Library·Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text)·5·5.6·5.6.10

Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.6.10

TS 5.6.10

प्रजापतिर् अग्निम् अचिनुतर्तुभिः संवत्सरम् । वसन्तेनैवास्य पूर्वार्धम् अचिनुत ग्रीष्मेण दक्षिणम् पक्षम् । वर्षाभिः पुच्छम् । शरदोत्तरम् पक्षम् । हेमन्तेन मध्यम् ब्रह्मणा वा अस्य तत् पूर्वार्धम् अचिनुत क्षत्रेण दक्षिणम् पक्षम् पशुभिः पुच्छम् । विशोत्तरम् पक्षम् आशया मध्यम् । य एवं विद्वान् अग्निं चिनुत ऋतुभिर् एवैनं चिनुते । अथो एतद् एव सर्वम् अव रुन्द्धे शृण्वन्त्य् एनम् अग्निं चिक्यानम् अत्त्य् अन्नम् । रोचते । इयं वाव प्रथमा चितिर् ओषधयो वनस्पतयः पुरीषम् अन्तरिक्षं द्वितीया वयाꣳ सि पुरीषम् असौ तृतीया नक्षत्राणि पुरीषम् । यज्ञश् चतुर्थी दक्षिणा पुरीषम् । यजमानः पञ्चमी प्रजा पुरीषम् । यत् त्रिचितीकं चिन्वीत यज्ञं दक्षिणाम् आत्मानम् प्रजाम् अन्तर् इयात् तस्मात् पञ्चचितीकश् चेतव्यः । एतद् एव सर्वꣳ स्पृणोति यत् तिस्रश् चितयः ॥ त्रिवृद् ध्य् अग्निः । यद् द्वे द्विपाद् यजमानः प्रतिष्ठित्यै पञ्च चितयो भवन्ति पाङ्क्तः पुरुषः । आत्मानम् एव स्पृणोति पञ्च चितयो भवन्ति पञ्चभिः पुरीषैर् अभ्य् ऊहति दश सम् पद्यन्ते दशाक्षरो वै पुरुषः । यावान् एव पुरुषस् तꣳ स्पृणोति । अथो दशाक्षरा { विराड् ^ विराज् } अन्नं { विराड् ^ विराज् } विराज्य् एवान्नाद्ये प्रति तिष्ठति संवत्सरो वै षष्ठी चितिः । ऋतवः पुरीषम् । षट् चितयो भवन्ति षट् पुरीषाणि द्वादश सम् पद्यन्ते द्वादश मासाः संवत्सरः संवत्सर एव प्रति तिष्ठति ॥

prajāpatir agnim acinutartubhiḥ saṃvatsaram | vasantenaivāsya pūrvārdham acinuta grīṣmeṇa dakṣiṇam pakṣam | varṣābhiḥ puccham | śaradottaram pakṣam | hemantena madhyam brahmaṇā vā asya tat pūrvārdham acinuta kṣatreṇa dakṣiṇam pakṣam paśubhiḥ puccham | viśottaram pakṣam āśayā madhyam | ya evaṃ vidvān agniṃ cinuta ṛtubhir evainaṃ cinute | atho etad eva sarvam ava runddhe śṛṇvanty enam agniṃ cikyānam atty annam | rocate | iyaṃ vāva prathamā citir oṣadhayo vanaspatayaḥ purīṣam antarikṣaṃ dvitīyā vayām̐ si purīṣam asau tṛtīyā nakṣatrāṇi purīṣam | yajñaś caturthī dakṣiṇā purīṣam | yajamānaḥ pañcamī prajā purīṣam | yat tricitīkaṃ cinvīta yajñaṃ dakṣiṇām ātmānam prajām antar iyāt tasmāt pañcacitīkaś cetavyaḥ | etad eva sarvam̐ spṛṇoti yat tisraś citayaḥ || trivṛd dhy agniḥ | yad dve dvipād yajamānaḥ pratiṣṭhityai pañca citayo bhavanti pāṅktaḥ puruṣaḥ | ātmānam eva spṛṇoti pañca citayo bhavanti pañcabhiḥ purīṣair abhy ūhati daśa sam padyante daśākṣaro vai puruṣaḥ | yāvān eva puruṣas tam̐ spṛṇoti | atho daśākṣarā { virāḍ ^ virāj } annaṃ { virāḍ ^ virāj } virājy evānnādye prati tiṣṭhati saṃvatsaro vai ṣaṣṭhī citiḥ | ṛtavaḥ purīṣam | ṣaṭ citayo bhavanti ṣaṭ purīṣāṇi dvādaśa sam padyante dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsara eva prati tiṣṭhati ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/TS/5.6.10

Cite as: Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.6.10, in HREEM (hreem.cc/library/TS/5.6.10), after Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Units are anuvākas (kāṇḍa.prapāṭhaka.anuvāka); the page's inner VERSE numbers are not separate units. 631 units whose number repeats one already read were left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text