दीप्तरसत्वं कान्तिः ॥ व्कल् ३,२।१५ [*व्कल् ३,२।१४] ॥ दीप्ता रसाः शृङ्गारादयो यस्य स दीप्तरसः । तस्य भावो दीप्त रसत्वं कान्तिः । यथा ---- प्रेयान् सायमपाकृतः सशपथं पादानतः कान्तया द्वित्राण्येव पदानि वासभवनात् यावन्न यात्यून्मनाः । तावत् प्रत्युत पाणिसम्पुटलसग्नीवीनितम्बं धृतो धावित्वैव कृतप्रणामकमहो प्रेम्णो विचित्रा गतिः ॥ एवं रसान्तरेष्वप्युदाहार्यम् । अत्र श्लोकाः ---- गुणस्फुटत्वसाकल्य काव्यपाकं प्रचक्षते । चूतस्य परिणामेन स चायमुपमीयते ॥ सुप्तिङ्संस्कारसारं यत् क्लिष्टवस्तुगुणं भवेत् । काव्यं वृन्ताकपाकं स्याज्जुप्सन्ते जनास्ततः ॥ गुणानां दशतामुक्तो यस्यार्थस्तदपार्थकम् । दाडिमानि दशेत्यादि न विचारक्षमं वचः ॥ ॥१५॥ इति॥ इति श्रीपण्डितवरवामनविरचितकाव्यालङ्कारसूत्रवृत्तौ गुणविवेचने तृतीयेऽधिकरणे द्वितीयोऽध्यायः । समाप्तं चेदं गुणविवेचनं तृतीयमधिकरणम् । ================================================================ अथ चतुर्थाधिकरणे प्रथमोऽध्यायः गुणनिर्वर्त्या काव्यशोभा । तस्याश्चातिशयहेतवोऽलङ्काराः । तन्निरूपणार्थमालङ्कारिकमधिकरणमारभ्यते । तत्र शब्दालङ्काराः । तत्र शब्दालङ्कारौ द्वौ यमकानुप्रासौ क्रमेण दर्शयितुमाह ---- पदमनैकार्थमक्षरं चावृत्तं स्थाननियमे यमकम्
dīptarasatvaṃ kāntiḥ // VKal 3,2.15 [*VKal 3,2.14] // dīptā rasāḥ śṛṅgārādayo yasya sa dīptarasaḥ / tasya bhāvo dīpta rasatvaṃ kāntiḥ / yathā ---- preyān sāyamapākṛtaḥ saśapathaṃ pādānataḥ kāntayā dvitrāṇyeva padāni vāsabhavanāt yāvanna yātyūnmanāḥ / tāvat pratyuta pāṇisampuṭalasagnīvīnitambaṃ dhṛto dhāvitvaiva kṛtapraṇāmakamaho premṇo vicitrā gatiḥ // evaṃ rasāntareṣvapyudāhāryam / atra ślokāḥ ---- guṇasphuṭatvasākalya kāvyapākaṃ pracakṣate / cūtasya pariṇāmena sa cāyamupamīyate // suptiṅsaṃskārasāraṃ yat kliṣṭavastuguṇaṃ bhavet / kāvyaṃ vṛntākapākaṃ syājjupsante janāstataḥ // guṇānāṃ daśatāmukto yasyārthastadapārthakam / dāḍimāni daśetyādi na vicārakṣamaṃ vacaḥ // //15// iti// iti śrīpaṇḍitavaravāmanaviracitakāvyālaṅkārasūtravṛttau guṇavivecane tṛtīye'dhikaraṇe dvitīyo'dhyāyaḥ / samāptaṃ cedaṃ guṇavivecanaṃ tṛtīyamadhikaraṇam / ================================================================ atha caturthādhikaraṇe prathamo'dhyāyaḥ guṇanirvartyā kāvyaśobhā / tasyāścātiśayahetavo'laṅkārāḥ / tannirūpaṇārthamālaṅkārikamadhikaraṇamārabhyate / tatra śabdālaṅkārāḥ / tatra śabdālaṅkārau dvau yamakānuprāsau krameṇa darśayitumāha ---- padamanaikārthamakṣaraṃ cāvṛttaṃ sthānaniyame yamakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.