Vagbhata: Rasaratnasamuccaya 5

अथ हेमगुणाः - शुद्धं लोहं कनकरजतं भानुलोहाश्मसारं पूतीलोहं द्वितयमुदितं नागवङ्गाभिधानम् । मिश्रं लोहं त्रितयमुदितं पित्तलं कांस्यवर्तं धातुर्लोहे लुह इति मतः सो ऽपि कर्षार्थवाची

atha hemaguṇāḥ - śuddhaṃ lohaṃ kanakarajataṃ bhānulohāśmasāraṃ pūtīlohaṃ dvitayamuditaṃ nāgavaṅgābhidhānam / miśraṃ lohaṃ tritayamuditaṃ pittalaṃ kāṃsyavartaṃ dhāturlohe luha iti mataḥ so 'pi karṣārthavācī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राकृतं सहजं वह्निसंभूतं स्वनिसंभवम् । रसेन्द्रवेधसंजातं स्वर्णं पञ्चविधं स्मृतम्

prākṛtaṃ sahajaṃ vahnisaṃbhūtaṃ svanisaṃbhavam / rasendravedhasaṃjātaṃ svarṇaṃ pañcavidhaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुर्लक्ष्मीप्रभाधीस्मृतिकरमखिलव्याधिविध्वंसि पुण्यं भूतावेशप्रशान्तिस्मरभरसुखदं सौख्यपुष्टिप्रकाशि । गाङ्गेयं चाथ रूप्यं गदहरमजराकारि मेहापहारि क्षीणानां पुष्टिकारि स्फुटमतिकरणं वीर्यवृद्धिप्रकारि

āyurlakṣmīprabhādhīsmṛtikaramakhilavyādhividhvaṃsi puṇyaṃ bhūtāveśapraśāntismarabharasukhadaṃ saukhyapuṣṭiprakāśi / gāṅgeyaṃ cātha rūpyaṃ gadaharamajarākāri mehāpahāri kṣīṇānāṃ puṣṭikāri sphuṭamatikaraṇaṃ vīryavṛddhiprakāri

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माण्डं संवृतं येन रजोगुणभुवा खलु । तत्प्राकृतमिति प्रोक्तं देवानामपि दुर्लभम्

brahmāṇḍaṃ saṃvṛtaṃ yena rajoguṇabhuvā khalu / tatprākṛtamiti proktaṃ devānāmapi durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मा येनावृतो जातः सुवर्णेन जरायुणा । तन्मेरुरूपतां यातं सुवर्णं सहजं हि तत्

brahmā yenāvṛto jātaḥ suvarṇena jarāyuṇā / tanmerurūpatāṃ yātaṃ suvarṇaṃ sahajaṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विसृष्टमग्निना शैवम् तेजः पीतं सुदुःसहम् । अभूत्सर्वं समुद्दिष्टं सुवर्णं वह्निसंभवम्

visṛṣṭamagninā śaiv.am tejaḥ pītaṃ suduḥsaham / abhūtsarvaṃ samuddiṣṭaṃ suvarṇaṃ vahnisaṃbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्स्वर्णत्रयं दिव्यं वर्णैः षोडशभिर्युतम् । धारणादेव तत्कुर्याच्छरीरमजरामरम्

etatsvarṇatrayaṃ divyaṃ varṇaiḥ ṣoḍaśabhiryutam / dhāraṇādeva tatkuryāccharīramajarāmaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तत्र गिरीणां हि जातं खनिषु यद्भवेत् । तच्चतुर्दशवर्णाढ्यं भक्षितं सर्वरोगहृत्

tatra tatra girīṇāṃ hi jātaṃ khaniṣu yadbhavet / taccaturdaśavarṇāḍhyaṃ bhakṣitaṃ sarvarogahṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसेन्द्रवेधसंभूतं तद्वेधजमुदाह्र्तम् । रसायनं महाश्रेष्ठं पवित्रं वेधजं हि तत्

rasendravedhasaṃbhūtaṃ tadvedhajamudāhrtam / rasāyanaṃ mahāśreṣṭhaṃ pavitraṃ vedhajaṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धं मेध्यं विषगदहरं बृंहनं वृष्यमग्र्यम् । यक्षोन्मादप्रशमनपरं देहरोगप्रमाथि । मेधाबुद्धिस्मृतिसुखकरं सर्वदोषामयघ्नं । रुच्यं दीपि प्रशामितरुजं खादुपाकं सुवर्णम्

snigdhaṃ medhyaṃ viṣagadaharaṃ bṛṃhanaṃ vṛṣyamagryam / yakṣonmādapraśamanaparaṃ deharogapramāthi / medhābuddhismṛtisukhakaraṃ sarvadoṣāmayaghnaṃ / rucyaṃ dīpi praśāmitarujaṃ khādupākaṃ suvarṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौख्यं वीर्यं बलं हन्ति रोगवर्गं करोति च । अशुद्धं न सृतम् स्वर्णं तस्माच्छुद्दं समाचरेत्

saukhyaṃ vīryaṃ balaṃ hanti rogavargaṃ karoti ca / aśuddhaṃ na sṛtam svarṇaṃ tasmācchuddaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्षप्रमाणं तु सुवर्णपत्रं शरावरुद्धं पटुधातुयुक्तम् । अङ्गारसं स्थं प्रहरार्धमानं ध्मानेन तत्स्यान्ननु वर्णपुर्णम्

karṣapramāṇaṃ tu suvarṇapatraṃ śarāvaruddhaṃ paṭudhātuyuktam / aṅgārasaṃ sthaṃ praharārdhamānaṃ dhmānena tatsyānnanu varṇapurṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहानां मारणं श्रेष्ठं सर्वेषां रसभस्मना । मूलीभिर्मध्यमं प्राहुः कनिष्ठं गन्धकादिभिः

