Library·Sāṃkhyatattvavivecana a commentary on the Tattvasamāsa, an abstract of Sāṃkhya philosophy in (23-) 25 sūtras.·23

Sāṃkhyatattvavivecana a commentary on the Tattvasamāsa, an abstract of Sāṃkhya philosophy in (23-) 25 sūtras. 23

TatsT 23

दुःखं तु त्रिविधं प्रोक्तमध्यात्ममधिभूतकम् । आधिदैवं च तत्रापि प्रथमं द्विविधं स्मृतम् ॥ शारीरं मानसं चेति वातकामादिदोषजम् । भूतेभ्यो मानुषादिभ्यो जातं स्यादाधिभौतिकम् ॥ देवेभ्यः शीतवातादिभवं स्यादाधिदैविकम् । एतत् समासतः प्रोक्ता सूत्रव्याख्या यथामति ॥ प्रक्रियां च प्रवक्ष्यामि पौराणिकहिताय वै ॥ एतत् परम्परया याथातथ्यम्

duḥkhaṃ tu trividhaṃ proktamadhyātmamadhibhūtakam / ādhidaivaṃ ca tatrāpi prathamaṃ dvividhaṃ smṛtam // śārīraṃ mānasaṃ ceti vātakāmādidoṣajam / bhūtebhyo mānuṣādibhyo jātaṃ syādādhibhautikam // devebhyaḥ śītavātādibhavaṃ syādādhidaivikam / etat samāsataḥ proktā sūtravyākhyā yathāmati // prakriyāṃ ca pravakṣyāmi paurāṇikahitāya vai // etat paramparayā yāthātathyam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/TatsT/23

Cite as: Sāṃkhyatattvavivecana a commentary on the Tattvasamāsa, an abstract of Sāṃkhya philosophy in (23-) 25 sūtras. 23, in HREEM (hreem.cc/library/TatsT/23), after GRETIL, Vindhyesvari Prasada Dvivedin in: Sāmkhyasaṅgrahaḥ (Chowkhamba Sanskrit Series, 50,1 [fasc.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_SimAnanda-sAMkhyatattvavivecana.xml — Vindhyesvari Prasada Dvivedin in: Sāmkhyasaṅgrahaḥ (Chowkhamba Sanskrit Series, 50,1 [fasc. 286], pp. 1-49)

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text