मैत्रेयादि सभालोकाः प्राप्यनन्द प्रवोधिताः । इति श्री स्वयंभू समुत्पत्ति कथायां अनेक तीर्थ संजात पुण्य महात्म्य वर्णनो नाम पञ्चमो ऽध्याय । षष्ठम अध्यायः स्वयम्भूधर्मधातुवागीश्वराभिधानप्रसिद्धप्रवर्तनो नाम अथासौ च महासत्त्वो मैत्रेयः सुगतात्मजः । मुनीन्द्रं श्रीघनं नत्वा साञ्जलिरेवमब्रवीत्
maitreyādi sabhālokāḥ prāpyananda pravodhitāḥ / iti śrī svayaṃbhū samutpatti kathāyāṃ aneka tīrtha saṃjāta puṇya mahātmya varṇano nāma pañcamo 'dhyāya / ṣaṣṭhama adhyāyaḥ svayambhūdharmadhātuvāgīśvarābhidhānaprasiddhapravartano nāma athāsau ca mahāsattvo maitreyaḥ sugatātmajaḥ / munīndraṃ śrīghanaṃ natvā sāñjalirevamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदस्य भगवन् धर्म्मधातु वागीश्वराभिधं । प्रसिद्ध हेतुना केन तत्समादेष्टुमर्हति
yadasya bhagavan dharmmadhātu vāgīśvarābhidhaṃ / prasiddha hetunā kena tatsamādeṣṭumarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थिते तेनः मैत्रेयेण स सर्ववित् । भगवान्स्तं महासत्त्वं संपश्यन्निदमादिशत्
iti saṃprārthite tenaḥ maitreyeṇa sa sarvavit / bhagavānstaṃ mahāsattvaṃ saṃpaśyannidamādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येनास्य हेतुना धर्म्मधातु वागीश्वराभिधं । प्रसिद्धिं तत्प्रवक्षामि शृणु मैत्रेय सादरं
yenāsya hetunā dharmmadhātu vāgīśvarābhidhaṃ / prasiddhiṃ tatpravakṣāmi śṛṇu maitreya sādaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथायुर्यदा नृणां त्रिंशद्वर्ष सहस्रिके । शोभावत्यां महापूर्यामुदपादि तदा जिनः
tadyathāyuryadā nṛṇāṃ triṃśadvarṣa sahasrike / śobhāvatyāṃ mahāpūryāmudapādi tadā jinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संबुद्धो ऽर्हञ्जगच्छास्ता धर्म्मराजो मुनीश्वरः । कनक मुनीरित्याख्यास्तथागतो विनायकः
saṃbuddho 'rhañjagacchāstā dharmmarājo munīśvaraḥ / kanaka munīrityākhyāstathāgato vināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाहं कुलपुत्रो स सुधर्म्माख्य आत्मवित् । बोधिसत्त्वो महासत्त्वो धर्म्मश्री सद्गुणार्थभृत्
tadāhaṃ kulaputro sa sudharmmākhya ātmavit / bodhisattvo mahāsattvo dharmmaśrī sadguṇārthabhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कनकमुनेः शास्तुः शासने समुपाश्रितः । त्रिरत्नभजनं कृत्वाः प्राचरम् बोधिसंवरं
sa kanakamuneḥ śāstuḥ śāsane samupāśritaḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvāḥ prācaram bodhisaṃvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा च भगवाञ्छास्ता शोभावत्या उपाश्रमे । विहारे शोभितारामे विजहार स सांघिकः
yadā ca bhagavāñchāstā śobhāvatyā upāśrame / vihāre śobhitārāme vijahāra sa sāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तत्र सभालोके ब्रह्मेन्द्र प्रमुखाः सुराः । सर्वलोकाधिपाश्चापि धर्म्मं श्रोतुमुदागताः
tadā tatra sabhāloke brahmendra pramukhāḥ surāḥ / sarvalokādhipāścāpi dharmmaṃ śrotumudāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ग्रहाश्च ताराश्च सर्वा विद्याधरा अपि । सिद्धाः साध्याश्च रुद्राश्च मुनयो ऽपि महर्षयः
sarve grahāśca tārāśca sarvā vidyādharā api / siddhāḥ sādhyāśca rudrāśca munayo 'pi maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धर्वाः किन्नरा यक्षा गुह्यका राक्षसा अपि । कुम्भाण्डा गरुडा नागा दैत्याश्चापि समागताः
gandharvāḥ kinnarā yakṣā guhyakā rākṣasā api / kumbhāṇḍā garuḍā nāgā daityāścāpi samāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतयो योगिनश्चापि तीर्थिकाश्च तपस्विनः । पाखण्डाश्च परिव्राजको निर्ग्रन्था ब्रह्मचारिणः
yatayo yoginaścāpi tīrthikāśca tapasvinaḥ / pākhaṇḍāśca parivrājako nirgranthā brahmacāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रमणाः श्रावकाश्चापि व्रतिनश्चाप्युपासकाः । तत्सद्धर्म्मामृतं पातुं सादरं समुपागताः
