एष वै देवरथो यद् दर्शपूर्णमासौ यो दर्शपूर्णमासाव् इष्ट्वा सोमेन यजते रथस्पष्ट एवावसाने वरे देवानाम् अव स्यति । एतानि वा अङ्गापरूꣳषि संवत्सरस्य यद् दर्शपूर्णमासौ य एवं विद्वान् दर्शपूर्णमासौ यजते ऽङ्गापरूꣳष्य् एव संवत्सरस्य प्रति दधाति । एते वै संवत्सरस्य चक्षुषी यद् दर्शपूर्णमासौ य एवं विद्वान् दर्शपूर्णमासौ यजते ताभ्याम् एव सुवर्गं लोकम् अनु पश्यति ॥ एषा वै देवानां विक्रान्तिर् यद् दर्शपूर्णमासौ य एवं विद्वान् दर्शपूर्णमासौ यजते देवानाम् एव विक्रान्तिम् अनु वि क्रमते । एष वै देवयानः पन्था यद् दर्शपूर्णमासौ य एवं विद्वान् दर्शपूर्णमासौ यजते य एव देवयानः पन्थास् तꣳ समारोहति । एतौ वै देवानाꣳ हरी यद् दर्शपूर्णमासौ य एवं विद्वान् दर्शपूर्णमासौ यजते याव् एव देवानाꣳ हरी ताभ्याम् एवैभ्यो हव्यं वहति । एतद् वै देवानाम् आस्यं यद् दर्शपूर्णमासौ य एवं विद्वान् दर्शपूर्णमासौ यजते साक्षाद् एव देवानाम् आस्ये जुहोति । एष वै हविर्धानी यो दर्शपूर्णमासयाजी सायम्प्रातर् अग्निहोत्रं जुहोति यजते दर्शपूर्णमासाव् अहरहर् हविर्धानिनाꣳ सुतः । य एवं विद्वान् दर्शपूर्णमासौ यजते हविर्धान्य् अस्मीति सर्वम् एवास्य बर्हिष्यं दत्तम् भवति देवा वा अहः यज्ञियं नाविन्दन् ते दर्शपूर्णमासाव् अपुनन् तौ वा एतौ पूतौ मेध्यौ यद् दर्शपूर्णमासौ य एवं विद्वान् दर्शपूर्णमासौ यजते पूताव् एवैनौ मेध्यौ यजते नामावास्यायां च पौर्णमास्यां च स्त्रियम् उपेयात् । यद् उपेयान् निरिन्द्रियः स्यात् सोमस्य वै राज्ञो ऽर्धमासस्य रात्रयः पत्नय आसन् तासाम् अमावास्यां च पौर्णमासीं च नोपैत् ॥ ते एनम् अभि समनह्येताम् । तं यक्ष्म आर्छत् । राजानं यक्ष्म आरद् इति तद् राजयक्ष्मस्य जन्म यत् पापीयान् अभवत् तत् पापयक्ष्मस्य यज् जायाभ्याम् अविन्दत् तज् जायेन्यस्य य एवम् एतेषां यक्ष्माणां जन्म वेद नैनम् एते यक्ष्मा विन्दन्ति स एते एव नमस्यन्न् उपाधावत् ते अब्रूताम् । वरं वृणावहा आवं देवानाम् भागधे असाव आवद् अधि देवा इज्यान्ता इति तस्मात् सदृशीनाꣳ रात्रीणाम् अमावास्यायां च पौर्णमास्यां च देवा इज्यन्ते । एते हि देवानाम् भागधे भागधा अस्मै मनुष्या भवन्ति य एवं वेद भूतानि क्षुधम् अघ्नन्त् सद्यो मनुष्या अर्धमासे देवा मासि पितरः संवत्सरे वनस्पतयस् तस्माद् अहरहर् मनुष्या अशनम् इच्छन्ते ऽर्धमासे देवा इज्यन्ते मासि पितृभ्यः क्रियते संवत्सरे वनस्पतयः फलं गृह्णन्ति य एवं वेद हन्ति क्षुधम् भ्रातृव्यम् ॥
eṣa vai devaratho yad darśapūrṇamāsau yo darśapūrṇamāsāv iṣṭvā somena yajate rathaspaṣṭa evāvasāne vare devānām ava syati | etāni vā aṅgāparūm̐ṣi saṃvatsarasya yad darśapūrṇamāsau ya evaṃ vidvān darśapūrṇamāsau yajate 'ṅgāparūm̐ṣy eva saṃvatsarasya prati dadhāti | ete vai saṃvatsarasya cakṣuṣī yad darśapūrṇamāsau ya evaṃ vidvān darśapūrṇamāsau yajate tābhyām eva suvargaṃ lokam anu paśyati || eṣā vai devānāṃ vikrāntir yad darśapūrṇamāsau ya evaṃ vidvān darśapūrṇamāsau yajate devānām eva vikrāntim anu vi kramate | eṣa vai devayānaḥ panthā yad darśapūrṇamāsau ya evaṃ vidvān darśapūrṇamāsau yajate ya eva devayānaḥ panthās tam̐ samārohati | etau vai devānām̐ harī yad darśapūrṇamāsau ya evaṃ vidvān darśapūrṇamāsau yajate yāv eva devānām̐ harī tābhyām evaibhyo havyaṃ vahati | etad vai devānām āsyaṃ yad darśapūrṇamāsau ya evaṃ vidvān darśapūrṇamāsau yajate sākṣād eva devānām āsye juhoti | eṣa vai havirdhānī yo darśapūrṇamāsayājī sāyamprātar agnihotraṃ juhoti yajate darśapūrṇamāsāv aharahar havirdhāninām̐ sutaḥ | ya evaṃ vidvān darśapūrṇamāsau yajate havirdhāny asmīti sarvam evāsya barhiṣyaṃ dattam bhavati devā vā ahaḥ yajñiyaṃ nāvindan te darśapūrṇamāsāv apunan tau vā etau pūtau medhyau yad darśapūrṇamāsau ya evaṃ vidvān darśapūrṇamāsau yajate pūtāv evainau medhyau yajate nāmāvāsyāyāṃ ca paurṇamāsyāṃ ca striyam upeyāt | yad upeyān nirindriyaḥ syāt somasya vai rājño 'rdhamāsasya rātrayaḥ patnaya āsan tāsām amāvāsyāṃ ca paurṇamāsīṃ ca nopait || te enam abhi samanahyetām | taṃ yakṣma ārchat | rājānaṃ yakṣma ārad iti tad rājayakṣmasya janma yat pāpīyān abhavat tat pāpayakṣmasya yaj jāyābhyām avindat taj jāyenyasya ya evam eteṣāṃ yakṣmāṇāṃ janma veda nainam ete yakṣmā vindanti sa ete eva namasyann upādhāvat te abrūtām | varaṃ vṛṇāvahā āvaṃ devānām bhāgadhe asāva āvad adhi devā ijyāntā iti tasmāt sadṛśīnām̐ rātrīṇām amāvāsyāyāṃ ca paurṇamāsyāṃ ca devā ijyante | ete hi devānām bhāgadhe bhāgadhā asmai manuṣyā bhavanti ya evaṃ veda bhūtāni kṣudham aghnant sadyo manuṣyā ardhamāse devā māsi pitaraḥ saṃvatsare vanaspatayas tasmād aharahar manuṣyā aśanam icchante 'rdhamāse devā ijyante māsi pitṛbhyaḥ kriyate saṃvatsare vanaspatayaḥ phalaṃ gṛhṇanti ya evaṃ veda hanti kṣudham bhrātṛvyam ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.