Library·Vagbhata: Rasaratnasamuccaya·12

Vagbhata: Rasaratnasamuccaya 12

ज्वरस्य रक्तपित्तस्य कासस्य श्वासहिध्मयोः । वैस्वर्यस्य क्षयस्यापि तथारोचप्रसेकयोः

jvarasya raktapittasya kāsasya śvāsahidhmayoḥ / vaisvaryasya kṣayasyāpi tathārocaprasekayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छर्दिहृद्रोगयोश् चैव तृष्णामद्योद्भवार्शसाम् । उदावर्तातिसाराणां ग्रहण्यर्तिप्रवाहिणोः

chardihṛdrogayoś caiva tṛṣṇāmadyodbhavārśasām / udāvartātisārāṇāṃ grahaṇyartipravāhiṇoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विसूच्या वह्निमान्द्यस्य मूत्रकृच्छ्राश्मरुजाम् । मेहस्य सोमरोगस्य पिटिकानां च विद्रधेः

visūcyā vahnimāndyasya mūtrakṛcchrāśmarujām / mehasya somarogasya piṭikānāṃ ca vidradheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धिगुल्मादिरोगाणां शूलानामुदरस्य च । पाण्डुशोफविसर्पाणां कुष्ठश्वित्रनभस्वताम्

vṛddhigulmādirogāṇāṃ śūlānāmudarasya ca / pāṇḍuśophavisarpāṇāṃ kuṣṭhaśvitranabhasvatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातास्रस्यावृतानां च वन्ध्यानां गर्भिणीरुजाम् । सूतिकाबालरोगाणाम् उन्मादे ऽपस्मृताव् अपि

vātāsrasyāvṛtānāṃ ca vandhyānāṃ garbhiṇīrujām / sūtikābālarogāṇām unmāde 'pasmṛtāv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेत्ररोगे कर्णरोगे नासारोगास्यरोगयोः । शिरःसंजातरोगेषु व्रणे भङ्गे भगंदरे

netraroge karṇaroge nāsārogāsyarogayoḥ / śiraḥsaṃjātarogeṣu vraṇe bhaṅge bhagaṃdare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रन्थ्यादौ क्षुद्ररोगेषु गुह्यरोगे विषेषु च । जरायास्त्वनपत्यानां बीजपोषणहेतवे

granthyādau kṣudrarogeṣu guhyaroge viṣeṣu ca / jarāyāstvanapatyānāṃ bījapoṣaṇahetave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिपाट्यानया सर्वं रोगाणां हि चिकित्सनम् । रसलोहविषैर् अत्र योगैर्वक्ष्ये यथागमम्

paripāṭyānayā sarvaṃ rogāṇāṃ hi cikitsanam / rasalohaviṣair atra yogairvakṣye yathāgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोमाञ्चकम्पौ वदने मधुत्वमुज्जृम्भणं मस्तकतोददाहौ । वातज्वरस्योक्तम् इदं हि लक्ष्म भुक्तोत्तरं स्याद्यदि शश्वदेव

romāñcakampau vadane madhutvamujjṛmbhaṇaṃ mastakatodadāhau / vātajvarasyoktam idaṃ hi lakṣma bhuktottaraṃ syādyadi śaśvadeva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरेकशोषास्यकटुत्वतीव्रतापप्रलापभ्रममूर्छनानि । एतानि पित्तज्वरलक्षणानि वमिः सतृष्णाङ्गविदाहिता च

virekaśoṣāsyakaṭutvatīvratāpapralāpabhramamūrchanāni / etāni pittajvaralakṣaṇāni vamiḥ satṛṣṇāṅgavidāhitā ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कासश्वासौ मुखे जाड्यं माधुर्यं बहुनिद्रता । प्रस्वेदः स्वल्पदाहश्च श्लेष्मजज्वरलक्षणम्

kāsaśvāsau mukhe jāḍyaṃ mādhuryaṃ bahunidratā / prasvedaḥ svalpadāhaśca śleṣmajajvaralakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिश्रितं लक्षणं यत्तु द्वयोस् त्रिषु भवेच्च तत्

miśritaṃ lakṣaṇaṃ yattu dvayos triṣu bhavecca tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमर्दिताभ्यां रसगन्धकाभ्यां नीरेण कुर्यादिह गोलकं तम् । भाण्डे नवीने विनिवेश्य पश्चात्तद्गोलकस्योपरि ताम्रपात्रम्

vimarditābhyāṃ rasagandhakābhyāṃ nīreṇa kuryādiha golakaṃ tam / bhāṇḍe navīne viniveśya paścāttadgolakasyopari tāmrapātram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्धं मुहूर्तं विनिरुध्य धीमान् उद्दीपयेद् दीप्तकृशानुनास्य । अधस्ततः सिध्यति पर्पटीयं नवज्वरारण्यकृशानुमेघः

sārdhaṃ muhūrtaṃ vinirudhya dhīmān uddīpayed dīptakṛśānunāsya / adhastataḥ sidhyati parpaṭīyaṃ navajvarāraṇyakṛśānumeghaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलिप्य पूर्वं रसनां च तालुदेशं च सिन्धूद्भवजीरकार्द्रैः । वल्लोन्मितां चार्द्रकतोयमिश्राम् एनां नियोज्य स्थगयेत् पटेन

vilipya pūrvaṃ rasanāṃ ca tāludeśaṃ ca sindhūdbhavajīrakārdraiḥ / vallonmitāṃ cārdrakatoyamiśrām enāṃ niyojya sthagayet paṭena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घर्मोद्गमो यावदतः परं च तक्रौदनं पथ्यमिह प्रयोज्यम् । कुर्याद्दिनानां त्रितयं यदीत्थं ज्वरस्य शङ्कापि तदा भवेत्किम्

