsaralloke kṛtvā sarvatra bhadratā / saṃbodhi praṇidhiṃ dhṛtvā saṃcare tadjagaddhite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं च बोधि संभारं पूरयित्वा यथाक्रमं । त्रिविधां बोधिमासाद्यः निर्वृतिपदमाप्नुयात्

evaṃ ca bodhi saṃbhāraṃ pūrayitvā yathākramaṃ / trividhāṃ bodhimāsādyaḥ nirvṛtipadamāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यूयं परिज्ञात्वाः स्वयम्भूस्थान आश्रिता । त्रिरत्नशरणं गत्वा संचरथ व्रतोत्तमं

evaṃ yūyaṃ parijñātvāḥ svayambhūsthāna āśritā / triratnaśaraṇaṃ gatvā saṃcaratha vratottamaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्तेनार्हतादिष्टं श्रुत्वा स सुगतात्मजः । जयश्रियं तमर्हन्तं सम्पश्यन्नेवमब्रवीत्

etattenārhatādiṣṭaṃ śrutvā sa sugatātmajaḥ / jayaśriyaṃ tamarhantaṃ sampaśyannevamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भदन्त भवता दिष्टं श्रुत्वा मे रोचते मनः । स्वयम्भूचैत्यमाराध्य चरितुं व्रतमाभवं

bhadanta bhavatā diṣṭaṃ śrutvā me rocate manaḥ / svayambhūcaityamārādhya carituṃ vratamābhavaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयम्भू चैत्यराजः श्रीधर्मधातु जिनालयः । कुत्रास्त्यत्र महीलोके तत् समादेष्टुमर्हति

svayambhū caityarājaḥ śrīdharmadhātu jinālayaḥ / kutrāstyatra mahīloke tat samādeṣṭumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सप्रार्थितं तेन श्रुत्वां सो ऽर्हन् यतिः सुधीः । जयश्री स्तं महासत्त्व समालोक्यैवमादिशत

iti saprārthitaṃ tena śrutvāṃ so 'rhan yatiḥ sudhīḥ / jayaśrī staṃ mahāsattva samālokyaivamādiśata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यते ऽत्र महीलोके उत्तरस्यां हिमालये । नेपाल इति विख्यातेः गोपुच्छाख्येर्नगोत्तमः

vidyate 'tra mahīloke uttarasyāṃ himālaye / nepāla iti vikhyāteḥ gopucchākhyernagottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्गिरेर्नाम चातुर्ध्य चतुर्युगेषु वर्तते । तद्यथाभूद्युगे सत्ये पद्मगिरिरिति स्मृतः

tadgirernāma cāturdhya caturyugeṣu vartate / tadyathābhūdyuge satye padmagiririti smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रेतायां वज्रकूटाख्यो गोशृंगो द्वापरे स्मृतः । इदानीं तु कलौ ऽसौ गोपुच्छ इति विश्रुतः

tretāyāṃ vajrakūṭākhyo gośṛṃgo dvāpare smṛtaḥ / idānīṃ tu kalau 'sau gopuccha iti viśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपिशैलो इदानीतु लोकै नेपाल देशकैः । साम्हेगुरिति विख्यात स्तथासंप्रस्थितो भुवि

so 'piśailo idānītu lokai nepāla deśakaiḥ / sāmheguriti vikhyāta stathāsaṃprasthito bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सर्वधातुरलादि सर्वद्रव्यमयोक्तमः । अश्वत्थ प्रमुखैर्सवैर्पादपैः संप्रशोभितः

sa sarvadhāturalādi sarvadravyamayoktamaḥ / aśvattha pramukhairsavairpādapaiḥ saṃpraśobhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र कुसुमैर्कान्तः संर्वोषधिफलद्रुमैः । सर्वपक्षिविरावैश्चः भ्रमद्भ्रमरनिस्वनैः

sarvatra kusumairkāntaḥ saṃrvoṣadhiphaladrumaiḥ / sarvapakṣivirāvaiścaḥ bhramadbhramaranisvanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्तुभिः सकलः स्नेह निवद्धमैत्रमानसैः । तपस्विवद्धया भद्रचारिभिः सनिषेवितः

