सांख्यतत्त्वविवेचनम् श्रीषिमानन्दविरचितम् । रघुनन्दनसुतेनेदमिष्टिकापुरवासिना । कान्यकुब्जद्विजाग्र्येण षिमानन्देन तन्यते ॥ १ ॥ सांख्योपज्ञ नमस्तुभ्यं कपिलाय महात्मने । पञ्चविंशतितत्त्वानां तत्त्वज्ञानप्रवर्तकः ॥ २ ॥ दुःखत्रयाभिभूतस्य शान्तिर्मे स्यात् कुतस्त्विह । तथोपदिश जन्मादि यथा न स्यात् कृपानिधे ॥ ३ ॥ एवं पृष्टो मुनिः प्राह निर्विण्णाय कृपानिधिः । पञ्चविंशतिसूत्राणि व्याख्यातानि महात्मभिः ॥ ४ ॥ बबन्धुः कवयः काव्ये व्याचिख्युः कवयः परे । सांख्यशास्त्रस्य याथार्थ्यं तदेवेदं विविच्यते ॥ षिमानन्देन मन्देन कुक्षिम्भरिशतादिना ॥ ५ ॥ अष्टौ प्रकृतयः
sāṃkhyatattvavivecanam śrīṣimānandaviracitam / raghunandanasutenedamiṣṭikāpuravāsinā / kānyakubjadvijāgryeṇa ṣimānandena tanyate // 1 // sāṃkhyopajña namastubhyaṃ kapilāya mahātmane / pañcaviṃśatitattvānāṃ tattvajñānapravartakaḥ // 2 // duḥkhatrayābhibhūtasya śāntirme syāt kutastviha / tathopadiśa janmādi yathā na syāt kṛpānidhe // 3 // evaṃ pṛṣṭo muniḥ prāha nirviṇṇāya kṛpānidhiḥ / pañcaviṃśatisūtrāṇi vyākhyātāni mahātmabhiḥ // 4 // babandhuḥ kavayaḥ kāvye vyācikhyuḥ kavayaḥ pare / sāṃkhyaśāstrasya yāthārthyaṃ tadevedaṃ vivicyate // ṣimānandena mandena kukṣimbhariśatādinā // 5 // aṣṭau prakṛtayaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.