gharmodgamo yāvadataḥ paraṃ ca takraudanaṃ pathyamiha prayojyam / kuryāddinānāṃ tritayaṃ yadītthaṃ jvarasya śaṅkāpi tadā bhavetkim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतार्कगन्धचपलाजयपालतिक्तापथ्यात्रिवृच्च विषतिन्दुकजान् समांशान् । संभाव्य वज्रिपयसा मधुना त्रिवल्लस् त्रैलोक्यडम्बररसो ऽभिनवज्वरघ्नः

sūtārkagandhacapalājayapālatiktāpathyātrivṛcca viṣatindukajān samāṃśān / saṃbhāvya vajripayasā madhunā trivallas trailokyaḍambararaso 'bhinavajvaraghnaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादांशकं साररविः समांशगन्धो विपक्वः स्वकषायपिष्टः । रसः क्रमान्माषमितो ऽनिलादिज्वरेषु नाम्ना किल मेघनादः

pādāṃśakaṃ sāraraviḥ samāṃśagandho vipakvaḥ svakaṣāyapiṣṭaḥ / rasaḥ kramānmāṣamito 'nilādijvareṣu nāmnā kila meghanādaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरदजलदयुक्तं शुद्धसूतं च गन्धं प्रहरमथ सुपिष्टं वल्लयुग्मं च दद्यात् । ज्वरगजहरिसंज्ञं शृङ्गवेरोदकेन प्रथमजनितदाही क्षीरभक्तेन भोज्यः

daradajaladayuktaṃ śuddhasūtaṃ ca gandhaṃ praharamatha supiṣṭaṃ vallayugmaṃ ca dadyāt / jvaragajaharisaṃjñaṃ śṛṅgaverodakena prathamajanitadāhī kṣīrabhaktena bhojyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संतप्तसीसभागं च पारदं गन्धकं कणाम् । समभागं पृथक् तत्र मेलयेच्च यथाविधि

saṃtaptasīsabhāgaṃ ca pāradaṃ gandhakaṃ kaṇām / samabhāgaṃ pṛthak tatra melayecca yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बीरस्य रसे सर्वं मर्दयेच्च दिनत्रयम् । मेघनादकुमार्योश्च रसे चापि दिनत्रयम्

jambīrasya rase sarvaṃ mardayecca dinatrayam / meghanādakumāryośca rase cāpi dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनद्वयमजामूत्रे गवां मूत्रे दिनत्रयम् । भावयेच्च यथायोग्यं तस्मिन्नेतानि दापयेत्

dinadvayamajāmūtre gavāṃ mūtre dinatrayam / bhāvayecca yathāyogyaṃ tasminnetāni dāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैन्धवं चित्रकं भागं सौवर्चललवणं तथा । तेन सम्मेलनं कृत्वा भावयेच्च पुनः पुनः

saindhavaṃ citrakaṃ bhāgaṃ sauvarcalalavaṇaṃ tathā / tena sammelanaṃ kṛtvā bhāvayecca punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन विधिना सम्यक् सिद्धो भवति तद्रसः । शर्कराघृतसंयुक्तं दद्याद्वल्लत्रयं रसम्

anena vidhinā samyak siddho bhavati tadrasaḥ / śarkarāghṛtasaṃyuktaṃ dadyādvallatrayaṃ rasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोधूमस्यौदनं पथ्यं माषसूपं च वास्तुकम् । धात्रीफलसमायुक्तं सर्वज्वरविनाशनम् । दीपिकारस इत्येष तन्त्रज्ञैः परिकीर्तितः

godhūmasyaudanaṃ pathyaṃ māṣasūpaṃ ca vāstukam / dhātrīphalasamāyuktaṃ sarvajvaravināśanam / dīpikārasa ityeṣa tantrajñaiḥ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारदं रसकं तालं तुत्थं गन्धकटङ्कणम् । सर्वमेतत्समं शुद्धं कारवल्ल्या द्रवैर्दिनम्

pāradaṃ rasakaṃ tālaṃ tutthaṃ gandhakaṭaṅkaṇam / sarvametatsamaṃ śuddhaṃ kāravallyā dravairdinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेत्तेन कल्केन ताम्रपात्रोदरं लिम्पेत् । अङ्गुलार्धार्धमानेन तं पचेत्सिकताह्वये

mardayettena kalkena tāmrapātrodaraṃ limpet / aṅgulārdhārdhamānena taṃ pacetsikatāhvaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्त्रे यावत्स्फुटन्त्येवं व्रीहयस्तस्य पृष्ठतः । ततः सुशीतलं ग्राह्यं ताम्रपात्रोदराद् भिषक्

yantre yāvatsphuṭantyevaṃ vrīhayastasya pṛṣṭhataḥ / tataḥ suśītalaṃ grāhyaṃ tāmrapātrodarād bhiṣak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतभञ्जी रसो नाम चूर्णयेन्मरिचैः समम् । माषैकं पर्णखण्डेन भक्षयेन्नाशयेज्ज्वरम् । त्रिदिनैर् विषमं तीव्रमेकद्वित्रिचतुर्थकम्

śītabhañjī raso nāma cūrṇayenmaricaiḥ samam / māṣaikaṃ parṇakhaṇḍena bhakṣayennāśayejjvaram / tridinair viṣamaṃ tīvramekadvitricaturthakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूततालशिलास्तुल्या मर्दयेत्कर्कटीरसे । ताम्रपात्रे विनिक्षिप्य तत्कल्कं कज्जलीकृतम्

sūtatālaśilāstulyā mardayetkarkaṭīrase / tāmrapātre vinikṣipya tatkalkaṃ kajjalīkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपचेद्वालुकायन्त्रे यथोक्तविधिना ततः । दद्यान्मरिचचूर्णेन माषमात्रं भिषग्वरः

vipacedvālukāyantre yathoktavidhinā tataḥ / dadyānmaricacūrṇena māṣamātraṃ bhiṣagvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपिबेदुष्णतोयस्य चुलुकं शीतकज्वरे । शीतभञ्जी रसः सो ऽयं शीतज्वरनिवारणः