śramaṇāḥ śrāvakāścāpi vratinaścāpyupāsakāḥ / tatsaddharmmāmṛtaṃ pātuṃ sādaraṃ samupāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणा क्षत्रिया श्चापि वैश्याश्च मन्त्रिणोजनाः । गृहाधिपाश्च श्रेष्टाश्चः भृत्याः सैन्याधिपा अपि
brāhmaṇā kṣatriyā ścāpi vaiśyāśca mantriṇojanāḥ / gṛhādhipāśca śreṣṭāścaḥ bhṛtyāḥ sainyādhipā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिल्पिनो वणिजश्चापि सार्थवाहा महाजनाः । पौरा जानपदा ग्राम्याः कार्पटिकाश्च शैरिकाः
śilpino vaṇijaścāpi sārthavāhā mahājanāḥ / paurā jānapadā grāmyāḥ kārpaṭikāśca śairikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथान्य वासिनश्चापि सर्वलोकाः प्रसादिताः । तत्सद्धर्म्मामृतं पातुं सादरं समुपागताः
tathānya vāsinaścāpi sarvalokāḥ prasāditāḥ / tatsaddharmmāmṛtaṃ pātuṃ sādaraṃ samupāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्सर्वान्समुपायातान् दृष्ट्वा स भगवान्मुदा । सभा मध्यासनासीनस्तस्थौ ध्यात्वा प्रभासयन्
tānsarvānsamupāyātān dṛṣṭvā sa bhagavānmudā / sabhā madhyāsanāsīnastasthau dhyātvā prabhāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं मुनीन्द्रं प्रभाकान्तं दृष्ट्वा सर्वे ऽपि सांधिकाः । श्रवणाः श्रावकाः सर्वे भिक्षवो ब्रह्मचारिणः
taṃ munīndraṃ prabhākāntaṃ dṛṣṭvā sarve 'pi sāṃdhikāḥ / śravaṇāḥ śrāvakāḥ sarve bhikṣavo brahmacāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुण्यो ब्रह्मचारिण्यो उपासिकाश्च चैलिकाः । चैलका व्रतिनश्चापि धर्मकामा उपासकाः
bhikṣuṇyo brahmacāriṇyo upāsikāśca cailikāḥ / cailakā vratinaścāpi dharmakāmā upāsakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ऽपि ते समागत्य प्रणत्वा तं मुनीश्वरं । परिवृत्य परिस्कृत्य धर्म्म श्रोतुमुपाश्रयन्
sarve 'pi te samāgatya praṇatvā taṃ munīśvaraṃ / parivṛtya pariskṛtya dharmma śrotumupāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ब्रह्मदयो देवाः सर्वे लोकाधिपा अपि । तं मुनीन्द्रं समभ्यर्च्य प्रणत्वा च यथाक्रमं
tato brahmadayo devāḥ sarve lokādhipā api / taṃ munīndraṃ samabhyarcya praṇatvā ca yathākramaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिवृत्य पुरस्कृत्य तत्सभायां समन्ततः । संपश्यन्तं मुनीन्द्रं तं उपतस्थुः समाहिताः
parivṛtya puraskṛtya tatsabhāyāṃ samantataḥ / saṃpaśyantaṃ munīndraṃ taṃ upatasthuḥ samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्ते मानवाः सर्वे ऋषि विप्रनृपादयः । तं मुनीन्द्रं समभ्यर्च्य संप्रणत्वा यथाक्रमं
tataste mānavāḥ sarve ṛṣi vipranṛpādayaḥ / taṃ munīndraṃ samabhyarcya saṃpraṇatvā yathākramaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सभां समुपाश्रित्य परिवृत्य समन्ततः । पुरस्कृत्य समुद्वीक्ष्य संतस्थिरे समाहिताः
tatsabhāṃ samupāśritya parivṛtya samantataḥ / puraskṛtya samudvīkṣya saṃtasthire samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तान् समुपासीनान् दृष्ट्वा स भगवान् मुदा । आर्यसत्यं समारभ्य सद्धर्म्म समुपासदित्
tatastān samupāsīnān dṛṣṭvā sa bhagavān mudā / āryasatyaṃ samārabhya saddharmma samupāsadit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमेन बोधिचर्यागमार्याष्टांङ्ग च सत्पथं । आदिश्य बोधिमार्गे तान् सर्वाल्लोकान् योजयेत्
kramena bodhicaryāgamāryāṣṭāṃṅga ca satpathaṃ / ādiśya bodhimārge tān sarvāllokān yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सद्धर्म्मामृतं पीत्वा सर्वे लोकाः प्रवोधिताः । सद्धर्म्म साधना युक्ता बभूवु र्बोधिमानसाः
tatsaddharmmāmṛtaṃ pītvā sarve lokāḥ pravodhitāḥ / saddharmma sādhanā yuktā babhūvu rbodhimānasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा विक्रमशीलाख्ये विहारे भिक्षुरात्मवित् । ससंघा व्यहरद् धर्म्मश्रीमित्राख्यः सुधीर्यतिः
