Library·Udbhata: Kavyalamkarasarasamgraha·4·4.3

Udbhata: Kavyalamkarasarasamgraha 4.3

UKss 4.3

आत्मनः क्रोडे कृत्वेति संबन्धः । अत्रात्मनो वक्षसि निधानमाङ्गीको ऽभिनयः, उल्लापनं सान्त्वनं वाचिकः । इममिति इदंशब्देन परामृष्टो यो मृगार्भकः स आलम्बनविभावः । वात्सल्योन्मीलितश्चौत्सुक्यात्मा व्यभिचारीभावः । सुतवाल्लभ्यनिर्विशेषत्वेन हि स्पृहाया रतेरौत्सुक्यभेदाभिसंबन्धः प्रतीयते । स्वशब्दस्तु स्पृहेति । एवमयं रत्यात्मको भावो वात्सल्यस्वभावश्चतुर्भिरनुभावादिभिरत्रावगमितः । अन्येष्वपि भावेष्वेवमुदाहार्यम् । रसवत्--- रसवद्दर्शितस्पष्टशृङ्गारादिरसादयम् । स्वशब्दस्थायिसंचारिविभावाभिनयास्पदम्

ātmanaḥ kroḍe kṛtveti saṃbandhaḥ / atrātmano vakṣasi nidhānamāṅgīko 'bhinayaḥ, ullāpanaṃ sāntvanaṃ vācikaḥ / imamiti idaṃśabdena parāmṛṣṭo yo mṛgārbhakaḥ sa ālambanavibhāvaḥ / vātsalyonmīlitaścautsukyātmā vyabhicārībhāvaḥ / sutavāllabhyanirviśeṣatvena hi spṛhāyā raterautsukyabhedābhisaṃbandhaḥ pratīyate / svaśabdastu spṛheti / evamayaṃ ratyātmako bhāvo vātsalyasvabhāvaścaturbhiranubhāvādibhiratrāvagamitaḥ / anyeṣvapi bhāveṣvevamudāhāryam / rasavat--- rasavaddarśitaspaṣṭaśṛṅgārādirasādayam / svaśabdasthāyisaṃcārivibhāvābhinayāspadam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/UKss/4.3

Cite as: Udbhata: Kavyalamkarasarasamgraha 4.3, in HREEM (hreem.cc/library/UKss/4.3), after GRETIL, Udbhata: Kavyalamkarasarasamgraha, with Induraja's Laghuvrtti commentary.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/udkass_u.htm — Udbhata: Kavyalamkarasarasamgraha, with Induraja's Laghuvrtti commentary. Input by members of the Sansnet project NOTE: Missing passages have been added according to the ed. by Narayana Daso Banhatti, Poona 1925 (Bombay Sanskrit and Prakrit Series, LXXIX). REF

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text