prapibeduṣṇatoyasya culukaṃ śītakajvare / śītabhañjī rasaḥ so 'yaṃ śītajvaranivāraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूष्माण्डचूर्णतिलजैः प्रविशुद्धतालं गाढं विमर्द्य सुषवीसलिलेन तुल्यम् । सूतेन हिङ्गुलभुवा सिकताख्ययन्त्रे गोलं विधाय परिवृत्तकपालमध्ये

kūṣmāṇḍacūrṇatilajaiḥ praviśuddhatālaṃ gāḍhaṃ vimardya suṣavīsalilena tulyam / sūtena hiṅgulabhuvā sikatākhyayantre golaṃ vidhāya parivṛttakapālamadhye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्त्रेण तं दिनपतेश्च पिधाय रुद्ध्वा संधिं तयोर्गुडसुधाखटिकाशिवाभिः । वह्नौ पचेन्मृदुनि पात्रशिरःस्थशालीवैवर्ण्यमात्रम् अवधिं प्रविधाय धीमान्

pattreṇa taṃ dinapateśca pidhāya ruddhvā saṃdhiṃ tayorguḍasudhākhaṭikāśivābhiḥ / vahnau pacenmṛduni pātraśiraḥsthaśālīvaivarṇyamātram avadhiṃ pravidhāya dhīmān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लं ततः सुरसमिश्रममुष्य दद्यात् सर्पिः सिताकणपयोमधु चानुपेयम् । जेतुं ज्वरान् प्रविषमान् इह वान्तिशान्त्यै मौलौ सुशीतलजलस्य ददीत धाराम्

vallaṃ tataḥ surasamiśramamuṣya dadyāt sarpiḥ sitākaṇapayomadhu cānupeyam / jetuṃ jvarān praviṣamān iha vāntiśāntyai maulau suśītalajalasya dadīta dhārām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथामयान्तं रसराजमौलिभूषामणिं तं मृतजीवनाख्यम् । सुधारसेनेव रसेन येन संजीवनं स्यात् सहसातुराणाम्

athāmayāntaṃ rasarājamaulibhūṣāmaṇiṃ taṃ mṛtajīvanākhyam / sudhāraseneva rasena yena saṃjīvanaṃ syāt sahasāturāṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसहिङ्गुलजेपालैर् वृद्ध्या दन्त्यम्बुमर्दितैः । दिनार्धेन ज्वरं हन्याद्गुञ्जैकं सितया सह

rasahiṅgulajepālair vṛddhyā dantyambumarditaiḥ / dinārdhena jvaraṃ hanyādguñjaikaṃ sitayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धं सूतं विषं गन्धं धूर्तबीजं त्रिभिः समम् । चतुर्भिश्च समं व्योषं चूर्णीकृत्य निधापयेत्

śuddhaṃ sūtaṃ viṣaṃ gandhaṃ dhūrtabījaṃ tribhiḥ samam / caturbhiśca samaṃ vyoṣaṃ cūrṇīkṛtya nidhāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तभाण्डे ऽथ वा शार्ङ्गे काष्ठे नैव कदाचन । वातश्लेष्मज्वरे देयं द्वंद्वजे वा त्रिदोषजे

dantabhāṇḍe 'tha vā śārṅge kāṣṭhe naiva kadācana / vātaśleṣmajvare deyaṃ dvaṃdvaje vā tridoṣaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसेन शृङ्गवेरस्य जम्बीरस्याथवा पुनः । गुञ्जाद्वयं च जीर्णे ऽस्मिन्दधिभक्तं प्रयोजयेत्

rasena śṛṅgaverasya jambīrasyāthavā punaḥ / guñjādvayaṃ ca jīrṇe 'smindadhibhaktaṃ prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकद्वित्रिदिनैर्हन्याज् ज्वरान् दोषक्रमेण तु । महाज्वराङ्कुशो नाम रसो ऽयं शम्भुनोदितः

ekadvitridinairhanyāj jvarān doṣakrameṇa tu / mahājvarāṅkuśo nāma raso 'yaṃ śambhunoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालं ताम्ररजो रसश्च गगनं गन्धश्च नेपालकं दीनारप्रमितं तदर्धमुदितं टङ्कं शिलामाक्षिकम् । दीनारद्वितयं विषस्य शिखिनः पिष्ट्वा रसैः पाचितो यश्चिन्तामणिवज्ज्वरौघविजयी नाम्ना तु मृत्युंजयः

tālaṃ tāmrarajo rasaśca gaganaṃ gandhaśca nepālakaṃ dīnārapramitaṃ tadardhamuditaṃ ṭaṅkaṃ śilāmākṣikam / dīnāradvitayaṃ viṣasya śikhinaḥ piṣṭvā rasaiḥ pācito yaścintāmaṇivajjvaraughavijayī nāmnā tu mṛtyuṃjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालं ताम्रम् अयोरजश्च चपला तुत्थाभ्रकं कान्तकं नागं स्याच्च समांशकं सुमृदितं मूलं च पौनर्नवम् । भृङ्गीकासहरीपुनर्नवामहामन्दारपत्त्रोद्भवैः कल्कं वालुकयन्त्रपाचितम् इदं सर्वज्वरस्यान्तकृत्

tālaṃ tāmram ayorajaśca capalā tutthābhrakaṃ kāntakaṃ nāgaṃ syācca samāṃśakaṃ sumṛditaṃ mūlaṃ ca paunarnavam / bhṛṅgīkāsaharīpunarnavāmahāmandārapattrodbhavaiḥ kalkaṃ vālukayantrapācitam idaṃ sarvajvarasyāntakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुत्थेन तुल्यः शिवजश्च गन्धो जम्बीरनीरेण विमर्दनीयः । दिनत्रयं मेलय तेन तुल्यं व्योषं ततः सिध्यति चन्द्रसूर्यः