tadā vikramaśīlākhye vihāre bhikṣurātmavit / sasaṃghā vyaharad dharmmaśrīmitrākhyaḥ sudhīryatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तत्र सर्वलोकानां हितार्थेन समाश्रितः । स संघा नामसंगीतिं व्याख्यातुमभ्यवाञ्छत
sa tatra sarvalokānāṃ hitārthena samāśritaḥ / sa saṃghā nāmasaṃgītiṃ vyākhyātumabhyavāñchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सत्मतिः सर्वान् संघा नाम प्रसादरं । सभामध्यासनासीनस्तस्थौ ध्यानसमाहितः
tataḥ sa satmatiḥ sarvān saṃghā nāma prasādaraṃ / sabhāmadhyāsanāsīnastasthau dhyānasamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं सभासन आसीनं दृष्ट्वा सर्वे ऽपि सांघिकाः । तत्सद्धर्म्मामृतं पातुमिच्छतः समुपागताः
taṃ sabhāsana āsīnaṃ dṛṣṭvā sarve 'pi sāṃghikāḥ / tatsaddharmmāmṛtaṃ pātumicchataḥ samupāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ये यतिं नत्वा परिवृत्य समन्ततः । पुरस्कृत्य समीक्षन्त उपतस्थुः समाहिताः
tatra ye yatiṃ natvā parivṛtya samantataḥ / puraskṛtya samīkṣanta upatasthuḥ samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रान्ये ऽपि समायाता लोकद्विजनृपादयः । वैश्याश्च मन्त्रिनो ऽमात्याः भृत्या सैन्याधिपा अपि
tatrānye 'pi samāyātā lokadvijanṛpādayaḥ / vaiśyāśca mantrino 'mātyāḥ bhṛtyā sainyādhipā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिल्पिनो वनिजश्चापि सार्थवाहा महाजनाः । पौरा जानपदाग्राम्यास्तथान्यदेशवासिनः
śilpino vanijaścāpi sārthavāhā mahājanāḥ / paurā jānapadāgrāmyāstathānyadeśavāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ते समुपागत्य प्रणत्वा तं यतिं मुदा । परिवृत्य पुरस्कृत्य सपश्यन्तमुपाश्रयन्
sarve te samupāgatya praṇatvā taṃ yatiṃ mudā / parivṛtya puraskṛtya sapaśyantamupāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स यतिरालोक्य सर्वान्स्तान्समुपाश्रितान् । मञ्जुश्रीनाम संगीतिं समाख्यातं यथात्क्रमात्
tataḥ sa yatirālokya sarvānstānsamupāśritān / mañjuśrīnāma saṃgītiṃ samākhyātaṃ yathātkramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्समादिष्टमाकर्ण्यं सर्वे लोकाः सभाश्रिताः । संबुद्ध गुणमहात्म्यं मत्वानन्दप्रवोधिताः
tatsamādiṣṭamākarṇyaṃ sarve lokāḥ sabhāśritāḥ / saṃbuddha guṇamahātmyaṃ matvānandapravodhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सर्वे ऽपि लोकास्ते ब्राह्मण भूमिपादयः । नत्वा तं यतिमामन्त्र्य स्वस्वालयं मुदाययुः
tataḥ sarve 'pi lokāste brāhmaṇa bhūmipādayaḥ / natvā taṃ yatimāmantrya svasvālayaṃ mudāyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्ते श्रावका विज्ञा यतयो ब्रह्मचारिणः । द्वादशाक्षर गुह्यार्थं सम्यक् श्रोतुंममीच्छिरे
tataste śrāvakā vijñā yatayo brahmacāriṇaḥ / dvādaśākṣara guhyārthaṃ samyak śrotuṃmamīcchire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्ते योगिनः सर्वे कृताञ्जलि पुटा मुदा । शास्तारं तं यतिं नत्वा समामत्र्यैवमव्रुवन्
tataste yoginaḥ sarve kṛtāñjali puṭā mudā / śāstāraṃ taṃ yatiṃ natvā samāmatryaivamavruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भदन्त द्वादशानां यदक्षराणां विशेषतः । विशुद्धिं श्रोतुमिच्छामस्तत्समादेष्टुमर्हति
bhadanta dvādaśānāṃ yadakṣarāṇāṃ viśeṣataḥ / viśuddhiṃ śrotumicchāmastatsamādeṣṭumarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तै र्प्रार्थितं धर्म्मश्री मित्रः ससुधीरपि । द्वादशाक्षर गुह्यार्थं विशुद्धिं न समादिशत्
iti tai rprārthitaṃ dharmmaśrī mitraḥ sasudhīrapi / dvādaśākṣara guhyārthaṃ viśuddhiṃ na samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं विशुद्धा नभिज्ञाता विषण्णात्मा स उत्थितः । ध्यानागारं समासीनो ध्यात्वैवं समचिन्तयन्
