Library·Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vrtti [VKal]·4·4.2

Vamana: Kavyalamkarasutra, with Vrtti [VKal] 4.2

इति श्रीपण्डितवरवामनविरचितायां काव्यालङ्कारसूत्रवृत्तावालङ्कारिके चतुर्थेऽधिकरणे प्रथमोऽध्यायः । इति शब्दाऽलङ्कारविचारः । ---------------------------------------------------------------------------------------------- अथ चतुर्थाधिकरणे द्वितीयोऽध्यायः सम्प्रत्यर्थालङ्काराणां प्रस्तावः । तन्मूलं चोपमेति सैव विचार्यते ---- उपमानेनोपमेयस्य गुणलेशतः साम्यमुपमा

iti śrīpaṇḍitavaravāmanaviracitāyāṃ kāvyālaṅkārasūtravṛttāvālaṅkārike caturthe'dhikaraṇe prathamo'dhyāyaḥ / iti śabdā'laṅkāravicāraḥ / ---------------------------------------------------------------------------------------------- atha caturthādhikaraṇe dvitīyo'dhyāyaḥ sampratyarthālaṅkārāṇāṃ prastāvaḥ / tanmūlaṃ copameti saiva vicāryate ---- upamānenopameyasya guṇaleśataḥ sāmyamupamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणबाहुल्यतश्च कल्पिता

guṇabāhulyataśca kalpitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा पूणा लुप्ता च

sā pūṇā luptā ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणद्योतकोपमानोपमेयशब्दानां सामग्र्ये पूर्णा

guṇadyotakopamānopameyaśabdānāṃ sāmagrye pūrṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोपे लुप्ता

lope luptā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तुतिनिन्दातत्त्वाख्यानेषु

stutinindātattvākhyāneṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीनत्वाधिकत्वलिङ्गवचनभेदासादृश्यासंभवास्तद्दोषाः

hīnatvādhikatvaliṅgavacanabhedāsādṛśyāsaṃbhavāstaddoṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् क्रमेण व्याख्यातुमाह ---- जातिप्रमाणधर्मन्यूनतोपमानस्य हीनत्वम्

tān krameṇa vyākhyātumāha ---- jātipramāṇadharmanyūnatopamānasya hīnatvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यभिचारे तु भवन्ती प्रतिपत्तिः केन वार्यते तदाह ---- धर्मयोरेकनिर्देशेऽन्यस्य संवित्, साहचर्यात्

avyabhicāre tu bhavantī pratipattiḥ kena vāryate tadāha ---- dharmayorekanirdeśe'nyasya saṃvit, sāhacaryāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनाधिकर्वं व्याख्यातम्

tenādhikarvaṃ vyākhyātam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपमानोपमेययोर्लिङ्गव्यत्यासो लिङ्गभेदः

upamānopameyayorliṅgavyatyāso liṅgabhedaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्टः पुंपुंसकयोः प्रायेण

iṣṭaḥ puṃpuṃsakayoḥ prāyeṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लौकिक्यां समासाभिहितायामुपमाप्रपञ्चे च

laukikyāṃ samāsābhihitāyāmupamāprapañce ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन वचनभेदो व्याख्यातः

tena vacanabhedo vyākhyātaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रतीतगुणसादृश्यमसादृश्यम्

apratītaguṇasādṛśyamasādṛśyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असादृश्यहता ह्युपमा, तन्निष्ठाश्च कवयः

asādṛśyahatā hyupamā, tanniṣṭhāśca kavayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपमानाधिक्यात्तदपोह इत्येके

upamānādhikyāttadapoha ityeke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न, अपुष्टार्थत्वात्

na, apuṣṭārthatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुपपत्तिरसंभवः

anupapattirasaṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं तर्हि दोष इत्यत आह ---- न विरुद्धोऽतिशयः

kathaṃ tarhi doṣa ityata āha ---- na viruddho'tiśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.