अग्निहोत्रं जुहोति यद् एव किं च यजमानस्य स्वं तस्यैव तत् । रेतः सिञ्चति प्रजनने प्रजननꣳ हि वा अग्निः। अथौषधीर् अन्तगता दहति तास् ततो भूयसीः प्र जायन्ते यत् सायं जुहोति रेत एव तत् सिञ्चति प्रैव प्रातस्तनेन जनयति तत् । रेतः सिक्तं न त्वष्ट्राऽविकृतम् प्र जायते यावच्छो वै रेतसः सिक्तस्य ॥ त्वष्टा रूपाणि विकरोति तावच्छो वै तत् प्र जायत एष वै दैव्यस् त्वष्टा यो यजते बह्वीभिर् उप तिष्ठते रेतस एव सिक्तस्य बहुशो रूपाणि वि करोति स परैव जायते श्वःश्वो भूयान् भवति य एवं विद्वान् अग्निम् उपतिष्ठते । अहर् देवानाम् आसीद् रात्रिर् असुराणां ते ऽसुरा यद् देवानां वित्तं वेद्यम् आसीत् तेन सह रात्रिम् प्राविशन् ते देवा हीना अमन्यन्त ते ऽपश्यन् । आग्नेयी रात्रिर् आग्नेयाः पशव इमम् एवाग्निꣳ स्तवाम स न स्तुतः पशून् पुनर् दास्यतीति ते ऽग्निम् अस्तुवन्त् स एभ्य स्तुतो रात्रिया अध्य् अहर् अभि पशून् निर् आर्जत् ते देवाः पशून् वित्त्वा कामाꣳ अकुर्वत य एवं विद्वान् अग्निम् उपतिष्ठते पशुमान् भवति ॥ आदित्यो वा अस्माल् लोकाद् अमुं लोकम् ऐत् सो ऽमुं लोकं गत्वा पुनर् इमं लोकम् अभ्यध्यायत् स इमं लोकम् आगत्य मृत्योर् अबिभेन् मृत्युसंयुत इव ह्य् अयं लोकः सो ऽमन्यत । इमम् एवाग्निꣳ स्तवानि स मा स्तुतः सुवर्गं लोकं गमयिष्यतीति सो ऽग्निम् अस्तौत् स एनꣳ स्तुतः सुवर्गं लोकम् अगमयत् । यः एवं विद्वान् अग्निम् उपतिष्ठते सुवर्गम् एव लोकम् एति सर्वम् आयुर् एति । अभि वा एषो ऽग्नी आ रोहति य एनाव् उपतिष्ठते यथा खलु वै श्रेयान् अभ्यारूढः कामयते तथा करोति नक्तम् उप तिष्ठते न प्रातः सꣳ हि नक्तं व्रतानि सृज्यन्ते सह श्रेयाꣳश् च पापीयाꣳश् चासाते ज्योतिर् वा अग्निस् तमो रात्रिर् यत् नक्तम् उपतिष्ठते ज्योतिषैव तमस् तरति । उपस्थेयो ऽग्नी३र् नोपस्थेया३ इत्य् आहुर् मनुष्याय इत् नु वै यो ऽहरहर् आहृत्याथैनं याचति स इन् न्वै तम् उपार्च्छति । अथ को देवान् अहरहर् याचिष्यति । इति तस्मान् नोपस्थेयः । अथो खल्व् आहुर् आशिषे वै कं यजमानो यजते । इत्य् एषा खलु वै आहिताग्नेर् आशीर् यद् अग्निम् उपतिष्ठते तस्माद् उपस्थेयः प्रजापतिः पशून् असृजत ते सृष्टा अहोरात्रे प्राविशन् ताञ् छन्दोभिर् अन्व् अविन्दद् यच् छन्दोभिर् उपतिष्ठते स्वम् एव तद् अन्व् इच्छति न तत्र जाम्य् अस्ति । इत्य् आहुर् यो ऽहरहर् उपतिष्ठत इति यो वा अग्निम् प्रत्यङ्ङ् उपतिष्ठते प्रत्य् एनम् ओषति यः पराङ् विष्वङ् प्रजया पशुभिर् एति कवातिर्यङ्ङ् इवोप तिष्ठेत नैनम् प्रत्योषति न विष्वङ् प्रजया पशुभिर् एति ॥