taṃ viśuddhā nabhijñātā viṣaṇṇātmā sa utthitaḥ / dhyānāgāraṃ samāsīno dhyātvaivaṃ samacintayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतदक्षरं गुह्यार्थं विशुद्धिर्ज्ञायते मया । तत्कथं उपदेक्ष्यामि हाहा कुत्र भ्रमेयहि
naitadakṣaraṃ guhyārthaṃ viśuddhirjñāyate mayā / tatkathaṃ upadekṣyāmi hāhā kutra bhrameyahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति चिन्ता विषर्ण्णो ऽत्मा लज्जा संमोहिताशयः । स्मृत्वा रत्नत्रयं ध्यात्वा तस्थौ धैर्यसमाहितः
iti cintā viṣarṇṇo 'tmā lajjā saṃmohitāśayaḥ / smṛtvā ratnatrayaṃ dhyātvā tasthau dhairyasamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्षणे स त्रिरत्नानां स्मृति पुण्यानुभावतः । एवं मतिं महावीर्य महोत्साहिनिमाप्तवान्
tatkṣaṇe sa triratnānāṃ smṛti puṇyānubhāvataḥ / evaṃ matiṃ mahāvīrya mahotsāhinimāptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तत्मति शौण्डौ ऽसौः पुन ध्यात्वा समाहितः । मनसा सर्व लोकेषु विचारयन् व्यलोकयन्
tatastatmati śauṇḍau 'sauḥ puna dhyātvā samāhitaḥ / manasā sarva lokeṣu vicārayan vyalokayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदापश्यन्महाचीने उत्तरस्यां नगोत्तमे । मञ्जुश्रीयं महाभिज्ञं सर्व विद्याधिपेश्वरं
tadāpaśyanmahācīne uttarasyāṃ nagottame / mañjuśrīyaṃ mahābhijñaṃ sarva vidyādhipeśvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्त्वं महासत्त्वं सर्व धर्म्माधिपप्रभुं । सर्व गुह्य विशुद्धार्थ विज्ञानज्ञानदायकं
bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ sarva dharmmādhipaprabhuṃ / sarva guhya viśuddhārtha vijñānajñānadāyakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं पश्यन् मनसा धर्म्मश्री मित्रः समुत्सुकः । सहसोत्थाय तान्संघान् सभामन्त्र्यैवमव्रवीत्
taṃ paśyan manasā dharmmaśrī mitraḥ samutsukaḥ / sahasotthāya tānsaṃghān sabhāmantryaivamavravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो भदन्तो गमिष्यामि महाचीने नगोत्तमे । मञ्जुश्रीयं महासत्त्वं द्रष्टुमिच्छामि सांप्रतं
bho bhadanto gamiṣyāmi mahācīne nagottame / mañjuśrīyaṃ mahāsattvaṃ draṣṭumicchāmi sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्या नामसंगीत्या गुह्य विशुद्धि विस्तरं । पृष्टा सम्यक् विज्ञाय आगमिष्याम्यहं द्रुतं
etasyā nāmasaṃgītyā guhya viśuddhi vistaraṃ / pṛṣṭā samyak vijñāya āgamiṣyāmyahaṃ drutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्नाहमिहायात स्तावत्सर्वे समाहिताः । त्रिरत्न भजनं कृत्वा तिष्ठत मा विषीदत
yāvannāhamihāyāta stāvatsarve samāhitāḥ / triratna bhajanaṃ kṛtvā tiṣṭhata mā viṣīdata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा स महाभिज्ञस्ततः संप्रस्थितो द्रुतं । सञ्चरन्नत्र नेपालविषये समुपाययौ
ityuktvā sa mahābhijñastataḥ saṃprasthito drutaṃ / sañcarannatra nepālaviṣaye samupāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमायातं यतिं नत्वा मञ्जुदेवः स सर्ववित् । स्वान्तिके समुपाद्रष्टुमेच्छत् ऋद्धिं प्रदर्शयन्
tamāyātaṃ yatiṃ natvā mañjudevaḥ sa sarvavit / svāntike samupādraṣṭumecchat ṛddhiṃ pradarśayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः मंजुदेवो ऽपि भूत्वा कृषिकरः स्वयं । शार्दूल मृगराजाभ्यां हलेनाकर्षयन् महीं
tataḥ maṃjudevo 'pi bhūtvā kṛṣikaraḥ svayaṃ / śārdūla mṛgarājābhyāṃ halenākarṣayan mahīṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा दूरतो धर्म्मश्रीमित्रो अतिविस्मितः । किमेतत् महदाश्चर्यमितिद्रष्टुमुयाचरत्
taṃ dṛṣṭvā dūrato dharmmaśrīmitro ativismitaḥ / kimetat mahadāścaryamitidraṣṭumuyācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः समुपाश्रित्य दृष्ट्वा तन्महदद्भुतं । कृषिकरं तमामन्त्र्यपप्रच्छैव व्यवलोकयन्