tutthena tulyaḥ śivajaśca gandho jambīranīreṇa vimardanīyaḥ / dinatrayaṃ melaya tena tulyaṃ vyoṣaṃ tataḥ sidhyati candrasūryaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लो विजेतुं विषमावलम्बि दलेन देयो भुजगाख्यवल्ल्याः । दुग्धं हितं स्यादिह शृङ्गवेररसेन शैत्येषु निषेवणीयः

vallo vijetuṃ viṣamāvalambi dalena deyo bhujagākhyavallyāḥ / dugdhaṃ hitaṃ syādiha śṛṅgaverarasena śaityeṣu niṣevaṇīyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तक्रं सगर्भाज्वरशूलयोस्तु द्राक्षाम्बुना पथ्यमनन्तरोक्तम् । रोधं वरायाः सलिलेन शूलं जम्बीरनीरेण वराजलेन

takraṃ sagarbhājvaraśūlayostu drākṣāmbunā pathyamanantaroktam / rodhaṃ varāyāḥ salilena śūlaṃ jambīranīreṇa varājalena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपस्मृताव् अत्र नियोजनीयमभ्यञ्जनं बिम्बपयोभवाभ्याम् । घृतौदनं स्यादिह भोजनाय जम्बीरनीरेण निहन्ति गुल्मम्

apasmṛtāv atra niyojanīyamabhyañjanaṃ bimbapayobhavābhyām / ghṛtaudanaṃ syādiha bhojanāya jambīranīreṇa nihanti gulmam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिङ्ग्वम्लिकानिम्बुरसेन देयं प्लीहोदरे स्यादिह तक्रभक्तः । स्तम्भार्थमस्मिन्ससितं पयः स्याद् गुडो नियोज्यो वमनप्रशान्त्यै

hiṅgvamlikānimburasena deyaṃ plīhodare syādiha takrabhaktaḥ / stambhārthamasminsasitaṃ payaḥ syād guḍo niyojyo vamanapraśāntyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशीतिर् यस्य वर्षाणि वसुवर्षाणि यस्य वा । विषं तस्य न दातव्यं दत्तं चेद् दोषकारकम्

aśītir yasya varṣāṇi vasuvarṣāṇi yasya vā / viṣaṃ tasya na dātavyaṃ dattaṃ ced doṣakārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेघपारदगन्धाश्मविषव्योषपटूनि च । जीरकद्वयमेतानि समभागानि कारयेत्

meghapāradagandhāśmaviṣavyoṣapaṭūni ca / jīrakadvayametāni samabhāgāni kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिन्दुवाररसेनापि लशुनस्य रसेन च । अपामार्गरसेनापि सप्तरात्रं विमर्दयेत्

sinduvārarasenāpi laśunasya rasena ca / apāmārgarasenāpi saptarātraṃ vimardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पक्वं वालुकायन्त्रे गुञ्जामात्रं प्रयोजयेत् । सनागवल्लीमरिचं ततः शीताम्बु पाययेत्

tatpakvaṃ vālukāyantre guñjāmātraṃ prayojayet / sanāgavallīmaricaṃ tataḥ śītāmbu pāyayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उमाप्रसादनो नाम रसः शीतज्वरापहः । चातुर्थिकं त्रिरात्रं वा नाशयेत् किमुतापरान्

umāprasādano nāma rasaḥ śītajvarāpahaḥ / cāturthikaṃ trirātraṃ vā nāśayet kimutāparān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

टङ्कणं रसगन्धौ च समभागान्प्रकल्पयेत् । नेपालं द्विगुणं दत्त्वा मर्दयेत् खल्लमध्यतः

ṭaṅkaṇaṃ rasagandhau ca samabhāgānprakalpayet / nepālaṃ dviguṇaṃ dattvā mardayet khallamadhyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लक्ष्णतां याति तद्यावत्तावत्तन्मर्दयेच्छनैः । सैन्धवं मरिचं शङ्खं चिञ्चाक्षारं समाक्षिकम्

ślakṣṇatāṃ yāti tadyāvattāvattanmardayecchanaiḥ / saindhavaṃ maricaṃ śaṅkhaṃ ciñcākṣāraṃ samākṣikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तुल्यम् एतत् कृत्वाथ निम्बूतोयेन मर्दयेत् । चणप्रमाणवटिकाम् भक्षयेद्दिवसत्रयम्

tattulyam etat kṛtvātha nimbūtoyena mardayet / caṇapramāṇavaṭikām bhakṣayeddivasatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐकाहिकं द्व्याहिकं च त्र्याहिकं च चतुर्थकम् । सर्वज्वरविनाशाय ज्वराङ्कुश इति स्मृतः

aikāhikaṃ dvyāhikaṃ ca tryāhikaṃ ca caturthakam / sarvajvaravināśāya jvarāṅkuśa iti smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकं गन्धकं सूतं तोलकैकं पृथक्पृथक् । गृहीत्वा विषतोलार्धं तोलार्धं तिन्तिडीफलम्

abhrakaṃ gandhakaṃ sūtaṃ tolakaikaṃ pṛthakpṛthak / gṛhītvā viṣatolārdhaṃ tolārdhaṃ tintiḍīphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्सर्वं समं कृत्वा मर्दयेत् खल्लमध्यतः । श्लक्ष्णतां याति तद्यावत् तावत् संमर्दयेच्छनैः

etatsarvaṃ samaṃ kṛtvā mardayet khallamadhyataḥ / ślakṣṇatāṃ yāti tadyāvat tāvat saṃmardayecchanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तारे परिणाहे च गर्तां कृत्वा षडङ्गुलाम् । फणिवल्लीदलान्यन्तर्गर्तायां प्रक्षिपेन्नरः

vistāre pariṇāhe ca gartāṃ kṛtvā ṣaḍaṅgulām / phaṇivallīdalānyantargartāyāṃ prakṣipennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्णेषु सूतकल्कं तं गर्तायां स्थापयेद् दृढम् । कल्काद् उपरि तत्पर्णैर् गर्तावक्त्रं प्रपूरयेत्