lohānāṃ māraṇaṃ śreṣṭhaṃ sarveṣāṃ rasabhasmanā / mūlībhirmadhyamaṃ prāhuḥ kaniṣṭhaṃ gandhakādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरिलोहेन लोहस्य मारणं दुर्गुणप्रदम् । कृत्वा कण्टकवेध्यानि स्वर्णपत्राणि लेपयेत् । लुङ्गाबुभस्मसूतेन म्रियते दशभिः पुटैः

arilohena lohasya māraṇaṃ durguṇapradam / kṛtvā kaṇṭakavedhyāni svarṇapatrāṇi lepayet / luṅgābubhasmasūtena mriyate daśabhiḥ puṭaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रुते विनिक्षिपेत्स्वर्णे लोहमानं मृतं रसम् । विचूर्ण्य लुङ्गतोयेन दरदेन समन्वितम्

drute vinikṣipetsvarṇe lohamānaṃ mṛtaṃ rasam / vicūrṇya luṅgatoyena daradena samanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते कुङ्कुमच्छायं स्वर्णं द्वादशभिः पुटैः

jāyate kuṅkumacchāyaṃ svarṇaṃ dvādaśabhiḥ puṭaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेम्नः पादं मृतं सूतं पिष्टमम्लेन केनचित् । पत्रे लिप्त्वा पुटैः पच्यादष्टभिर्म्रियते ध्रुवम्

hemnaḥ pādaṃ mṛtaṃ sūtaṃ piṣṭamamlena kenacit / patre liptvā puṭaiḥ pacyādaṣṭabhirmriyate dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डूकास्थिवसाटङ्कहयलालेन्द्रगोपकैः । प्रतिवापेन कनकं सुचिरं तिष्ठति द्रुतम्

maṇḍūkāsthivasāṭaṅkahayalālendragopakaiḥ / prativāpena kanakaṃ suciraṃ tiṣṭhati drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णं सुरेन्द्रगोपानां देवदालीफलद्रवैः । भावितं सदृशं हेम करोति जलवद्द्रुतम्

cūrṇaṃ surendragopānāṃ devadālīphaladravaiḥ / bhāvitaṃ sadṛśaṃ hema karoti jalavaddrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्भस्म सुवर्णजं कटुघृतोपेतं द्विगुञ्जोन्मितं लीढं हन्ति नृणां क्षयाग्निसदनं श्वासं च कासारुचिम् । ओजोधातुविवर्धनं बलकरं पाण्ड्वामयध्वंसनं पथ्यं सर्वविषापहं गरहरं दुष्टग्रहण्यादिनुत्

etadbhasma suvarṇajaṃ kaṭughṛtopetaṃ dviguñjonmitaṃ līḍhaṃ hanti nṛṇāṃ kṣayāgnisadanaṃ śvāsaṃ ca kāsārucim / ojodhātuvivardhanaṃ balakaraṃ pāṇḍvāmayadhvaṃsanaṃ pathyaṃ sarvaviṣāpahaṃ garaharaṃ duṣṭagrahaṇyādinut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असौख्यकारं च सदैव हेमापक्वं सदोषं मरणं करोति

asaukhyakāraṃ ca sadaiva hemāpakvaṃ sadoṣaṃ maraṇaṃ karoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रजतम् - सहजं खनिसंजातं कृत्रिमं त्रिविधं मतम् । रजतं पूर्वपूर्वं हि स्वगुणैरुत्तरोत्तरम्

atha rajatam - sahajaṃ khanisaṃjātaṃ kṛtrimaṃ trividhaṃ matam / rajataṃ pūrvapūrvaṃ hi svaguṇairuttarottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैलासाद्यद्रिसंभूतं सहजं रजतं भवेत् । तत्स्पृष्ठं हि सकृद्व्याधिनाशनं देहिनां भवेत्

kailāsādyadrisaṃbhūtaṃ sahajaṃ rajataṃ bhavet / tatspṛṣṭhaṃ hi sakṛdvyādhināśanaṃ dehināṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीरामपादुकान्यस्तं वंगं यद्रूप्यतां गतम् । तत्पादरूप्यमित्युक्तं कृत्रिमं सर्वरोगनुत्

śrīrāmapādukānyastaṃ vaṃgaṃ yadrūpyatāṃ gatam / tatpādarūpyamityuktaṃ kṛtrimaṃ sarvaroganut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्फोटरहितं व्रणवत् गण्डरहितम् ॥ व्र्र्स्बो ५।२५अब्;१ शंखाभं मसृणं स्फोटरहितं रजतं शुभम्

* sphoṭarahitaṃ vraṇavat gaṇḍarahitam // VRrsBo 5.25ab;1 śaṃkhābhaṃ masṛṇaṃ sphoṭarahitaṃ rajataṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाहे रक्तं च पीतं च कृष्णं रूक्षं स्फुटं लघु । स्थूलाङ्गं कर्कशाङ्गं च रजतं त्याज्यमष्टधा

dāhe raktaṃ ca pītaṃ ca kṛṣṇaṃ rūkṣaṃ sphuṭaṃ laghu / sthūlāṅgaṃ karkaśāṅgaṃ ca rajataṃ tyājyamaṣṭadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूप्यं विपाकमधुरं तुवराम्लसारं शीतं सरं परमलेखनकं च रूप्यम् । स्निग्धं च वातकफजिज्जठराग्निदीपि बल्यं परं स्थिरवयस्करणं च मेध्यम्

rūpyaṃ vipākamadhuraṃ tuvarāmlasāraṃ śītaṃ saraṃ paramalekhanakaṃ ca rūpyam / snigdhaṃ ca vātakaphajijjaṭharāgnidīpi balyaṃ paraṃ sthiravayaskaraṇaṃ ca medhyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौप्यं शीतं कषायाम्लं स्निग्धं वातहरं गुरु । रसायनविधानेन सर्वरोगापहारकम्