tataḥ samupāśritya dṛṣṭvā tanmahadadbhutaṃ / kṛṣikaraṃ tamāmantryapapracchaiva vyavalokayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो साधो इतो देशान्महाचीन नगोक्तमः । पञ्चशीर्षः कियद्दूरे तदुपदेष्टुमर्हति
bho sādho ito deśānmahācīna nagoktamaḥ / pañcaśīrṣaḥ kiyaddūre tadupadeṣṭumarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन श्रुत्वा स हलवाहकः । सुचिरं तं यतिं पश्यन्सादरमेवमव्रवीत्
iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā sa halavāhakaḥ / suciraṃ taṃ yatiṃ paśyansādaramevamavravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्त्वं कुत इहायासि किमर्थमुक्तरापथे । महाचीनस्य दूरतो गन्तुं त्वं परिपृच्छ से
yattvaṃ kuta ihāyāsi kimarthamuktarāpathe / mahācīnasya dūrato gantuṃ tvaṃ paripṛccha se
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य प्रवर्तते सायं तद् विहारे ममाश्रमे । उषित्वा प्रात रुत्थाय गच्छ मद्देशितात्पथः
adya pravartate sāyaṃ tad vihāre mamāśrame / uṣitvā prāta rutthāya gaccha maddeśitātpathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं धर्मश्री मित्रो निशंम्य सः । तथेत्यनुमतं धृत्वा तूष्णीं भूत्वा व्यतिष्ठतः
iti tenoditaṃ dharmaśrī mitro niśaṃmya saḥ / tathetyanumataṃ dhṛtvā tūṣṇīṃ bhūtvā vyatiṣṭhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः संबोधितं भिक्षु मत्वा स हलवाहकः । तौ शार्दुल मृगेन्द्रो द्वौतत्रैवान्तव्यर्धापयेत्
tataḥ saṃbodhitaṃ bhikṣu matvā sa halavāhakaḥ / tau śārdula mṛgendro dvautatraivāntavyardhāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हलं तु सर्वलोकानां संप्रवोधन हेतुना । तत्रैवोच्च स्थल क्षेत्रे यूप वदवरोपयत्
halaṃ tu sarvalokānāṃ saṃpravodhana hetunā / tatraivocca sthala kṣetre yūpa vadavaropayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्यापि तत्महीस्थानं मञ्जुश्रीभूः प्रसिध्यते । सावाचेति प्रसिद्धा च यत्रावरोपितं हलं
adyāpi tatmahīsthānaṃ mañjuśrībhūḥ prasidhyate / sāvāceti prasiddhā ca yatrāvaropitaṃ halaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तं यतिमाहुय सायं स हलवाहकः । तत्र प्रविश्य धर्मश्रीमित्र संप्रति विस्मितः
tatastaṃ yatimāhuya sāyaṃ sa halavāhakaḥ / tatra praviśya dharmaśrīmitra saṃprati vismitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मूलफल स्कन्ध पत्रादि भोगमादरात् । दत्वा तस्मै स्वयं भुक्त्वा तस्थौ स हलवाहकः
tato mūlaphala skandha patrādi bhogamādarāt / datvā tasmai svayaṃ bhuktvā tasthau sa halavāhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स विविधां धर्म्मश्रीमित्रोरजनी कथां । भाषित्वा तं महाभिज्ञं कृषिकरं व्यनोदयन्
tataḥ sa vividhāṃ dharmmaśrīmitrorajanī kathāṃ / bhāṣitvā taṃ mahābhijñaṃ kṛṣikaraṃ vyanodayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स मञ्जुदेवस्तं यति छात्रालये निशि । प्रेषयित्वा स्वयं गह्वागारे शय्यां समाश्रयत्
tataḥ sa mañjudevastaṃ yati chātrālaye niśi / preṣayitvā svayaṃ gahvāgāre śayyāṃ samāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्रविश्य धर्म्मश्री मित्र संप्रति विस्मितः । सुप्त्वाक्षणं समुत्थाय मनसैवं व्यचिन्तयत्
tatra praviśya dharmmaśrī mitra saṃprati vismitaḥ / suptvākṣaṇaṃ samutthāya manasaivaṃ vyacintayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाद्यात्र शयनीयं यदयंपुमान्महर्द्धिकः । भार्याया सहसाकथ्यं किंकिं कुर्याद् विनोदयं
nādyātra śayanīyaṃ yadayaṃpumānmaharddhikaḥ / bhāryāyā sahasākathyaṃ kiṃkiṃ kuryād vinodayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ध्यात्वा सधर्म्मश्रीमित्र यतिरुत्थितः । संवर निभृतं तस्य द्वारमूलमुपाश्रयेत्
