विश्वा आशा दक्षिणसदित्याह । विश्वानेव देवान्प्रीणाति । अथो दुरिष्ट्या एवैनं पाति । विश्वान्देवानयाडिहेत्याह । विश्वानेव देवान्भागधेयेन समर्धयति । स्वाहाकृतस्य घर्मस्य मधोः पिबतमश्विनेत्याह । अश्विनावेव भागधेयेन समर्धयति । स्वाहाग्नये यज्ञियाय शं यजुर्भिरित्याह । अभ्येवैनं घारयति । अथो हविरेवाकः १ अश्विना घर्मं पातꣳ हार्दिवानमहर्दिवाभिरूतिभिरित्याह । अश्विनावेव भागधेयेन समर्धयति । अनु वां द्यावापृथिवी मꣳसातामित्याहानुमत्यै । स्वाहेन्द्रा य स्वाहेन्द्रा वडित्याह । इन्द्रा य हि पुरो हूयते । आश्राव्याह घर्मस्य यजेति । वषट्कृते जुहोति । रक्षसामपहत्यै । अनु यजति स्वगाकृत्यै । घर्ममपातमश्विनेत्याह २ पूर्वमेवोदितम् । उत्तरेणाभि गृणाति । अनु वां द्यावापृथिवी अमꣳसातामित्याहानुमत्यै । तं प्राव्यं यथावण्णमो दिवे नमः पृथिव्या इत्याह । यथायजुरेवैतत् । दिवि धा इमं यज्ञं यज्ञमिमं दिवि धा इत्याह । सुवर्गमेवैनं लोकं गमयति । दिवं गच्छान्तरिक्षं गच्छ पृथिवीं गच्छेत्याह । एष्वेवैनं लोकेषु प्रति ष्ठापयति । पञ्च प्रदिषो गच्छेत्याह ३ दिक्ष्वेवैनं प्रति ष्ठापयति । देवान्घर्मपान्गच्छ पितॄन्घर्मपान्गच्छेत्याह । उभयेष्वेवैनं प्रति ष्ठापयति । यत्पिन्वते । वर्षुकः पर्जन्यो भवति । तस्मात्पिन्वमानः पुण्यः । यत्प्राङ् पिन्वते । तद्देवानाम् । यद्दक्षिणा । तत्पितृणाम् ४ यत्प्रत्यक् । तन्मनुष्यानाम् । यदुदङ् । तद्रुद्रा णाम् । प्राञ्चमुदञ्चं पिन्वयति । देवत्राकः । अथो खलु । सर्वा अनु दिशः पिन्वयति । सर्वा दिशः समेधन्ते । अन्तःपरिधि पिन्वयति ५ तेजसोऽस्कन्दाय । इषे पीपिह्यूर्जे पीपिहीत्याह । इषमेवोर्जं यजमाने दधाति । यजमानाय पीपिहीत्याह । यजमानायैवैतामाशिषमा शास्ते । मह्यं ज्यैष्ठ्याय पीपिहीत्याह । आत्मन एवैतामाशिषमा शास्ते । त्विष्यै त्वा द्युम्नाय त्वेन्द्रि याय त्वा भूत्यै त्वेत्याह । यथायजुरेवैतत् । धर्मासि सुधर्मामेन्यस्मे ब्रह्माणि धारयेत्याह ६ ब्रह्मन्नेवैनं प्रति ष्ठापयति । नेत्त्वा वातः स्कन्दयादिति यद्यभिचरेत् । अमुष्य त्वा प्राणे सादयाम्यमुना सह निरर्थं गच्छेति ब्रूयाद्यं द्विष्यात् । यमेव द्वेष्टि । तेनैनꣳ सह निरर्थं गमयति । पूष्णे शरसे स्वाहेत्याह । या एव देवता हुतभागाः । ताभ्य एवैनं जुहोति । ग्रावभ्यः स्वाहेत्याह । या एवान्तरिक्षे वाचः ७ ताभ्य एवैनं जुहोति । प्रतिरेभ्यः स्वाहेत्याह । प्राणा वै देवाः प्रतिराः । तेभ्य एवैनं जुहोति । द्यावापृथिवीभ्यः स्वाहेत्याह । द्यावापृथिवीभ्यामेवैनं जुहोति । पितृभ्यो घर्मपेभ्यः स्वाहेत्याह । ये वै यज्वानः । ते पितरो घर्मपाः । तेभ्य एवैनं जुहोति ८ रुद्रा य रुद्र होत्रे स्वाहेत्याह । रुद्र मेव भागधेयेन समर्धयति । सर्वतः समनक्ति । सर्वत एव रुद्रं निरवदयते । उदञ्चं निरस्यति । एषा वै रुद्र स्य दिक् । स्वायामेव दिशि रुद्रं निरवदयते । अप उप स्पृशति मेध्यत्वाय । नान्वीक्षते । यदन्वीक्षेत ९ चक्षुरस्य प्रमायुकꣳ स्यात् । तस्मान्नान्वीक्ष्यः । अपीपरो माह्नो रात्रियै मा पाह्येषा ते अग्ने समित्तया समिध्यस्वायुर्मे दा वर्चसा माञ्जीरित्याह । आयुरेवास्मिन्वर्चो दधाति । अपीपरो मा रात्रिया अह्नो मा पाह्येषा ते अग्ने समित्तया समिध्यस्वायुर्मे दा वर्चसा माञ्जीरित्याह । आयुरेवास्मिन्वर्चो दधाति । अग्निर्ज्योतिर्ज्योतिरग्निः स्वाहा सूर्यो ज्योतिर्ज्योतिः सूर्यः स्वाहेत्याह । यथायजुरेवैतत् । ब्रह्मवादिनो वदन्ति । होतव्यमग्निहोत्रा३ं! न होतव्या३मिति १० यद्यजुषा जुहुयात् । अयथापूर्वमाहुती जुहुयात् । यन्न जुहुयात् । अग्निः परा भवेत् । भूः स्वाहेत्येव होतव्यम् । यथापूर्वमाहुती जुहोति । नाग्निः परा भवति । हुतꣳ हविर्मधु हविरित्याह । स्वदयत्येवैनम् । इन्द्र तमेऽग्नावित्याह ११ प्राणो वा इन्द्र तमोऽग्निः । प्राण एवैनमिन्द्र तमेऽग्नौ जुहोति । पिता नोऽसि मा मा हिꣳसीरित्याहाहिꣳसायै । अश्याम ते देव घर्म मधुमतो वाजवतः पितुमत इत्याह । आशिषमेवैतामा शास्ते । स्वधाविनोऽशीमहि त्वा मा मा हिꣳसीरित्याहाहिꣳसायै । तेजसा वा एते व्यृध्यन्ते । ये प्रवर्ग्येण चरन्ति । प्राश्नन्ति । तेज एवात्मन्दधते १२ संवत्सरं न माꣳसमश्नीयात् । न रामामुपेयात् । न मृन्मयेन पिबेत् । नास्य राम उच्छिष्टं पिबेत् । तेज एव तत्सꣳश्यति । देवासुराः संयत्ता आसन् । ते देवा विजयमुपयन्तः । विभ्राजि सौर्ये ब्रह्म सं न्यदधत । यत्किं च दिवाकीर्त्यम् । तदेतेनैव व्रतेनागोपायत् । तस्मादेतद्व्रतं चार्यम् । तेजसो गोपीथाय । तस्मादेतानि यजूꣳषि विभ्राजः सौर्यस्येत्याहुः । स्वाहा त्वा सूर्यस्य रश्मिभ्य इति प्रातः सꣳ सादयति । स्वाहा त्वा नक्षत्रेभ्य इति सायम् । एता वा एतस्य देवताः । ताभिरेवैनꣳ समर्धयति १३ अजरश्विनेत्याह प्रदिशो गच्छेत्याह पितृणामन्तःपरिधि पिन्वयति धारयेत्याह वाचो घर्मपास्तेभ्य एवैनं जुहोत्यन्वीक्षेत होतव्या३मित्यग्नावित्याह दधतेऽगोपायत्सप्त च
viśvā āśā dakṣiṇasadityāha | viśvāneva devānprīṇāti | atho duriṣṭyā evainaṃ pāti | viśvāndevānayāḍihetyāha | viśvāneva devānbhāgadheyena samardhayati | svāhākṛtasya gharmasya madhoḥ pibatamaśvinetyāha | aśvināveva bhāgadheyena samardhayati | svāhāgnaye yajñiyāya śaṃ yajurbhirityāha | abhyevainaṃ ghārayati | atho havirevākaḥ 1 aśvinā gharmaṃ pātam̐ hārdivānamahardivābhirūtibhirityāha | aśvināveva bhāgadheyena samardhayati | anu vāṃ dyāvāpṛthivī mam̐sātāmityāhānumatyai | svāhendrā ya svāhendrā vaḍityāha | indrā ya hi puro hūyate | āśrāvyāha gharmasya yajeti | vaṣaṭkṛte juhoti | rakṣasāmapahatyai | anu yajati svagākṛtyai | gharmamapātamaśvinetyāha 2 pūrvamevoditam | uttareṇābhi gṛṇāti | anu vāṃ dyāvāpṛthivī amam̐sātāmityāhānumatyai | taṃ prāvyaṃ yathāvaṇṇamo dive namaḥ pṛthivyā ityāha | yathāyajurevaitat | divi dhā imaṃ yajñaṃ yajñamimaṃ divi dhā ityāha | suvargamevainaṃ lokaṃ gamayati | divaṃ gacchāntarikṣaṃ gaccha pṛthivīṃ gacchetyāha | eṣvevainaṃ lokeṣu prati ṣṭhāpayati | pañca pradiṣo gacchetyāha 3 dikṣvevainaṃ prati ṣṭhāpayati | devāngharmapāngaccha pitṝngharmapāngacchetyāha | ubhayeṣvevainaṃ prati ṣṭhāpayati | yatpinvate | varṣukaḥ parjanyo bhavati | tasmātpinvamānaḥ puṇyaḥ | yatprāṅ pinvate | taddevānām | yaddakṣiṇā | tatpitṛṇām 4 yatpratyak | tanmanuṣyānām | yadudaṅ | tadrudrā ṇām | prāñcamudañcaṃ pinvayati | devatrākaḥ | atho khalu | sarvā anu diśaḥ pinvayati | sarvā diśaḥ samedhante | antaḥparidhi pinvayati 5 tejaso'skandāya | iṣe pīpihyūrje pīpihītyāha | iṣamevorjaṃ yajamāne dadhāti | yajamānāya pīpihītyāha | yajamānāyaivaitāmāśiṣamā