jantubhiḥ sakalaḥ sneha nivaddhamaitramānasaiḥ / tapasvivaddhayā bhadracāribhiḥ saniṣevitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टांग गुणसंपन्न संशुद्धामृतनिर्झरैः । शोभितः पुष्पगंधाधि संवासितैः समीरणैः

aṣṭāṃga guṇasaṃpanna saṃśuddhāmṛtanirjharaiḥ / śobhitaḥ puṣpagaṃdhādhi saṃvāsitaiḥ samīraṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसेवितः सदा दिव्य महोत्साहैर्विवाजितः । सर्वलोकाधिपैर्नित्यं संसेवितः समादरैः

saṃsevitaḥ sadā divya mahotsāhairvivājitaḥ / sarvalokādhipairnityaṃ saṃsevitaḥ samādaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र रत्नमय पद्मः कर्ण्णिकायां समाश्रितः । दिव्य स्फटिकरत्नाभज्योतिरूपो निरञ्जनः

tatra ratnamaya padmaḥ karṇṇikāyāṃ samāśritaḥ / divya sphaṭikaratnābhajyotirūpo nirañjanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकहस्तः प्रमानोच्चश्चैत्यरूपो जिनाश्रयः । स्वयम्भूः सर्वलोकानां भद्रार्थ समवस्थितः

ekahastaḥ pramānoccaścaityarūpo jināśrayaḥ / svayambhūḥ sarvalokānāṃ bhadrārtha samavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म शक्रादिभिर्देवैः सर्वैल्लोकाधिपैरपि । सर्वैर्दैत्याधिपैश्चापि नागेन्द्रैः गरुडैरपि

brahma śakrādibhirdevaiḥ sarvaillokādhipairapi / sarvairdaityādhipaiścāpi nāgendraiḥ garuḍairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धै विद्याधरैः साध्यैरूर्यक्षगन्धर्वकिन्नरैः । राक्षसेन्द्रैश्च रुद्रैश्च ग्रहैस्तारागणैरपि

siddhai vidyādharaiḥ sādhyairūryakṣagandharvakinnaraiḥ / rākṣasendraiśca rudraiśca grahaistārāgaṇairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुभिश्चाप्सरोभिश्चः सर्वैश्व त्रिदशाधिपैः । ऋषिभिर्यतिभिः सर्वै योगिभि ब्रह्मचारिभिः

vasubhiścāpsarobhiścaḥ sarvaiśva tridaśādhipaiḥ / ṛṣibhiryatibhiḥ sarvai yogibhi brahmacāribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वैश्च तीर्थिकै विज्ञैस्तापसैश्चापिसज्जनैः । दिवानिशं चतुः संध्यं दृष्ट्वा स्मृत्वा प्रवन्दितः

sarvaiśca tīrthikai vijñaistāpasaiścāpisajjanaiḥ / divāniśaṃ catuḥ saṃdhyaṃ dṛṣṭvā smṛtvā pravanditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यकालं समागते समभ्यर्च्य समादरात् । संस्तुतिभिः महोत्साहैः संमानिताभिवन्दितः

nityakālaṃ samāgate samabhyarcya samādarāt / saṃstutibhiḥ mahotsāhaiḥ saṃmānitābhivanditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स त्रिजगन्नाथः स्वयम्भू धर्मधातुकः । सर्वलोक हितार्थेन संभाषयन्समास्थितः

evaṃ sa trijagannāthaḥ svayambhū dharmadhātukaḥ / sarvaloka hitārthena saṃbhāṣayansamāsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीन्तु कलौ लोका दुष्टाः क्रूराशया शठाः । दृष्टवेदं धर्मधातुं हि हरिष्यन्ति न संशयः

idānīntu kalau lokā duṣṭāḥ krūrāśayā śaṭhāḥ / dṛṣṭavedaṃ dharmadhātuṃ hi hariṣyanti na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यसौ शिलयाछाद्य गुप्ति कृत्वा प्रकाशितः । तदुपरिष्टीकाभिश्च विधाय चैत्यमुत्तम

ityasau śilayāchādya gupti kṛtvā prakāśitaḥ / tadupariṣṭīkābhiśca vidhāya caityamuttama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छात्रध्वजपताकाभिरलंकृत्याध्यतिष्ठतं । तत्रापि सर्वलोकैश्च सर्वलोकाधिपैरपि