raupyaṃ śītaṃ kaṣāyāmlaṃ snigdhaṃ vātaharaṃ guru / rasāyanavidhānena sarvarogāpahārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैले तक्रे गवां मूत्रे ह्यारनाले कुलत्थजे । क्रमान्निषेचयेत्तप्तं द्रावे द्रावे तु सप्तधा । स्वर्णादिलोहपत्राणां शुद्धिरेषा प्रशस्यते

taile takre gavāṃ mūtre hyāranāle kulatthaje / kramānniṣecayettaptaṃ drāve drāve tu saptadhā / svarṇādilohapatrāṇāṃ śuddhireṣā praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुः शुक्रं बलं हन्ति तापविड्बन्धरोगकृत् । अशुद्धं न मृतं तारं शुद्धं मार्यमतो बुधैः

āyuḥ śukraṃ balaṃ hanti tāpaviḍbandharogakṛt / aśuddhaṃ na mṛtaṃ tāraṃ śuddhaṃ māryamato budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागेन टंकणेनैव वापितं शुद्धिमृच्छति । तारं त्रिवारं निक्षिप्तं तैले ज्योतिष्मतीभवे

nāgena ṭaṃkaṇenaiva vāpitaṃ śuddhimṛcchati / tāraṃ trivāraṃ nikṣiptaṃ taile jyotiṣmatībhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खर्परे भस्मचूर्णाभ्यां परितः पालिकां चरेत् । तत्र रूप्यं विनिक्षिप्य समसीससमन्वितम्

kharpare bhasmacūrṇābhyāṃ paritaḥ pālikāṃ caret / tatra rūpyaṃ vinikṣipya samasīsasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातसीसक्षयं यावद्धमेत्तावत्पुनः पुनः । इत्थं संशोधितं रूप्यं योजनीयं रसादिषु

jātasīsakṣayaṃ yāvaddhamettāvatpunaḥ punaḥ / itthaṃ saṃśodhitaṃ rūpyaṃ yojanīyaṃ rasādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लकुचद्रवसूताभ्यां तारपत्रं प्रलेपयेत् । ऊर्ध्वाधो गन्धकं दत्त्वा मूषामध्ये निरुध्य च

lakucadravasūtābhyāṃ tārapatraṃ pralepayet / ūrdhvādho gandhakaṃ dattvā mūṣāmadhye nirudhya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वेदयेद्वालुकायन्त्रे दिनमेकं दृढाग्निना । स्वांगशीतां च तां पिष्टिं साम्लतालेन मर्दिताम् । पुटेद्द्वादशवाराणि भस्मीभवति रूप्यकम्

svedayedvālukāyantre dinamekaṃ dṛḍhāgninā / svāṃgaśītāṃ ca tāṃ piṣṭiṃ sāmlatālena marditām / puṭeddvādaśavārāṇi bhasmībhavati rūpyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षीकचूर्णलुंगाम्लमर्दितं पुटितं शनैः । त्रिंशद्वारेण तत्तारं भस्मसाज्जायतेतराम्

mākṣīkacūrṇaluṃgāmlamarditaṃ puṭitaṃ śanaiḥ / triṃśadvāreṇa tattāraṃ bhasmasājjāyatetarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाव्यं ताप्यं स्नुहीक्षीरैस्तारपत्राणि लेपयेत् । मारयेत्पुटयोगेन निरुत्थं जायते ध्रुवम्

bhāvyaṃ tāpyaṃ snuhīkṣīraistārapatrāṇi lepayet / mārayetpuṭayogena nirutthaṃ jāyate dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारपत्रं चतुर्भागं भागैकं शुद्धतालकम् । मर्द्यं जम्बीरजद्रावैस्तारपत्राणि लेपयेत्

tārapatraṃ caturbhāgaṃ bhāgaikaṃ śuddhatālakam / mardyaṃ jambīrajadrāvaistārapatrāṇi lepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोधयेद् अन्धयन्त्रे च त्रिंशदुत्पलकैः पचेत् । चतुर्दशपुटैरेवं निरुत्थं जायते ध्रुवम्

śodhayed andhayantre ca triṃśadutpalakaiḥ pacet / caturdaśapuṭairevaṃ nirutthaṃ jāyate dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तधा नरमूत्रेण भावयेद्देवदालिकाम् । तच्चूर्णावापमात्रेण द्रुतिः स्यात्स्वर्णतारयोः

saptadhā naramūtreṇa bhāvayeddevadālikām / taccūrṇāvāpamātreṇa drutiḥ syātsvarṇatārayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भस्मीभूतं रजतममलं तत्समौ व्योमभानू सर्वैस्तुल्यं त्रिकटु सवरं सारघाज्येन युक्तम् । लीढं प्रातः क्षपयतितरां यक्ष्मपाण्डूदरार्शः श्वासं कासं नयनजरुजः पित्तरोगानशेषान्

bhasmībhūtaṃ rajatamamalaṃ tatsamau vyomabhānū sarvaistulyaṃ trikaṭu savaraṃ sāraghājyena yuktam / līḍhaṃ prātaḥ kṣapayatitarāṃ yakṣmapāṇḍūdarārśaḥ śvāsaṃ kāsaṃ nayanajarujaḥ pittarogānaśeṣān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म्लेच्छं नेपालकं चेति तयोर्नेपालकं वरम् । नेपालादन्यखन्युत्थं म्लेच्छमित्यभिधीयते

mlecchaṃ nepālakaṃ ceti tayornepālakaṃ varam / nepālādanyakhanyutthaṃ mlecchamityabhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितकृष्णारुणच्छायम् अतिवामि कठोरकम् । क्षालितं च पुनः कृष्णम् एतन्म्लेच्छकताम्रकम्

sitakṛṣṇāruṇacchāyam ativāmi kaṭhorakam / kṣālitaṃ ca punaḥ kṛṣṇam etanmlecchakatāmrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुस्निग्धं मृदुलं शोणं घनाघातक्षमं गुरु । निर्विकारं गुणश्रेष्ठं ताम्रं नेपालमुच्यते

susnigdhaṃ mṛdulaṃ śoṇaṃ ghanāghātakṣamaṃ guru / nirvikāraṃ guṇaśreṣṭhaṃ tāmraṃ nepālamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* सदलं सपत्त्रं पटलसंयुतम् इति यावत् दलं जोर् इति लोके इति भावमिश्रः ॥ व्र्र्स्बो ५।४५अब्;१ रूक्षाङ्गं सदलं ताम्रं नेष्यते रसकर्मणि

