Library·Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text)·3·3.4·3.4.3

Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 3.4.3

TS 3.4.3

इमे वै सहास्ताम् । ते वायुर् व्यवात् ते गर्भम् अदधाताम् । तꣳ सोमः प्राजनयद् अग्निर् अग्रसत स एतम् प्रजापतिर् आग्नेयम् अष्टाकपालम् अपश्यत् तं निर् अवपत् तेनैवैनाम् अग्नेर् अधि निर् अक्रीणात् तस्माद् अप्य् अन्यदेवत्याम् आलभमान आग्नेयम् अष्टाकपालम् पुरस्तान् निर् वपेत् । अग्नेर् एवैनाम् अधि निष्क्रीया लभते यत् वायुर् व्यवात् तस्माद् वायव्या यद् इमे गर्भम् अदधातां तस्माद् द्यावापृथिव्या यत् सोमः प्राजनयद् अग्निर् अग्रसत तस्माद् अग्नीषोमीया यद् अनयोर् वियत्योर् वाग् अवदत् तस्मात् सारस्वती यत् प्रजापतिर् अग्नेर् अधि निरक्रीणात् तस्मात् प्राजापत्या सा वा एषा सर्वदेवत्या यद् अजा वशा वायव्याम् आ लभेत भूतिकामः । वायुर् वै क्षेपिष्ठा देवता वायुम् एव स्वेन भागधेयेनोप धावति स एवैनम् भूतिं गमयति द्यावापृथिव्याम् आ लभेत कृषमाणः प्रतिष्ठाकामः । दिव एवास्मै पर्जन्यो वर्षति व्यस्याम् ओषधयो रोहन्ति समर्धुकम् अस्य सस्यम् भवति । अग्नीषोमीयाम् आ लभेत यः कामयेत । अन्नवान् अन्नादः स्याम् इति । अग्निनैवान्नम् अव रुन्द्धे सोमेनान्नाद्यम् अन्नवान् एवान्नादो भवति सारस्वतीम् आ लभेत यः ईश्वरो वाचो वदितोः सन् वाचं न वदेत् । वाग् वै सरस्वती सरस्वतीम् एव स्वेन भागधेयेनोप धावति सैवास्मिन् वाचं दधाति प्राजापत्याम् आ लभेत यः कामयेत । अनभिजितम् अभि जयेयम् इति वायव्ययोपाकरोति वायोर् एवैनाम् अवरुध्या लभते । आकूत्यै त्वा कामाय त्वा ॥ इत्य् आह यथायजुर् एवैतत् किक्किटाकारं जुहोति किक्किटाकारेण वै ग्राम्याः पशवो रमन्ते प्रारण्याः पतन्ति यत् किक्किटाकारं जुहोति ग्राम्याणाम् पशूनां धृत्यै पर्यग्नौ क्रियमाणे जुहोति जीवन्तीम् एवैनाꣳ सुवर्गं लोकम् गमयति त्वं तुरीया वशिनी वशासीत्य् आह देवत्रैवैनां गमयति सत्याः सन्तु यजमानस्य कामा इत्य् आह । एष वै कामः यजमानस्य यद् अनार्त उदृचं गच्छति तस्माद् एवम् आह । अजासि रयिष्ठेत्य् आह । एष्व् एवैनां लोकेषु प्रति ष्ठापयति दिवि ते बृहद् भा इत्य् आह सुवर्ग एवास्मै लोके ज्योतिर् दधाति तन्तुं तन्वन् रजसो भानुम् अन्व् इहीत्य् आह । इमान् एवास्मै लोकाञ् ज्योतिष्मतः करोति । अनुल्बणं वयत जोगुवाम् अप इति आह यद् एव यज्ञ उल्बणं क्रियते तस्यैवैषा शान्तिः । मनुर् भव जनया दैव्यं जनम् इत्य् आह मानव्यो वै प्रजास् ता एवाद्याः कुरुते मनसो हविर् असीत्य् आह स्वगाकृत्यै गात्राणां ते गात्रभाजो भूयास्मेत्य् आह । आशिषम् एवैताम् आ शास्ते तस्यै वा एतस्या एकम् एवादेवयजनं यद् आलब्धायाम् अभ्रः भवति यद् आलब्धायाम् अभ्रः स्याद् अप्सु वा प्रवेशयेत् सर्वां वा प्राश्नीयात् । यद् अप्सु प्रवेशयेद् यज्ञवेशसं कुर्यात् सर्वाम् एव प्राश्नीयाद् इन्द्रियम् एवात्मन् धत्ते सा वा एष त्रयाणाम् एवावरुद्धा संवत्सरसदः सहस्रयाजिनो गृहमेधिनस् त एवैतया यजेरन् तेषाम् एवैषाप्ता ॥