iti dhyātvā sadharmmaśrīmitra yatirutthitaḥ / saṃvara nibhṛtaṃ tasya dvāramūlamupāśrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्षणे मञ्जुदेवं तं केशिनी सुप्रिया सती । शयासनसमासीना भर्क्तारमेवमव्रवीत्
tatkṣaṇe mañjudevaṃ taṃ keśinī supriyā satī / śayāsanasamāsīnā bharktāramevamavravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिन्को ऽयं यति र्धीमान्किमर्थमस्मदाश्रमे । इह कुतः समायात स्तत्समादेष्दुमर्हति
svāminko 'yaṃ yati rdhīmānkimarthamasmadāśrame / iha kutaḥ samāyāta statsamādeṣdumarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं देव्या मञ्जुदेवो निशम्य सः । केशिनीं तां प्रियां भार्यां सम्पश्यन्नेवमव्रवीत्
iti saṃprārthitaṃ devyā mañjudevo niśamya saḥ / keśinīṃ tāṃ priyāṃ bhāryāṃ sampaśyannevamavravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु शृणु प्रिये देवी यदर्थ यमिमिहागतः । तदर्थ हि महद्धेतुं वक्ष्यामि ते विचारयत्
sādhu śṛṇu priye devī yadartha yamimihāgataḥ / tadartha hi mahaddhetuṃ vakṣyāmi te vicārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं भिक्षु महाभिज्ञो बोधिसत्त्वो महामतिः । विख्यातो यो महाधर्म्मश्रीमित्रोभिधो यति
ayaṃ bhikṣu mahābhijño bodhisattvo mahāmatiḥ / vikhyāto yo mahādharmmaśrīmitrobhidho yati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्रमशील आख्याते विहारे स निवासकः । नामसंगीति व्याख्यानं शिक्षेभ्यो विस्तरं व्यधात्
vikramaśīla ākhyāte vihāre sa nivāsakaḥ / nāmasaṃgīti vyākhyānaṃ śikṣebhyo vistaraṃ vyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशाक्षर गुह्यार्थ विशुद्धि ज्ञान विस्तरं । नाम सम्यगुपाख्यातुं शक्नोति न सुधीरपि
dvādaśākṣara guhyārtha viśuddhi jñāna vistaraṃ / nāma samyagupākhyātuṃ śaknoti na sudhīrapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदायं च विषण्णात्माः ध्यानागारे समाश्रितः । ध्यात्वा लोकेषु सर्वत्र विलोक्यैवं व्यचिन्तयन्
tadāyaṃ ca viṣaṇṇātmāḥ dhyānāgāre samāśritaḥ / dhyātvā lokeṣu sarvatra vilokyaivaṃ vyacintayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मञ्जुश्री रेव जानीयात्सर्व गुह्य विशुद्धिवित् । द्वादशाक्षर गुह्यार्थ विशुद्धिं समुपादिशत्
mañjuśrī reva jānīyātsarva guhya viśuddhivit / dvādaśākṣara guhyārtha viśuddhiṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ध्यात्वा समुत्थाय सर्वान् शिष्यान्स सांघिकान् । बोधयित्वा महोत्साहः वीर्येण प्रचारक्ततः
iti dhyātvā samutthāya sarvān śiṣyānsa sāṃghikān / bodhayitvā mahotsāhaḥ vīryeṇa pracāraktataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तरस्यां महाचीने पञ्चशीर्षेस्मदाश्रमे । गन्तुमनेन मार्ग्गेण चरन्नीह समागतः
uktarasyāṃ mahācīne pañcaśīrṣesmadāśrame / gantumanena mārggeṇa carannīha samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमिह समयायातं दृष्ट्वा समृद्धिभावतः । बोधयित्वैवमाहुयोः नयामि स्वाश्रमे ऽधुना
tamiha samayāyātaṃ dṛṣṭvā samṛddhibhāvataḥ / bodhayitvaivamāhuyoḥ nayāmi svāśrame 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भक्ता समादिष्टं श्रुत्वा सा केशिनी प्रिया । स्वामिनं तं समालोक्य पप्रच्छैवं समादरात्
iti bhaktā samādiṣṭaṃ śrutvā sā keśinī priyā / svāminaṃ taṃ samālokya papracchaivaṃ samādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिनहं न जानामि शृणोमि न कदाचन । कथमेतद्विशुद्ध्यर्थं समुपादिश मे ऽधुना
svāminahaṃ na jānāmi śṛṇomi na kadācana / kathametadviśuddhyarthaṃ samupādiśa me 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्राथितं देव्या मञ्जुदेवो निशम्य सः । केशिनीं तां प्रियां भार्या सम्पश्यन्नेवमव्रवीत्
iti saṃprāthitaṃ devyā mañjudevo niśamya saḥ / keśinīṃ tāṃ priyāṃ bhāryā sampaśyannevamavravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु देवी तव प्रीत्या साम्प्रतमुपदिश्यते । एतदर्थ महागुह्यं गोपनीयं प्रयत्नतः