* sadalaṃ sapattraṃ paṭalasaṃyutam iti yāvat dalaṃ jor iti loke iti bhāvamiśraḥ // VRrsBo 5.45ab;1 rūkṣāṅgaṃ sadalaṃ tāmraṃ neṣyate rasakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्रं तिक्तकषायकं च मधुरं पाकेऽथ वीर्योष्णकं साम्लं पित्तकफापहं जठररुक्कुष्ठामजन्त्वन्तकृत् । ऊर्ध्वाधः परिशोधनं विषयकृत् स्थौल्यापहं क्षुत्करं दुर्नामक्षयपाण्डुरोगशमनं नेत्र्यं परं लेखनम्

tāmraṃ tiktakaṣāyakaṃ ca madhuraṃ pāke'tha vīryoṣṇakaṃ sāmlaṃ pittakaphāpahaṃ jaṭhararukkuṣṭhāmajantvantakṛt / ūrdhvādhaḥ pariśodhanaṃ viṣayakṛt sthaulyāpahaṃ kṣutkaraṃ durnāmakṣayapāṇḍurogaśamanaṃ netryaṃ paraṃ lekhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशुद्धं ताम्रमायुर्घ्नं कान्तिवीर्यबलापहम् । वान्तिमूर्च्छाभ्रमोत्क्लेदं कुष्ठं शूलं करोति तत्

aśuddhaṃ tāmramāyurghnaṃ kāntivīryabalāpaham / vāntimūrcchābhramotkledaṃ kuṣṭhaṃ śūlaṃ karoti tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्क्लेदभेदभ्रमदाहमोहास्ताम्रस्य दोषाः खलु दुर्धरास्ते । विशोधनात्तद्विगतस्वदोषं सुधासमं स्याद् रसवीर्यपाके

utkledabhedabhramadāhamohāstāmrasya doṣāḥ khalu durdharāste / viśodhanāttadvigatasvadoṣaṃ sudhāsamaṃ syād rasavīryapāke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्रं क्षाराम्लसंयुक्तं द्रावितं दत्तगैरिकम् । निक्षिप्तं महिषीतक्रे छगणे सप्तवारकम् । पञ्चदोषविनिर्मुक्तं भस्मयोग्यं हि जायते

tāmraṃ kṣārāmlasaṃyuktaṃ drāvitaṃ dattagairikam / nikṣiptaṃ mahiṣītakre chagaṇe saptavārakam / pañcadoṣavinirmuktaṃ bhasmayogyaṃ hi jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्रनिर्मलपत्राणि लिप्त्वा निम्ब्वम्बुसिन्धुना । ध्मात्वा सौवीरकक्षेपाद्विशुध्यत्यष्टवारतः

tāmranirmalapatrāṇi liptvā nimbvambusindhunā / dhmātvā sauvīrakakṣepādviśudhyatyaṣṭavārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्ब्वम्बुपटुलिप्तानि तापितान्यष्टवारकम् । विशुध्यन्त्यर्कपत्राणि निर्गुंड्यारसमज्जनात्

nimbvambupaṭuliptāni tāpitānyaṣṭavārakam / viśudhyantyarkapatrāṇi nirguṃḍyārasamajjanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमूत्रेण पचेद्यामं ताम्रपत्रं दृढाग्निना । शुध्यते नात्र संदेहो मारणं चाप्यथोच्यते

gomūtreṇa pacedyāmaṃ tāmrapatraṃ dṛḍhāgninā / śudhyate nātra saṃdeho māraṇaṃ cāpyathocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बीररससम्पिष्टरसगन्धकलेपितम् । शुल्बपत्रं शरावस्थं त्रिपुटैर्याति पञ्चताम्

jambīrarasasampiṣṭarasagandhakalepitam / śulbapatraṃ śarāvasthaṃ tripuṭairyāti pañcatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा मारितं ताम्रमम्लेनैकेन मर्दितम् । तद्गोलं सूरणस्यान्ता रुद्ध्वा सर्वत्र लेपयेत्

athavā māritaṃ tāmramamlenaikena marditam / tadgolaṃ sūraṇasyāntā ruddhvā sarvatra lepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुष्कं गजपुटे पच्यात्सर्वदोषहरं भवेत् । वान्तिं भ्रान्तिं विरेकं च न करोति कदाचन

śuṣkaṃ gajapuṭe pacyātsarvadoṣaharaṃ bhavet / vāntiṃ bhrāntiṃ virekaṃ ca na karoti kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्रपत्राणि सूक्ष्माणि गोमूत्रे पञ्चयामकम् । क्षिप्त्वा रसेन भाण्डे तद्द्विगुणं देहि गन्धकम्

tāmrapatrāṇi sūkṣmāṇi gomūtre pañcayāmakam / kṣiptvā rasena bhāṇḍe taddviguṇaṃ dehi gandhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* अम्लपर्णी चाङ्गेरी ॥ व्र्र्स्बो ५।५६;१ अम्लपर्णीं प्रपिष्याथ ह्यभितो देहि ताम्रकम् । सम्यङ् निरुध्य भाण्डे तमग्निं ज्वालय यामकम् । भस्मीभवति ताम्रं तद्यथेष्टं विनियोजयेत्