chātradhvajapatākābhiralaṃkṛtyādhyatiṣṭhataṃ / tatrāpi sarvalokaiśca sarvalokādhipairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समागत्य समाराध्य समभ्यर्च्याभिवन्दितः । सत्कारैश्च महोत्साहैः स्तुतिप्रदक्षिणादिभिः

samāgatya samārādhya samabhyarcyābhivanditaḥ / satkāraiśca mahotsāhaiḥ stutipradakṣiṇādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणामैश्च समाराध्य सेवितो मानितो ऽर्चितः । एवं स त्रिजगन्नाथो धर्मधातु जिनालयः

praṇāmaiśca samārādhya sevito mānito 'rcitaḥ / evaṃ sa trijagannātho dharmadhātu jinālayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्त्व शुभार्थेन संशोभिता व्यवस्थितः । तत्र ये शरणं गत्वा यान्ति शुद्धया मुदा

sarvasattva śubhārthena saṃśobhitā vyavasthitaḥ / tatra ye śaraṇaṃ gatvā yānti śuddhayā mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्ग्गतिं ते न गछन्ति संसारे ऽत्र कदाचन । सद्गतावेव संजाता धर्म्मश्री संघशोभिता

durggatiṃ te na gachanti saṃsāre 'tra kadācana / sadgatāveva saṃjātā dharmmaśrī saṃghaśobhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्त्वा महासत्त्वाः परिशुद्धत्रिमण्डलाः । भद्रश्री सद्गुणधारा सर्वसत्त्व हितंकराः

bodhisattvā mahāsattvāḥ pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / bhadraśrī sadguṇadhārā sarvasattva hitaṃkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिचर्याव्रतं धृत्वा संचरे जगद्धिते । एवं यूयमपि ज्ञात्वा श्रद्धया शरण गताः

bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā saṃcare jagaddhite / evaṃ yūyamapi jñātvā śraddhayā śaraṇa gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयम्भूचैत्यमाराध्य संचरध्वं व्रतं सदा । एवं कृत्वात्र संसारे भद्रश्री सद्गुणाश्रया

svayambhūcaityamārādhya saṃcaradhvaṃ vrataṃ sadā / evaṃ kṛtvātra saṃsāre bhadraśrī sadguṇāśrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्त्वा महासत्त्वा जिनात्मजा भविष्यथः । ततः संबोधिसंभारं पूरयित्वा यथाक्रमं

bodhisattvā mahāsattvā jinātmajā bhaviṣyathaḥ / tataḥ saṃbodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā yathākramaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविधां बोधिमासाद्य संबुद्धपदमाप्स्यथः । इति तेन समादिष्टं निशंम्य स महामतिः

trividhāṃ bodhimāsādya saṃbuddhapadamāpsyathaḥ / iti tena samādiṣṭaṃ niśaṃmya sa mahāmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्तारं तं समालोक्य पुनरेवमवोचत । भदन्त श्रोतुमिच्छामि यत्स्वयम्भू जिनालयः

śāstāraṃ taṃ samālokya punarevamavocata / bhadanta śrotumicchāmi yatsvayambhū jinālayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदा स्वयं समुत्पन्नः कथं च तदुपादिश । इति संप्रार्थित तेन श्रुत्वा सो ऽर्हन् यतिः सुधीः

kadā svayaṃ samutpannaḥ kathaṃ ca tadupādiśa / iti saṃprārthita tena śrutvā so 'rhan yatiḥ sudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयश्रीस्तं महासत्त्वं संपश्यन्नेवमादिशत् । साधु शृणु महाभाग यथा मया श्रुतं गुरोः

jayaśrīstaṃ mahāsattvaṃ saṃpaśyannevamādiśat / sādhu śṛṇu mahābhāga yathā mayā śrutaṃ guroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाहं ते प्रवक्षामि स्वयम्भूत्पत्तिसत्कथां । तद्यथा पाटलीपुत्रे पुरे ऽशोको नराधिपः

tathāhaṃ te pravakṣāmi svayambhūtpattisatkathāṃ / tadyathā pāṭalīputre pure 'śoko narādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्धर्म साधनोत्साही त्रिरत्नसेवको ऽभवत् । स तत्र कुक्कुटारामे विहारे सुगताश्रमे