sādhu devī tava prītyā sāmpratamupadiśyate / etadartha mahāguhyaṃ gopanīyaṃ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा मञ्जुदेवो ऽसौ तस्यै देव्यै यथाविधिः । द्वादशाक्षर गुह्यार्थं विशुद्धि समुपादिशत्
ityuktvā mañjudevo 'sau tasyai devyai yathāvidhiḥ / dvādaśākṣara guhyārthaṃ viśuddhi samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्सर्व समाख्यातं विस्तरं स महामतिः । धर्मश्रीमित्र आकर्ण्य प्रात्यनन्द प्रवोधितः
etatsarva samākhyātaṃ vistaraṃ sa mahāmatiḥ / dharmaśrīmitra ākarṇya prātyananda pravodhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत समुदितो धर्म्मश्री मित्र उत्थिते मुदा । मञ्जुश्रीरयमेवेति निश्चयं समुपाययौ
tata samudito dharmmaśrī mitra utthite mudā / mañjuśrīrayameveti niścayaṃ samupāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः ससुप्रसन्नात्मा द्वारमूले कृताञ्जलिः । अष्टांग प्रणतिं कृत्वा तस्थौ तद्गत मानसः
tataḥ sasuprasannātmā dvāramūle kṛtāñjaliḥ / aṣṭāṃga praṇatiṃ kṛtvā tasthau tadgata mānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रातः समुत्थाय केशिनी मोक्षदायनी । द्वारकपारमुदधाटयः वहिर्गन्तुमुपाक्रमत्
tataḥ prātaḥ samutthāya keśinī mokṣadāyanī / dvārakapāramudadhāṭayaḥ vahirgantumupākramat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तं यतिमालोक्य द्वारमूले व्यवस्थितं । भीता सा केशिनी देवी द्रुतमुपाचरत्प्रभोः
tatra taṃ yatimālokya dvāramūle vyavasthitaṃ / bhītā sā keśinī devī drutamupācaratprabhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां प्रत्यागतां दृष्ट्वा मञ्जुदेवः स सर्ववित् । विभिन्नास्यां समालोक्य पप्रच्छैवं अधीरवत्
tāṃ pratyāgatāṃ dṛṣṭvā mañjudevaḥ sa sarvavit / vibhinnāsyāṃ samālokya papracchaivaṃ adhīravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवी किंद्वारमुध्याट्य सत्त्वरं त्वमुपागताः । दृष्ट्वा किं तत्र भीतासि तत्सत्यं वद मे पुरः
devī kiṃdvāramudhyāṭya sattvaraṃ tvamupāgatāḥ / dṛṣṭvā kiṃ tatra bhītāsi tatsatyaṃ vada me puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पृष्टे जगच्छास्ता भर्क्ता सा केशिनी विरात् । स्वामिनं तं समालोक्य शनैरेवंन्यवेदयेत्
iti pṛṣṭe jagacchāstā bharktā sā keśinī virāt / svāminaṃ taṃ samālokya śanairevaṃnyavedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिन्यति नमस्कृत्वा द्वारमूले निपातितः । जीवितो वा मृतौ वासौ मया न ज्ञायते खलु
svāminyati namaskṛtvā dvāramūle nipātitaḥ / jīvito vā mṛtau vāsau mayā na jñāyate khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तं भार्यया श्रुत्वा मञ्जुदेवः स उत्थितः । उपेत्य द्वारमूले तं संददर्श निपातितं
ityuktaṃ bhāryayā śrutvā mañjudevaḥ sa utthitaḥ / upetya dvāramūle taṃ saṃdadarśa nipātitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा स मञ्जुदेवस्तं यतिं ध्यात्वा जितेन्द्रियं । हस्तं धृत्वा समुत्थाय संपश्यन्नेवव्रवीत्
dṛṣṭvā sa mañjudevastaṃ yatiṃ dhyātvā jitendriyaṃ / hastaṃ dhṛtvā samutthāya saṃpaśyannevavravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यते किमर्थमत्रैवं द्वारं ध्यात्वावतिष्ठसि । तत्ममपुरतः सभ्यं वदय ते समाहितं
yate kimarthamatraivaṃ dvāraṃ dhyātvāvatiṣṭhasi / tatmamapurataḥ sabhyaṃ vadaya te samāhitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा मञ्जुदेवेंन धर्मश्रीमित्र उन्मनाः । मञ्जुश्रियन्तमष्टांगैनत्वैवं प्रार्थयन्मुदा
ityuktvā mañjudeveṃna dharmaśrīmitra unmanāḥ / mañjuśriyantamaṣṭāṃgainatvaivaṃ prārthayanmudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन्नाथ सर्वज्ञ सर्वविद्याधिप प्रभो । भवत्पादाम्बुजे भक्त्या शरणे समुपाश्रये