parṇeṣu sūtakalkaṃ taṃ gartāyāṃ sthāpayed dṛḍham / kalkād upari tatparṇair gartāvaktraṃ prapūrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्तायां तु ततो देयं पुटमारण्यकोत्पलैः । स्वाङ्गशीतलतां ज्ञात्वा समाकर्षेत्ततः परम्

gartāyāṃ tu tato deyaṃ puṭamāraṇyakotpalaiḥ / svāṅgaśītalatāṃ jñātvā samākarṣettataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतलिप्तदलैः सार्धं कल्कं खल्ले विमर्दयेत् । तोलार्धममृतं क्षिप्त्वा तोलार्धं तिन्तिडीफलम्

sūtaliptadalaiḥ sārdhaṃ kalkaṃ khalle vimardayet / tolārdhamamṛtaṃ kṣiptvā tolārdhaṃ tintiḍīphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थापयेत्खल्लितं कल्कं योजयेद् गुञ्जमात्रया । शृङ्गवेराम्भसा युक्तं तीक्ष्णचित्रकसैन्धवैः

sthāpayetkhallitaṃ kalkaṃ yojayed guñjamātrayā / śṛṅgaverāmbhasā yuktaṃ tīkṣṇacitrakasaindhavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संनिपाते तथा वाते त्रिदोषे विषमज्वरे । अग्निमान्द्ये ग्रहिण्यां च तथा देयो ऽतिसारिणि

saṃnipāte tathā vāte tridoṣe viṣamajvare / agnimāndye grahiṇyāṃ ca tathā deyo 'tisāriṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजनं दधिभक्तं च रसे ऽस्मिन् संप्रयोजयेत् । व्याध्यादिकं यथा कुर्यादुदकं ढालयेत् ततः

bhojanaṃ dadhibhaktaṃ ca rase 'smin saṃprayojayet / vyādhyādikaṃ yathā kuryādudakaṃ ḍhālayet tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष योगवरः श्रीमान्प्राणिनां प्राणदायकः । चिन्तामणिरितिख्यातो रसः सर्वाङ्गसुन्दरः

eṣa yogavaraḥ śrīmānprāṇināṃ prāṇadāyakaḥ / cintāmaṇiritikhyāto rasaḥ sarvāṅgasundaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतेन्द्रं परिमर्द्य पञ्चपटुभिः क्षारैस् त्रिभिस् तं ततः पिण्डे हिङ्गुमहौषधासुरीमये संस्वेद्य धान्योदके । निर्गुण्ड्यम्बुहुताशमन्थतिलपर्ण्युन्मत्तभृङ्गार्द्रकं कामातागिरिकर्णिकाप्लवदलापञ्चाङ्गुलोत्थैर् जलैः

sūtendraṃ parimardya pañcapaṭubhiḥ kṣārais tribhis taṃ tataḥ piṇḍe hiṅgumahauṣadhāsurīmaye saṃsvedya dhānyodake / nirguṇḍyambuhutāśamanthatilaparṇyunmattabhṛṅgārdrakaṃ kāmātāgirikarṇikāplavadalāpañcāṅgulotthair jalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतेन्द्रेण समैर् विमर्द्य सहजैः पित्तैस्ततो भावयेद् दंष्ट्रिच्छागलुलायमत्स्यशिखिनां सा संनिपाताञ्जयेत् । विख्याता भुवि लोकनाथगुटिका मारीचमात्रा हिता स्यादस्याः सहितं दधीक्षुशकलं वीर्यं भवेच्छीतलम्

sūtendreṇa samair vimardya sahajaiḥ pittaistato bhāvayed daṃṣṭricchāgalulāyamatsyaśikhināṃ sā saṃnipātāñjayet / vikhyātā bhuvi lokanāthaguṭikā mārīcamātrā hitā syādasyāḥ sahitaṃ dadhīkṣuśakalaṃ vīryaṃ bhavecchītalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रवैक्रान्तयोर् भस्म प्रत्येकं निष्कसम्मितम् । शृङ्गीविषं द्विनिष्कं च त्रिनिष्कं चूलिकापटु

vajravaikrāntayor bhasma pratyekaṃ niṣkasammitam / śṛṅgīviṣaṃ dviniṣkaṃ ca triniṣkaṃ cūlikāpaṭu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चनिष्को ऽग्निजारश्च सर्वमेकत्र मेलयेत् । तावद्भस्म रसं यावन्मर्दयेद् दिवसत्रयम्

pañcaniṣko 'gnijāraśca sarvamekatra melayet / tāvadbhasma rasaṃ yāvanmardayed divasatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शार्ङ्गष्टादिकवर्गस्य क्षारनीरेण भावयेत् । त्रयोविंशतिवाराणि विमर्द्य च विशोष्य च

śārṅgaṣṭādikavargasya kṣāranīreṇa bhāvayet / trayoviṃśativārāṇi vimardya ca viśoṣya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विमर्द्य दिवसं क्षिपेद् दन्तकरण्डके । मृतसंजीवनाख्यो ऽयं सूचिकाभरणो रसः

tato vimardya divasaṃ kṣiped dantakaraṇḍake / mṛtasaṃjīvanākhyo 'yaṃ sūcikābharaṇo rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संनिपातेन तीव्रेण मुमुर्षोर् भूगतस्य च । तालुनि वृश्चयित्वाथ रसमेनं विनिक्षिपेत्

saṃnipātena tīvreṇa mumurṣor bhūgatasya ca / tāluni vṛścayitvātha rasamenaṃ vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूच्यातिसूक्ष्मया तोयभिन्नयातिप्रयत्नतः । ततस्तैलेन तं लिप्त्वा निर्वाते संनिवेशयेत्

sūcyātisūkṣmayā toyabhinnayātiprayatnataḥ / tatastailena taṃ liptvā nirvāte saṃniveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽर्धप्रहराद् ऊर्ध्वं मुक्तमूत्रपुरीषकम् । लब्धसंज्ञं प्रतापाढ्यं दोलयन्तं शिरो मुहुः

tato 'rdhapraharād ūrdhvaṃ muktamūtrapurīṣakam / labdhasaṃjñaṃ pratāpāḍhyaṃ dolayantaṃ śiro muhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुष्मन्तं विजानीयादन्यथा चान्यथा खलु । ततः शीताम्बुसम्पूर्णे कटाहे तं निवेशयेत्

