Library·Sāṃkhyatattvavivecana a commentary on the Tattvasamāsa, an abstract of Sāṃkhya philosophy in (23-) 25 sūtras.·17

Sāṃkhyatattvavivecana a commentary on the Tattvasamāsa, an abstract of Sāṃkhya philosophy in (23-) 25 sūtras. 17

TatsT 17

अस्तित्वमेकत्वयथार्थवत्त्वे पारार्थ्यमन्यत्वमकर्तृकत्वम् । योगो वियोगो बहवः पुमांसः स्थितिः शरीरस्य च शेषवृत्तिः ॥ एषा सा दशमूलिका ऽर्थगणना सङ्घातपारार्थ्यतः सिद्धा सा पुरुषास्तिता परिणतेर्भेदस्य तत्कारणम् । अस्त्यव्यक्तमनन्तमेकमिति च प्रेमाविषादात्मकं नानापायपरार्थता त्रिगुणतो ऽन्यत्वस्य सिद्धिस्तथा ॥ विपर्यासादकर्तृत्वं योगः पुरुषदर्शनात् । प्राप्ते शरीरभेदे तु चरितार्थत्वदर्शनात् ॥ जन्मादिकरणान्तानां भेदान्नाना हि ते स्मृताः । चक्रभ्रमिवत् शेषवृत्तिः सिद्धार्थाः दश मूलिकाः ॥ सप्तत्या प्रागुपदिष्टाः पञ्चाशत् प्रत्यया इमे । दशषष्टिपदार्थैस्तु षष्टितन्त्र इतीर्यते ॥ अनुग्रहसर्गः

astitvamekatvayathārthavattve pārārthyamanyatvamakartṛkatvam / yogo viyogo bahavaḥ pumāṃsaḥ sthitiḥ śarīrasya ca śeṣavṛttiḥ // eṣā sā daśamūlikā 'rthagaṇanā saṅghātapārārthyataḥ siddhā sā puruṣāstitā pariṇaterbhedasya tatkāraṇam / astyavyaktamanantamekamiti ca premāviṣādātmakaṃ nānāpāyaparārthatā triguṇato 'nyatvasya siddhistathā // viparyāsādakartṛtvaṃ yogaḥ puruṣadarśanāt / prāpte śarīrabhede tu caritārthatvadarśanāt // janmādikaraṇāntānāṃ bhedānnānā hi te smṛtāḥ / cakrabhramivat śeṣavṛttiḥ siddhārthāḥ daśa mūlikāḥ // saptatyā prāgupadiṣṭāḥ pañcāśat pratyayā ime / daśaṣaṣṭipadārthaistu ṣaṣṭitantra itīryate // anugrahasargaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/TatsT/17

Cite as: Sāṃkhyatattvavivecana a commentary on the Tattvasamāsa, an abstract of Sāṃkhya philosophy in (23-) 25 sūtras. 17, in HREEM (hreem.cc/library/TatsT/17), after GRETIL, Vindhyesvari Prasada Dvivedin in: Sāmkhyasaṅgrahaḥ (Chowkhamba Sanskrit Series, 50,1 [fasc.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_SimAnanda-sAMkhyatattvavivecana.xml — Vindhyesvari Prasada Dvivedin in: Sāmkhyasaṅgrahaḥ (Chowkhamba Sanskrit Series, 50,1 [fasc. 286], pp. 1-49)

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text