bhagavannātha sarvajña sarvavidyādhipa prabho / bhavatpādāmbuje bhaktyā śaraṇe samupāśraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवानेव जगच्छास्ता मञ्जुश्रीर्भगवानपि । ज्ञायते दृश्यते ह्यत्र ज्ञानरत्ननिधि र्मया
bhavāneva jagacchāstā mañjuśrīrbhagavānapi / jñāyate dṛśyate hyatra jñānaratnanidhi rmayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् भवाह्नि विजानीते यदर्थेहमिहा व्रज । तत्मेभिवांच्छितं शास्ताः संपूरयितुमर्हति
tad bhavāhni vijānīte yadarthehamihā vraja / tatmebhivāṃcchitaṃ śāstāḥ saṃpūrayitumarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन मञ्जुदेव निशम्य स । विज्ञाय तं महाभिज्ञं संपश्यन्नेवमव्रवीत्
iti saṃprārthitaṃ tena mañjudeva niśamya sa / vijñāya taṃ mahābhijñaṃ saṃpaśyannevamavravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं विना अभिषेकं ते मन्त्रार्थमुपदेश्यते
kathaṃ vinā abhiṣekaṃ te mantrārthamupadeśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावदत्रभिषेक त्वं गृह्वाण्हेदं यदीच्छसि । इत्युक्तं मञ्जुदेवेन निशम्य स यतिः सुधीः
tāvadatrabhiṣeka tvaṃ gṛhvāṇhedaṃ yadīcchasi / ityuktaṃ mañjudevena niśamya sa yatiḥ sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मञ्जुदेवं नमोस्तस्य साञ्जलिरेवमव्रवीत् । सर्वज्ञ भगवाञ्छास्ता निर्धनो ऽहमकिंचनः
mañjudevaṃ namostasya sāñjalirevamavravīt / sarvajña bhagavāñchāstā nirdhano 'hamakiṃcanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं दास्ये भवतं शास्त्रे दक्षिणां गुरु भक्तिमान् । इति तेनोदितं श्रुत्वाः मञ्जुदेवः ससन्मतिः
kiṃ dāsye bhavataṃ śāstre dakṣiṇāṃ guru bhaktimān / iti tenoditaṃ śrutvāḥ mañjudevaḥ sasanmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपश्यन्स्तेयती धर्मश्रीमित्रमेवमव्रवीत् । यतः किं धनसंपत्या श्रद्धा ते यदि विद्यते
saṃpaśyansteyatī dharmaśrīmitramevamavravīt / yataḥ kiṃ dhanasaṃpatyā śraddhā te yadi vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्यन्ते गुरुवो भक्तिमात्रेणात्र धनेनतु । इत्युक्त्वा मञ्जुदेवेन धर्मश्रीमित्र उन्मताः
tuṣyante guruvo bhaktimātreṇātra dhanenatu / ityuktvā mañjudevena dharmaśrīmitra unmatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टांगेस्तं गुरुं नत्वा प्रार्थयदेवमादरात् । भगवन्यदि भक्त्यैव तुष्यते ऽत्र भवान् मम
aṣṭāṃgestaṃ guruṃ natvā prārthayadevamādarāt / bhagavanyadi bhaktyaiva tuṣyate 'tra bhavān mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतां सुश्रूषामेष करोमि भक्तिमानहं । इति मे कृपया शास्त अभिषेक यथाविधिः
bhavatāṃ suśrūṣāmeṣa karomi bhaktimānahaṃ / iti me kṛpayā śāsta abhiṣeka yathāvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्वा द्वादश मन्त्रार्थं विशुद्धि दातुमर्हसि । इति संप्रार्थितं तेन मञ्जुदेवं स सर्ववित्
datvā dvādaśa mantrārthaṃ viśuddhi dātumarhasi / iti saṃprārthitaṃ tena mañjudevaṃ sa sarvavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तिमन्त तमालोक्य पण्यमेवमभाषत । दास्यामि ते महाभाग भक्ति श्रद्धास्ति ते यदि
bhaktimanta tamālokya paṇyamevamabhāṣata / dāsyāmi te mahābhāga bhakti śraddhāsti te yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिषेक प्रसन्नात्मा समादत्स्व समाहितः । ततःस मञ्जुदेवः श्री वज्राचार्य यथाविधि
abhiṣeka prasannātmā samādatsva samāhitaḥ / tataḥsa mañjudevaḥ śrī vajrācārya yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्थाप्य मण्डलं धर्मधातुवागीश्वराभिधं । तन्मण्डलं समाराध्य समभ्यर्च्य यथाविधिं
saṃsthāpya maṇḍalaṃ dharmadhātuvāgīśvarābhidhaṃ / tanmaṇḍalaṃ samārādhya samabhyarcya yathāvidhiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.