agnihotraṃ juhoti yad eva kiṃ ca yajamānasya svaṃ tasyaiva tat | retaḥ siñcati prajanane prajananam̐ hi vā agniḥ| athauṣadhīr antagatā dahati tās tato bhūyasīḥ pra jāyante yat sāyaṃ juhoti reta eva tat siñcati praiva prātastanena janayati tat | retaḥ siktaṃ na tvaṣṭrā'vikṛtam pra jāyate yāvaccho vai retasaḥ siktasya || tvaṣṭā rūpāṇi vikaroti tāvaccho vai tat pra jāyata eṣa vai daivyas tvaṣṭā yo yajate bahvībhir upa tiṣṭhate retasa eva siktasya bahuśo rūpāṇi vi karoti sa paraiva jāyate śvaḥśvo bhūyān bhavati ya evaṃ vidvān agnim upatiṣṭhate | ahar devānām āsīd rātrir asurāṇāṃ te 'surā yad devānāṃ vittaṃ vedyam āsīt tena saha rātrim prāviśan te devā hīnā amanyanta te 'paśyan | āgneyī rātrir āgneyāḥ paśava imam evāgnim̐ stavāma sa na stutaḥ paśūn punar dāsyatīti te 'gnim astuvant sa ebhya stuto rātriyā adhy ahar abhi paśūn nir ārjat te devāḥ paśūn vittvā kāmām̐ akurvata ya evaṃ vidvān agnim upatiṣṭhate paśumān bhavati || ādityo vā asmāl lokād amuṃ lokam ait so 'muṃ lokaṃ gatvā punar imaṃ lokam abhyadhyāyat sa imaṃ lokam āgatya mṛtyor abibhen mṛtyusaṃyuta iva hy ayaṃ lokaḥ so 'manyata | imam evāgnim̐ stavāni sa mā stutaḥ suvargaṃ lokaṃ gamayiṣyatīti so 'gnim astaut sa enam̐ stutaḥ suvargaṃ lokam agamayat | yaḥ evaṃ vidvān agnim upatiṣṭhate suvargam eva lokam eti sarvam āyur eti | abhi vā eṣo 'gnī ā rohati ya enāv upatiṣṭhate yathā khalu vai śreyān abhyārūḍhaḥ kāmayate tathā karoti naktam upa tiṣṭhate na prātaḥ sam̐ hi naktaṃ vratāni sṛjyante saha śreyām̐ś ca pāpīyām̐ś cāsāte jyotir vā agnis tamo rātrir yat naktam upatiṣṭhate jyotiṣaiva tamas tarati | upastheyo 'gnī3r nopastheyā3 ity āhur manuṣyāya it nu vai yo 'harahar āhṛtyāthainaṃ yācati sa in nvai tam upārcchati | atha ko devān aharahar yāciṣyati | iti tasmān nopastheyaḥ | atho khalv āhur āśiṣe vai kaṃ yajamāno yajate | ity eṣā khalu vai āhitāgner āśīr yad agnim upatiṣṭhate tasmād upastheyaḥ prajāpatiḥ paśūn asṛjata te sṛṣṭā ahorātre prāviśan tāñ chandobhir anv avindad yac chandobhir upatiṣṭhate svam eva tad anv icchati na tatra jāmy asti | ity āhur yo 'harahar upatiṣṭhata iti yo vā agnim pratyaṅṅ upatiṣṭhate praty enam oṣati yaḥ parāṅ viṣvaṅ prajayā paśubhir eti kavātiryaṅṅ ivopa tiṣṭheta nainam pratyoṣati na viṣvaṅ prajayā paśubhir eti ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.