āyuṣmantaṃ vijānīyādanyathā cānyathā khalu / tataḥ śītāmbusampūrṇe kaṭāhe taṃ niveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र चोत्क्वथितं तोयम् अपनीयापरं क्षिपेत् । याचमानम् अमुं पश्चात् पाययेत् ससितं पयः

tatra cotkvathitaṃ toyam apanīyāparaṃ kṣipet / yācamānam amuṃ paścāt pāyayet sasitaṃ payaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधि वा सितयोपेतं नारिकेलजलं तथा । रम्भाफलानि दद्याच्च म्रियते सो ऽन्यथा खलु

dadhi vā sitayopetaṃ nārikelajalaṃ tathā / rambhāphalāni dadyācca mriyate so 'nyathā khalu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धसंज्ञं प्रभाषन्तं याचमानं फलादिकम् । तस्मादाकृष्य तैलाक्तं तैलं पिष्ट्वापनीय च

labdhasaṃjñaṃ prabhāṣantaṃ yācamānaṃ phalādikam / tasmādākṛṣya tailāktaṃ tailaṃ piṣṭvāpanīya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेपयेद्गन्धकर्पूरैर् आ पादतलमस्तकम् । इत्यादिशिशिरैर् द्रव्यैः सप्तरात्रम् उपाचरेत्

lepayedgandhakarpūrair ā pādatalamastakam / ityādiśiśirair dravyaiḥ saptarātram upācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णाक्षिनासिकावक्त्रे क्षिपेत् पोताश्रयं मुहुः । अष्टमे ऽहनि सम्प्राप्ते दर्दुरीमूलजं रसम्

karṇākṣināsikāvaktre kṣipet potāśrayaṃ muhuḥ / aṣṭame 'hani samprāpte dardurīmūlajaṃ rasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ससितं पाययेद् वेगम् अवतारयितुं रसम् । रसे ऽवतारिते पश्चाद् यथेष्टं भोजनं दधि

sasitaṃ pāyayed vegam avatārayituṃ rasam / rase 'vatārite paścād yatheṣṭaṃ bhojanaṃ dadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वासोच्छ्वासयुतं चान्यैर् मुक्तजीवनलक्षणैः । कटाहे जलसम्पूर्णे निक्षिपेद् बोधलब्धये

śvāsocchvāsayutaṃ cānyair muktajīvanalakṣaṇaiḥ / kaṭāhe jalasampūrṇe nikṣiped bodhalabdhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धबोधं तमाकृष्य पूर्ववत् समुपाचरेत् । जीवित्वा यावद् आयुष्यं म्रियते तदनन्तरम्

labdhabodhaṃ tamākṛṣya pūrvavat samupācaret / jīvitvā yāvad āyuṣyaṃ mriyate tadanantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संनिपाते महाघोरे मज्जन्तं मृत्युसागरे । उद्धरेत्तस्य धर्मस्य ब्रह्माप्यन्तं न विन्दति

saṃnipāte mahāghore majjantaṃ mṛtyusāgare / uddharettasya dharmasya brahmāpyantaṃ na vindati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संनिपातमहामृत्युभयनिर्मुक्तमानवः । अपि सर्वस्वदानेन प्राणाचार्यं प्रपूजयेत्

saṃnipātamahāmṛtyubhayanirmuktamānavaḥ / api sarvasvadānena prāṇācāryaṃ prapūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथा नरके तावद् यावत् कल्पविकल्पना । इत्याज्ञा शांकरी ज्ञेया शम्भुना परिकीर्तिता

anyathā narake tāvad yāvat kalpavikalpanā / ityājñā śāṃkarī jñeyā śambhunā parikīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकाशा नैव कर्तव्या रसोत्तरणमूलिका । शास्त्रं विना प्रयच्छन्ते मन्दा वित्ताभिकाङ्क्षया । गुरुप्रसादम् आसाद्य संनिपाते प्रयुज्यताम्

prakāśā naiva kartavyā rasottaraṇamūlikā / śāstraṃ vinā prayacchante mandā vittābhikāṅkṣayā / guruprasādam āsādya saṃnipāte prayujyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शार्ङ्गष्टा च तथा व्याघ्री करीरस् तिलपर्णिका । इन्द्रवारुणिका मुस्ता हरिद्राङ्कोलमूलिका

śārṅgaṣṭā ca tathā vyāghrī karīras tilaparṇikā / indravāruṇikā mustā haridrāṅkolamūlikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपामार्गः कणा स्वर्णं कटुतुम्बी च तिन्तिडी । शार्ङ्गष्टादिकवर्गो ऽयं संनिपातहरः परम्

apāmārgaḥ kaṇā svarṇaṃ kaṭutumbī ca tintiḍī / śārṅgaṣṭādikavargo 'yaṃ saṃnipātaharaḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतं गन्धकतालकं मणिशिलां ताप्यं लवं तुत्थकं जेपालं विषटङ्कणं मधुफलं कृत्वा समांशं दृढम् । कृत्वा कज्जलिकां विषोल्बणफणेः पित्तैश्च संभावयेत् क्षिप्त्वा सीसककूपिके रसवरं सूचीमुखं नामतः

sūtaṃ gandhakatālakaṃ maṇiśilāṃ tāpyaṃ lavaṃ tutthakaṃ jepālaṃ viṣaṭaṅkaṇaṃ madhuphalaṃ kṛtvā samāṃśaṃ dṛḍham / kṛtvā kajjalikāṃ viṣolbaṇaphaṇeḥ pittaiśca saṃbhāvayet kṣiptvā sīsakakūpike rasavaraṃ sūcīmukhaṃ nāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मद्वारि विकीर्णलोहितलवे गुञ्जैकमात्रं ददेद् दत्त्वा सम्पुटबद्धतन्द्रिकधनुर्वाते सशाखाहिमे । कासं श्वासमरोचकं प्रलपनं कम्पं च हिक्कातुरं मूकत्वं बधिरत्वम् उन्मदम् अपस्मारं जयेत् तत्क्षणात्