ime vai sahāstām | te vāyur vyavāt te garbham adadhātām | tam̐ somaḥ prājanayad agnir agrasata sa etam prajāpatir āgneyam aṣṭākapālam apaśyat taṃ nir avapat tenaivainām agner adhi nir akrīṇāt tasmād apy anyadevatyām ālabhamāna āgneyam aṣṭākapālam purastān nir vapet | agner evainām adhi niṣkrīyā labhate yat vāyur vyavāt tasmād vāyavyā yad ime garbham adadhātāṃ tasmād dyāvāpṛthivyā yat somaḥ prājanayad agnir agrasata tasmād agnīṣomīyā yad anayor viyatyor vāg avadat tasmāt sārasvatī yat prajāpatir agner adhi nirakrīṇāt tasmāt prājāpatyā sā vā eṣā sarvadevatyā yad ajā vaśā vāyavyām ā labheta bhūtikāmaḥ | vāyur vai kṣepiṣṭhā devatā vāyum eva svena bhāgadheyenopa dhāvati sa evainam bhūtiṃ gamayati dyāvāpṛthivyām ā labheta kṛṣamāṇaḥ pratiṣṭhākāmaḥ | diva evāsmai parjanyo varṣati vyasyām oṣadhayo rohanti samardhukam asya sasyam bhavati | agnīṣomīyām ā labheta yaḥ kāmayeta | annavān annādaḥ syām iti | agninaivānnam ava runddhe somenānnādyam annavān evānnādo bhavati sārasvatīm ā labheta yaḥ īśvaro vāco vaditoḥ san vācaṃ na vadet | vāg vai sarasvatī sarasvatīm eva svena bhāgadheyenopa dhāvati saivāsmin vācaṃ dadhāti prājāpatyām ā labheta yaḥ kāmayeta | anabhijitam abhi jayeyam iti vāyavyayopākaroti vāyor evainām avarudhyā labhate | ākūtyai tvā kāmāya tvā || ity āha yathāyajur evaitat kikkiṭākāraṃ juhoti kikkiṭākāreṇa vai grāmyāḥ paśavo ramante prāraṇyāḥ patanti yat kikkiṭākāraṃ juhoti grāmyāṇām paśūnāṃ dhṛtyai paryagnau kriyamāṇe juhoti jīvantīm evainām̐ suvargaṃ lokam gamayati tvaṃ turīyā vaśinī vaśāsīty āha devatraivaināṃ gamayati satyāḥ santu yajamānasya kāmā ity āha | eṣa vai kāmaḥ yajamānasya yad anārta udṛcaṃ gacchati tasmād evam āha | ajāsi rayiṣṭhety āha | eṣv evaināṃ lokeṣu prati ṣṭhāpayati divi te bṛhad bhā ity āha suvarga evāsmai loke jyotir dadhāti tantuṃ tanvan rajaso bhānum anv ihīty āha | imān evāsmai lokāñ jyotiṣmataḥ karoti | anulbaṇaṃ vayata joguvām apa iti āha yad eva yajña ulbaṇaṃ kriyate tasyaivaiṣā śāntiḥ | manur bhava janayā daivyaṃ janam ity āha mānavyo vai prajās tā evādyāḥ kurute manaso havir asīty āha svagākṛtyai gātrāṇāṃ te gātrabhājo bhūyāsmety āha | āśiṣam evaitām ā śāste tasyai vā etasyā ekam evādevayajanaṃ yad ālabdhāyām abhraḥ bhavati yad ālabdhāyām abhraḥ syād apsu vā praveśayet sarvāṃ vā prāśnīyāt | yad apsu praveśayed yajñaveśasaṃ kuryāt sarvām eva prāśnīyād indriyam evātman dhatte sā vā eṣa trayāṇām evāvaruddhā saṃvatsarasadaḥ sahasrayājino gṛhamedhinas ta evaitayā yajeran teṣām evaiṣāptā ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/TS/3.4.3

Cite as: Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 3.4.3, in HREEM (hreem.cc/library/TS/3.4.3), after Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Units are anuvākas (kāṇḍa.prapāṭhaka.anuvāka); the page's inner VERSE numbers are not separate units. 631 units whose number repeats one already read were left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text