* amlaparṇī cāṅgerī // VRrsBo 5.56;1 amlaparṇīṃ prapiṣyātha hyabhito dehi tāmrakam / samyaṅ nirudhya bhāṇḍe tamagniṃ jvālaya yāmakam / bhasmībhavati tāmraṃ tadyatheṣṭaṃ viniyojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूताद् द्विगुणितं ताम्रपत्रं कन्यारसैः प्लुतम् । पिष्ट्वा तुल्येन बलिना भाण्डमध्ये विनिक्षिपेत्

sūtād dviguṇitaṃ tāmrapatraṃ kanyārasaiḥ plutam / piṣṭvā tulyena balinā bhāṇḍamadhye vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छन्नं शरावकेणैतत्तदूर्ध्वं लवणं त्यजेत् । मुखे शरावकं दत्त्वा वह्निं यामचतुष्टयम्

channaṃ śarāvakeṇaitattadūrdhvaṃ lavaṇaṃ tyajet / mukhe śarāvakaṃ dattvā vahniṃ yāmacatuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवचूर्ण्यैव तच्छुल्बं वल्लमात्रं प्रयोजयेत् । पिप्पलीमधुना सार्धं सर्वरोगेषु योजयेत्

avacūrṇyaiva tacchulbaṃ vallamātraṃ prayojayet / pippalīmadhunā sārdhaṃ sarvarogeṣu yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वासं कासं क्षयं पाण्डुमग्निमांद्यमरोचकम् । गुल्मप्लीहयकृन्मूर्च्छाशूलपक्त्यर्थम् उत्तमम्

śvāsaṃ kāsaṃ kṣayaṃ pāṇḍumagnimāṃdyamarocakam / gulmaplīhayakṛnmūrcchāśūlapaktyartham uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषत्रयसमुद्भूतानामयाञ्जयति ध्रुवम् । रोगानुपानसहितं जयेद्धातुगतं ज्वरम् । रसे रसायने ताम्रं योजयेद्युक्तमात्रया

doṣatrayasamudbhūtānāmayāñjayati dhruvam / rogānupānasahitaṃ jayeddhātugataṃ jvaram / rase rasāyane tāmraṃ yojayedyuktamātrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुल्बतुल्येन सूतेन बलिना तत्समेन च । तदर्धांशेन तालेन शिलया च तदर्धया

śulbatulyena sūtena balinā tatsamena ca / tadardhāṃśena tālena śilayā ca tadardhayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधाय कज्जलीं श्लक्ष्णां भिन्नकज्जलसन्निभाम् । यन्त्राध्यायविनिर्दिष्टगर्भयन्त्रोदरान्तरे

vidhāya kajjalīṃ ślakṣṇāṃ bhinnakajjalasannibhām / yantrādhyāyavinirdiṣṭagarbhayantrodarāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कज्जलीं ताम्रपत्राणि पर्यायेण विनिक्षिपेत् । प्रपचेद्यामपर्यन्तं स्वांगशीतं विचूर्णयेत्

kajjalīṃ tāmrapatrāṇi paryāyeṇa vinikṣipet / prapacedyāmaparyantaṃ svāṃgaśītaṃ vicūrṇayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तद्रोगहरानुपानसहितताम्रं द्विवल्लोन्मितं संलीढं परिणामशूलमुदरं शूलं च पाण्डुज्वरम् । गुल्मप्लीहयकृत्क्षयाग्निसदनं मेहं च मूलामयं दुष्टां च ग्रहणीं हरेद् ध्रुवम् इदं श्रीसोमनाथाभिधम्

tattadrogaharānupānasahitatāmraṃ dvivallonmitaṃ saṃlīḍhaṃ pariṇāmaśūlamudaraṃ śūlaṃ ca pāṇḍujvaram / gulmaplīhayakṛtkṣayāgnisadanaṃ mehaṃ ca mūlāmayaṃ duṣṭāṃ ca grahaṇīṃ hared dhruvam idaṃ śrīsomanāthābhidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुंडं तीक्ष्णं च कांतं च त्रिप्रकारमयः स्मृतम्

muṃḍaṃ tīkṣṇaṃ ca kāṃtaṃ ca triprakāramayaḥ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदु कुण्ठं कडारं च त्रिविधं मुण्डमुच्यते

mṛdu kuṇṭhaṃ kaḍāraṃ ca trividhaṃ muṇḍamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रुतद्रावमविस्फोटं चिक्कणं मृदु तच्छुभम्

drutadrāvamavisphoṭaṃ cikkaṇaṃ mṛdu tacchubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतं यत्प्रसरेद् दुःखात्तत्कुण्ठं मध्यमं स्मृतम्

hataṃ yatprasared duḥkhāttatkuṇṭhaṃ madhyamaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्धतं भज्यते भंगे कृष्णं स्यात्तत्कडारकम्

yaddhataṃ bhajyate bhaṃge kṛṣṇaṃ syāttatkaḍārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुण्डं परं मृदुलकं कफवातशूलमूलाममेहगदकामलपाण्डुहारि । गुल्मामवातजठरार्तिहरं प्रदीपि शोफापहं रुधिरकृत्खलु कोष्ठशोधि

muṇḍaṃ paraṃ mṛdulakaṃ kaphavātaśūlamūlāmamehagadakāmalapāṇḍuhāri / gulmāmavātajaṭharārtiharaṃ pradīpi śophāpahaṃ rudhirakṛtkhalu koṣṭhaśodhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशुद्धलोहं न हितं निषेवणाद् आयुर्बलं कान्तिविनाशि निश्चितम् । हृदि प्रपीडां तनुते ह्यपाटवं रुजं करोत्येव विशोध्य मारयेत्

