Library·Sāṃkhyatattvavivecana a commentary on the Tattvasamāsa, an abstract of Sāṃkhya philosophy in (23-) 25 sūtras.·10

Sāṃkhyatattvavivecana a commentary on the Tattvasamāsa, an abstract of Sāṃkhya philosophy in (23-) 25 sūtras. 10

TatsT 10

धृतिः श्रद्धा सुखेच्छा विविदिषा तदभावकौ । सामान्यतः समुद्दिष्टाः पञ्चैते कर्मयोनयः ॥ वाचि कर्मणि संकल्पे प्रतीतिर्याभिरज्यते । तन्निष्ठस्तत्प्रतिष्ठश्च धृतेरेतद्धि लक्षणम् ॥ अनसूया ब्रह्मचर्यं यजनं याजनं तपः । प्रतिग्रहश्च होमश्च श्रद्धाया लक्षणं स्मृतम् ॥ सुखं सुखार्थी सेवेत विद्या कर्म तपांसि च । प्रायश्चित्तपरो नित्यं सुखेयं परिकीर्त्तिता ॥ विषधूममूर्छितवद् विविदिषा ध्यानिनां प्रज्ञायोनिः । एकत्वं च पृथक्त्वं च नित्यं वेदमचेतनम् ॥ सूक्ष्मसत्कार्यसंक्षोभ्यं ज्ञेया विविदिषा हि सा । कार्यकरणक्षमकरी विविदिषा प्राकृती वृत्तिः ॥ धृतिः श्रद्धा विविदिषा सुखा चेति चतुष्टयम् । ज्ञेयं बन्धो विविदिषा मोक्षाय परिकल्पिता । कर्मयोनिस्वरूपो ऽयं विशिष्य परिकीर्त्तितः ॥ पञ्च वायवः

dhṛtiḥ śraddhā sukhecchā vividiṣā tadabhāvakau / sāmānyataḥ samuddiṣṭāḥ pañcaite karmayonayaḥ // vāci karmaṇi saṃkalpe pratītiryābhirajyate / tanniṣṭhastatpratiṣṭhaśca dhṛteretaddhi lakṣaṇam // anasūyā brahmacaryaṃ yajanaṃ yājanaṃ tapaḥ / pratigrahaśca homaśca śraddhāyā lakṣaṇaṃ smṛtam // sukhaṃ sukhārthī seveta vidyā karma tapāṃsi ca / prāyaścittaparo nityaṃ sukheyaṃ parikīrttitā // viṣadhūmamūrchitavad vividiṣā dhyānināṃ prajñāyoniḥ / ekatvaṃ ca pṛthaktvaṃ ca nityaṃ vedamacetanam // sūkṣmasatkāryasaṃkṣobhyaṃ jñeyā vividiṣā hi sā / kāryakaraṇakṣamakarī vividiṣā prākṛtī vṛttiḥ // dhṛtiḥ śraddhā vividiṣā sukhā ceti catuṣṭayam / jñeyaṃ bandho vividiṣā mokṣāya parikalpitā / karmayonisvarūpo 'yaṃ viśiṣya parikīrttitaḥ // pañca vāyavaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/TatsT/10

Cite as: Sāṃkhyatattvavivecana a commentary on the Tattvasamāsa, an abstract of Sāṃkhya philosophy in (23-) 25 sūtras. 10, in HREEM (hreem.cc/library/TatsT/10), after GRETIL, Vindhyesvari Prasada Dvivedin in: Sāmkhyasaṅgrahaḥ (Chowkhamba Sanskrit Series, 50,1 [fasc.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_SimAnanda-sAMkhyatattvavivecana.xml — Vindhyesvari Prasada Dvivedin in: Sāmkhyasaṅgrahaḥ (Chowkhamba Sanskrit Series, 50,1 [fasc. 286], pp. 1-49)

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text