brahmadvāri vikīrṇalohitalave guñjaikamātraṃ daded dattvā sampuṭabaddhatandrikadhanurvāte saśākhāhime / kāsaṃ śvāsamarocakaṃ pralapanaṃ kampaṃ ca hikkāturaṃ mūkatvaṃ badhiratvam unmadam apasmāraṃ jayet tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसगन्धकताम्राभ्रं लाङ्गलीवह्निरामठम् । वन्ध्यापटोलनिर्गुण्डीसुगन्धानिम्बपल्लवाः

rasagandhakatāmrābhraṃ lāṅgalīvahnirāmaṭham / vandhyāpaṭolanirguṇḍīsugandhānimbapallavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाठाक्षारत्रयं क्ष्वेडबोलधत्तूरतण्डुलैः । शृङ्गीमधुकसारं च जम्बीराम्लेन मर्दयेत्

pāṭhākṣāratrayaṃ kṣveḍaboladhattūrataṇḍulaiḥ / śṛṅgīmadhukasāraṃ ca jambīrāmlena mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्याद्धि निष्कमानेन वटिका सा नियच्छति । सस्वेददाहाभिन्यासं संनिपातगजांकुशः

kuryāddhi niṣkamānena vaṭikā sā niyacchati / sasvedadāhābhinyāsaṃ saṃnipātagajāṃkuśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ससारा वैष्णवी सेना अचला कादि कङ्कणा । रागरुद्रोपमोपेता प्रौढा मस्तकशालिनी

sasārā vaiṣṇavī senā acalā kādi kaṅkaṇā / rāgarudropamopetā prauḍhā mastakaśālinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभागं तालकं विद्याद् एकभागं तु पारदम् । तदर्धं गन्धकं चैव तदर्धं तु मनःशिला

tribhāgaṃ tālakaṃ vidyād ekabhāgaṃ tu pāradam / tadardhaṃ gandhakaṃ caiva tadardhaṃ tu manaḥśilā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारवल्लीदलरसैर् मर्दयेत् तत्प्रहरत्रयम् । पाचितो वालुकायन्त्रे चातुर्थिकहरो रसः

kāravallīdalarasair mardayet tatpraharatrayam / pācito vālukāyantre cāturthikaharo rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्याद् रसेन समायुक्तो गन्धकः सुमनोहरः । हियावल्लित्रिगुणितो निर्गुण्डीरसमर्दितः

syād rasena samāyukto gandhakaḥ sumanoharaḥ / hiyāvallitriguṇito nirguṇḍīrasamarditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तवाराणि तद् योज्यम् आर्द्रकस्वरसेन तु । संततादिज्वरं हन्याच्चातुर्थिकगजांकुशः

saptavārāṇi tad yojyam ārdrakasvarasena tu / saṃtatādijvaraṃ hanyāccāturthikagajāṃkuśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताप्यतालकजेपालवत्सनाभमनःशिलाः । ताम्रगन्धकसूतं च मुसलीरसमर्दितः । मृत्युंजय इति ख्यातः कुक्कुटीपुटपाचितः

tāpyatālakajepālavatsanābhamanaḥśilāḥ / tāmragandhakasūtaṃ ca musalīrasamarditaḥ / mṛtyuṃjaya iti khyātaḥ kukkuṭīpuṭapācitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लद्वयं प्रयुञ्जीत यथेष्टं दधिभोजनम् । नवज्वरं संनिपातं हन्यादेष महारसः

valladvayaṃ prayuñjīta yatheṣṭaṃ dadhibhojanam / navajvaraṃ saṃnipātaṃ hanyādeṣa mahārasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धं सूतं विषं गन्धं मरिचं टङ्कणं कणाम् । मर्दयेद् धूर्तजद्रावैर् दिनम् एकं तु शोषयेत्

śuddhaṃ sūtaṃ viṣaṃ gandhaṃ maricaṃ ṭaṅkaṇaṃ kaṇām / mardayed dhūrtajadrāvair dinam ekaṃ tu śoṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चवक्त्रो रसो नाम द्विगुञ्जः संनिपातजित् । अर्कमूलकषायं च सत्र्यूषम् अनुपाययेत् । दध्योदनं हितं तत्र जलयोगं च कारयेत्

pañcavaktro raso nāma dviguñjaḥ saṃnipātajit / arkamūlakaṣāyaṃ ca satryūṣam anupāyayet / dadhyodanaṃ hitaṃ tatra jalayogaṃ ca kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसगन्धकतुल्यांशं धत्तूरफलजद्रवैः । मर्दयेद् दिनमेकं तु तत्तुल्यं त्रिकटु क्षिपेत् । उन्मत्ताख्यो रसो नाम्ना नस्ये स्यात्संनिपातजित्

rasagandhakatulyāṃśaṃ dhattūraphalajadravaiḥ / mardayed dinamekaṃ tu tattulyaṃ trikaṭu kṣipet / unmattākhyo raso nāmnā nasye syātsaṃnipātajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निस्त्वग्जेपालजं बीजं दशनिष्कं प्रचूर्णयेत् । मरिचं पिप्पलीं सूतं प्रतिनिष्कं विमिश्रयेत्

nistvagjepālajaṃ bījaṃ daśaniṣkaṃ pracūrṇayet / maricaṃ pippalīṃ sūtaṃ pratiniṣkaṃ vimiśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाव्यं जम्बीरजैर्द्रावैः सप्ताहं तत् प्रयत्नतः । संनिपातं निहन्त्याशु अञ्जने यः शिवः स्मृतः