aśuddhalohaṃ na hitaṃ niṣevaṇād āyurbalaṃ kāntivināśi niścitam / hṛdi prapīḍāṃ tanute hyapāṭavaṃ rujaṃ karotyeva viśodhya mārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खरं सारं च हृन्नालं तारावट्टं च वाजिरम् । काललोहाभिधानं च षड्विधं तीक्ष्णमुच्यते

kharaṃ sāraṃ ca hṛnnālaṃ tārāvaṭṭaṃ ca vājiram / kālalohābhidhānaṃ ca ṣaḍvidhaṃ tīkṣṇamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परुषं पोगरोन्मुक्तं भंगे पारदवच्छवि । नमने भङ्गुरं यत्तत्खरलोहमुदाहृतम्

paruṣaṃ pogaronmuktaṃ bhaṃge pāradavacchavi / namane bhaṅguraṃ yattatkharalohamudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेगभङ्गुरधारं यत्सारलोहं तदीरितम् । पोगराभासकं पाण्डुभूमिजं सारमुच्यते

vegabhaṅguradhāraṃ yatsāralohaṃ tadīritam / pogarābhāsakaṃ pāṇḍubhūmijaṃ sāramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णपाण्डुवपुश्चञ्चुबीजतुल्योरुपोगरम् । छेदने चातिपरुषं हृन्नालमिति कथ्यते

kṛṣṇapāṇḍuvapuścañcubījatulyorupogaram / chedane cātiparuṣaṃ hṛnnālamiti kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गक्षया च वङ्गं च पोगरस्याभिधात्रयम् । चिकुरं भङ्गुरं लोहात् पोगरं तत्परं मतम्

aṅgakṣayā ca vaṅgaṃ ca pogarasyābhidhātrayam / cikuraṃ bhaṅguraṃ lohāt pogaraṃ tatparaṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पोगरैर्वज्रसंकाशैः सूक्ष्मरेखैश्च सान्द्रकैः । निचितं श्यामलाङ्गं च वाजीरं तत्प्रकीर्त्यते

pogarairvajrasaṃkāśaiḥ sūkṣmarekhaiśca sāndrakaiḥ / nicitaṃ śyāmalāṅgaṃ ca vājīraṃ tatprakīrtyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलकृष्णप्रभं सान्द्रं मसृणं गुरु भासुरम् । लोहाघाते ऽप्यभङ्गात्मधारं कालायसं मतम्

nīlakṛṣṇaprabhaṃ sāndraṃ masṛṇaṃ guru bhāsuram / lohāghāte 'pyabhaṅgātmadhāraṃ kālāyasaṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूक्षं स्यात् खरलोहकं समधुरं पाकेऽथ वीर्ये हिमं तिक्तोष्णं कफपित्तकुष्ठजठरप्लीहामपांड्वर्तिनुत् । सद्यः शूलयकृद्गदक्षयजरामेहामवातापहं दीप्तं चातिरसायनं बलकरं दुर्नामदाहापहम्

rūkṣaṃ syāt kharalohakaṃ samadhuraṃ pāke'tha vīrye himaṃ tiktoṣṇaṃ kaphapittakuṣṭhajaṭharaplīhāmapāṃḍvartinut / sadyaḥ śūlayakṛdgadakṣayajarāmehāmavātāpahaṃ dīptaṃ cātirasāyanaṃ balakaraṃ durnāmadāhāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खरलोहात्परं सर्वमेकैकस्माच्छतोत्तरम्

kharalohātparaṃ sarvamekaikasmācchatottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रामकं चुम्बकं चैव कर्षकं द्रावकं तथा । एवं चतुर्विधं कान्तं रोमकान्तं च पञ्चमम्

bhrāmakaṃ cumbakaṃ caiva karṣakaṃ drāvakaṃ tathā / evaṃ caturvidhaṃ kāntaṃ romakāntaṃ ca pañcamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतं कृष्णं तथा रक्तं त्रिवर्णं स्यात्पृथक् पृथक् । क्रमेण देवतास्तत्र ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

pītaṃ kṛṣṇaṃ tathā raktaṃ trivarṇaṃ syātpṛthak pṛthak / krameṇa devatāstatra brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* स्पर्शवेधि स्पर्शमात्रेणैव वेधकारकं रसेन्द्रस्य वेधाख्यसंस्कारसंपादकं वा इत्यर्थः ॥ व्र्र्स्बो ५।८४;१ स्पर्शवेधि भवेत्पीतं कृष्णं श्रेष्ठं रसायने । रक्तवर्णं तथा चापि रसबन्धे प्रशस्यते

* sparśavedhi sparśamātreṇaiva vedhakārakaṃ rasendrasya vedhākhyasaṃskārasaṃpādakaṃ vā ityarthaḥ // VRrsBo 5.84;1 sparśavedhi bhavetpītaṃ kṛṣṇaṃ śreṣṭhaṃ rasāyane / raktavarṇaṃ tathā cāpi rasabandhe praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रामकं तु कनिष्ठं स्याच्चुम्बकं मध्यमं तथा । उत्तमं कर्षकं चैव द्रावकं चोत्तमोत्तमम्

bhrāmakaṃ tu kaniṣṭhaṃ syāccumbakaṃ madhyamaṃ tathā / uttamaṃ karṣakaṃ caiva drāvakaṃ cottamottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रामयेल्लोहजातं यत्तत्कान्तं भ्रामकं मतम्

bhrāmayellohajātaṃ yattatkāntaṃ bhrāmakaṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चुम्बयेच्चुम्बकं कान्तं कर्षयेत्कर्षकं तथा

cumbayeccumbakaṃ kāntaṃ karṣayetkarṣakaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्षाद् यद्द्रावयेल्लोहं तत्कान्तं द्रावकं भवेत्