śāste | mahyaṃ jyaiṣṭhyāya pīpihītyāha | ātmana evaitāmāśiṣamā śāste | tviṣyai tvā dyumnāya tvendri yāya tvā bhūtyai tvetyāha | yathāyajurevaitat | dharmāsi sudharmāmenyasme brahmāṇi dhārayetyāha 6 brahmannevainaṃ prati ṣṭhāpayati | nettvā vātaḥ skandayāditi yadyabhicaret | amuṣya tvā prāṇe sādayāmyamunā saha nirarthaṃ gaccheti brūyādyaṃ dviṣyāt | yameva dveṣṭi | tenainam̐ saha nirarthaṃ gamayati | pūṣṇe śarase svāhetyāha | yā eva devatā hutabhāgāḥ | tābhya evainaṃ juhoti | grāvabhyaḥ svāhetyāha | yā evāntarikṣe vācaḥ 7 tābhya evainaṃ juhoti | pratirebhyaḥ svāhetyāha | prāṇā vai devāḥ pratirāḥ | tebhya evainaṃ juhoti | dyāvāpṛthivībhyaḥ svāhetyāha | dyāvāpṛthivībhyāmevainaṃ juhoti | pitṛbhyo gharmapebhyaḥ svāhetyāha | ye vai yajvānaḥ | te pitaro gharmapāḥ | tebhya evainaṃ juhoti 8 rudrā ya rudra hotre svāhetyāha | rudra meva bhāgadheyena samardhayati | sarvataḥ samanakti | sarvata eva rudraṃ niravadayate | udañcaṃ nirasyati | eṣā vai rudra sya dik | svāyāmeva diśi rudraṃ niravadayate | apa upa spṛśati medhyatvāya | nānvīkṣate | yadanvīkṣeta 9 cakṣurasya pramāyukam̐ syāt | tasmānnānvīkṣyaḥ | apīparo māhno rātriyai mā pāhyeṣā te agne samittayā samidhyasvāyurme dā varcasā māñjīrityāha | āyurevāsminvarco dadhāti | apīparo mā rātriyā ahno mā pāhyeṣā te agne samittayā samidhyasvāyurme dā varcasā māñjīrityāha | āyurevāsminvarco dadhāti | agnirjyotirjyotiragniḥ svāhā sūryo jyotirjyotiḥ sūryaḥ svāhetyāha | yathāyajurevaitat | brahmavādino vadanti | hotavyamagnihotrā3ṃ! na hotavyā3miti 10 yadyajuṣā juhuyāt | ayathāpūrvamāhutī juhuyāt | yanna juhuyāt | agniḥ parā bhavet | bhūḥ svāhetyeva hotavyam | yathāpūrvamāhutī juhoti | nāgniḥ parā bhavati | hutam̐ havirmadhu havirityāha | svadayatyevainam | indra tame'gnāvityāha 11 prāṇo vā indra tamo'gniḥ | prāṇa evainamindra tame'gnau juhoti | pitā no'si mā mā him̐sīrityāhāhim̐sāyai | aśyāma te deva gharma madhumato vājavataḥ pitumata ityāha | āśiṣamevaitāmā śāste | svadhāvino'śīmahi tvā mā mā him̐sīrityāhāhim̐sāyai | tejasā vā ete vyṛdhyante | ye pravargyeṇa caranti | prāśnanti | teja evātmandadhate 12 saṃvatsaraṃ na mām̐samaśnīyāt | na rāmāmupeyāt | na mṛnmayena pibet | nāsya rāma ucchiṣṭaṃ pibet | teja eva tatsam̐śyati | devāsurāḥ saṃyattā āsan | te devā vijayamupayantaḥ | vibhrāji saurye brahma saṃ nyadadhata | yatkiṃ ca divākīrtyam | tadetenaiva vratenāgopāyat | tasmādetadvrataṃ cāryam | tejaso gopīthāya | tasmādetāni yajūm̐ṣi vibhrājaḥ sauryasyetyāhuḥ | svāhā tvā sūryasya raśmibhya iti prātaḥ sam̐ sādayati | svāhā tvā nakṣatrebhya iti sāyam | etā vā etasya devatāḥ | tābhirevainam̐ samardhayati 13 ajaraśvinetyāha pradiśo gacchetyāha pitṛṇāmantaḥparidhi pinvayati dhārayetyāha vāco gharmapāstebhya evainaṃ juhotyanvīkṣeta hotavyā3mityagnāvityāha dadhate'gopāyatsapta ca
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.