saddharma sādhanotsāhī triratnasevako 'bhavat / sa tatra kukkuṭārāme vihāre sugatāśrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपगुप्तं महाभिज्ञं वन्दितुं समुपाचरेत् । तदा सो ऽर्हन् महाभिज्ञः सर्वसंघपुरस्कृतः

upaguptaṃ mahābhijñaṃ vandituṃ samupācaret / tadā so 'rhan mahābhijñaḥ sarvasaṃghapuraskṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभामध्यासनासीनस्तस्थौ ध्यात्वा समाहितः । तमर्हतं सभासीनं सर्वसंघपुरस्कृतः

sabhāmadhyāsanāsīnastasthau dhyātvā samāhitaḥ / tamarhataṃ sabhāsīnaṃ sarvasaṃghapuraskṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वाशोकः स भूमीन्द्रो मुदितः समुपाचरत् । तत्र स सहसोपेत्य साञ्जलिरर्हतो यतीन्

dṛṣṭvāśokaḥ sa bhūmīndro muditaḥ samupācarat / tatra sa sahasopetya sāñjalirarhato yatīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वान्नत्वोपगुप्तं तमष्टांगैः प्राणमन्मुदा । ततस्तं गुरुमर्हन्तं महोत्साहैः यथाविधिं

sarvānnatvopaguptaṃ tamaṣṭāṃgaiḥ prāṇamanmudā / tatastaṃ gurumarhantaṃ mahotsāhaiḥ yathāvidhiṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समभ्यर्च्य प्रणत्वा च धर्मं श्रोतुमुपाश्रयत् । तथा तत्मन्त्रिणः सर्वे सामात्यसचिवो जनाः

samabhyarcya praṇatvā ca dharmaṃ śrotumupāśrayat / tathā tatmantriṇaḥ sarve sāmātyasacivo janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमर्हन्तं यतिन्नत्वा तत्रैकान्तमुपाश्रयत् । ततः सो ऽर्हन् महाभिज्ञो दृष्ट्वा सर्वा समाश्रितान्

tamarhantaṃ yatinnatvā tatraikāntamupāśrayat / tataḥ so 'rhan mahābhijño dṛṣṭvā sarvā samāśritān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिमध्यान्तकल्याणं सद्धर्मसमुपादिशत् । तत्सद्धर्मामृतं पीत्वा सर्वे लोकाः प्रवोधिताः

ādimadhyāntakalyāṇaṃ saddharmasamupādiśat / tatsaddharmāmṛtaṃ pītvā sarve lokāḥ pravodhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मविशेषमाज्ञाय संबोधिव्रतमीच्छिरे । ततः सो ऽपि महाराजः श्रुत्वा तद्धर्ममुत्तमं

dharmaviśeṣamājñāya saṃbodhivratamīcchire / tataḥ so 'pi mahārājaḥ śrutvā taddharmamuttamaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संबोधिसाधनोचर्या संचरितुं समैच्छत । ततः स नृपती राजा साञ्जलिः समुपाश्रितः

saṃbodhisādhanocaryā saṃcarituṃ samaicchata / tataḥ sa nṛpatī rājā sāñjaliḥ samupāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमर्हन्तं महासत्त्वं नत्वा पश्यं मुदावदत् । भदन्त श्रोतुमिच्छामि संबोधिसाधनं व्रतं

tamarhantaṃ mahāsattvaṃ natvā paśyaṃ mudāvadat / bhadanta śrotumicchāmi saṃbodhisādhanaṃ vrataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुत्र पुण्यतमं क्षत्रं यत्राशु सिध्यते व्रतं । तद् भवान् समुपादिश्य सर्वांल्लोकान् प्रबोधयन्

kutra puṇyatamaṃ kṣatraṃ yatrāśu sidhyate vrataṃ / tad bhavān samupādiśya sarvāṃllokān prabodhayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिमार्गे समायुज्य संचारयितुमर्हति ॥ इति संप्रार्थिते राज्ञा श्रुत्वा सो ऽर्हन् महामतिः