sākṣād yaddrāvayellohaṃ tatkāntaṃ drāvakaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्रोमकान्तं स्फुटिताद् यतो रोमोद्गमो भवेत्

tadromakāntaṃ sphuṭitād yato romodgamo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कनिष्ठं स्यादेकमुखं मध्यं द्वित्रिमुखं भवेत् । चतुष्पञ्चमुखं श्रेष्ठमुत्तमं सर्वतोमुखम्

kaniṣṭhaṃ syādekamukhaṃ madhyaṃ dvitrimukhaṃ bhavet / catuṣpañcamukhaṃ śreṣṭhamuttamaṃ sarvatomukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रामकं चुम्बकं चैव व्याधिनाशे प्रशस्यते । रसे रसायने चैव कर्षकं द्रावकं हितम्

bhrāmakaṃ cumbakaṃ caiva vyādhināśe praśasyate / rase rasāyane caiva karṣakaṃ drāvakaṃ hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदोन्मत्तगजः सूतः कान्तम् अङ्कुशमुच्यते

madonmattagajaḥ sūtaḥ kāntam aṅkuśamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रं ज्ञात्वा ग्रहीतव्यं तत्प्रयत्नेन धीमता । मारुतातपविक्षिप्तं वर्जयेन्नात्र संशयः

kṣetraṃ jñātvā grahītavyaṃ tatprayatnena dhīmatā / mārutātapavikṣiptaṃ varjayennātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रे यस्य प्रसरति जले तैलबिन्दुर्न लिप्तो गन्धं हिङ्गुस्त्यजति च तथा तिक्ततां निम्बकल्कः । पाके दुग्धं भवति शिखराकारकं नैति भूमौ कान्तं लौहं तदिदमुदितं लक्षणोक्तं च नान्यत्

pātre yasya prasarati jale tailabindurna lipto gandhaṃ hiṅgustyajati ca tathā tiktatāṃ nimbakalkaḥ / pāke dugdhaṃ bhavati śikharākārakaṃ naiti bhūmau kāntaṃ lauhaṃ tadidamuditaṃ lakṣaṇoktaṃ ca nānyat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तायो ऽतिरसायनोत्तरतरं स्वस्थे चिरायुःप्रदं स्निग्धं मेहहरं त्रिदोषशमनं शूलाममूलापहम् । गुल्मप्लीहयकृत्क्षयामयहरं पाण्डूदरव्याधिनुत् तिक्तोष्णं हिमवीर्यकं किमपरं योगेन सर्वार्तिनुत्

kāntāyo 'tirasāyanottarataraṃ svasthe cirāyuḥpradaṃ snigdhaṃ mehaharaṃ tridoṣaśamanaṃ śūlāmamūlāpaham / gulmaplīhayakṛtkṣayāmayaharaṃ pāṇḍūdaravyādhinut tiktoṣṇaṃ himavīryakaṃ kimaparaṃ yogena sarvārtinut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्यगौषधकल्पानां लोहकल्पः प्रशस्यते । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शुद्धं लोहं च मारयेत्

samyagauṣadhakalpānāṃ lohakalpaḥ praśasyate / tasmātsarvaprayatnena śuddhaṃ lohaṃ ca mārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नायः पचेत्पञ्चपलाद् अर्वाग् ऊर्ध्वं त्रयोदशात्

nāyaḥ pacetpañcapalād arvāg ūrdhvaṃ trayodaśāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ मन्त्रस्ततः कर्म कर्तव्यं मन्त्र उच्यते

ādau mantrastataḥ karma kartavyaṃ mantra ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ अमृतोद्भवाय स्वाहा अनेन मन्त्रेण लोहमारणम् । लक्षोत्तरगुणं सर्वं लोहं स्यादुत्तरोत्तरम् । कान्तं कोटिगुणं तत्र तदप्येवं गुणोत्तरम्

oṃ amṛtodbhavāya svāhā anena mantreṇa lohamāraṇam / lakṣottaraguṇaṃ sarvaṃ lohaṃ syāduttarottaram / kāntaṃ koṭiguṇaṃ tatra tadapyevaṃ guṇottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशक्षतजसंलिप्तं त्रिवारं परितापितम् । मुण्डादिसकलं लोहं सर्वदोषान् विमुञ्चति

śaśakṣatajasaṃliptaṃ trivāraṃ paritāpitam / muṇḍādisakalaṃ lohaṃ sarvadoṣān vimuñcati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वाथ्यमष्टगुणे तोये त्रिफलाषोडशं पलम् । तत्क्वाथे पादशेषे तु लोहस्य पलपञ्चकम्

kvāthyamaṣṭaguṇe toye triphalāṣoḍaśaṃ palam / tatkvāthe pādaśeṣe tu lohasya palapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा पत्राणि तप्तानि सप्तवारं निषेचयेत् । एवं प्रलीयते दोषो गिरिजो लोहसम्भवः

kṛtvā patrāṇi taptāni saptavāraṃ niṣecayet / evaṃ pralīyate doṣo girijo lohasambhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामुद्रलवणोपेतं तप्तं निर्वापितं खलु । त्रिफलाक्वथिते नूनं गिरिदोषम् अयस्त्यजेत्

sāmudralavaṇopetaṃ taptaṃ nirvāpitaṃ khalu / triphalākvathite nūnaṃ giridoṣam ayastyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिञ्चाफलजलक्वाथादयो दोषम् उदस्यति

ciñcāphalajalakvāthādayo doṣam udasyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* रेचितं स्रावितम् ॥ व्र्र्स्बो ५।१०५;१ रेचितं घृतसंयुक्तं क्षिप्त्वायः खर्परे पचेत्

