इति श्रीपण्डितवरवामनविरचितायां काव्यालङ्कारसूत्रवृत्तावालङ्कारिके चतुर्थेऽधिकरणे प्रथमोऽध्यायः । इति शब्दाऽलङ्कारविचारः । ---------------------------------------------------------------------------------------------- अथ चतुर्थाधिकरणे द्वितीयोऽध्यायः सम्प्रत्यर्थालङ्काराणां प्रस्तावः । तन्मूलं चोपमेति सैव विचार्यते ---- उपमानेनोपमेयस्य गुणलेशतः साम्यमुपमा
iti śrīpaṇḍitavaravāmanaviracitāyāṃ kāvyālaṅkārasūtravṛttāvālaṅkārike caturthe'dhikaraṇe prathamo'dhyāyaḥ / iti śabdā'laṅkāravicāraḥ / ---------------------------------------------------------------------------------------------- atha caturthādhikaraṇe dvitīyo'dhyāyaḥ sampratyarthālaṅkārāṇāṃ prastāvaḥ / tanmūlaṃ copameti saiva vicāryate ---- upamānenopameyasya guṇaleśataḥ sāmyamupamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणबाहुल्यतश्च कल्पिता
guṇabāhulyataśca kalpitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा पूणा लुप्ता च
sā pūṇā luptā ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणद्योतकोपमानोपमेयशब्दानां सामग्र्ये पूर्णा
guṇadyotakopamānopameyaśabdānāṃ sāmagrye pūrṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोपे लुप्ता
lope luptā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुतिनिन्दातत्त्वाख्यानेषु
stutinindātattvākhyāneṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हीनत्वाधिकत्वलिङ्गवचनभेदासादृश्यासंभवास्तद्दोषाः
hīnatvādhikatvaliṅgavacanabhedāsādṛśyāsaṃbhavāstaddoṣāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् क्रमेण व्याख्यातुमाह ---- जातिप्रमाणधर्मन्यूनतोपमानस्य हीनत्वम्
tān krameṇa vyākhyātumāha ---- jātipramāṇadharmanyūnatopamānasya hīnatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यभिचारे तु भवन्ती प्रतिपत्तिः केन वार्यते तदाह ---- धर्मयोरेकनिर्देशेऽन्यस्य संवित्, साहचर्यात्
avyabhicāre tu bhavantī pratipattiḥ kena vāryate tadāha ---- dharmayorekanirdeśe'nyasya saṃvit, sāhacaryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनाधिकर्वं व्याख्यातम्
tenādhikarvaṃ vyākhyātam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपमानोपमेययोर्लिङ्गव्यत्यासो लिङ्गभेदः
upamānopameyayorliṅgavyatyāso liṅgabhedaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्टः पुंपुंसकयोः प्रायेण
iṣṭaḥ puṃpuṃsakayoḥ prāyeṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लौकिक्यां समासाभिहितायामुपमाप्रपञ्चे च
laukikyāṃ samāsābhihitāyāmupamāprapañce ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन वचनभेदो व्याख्यातः
tena vacanabhedo vyākhyātaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रतीतगुणसादृश्यमसादृश्यम्
apratītaguṇasādṛśyamasādṛśyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असादृश्यहता ह्युपमा, तन्निष्ठाश्च कवयः
asādṛśyahatā hyupamā, tanniṣṭhāśca kavayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपमानाधिक्यात्तदपोह इत्येके
upamānādhikyāttadapoha ityeke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न, अपुष्टार्थत्वात्
na, apuṣṭārthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुपपत्तिरसंभवः
anupapattirasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं तर्हि दोष इत्यत आह ---- न विरुद्धोऽतिशयः
kathaṃ tarhi doṣa ityata āha ---- na viruddho'tiśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.