bodhimārge samāyujya saṃcārayitumarhati // iti saṃprārthite rājñā śrutvā so 'rhan mahāmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमशोकं महीपालं सम्पश्यन्नेवमब्रवीत् । साधु शृणु महाराज यथा मे गुरुणोदितं

tamaśokaṃ mahīpālaṃ sampaśyannevamabravīt / sādhu śṛṇu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाहं ते प्रवक्षामि बोधिव्रतं यदीच्छसि । सर्वक्षत्रोत्तमो राजन्नुत्तरस्यां हिमालये

tathāhaṃ te pravakṣāmi bodhivrataṃ yadīcchasi / sarvakṣatrottamo rājannuttarasyāṃ himālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेपाले इति विख्यातो यत्राशु सिध्यते व्रतं । तत्राप्यति महत्पुण्यक्षत्रं बुद्धैः प्रशंसितं

nepāle iti vikhyāto yatrāśu sidhyate vrataṃ / tatrāpyati mahatpuṇyakṣatraṃ buddhaiḥ praśaṃsitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयम्भूचैत्यराजस्य धर्मधातोः समाश्रयं । तत्र यद्यत्कृतं कर्म तत्तत्संसिध्यते दुतं

svayambhūcaityarājasya dharmadhātoḥ samāśrayaṃ / tatra yadyatkṛtaṃ karma tattatsaṃsidhyate dutaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सर्वै महासत्त्वैः संसेवितं जिनैरपि । इति विज्ञाय राजेन्द्र सम्बोधिं यदि वाञ्छसि

iti sarvai mahāsattvaiḥ saṃsevitaṃ jinairapi / iti vijñāya rājendra sambodhiṃ yadi vāñchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्चैत्यशरणं गत्वा संचरस्व सुसंवरं । एतत्पुण्यविशुद्धात्मा भद्रश्री सद्गुणर्द्धिमान्

taccaityaśaraṇaṃ gatvā saṃcarasva susaṃvaraṃ / etatpuṇyaviśuddhātmā bhadraśrī sadguṇarddhimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्त्वो महाभिज्ञो भवेः सर्वहितार्थभृत् । ततः क्रमेन सम्बोधिं संभारं परिपूरयन्

bodhisattvo mahābhijño bhaveḥ sarvahitārthabhṛt / tataḥ kramena sambodhiṃ saṃbhāraṃ paripūrayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःक्लेशो ऽर्हञ्जगन्नाथाः सम्बुद्धपदमाप्स्यसि । इति तेनार्हतादिष्टं निशम्य स नृपो मुदा

niḥkleśo 'rhañjagannāthāḥ sambuddhapadamāpsyasi / iti tenārhatādiṣṭaṃ niśamya sa nṛpo mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपगुप्तं गुरुं नत्वा पप्रच्छैवं समादरात् । भदन्त श्रोतुमिछामि स्वयम्भूत्पत्ति सत्कथां

upaguptaṃ guruṃ natvā papracchaivaṃ samādarāt / bhadanta śrotumichāmi svayambhūtpatti satkathāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदा स्वयं समुत्पन्नं स्तत्समादेष्टुमर्हति । इति संप्रार्थितं राज्ञा श्रुत्वा सो ऽर्हन् यतिः सुर्धीः

kadā svayaṃ samutpannaṃ statsamādeṣṭumarhati / iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhan yatiḥ surdhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशोकं तं महीपालं सम्पश्यन्नेवमादिशत् । साधु राजन् यथादिष्टं गुरुणा मे श्रुतं मया

aśokaṃ taṃ mahīpālaṃ sampaśyannevamādiśat / sādhu rājan yathādiṣṭaṃ guruṇā me śrutaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाहं संप्रवक्षामि शृणुष्व तत्समाहितः । तदा चासौ जगच्छास्ता शाक्यमुनिस्तथागतः

tathāhaṃ saṃpravakṣāmi śṛṇuṣva tatsamāhitaḥ / tadā cāsau jagacchāstā śākyamunistathāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वज्ञो धर्मराजो ऽर्हन् मुनीश्वरो विनायकः । स सर्वः सांधिकैः सार्द्धं जनपदेषु संचरन्