bhāvyaṃ jambīrajairdrāvaiḥ saptāhaṃ tat prayatnataḥ / saṃnipātaṃ nihantyāśu añjane yaḥ śivaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदनफलं विडलवणं सर्षपाः प्रतिनिष्कद्वयम् । चूर्णयित्वा त्रिफलाक्वाथेन सटङ्कणं पिबेत्

madanaphalaṃ viḍalavaṇaṃ sarṣapāḥ pratiniṣkadvayam / cūrṇayitvā triphalākvāthena saṭaṅkaṇaṃ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठे ज्वरे कामलायां कण्ठरोगे ह्य् अजीर्णके । नस्ये च गिरिकर्ण्युत्थबीजैकं शीतवारिणा

kuṣṭhe jvare kāmalāyāṃ kaṇṭharoge hy ajīrṇake / nasye ca girikarṇyutthabījaikaṃ śītavāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्येकं रसगन्धयोर् द्विपलयोः कृत्वा मषीं शुद्धयोर् रम्यां म्लेच्छलुलायलोचनमनोधात्रीप्रकुञ्चत्रयम् । पथ्याया बदरत्रिकं त्रिकटु षट्शाणं वचा धर्मिणी वेल्लाम्भोधरपत्त्रकद्विरदकिञ्जल्काश्वगन्धाह्वयम्

pratyekaṃ rasagandhayor dvipalayoḥ kṛtvā maṣīṃ śuddhayor ramyāṃ mlecchalulāyalocanamanodhātrīprakuñcatrayam / pathyāyā badaratrikaṃ trikaṭu ṣaṭśāṇaṃ vacā dharmiṇī vellāmbhodharapattrakadviradakiñjalkāśvagandhāhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वैतत् समसारम् अखिलं कर्षोन्मितं न्यस्य तत् प्रोन्मर्द्यार्धकरञ्जकामृतयुतं सागस्तिकत्र्यूषणैः । भूधात्रीविजयासरित्पतिफलं ज्वालामुखीमार्कवैः प्रत्येकं विदधीत निश्चलमतिः सप्त क्रमाद्भावनाः

piṣṭvaitat samasāram akhilaṃ karṣonmitaṃ nyasya tat pronmardyārdhakarañjakāmṛtayutaṃ sāgastikatryūṣaṇaiḥ / bhūdhātrīvijayāsaritpatiphalaṃ jvālāmukhīmārkavaiḥ pratyekaṃ vidadhīta niścalamatiḥ sapta kramādbhāvanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तैरथो पञ्च विधाय पञ्चभिः करञ्जपत्त्रामृतधूपनं ततः । दत्त्वार्द्रकस्य स्वरसेन तण्डुलाकृतिं विदध्याद्गुटिकां भिषग्वरः

pittairatho pañca vidhāya pañcabhiḥ karañjapattrāmṛtadhūpanaṃ tataḥ / dattvārdrakasya svarasena taṇḍulākṛtiṃ vidadhyādguṭikāṃ bhiṣagvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देयैका संनिपाते प्रतिहतविषये मोहनेत्रप्रसुप्त्योः स्याद्गुल्मे साजमोदा पवनविकृतिषु त्र्यूषणेन ग्रहण्याम् । दातव्या जीरकेण द्विपतुरगनृणां प्राणसंरक्षणाय कायाम्भोधिर् एतं रसकसमरसं वैद्यनाथो ऽभ्यधत्त

deyaikā saṃnipāte pratihataviṣaye mohanetraprasuptyoḥ syādgulme sājamodā pavanavikṛtiṣu tryūṣaṇena grahaṇyām / dātavyā jīrakeṇa dvipaturaganṛṇāṃ prāṇasaṃrakṣaṇāya kāyāmbhodhir etaṃ rasakasamarasaṃ vaidyanātho 'bhyadhatta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धकाभ्रसमः सूतो वाराहीरसमर्दितः । पाचितो वालुकायन्त्रे त्रिफलाव्योषचित्रकैः

gandhakābhrasamaḥ sūto vārāhīrasamarditaḥ / pācito vālukāyantre triphalāvyoṣacitrakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिक्षारं पञ्चलवणहिङ्गुगुग्गुलुदीप्यकैः । सजीरकैः सेन्द्रयवैः पृथग्रससमैर्युतः

trikṣāraṃ pañcalavaṇahiṅgugugguludīpyakaiḥ / sajīrakaiḥ sendrayavaiḥ pṛthagrasasamairyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माषमात्रो ऽनुपानेन द्विपलस्योष्णवारिणः । अभिन्यासानलभ्रंशग्रहणीपाण्डुगुल्मिनाम्

māṣamātro 'nupānena dvipalasyoṣṇavāriṇaḥ / abhinyāsānalabhraṃśagrahaṇīpāṇḍugulminām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्यात्प्राणपरित्राणमतः प्राणेश्वरः स्मृतः । व्याधिवृद्धौ प्रयोगो ऽस्य द्वौ वारौ वैद्यसंमतः

kuryātprāṇaparitrāṇamataḥ prāṇeśvaraḥ smṛtaḥ / vyādhivṛddhau prayogo 'sya dvau vārau vaidyasaṃmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसायोव्योषकङ्कुष्ठशिलातालाभ्रहिङ्गुलान् । कुम्भ्यग्निभृङ्गमारीतण्डुलीयकमाक्षिकान्

rasāyovyoṣakaṅkuṣṭhaśilātālābhrahiṅgulān / kumbhyagnibhṛṅgamārītaṇḍulīyakamākṣikān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तिशुण्डीयुतांस् तुल्यांस् तदर्धशिवगन्धकान् । त्र्यहम् आर्द्राम्बुना पिष्ट्वा कूपीस्थं वालुकाग्निना

hastiśuṇḍīyutāṃs tulyāṃs tadardhaśivagandhakān / tryaham ārdrāmbunā piṣṭvā kūpīsthaṃ vālukāgninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.