* recitaṃ srāvitam // VRrsBo 5.105;1 recitaṃ ghṛtasaṃyuktaṃ kṣiptvāyaḥ kharpare pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चालयेल्लोहदण्डेन यावत्क्षिप्तं तृणं दहेत् । पिष्ट्वा पिष्ट्वा पचेदेवं पञ्चवारमतः परम्

cālayellohadaṇḍena yāvatkṣiptaṃ tṛṇaṃ dahet / piṣṭvā piṣṭvā pacedevaṃ pañcavāramataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्रीफलरसैर् यद्वा त्रिफलाक्वथितोदकैः । पुटेल्लोहं चतुर्वारं भवेद्वारितरं खलु

dhātrīphalarasair yadvā triphalākvathitodakaiḥ / puṭellohaṃ caturvāraṃ bhavedvāritaraṃ khalu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहाक्तं लोहरजो मूत्रे स्वरसेऽपि रात्रिधात्रीणाम् । पृथगेवं सप्तकृत्वो भर्जितमखिलामये योज्यम्

snehāktaṃ loharajo mūtre svarase'pi rātridhātrīṇām / pṛthagevaṃ saptakṛtvo bharjitamakhilāmaye yojyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीक्ष्णलोहस्य पत्राणि निर्दलानि दृढेऽनले । ध्मात्वा क्षिपेज्जले सद्यः पाषाणोलूखलोदरे

tīkṣṇalohasya patrāṇi nirdalāni dṛḍhe'nale / dhmātvā kṣipejjale sadyaḥ pāṣāṇolūkhalodare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्डयेद्गाढनिर्घातैः स्थूलया लोहपारया । तन्मध्यात्स्थूलखण्डानि रुद्ध्वा मल्लद्वयान्तरे

kaṇḍayedgāḍhanirghātaiḥ sthūlayā lohapārayā / tanmadhyātsthūlakhaṇḍāni ruddhvā malladvayāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्मात्वा क्षिप्त्वा जले सम्यक् पूर्ववत्कण्डयेत्खलु । तच्चूर्णं सूतगन्धाभ्यां पुटेद्विंशतिवारकम्

dhmātvā kṣiptvā jale samyak pūrvavatkaṇḍayetkhalu / taccūrṇaṃ sūtagandhābhyāṃ puṭedviṃśativārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुटे पुटे विधातव्यं पेषणं दृढवत्तरम् । एवं भस्मीकृतं लोहं तत्तद्रोगेषु योजयेत्

puṭe puṭe vidhātavyaṃ peṣaṇaṃ dṛḍhavattaram / evaṃ bhasmīkṛtaṃ lohaṃ tattadrogeṣu yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तायः कमनीयकान्तिजननं पाण्ड्वामयोन्मूलनम् । यक्ष्मव्याधिनिबर्हणं गरहरं दोषत्रयोन्मूलनम् । नानाकुष्ठनिबर्हणं बलकरं वृष्यं वयःस्तम्भनम् । सर्वव्याधिहरं रसायनवरं भौमामृतं नापरम्

kāntāyaḥ kamanīyakāntijananaṃ pāṇḍvāmayonmūlanam / yakṣmavyādhinibarhaṇaṃ garaharaṃ doṣatrayonmūlanam / nānākuṣṭhanibarhaṇaṃ balakaraṃ vṛṣyaṃ vayaḥstambhanam / sarvavyādhiharaṃ rasāyanavaraṃ bhaumāmṛtaṃ nāparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिङ्गुलस्य पलान्पञ्च नारीस्तन्येन पेषयेत् । तेन लोहस्य पत्राणि लेपयेत्पलपञ्चकम्

hiṅgulasya palānpañca nārīstanyena peṣayet / tena lohasya patrāṇi lepayetpalapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्ध्वा गजपुटे पच्यात्कषायैस्त्रैफलैः पुनः । जम्बीरैरारनालैर्वा विंशत्यंशेन हिङ्गुलम्

ruddhvā gajapuṭe pacyātkaṣāyaistraiphalaiḥ punaḥ / jambīrairāranālairvā viṃśatyaṃśena hiṅgulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वा रुद्ध्वा पचेल्लोहं तद्द्रवैः पाचयेत्पुनः । चत्वारिंशत्पुटैरेवं कान्तं तीक्ष्णं च मुण्डकम् । म्रियते नात्र संदेहो दत्त्वा दत्त्वैव हिङ्गुलम्

piṣṭvā ruddhvā pacellohaṃ taddravaiḥ pācayetpunaḥ / catvāriṃśatpuṭairevaṃ kāntaṃ tīkṣṇaṃ ca muṇḍakam / mriyate nātra saṃdeho dattvā dattvaiva hiṅgulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पूर्वोदितं तीक्ष्णं वसुभल्लकवासयोः । पुटितं पत्रतोयेन त्रिंशद्वाराणि यत्नतः । शोणितं जायते भस्म कृतसिन्दूरविभ्रमम्

atha pūrvoditaṃ tīkṣṇaṃ vasubhallakavāsayoḥ / puṭitaṃ patratoyena triṃśadvārāṇi yatnataḥ / śoṇitaṃ jāyate bhasma kṛtasindūravibhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वा तीक्ष्णदलोद्भूतं रजश्च त्रिफलाजलैः । पिष्ट्वा दत्त्वौदनं किंचिच्चक्रिकां प्रविधाय च

yadvā tīkṣṇadalodbhūtaṃ rajaśca triphalājalaiḥ / piṣṭvā dattvaudanaṃ kiṃciccakrikāṃ pravidhāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोषयित्वातियत्नेन प्रपचेत्पञ्चभिः पुटैः । रक्तवर्णं हि तद्भस्म योजनीयं यथायथम्

śoṣayitvātiyatnena prapacetpañcabhiḥ puṭaiḥ / raktavarṇaṃ hi tadbhasma yojanīyaṃ yathāyatham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.