sarvajño dharmarājo 'rhan munīśvaro vināyakaḥ / sa sarvaḥ sāṃdhikaiḥ sārddhaṃ janapadeṣu saṃcaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्मिन् समये तत्र नेपाले समुपाचरत् । गोपुच्छपर्व्वतपार्श्वे पश्चिमे श्रीस्वयम्भूवः

ekasmin samaye tatra nepāle samupācarat / gopucchaparvvatapārśve paścime śrīsvayambhūvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुच्छाग्रो ऽभिध चैत्यस्यसंन्निधौ सुगताश्रमे । सर्वसत्त्वहितार्थेन पूर्णन्दुरिव भासयन्

pucchāgro 'bhidha caityasyasaṃnnidhau sugatāśrame / sarvasattvahitārthena pūrṇanduriva bhāsayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्धर्म्म समुपार्देष्टुं विजहार ससांधिकः । यदा स भगवाञ्छास्तान् सत्त्वानां धर्म्म वृद्धये

saddharmma samupārdeṣṭuṃ vijahāra sasāṃdhikaḥ / yadā sa bhagavāñchāstān sattvānāṃ dharmma vṛddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्धर्म्म समुपादेष्टुं सभासने समाश्रयत् । तं दृष्ट्वा तदा तत्र मञ्जुश्रियः ममाश्रमे

saddharmma samupādeṣṭuṃ sabhāsane samāśrayat / taṃ dṛṣṭvā tadā tatra mañjuśriyaḥ mamāśrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहारे वासिनी चूडाभिधानी ब्रह्मचारिणी । अर्हन्ती भिक्षुणी भद्रा सद्धर्म्मगुणवाञ्छिनी

vihāre vāsinī cūḍābhidhānī brahmacāriṇī / arhantī bhikṣuṇī bhadrā saddharmmaguṇavāñchinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्रसन्नाश्रया शुद्धा काषाय चीवरावृता । दिव्यपूजोपचाराणि समादाय प्रमोदिता

suprasannāśrayā śuddhā kāṣāya cīvarāvṛtā / divyapūjopacārāṇi samādāya pramoditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सद्धर्मामृतं पातुं तत्राशु समुपाचरत् । तदा तत्र महासत्त्वा बोधिसत्त्वा जिनात्मजाः

tatsaddharmāmṛtaṃ pātuṃ tatrāśu samupācarat / tadā tatra mahāsattvā bodhisattvā jinātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैत्रेयप्रमुखाः सर्वे तद्धर्म श्रोतुमागताः । अर्हन्तो भिक्षवश्चापि श्रावका ब्रह्मचारिणः

maitreyapramukhāḥ sarve taddharma śrotumāgatāḥ / arhanto bhikṣavaścāpi śrāvakā brahmacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षुण्यो ब्रह्मचारिण्यः चैलका व्रतिनो ऽपि च । त्रिरत्नशरणासीनाश्चोपासका उपासिकाः

bhikṣuṇyo brahmacāriṇyaḥ cailakā vratino 'pi ca / triratnaśaraṇāsīnāścopāsakā upāsikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बौद्धभक्तिरताः सर्वे तद्धर्मश्रोतुमागताः । सर्वे ते समुपायातास्तत्र सभासनाश्रितं

bauddhabhaktiratāḥ sarve taddharmaśrotumāgatāḥ / sarve te samupāyātāstatra sabhāsanāśritaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संबुद्धं तं समालोक्य मुदिताः समुपाचरन् । ते सर्वे ऽभ्यर्च्य तं नाथं नत्वा साञ्जलयोर्मुदा

saṃbuddhaṃ taṃ samālokya muditāḥ samupācaran / te sarve 'bhyarcya taṃ nāthaṃ natvā sāñjalayormudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सद्धर्मामृत पातुं तत्सभायां समाश्रयन् । ब्रह्मशक्रादया देवाः सर्वे लोकाधिपा अपि

tatsaddharmāmṛta pātuṃ tatsabhāyāṃ samāśrayan / brahmaśakrādayā devāḥ sarve lokādhipā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहास्तारागणाश्चापि सिद्धा विद्याधरा अपि । साध्या रुद्राश्च गन्धर्वा यक्षगुह्यककिन्नराः

grahāstārāgaṇāścāpi siddhā vidyādharā api / sādhyā rudrāśca gandharvā yakṣaguhyakakinnarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.