Vājasaneyi Saṃhitā (Śukla Yajurveda, as given on Wikisource) 6

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् । आ ददे नार्य् असि । इदम् अहꣳ रक्षसां ग्रीवा ऽ अपि कृन्तामि । यवो ऽसि यवयास्मद् द्वेषो यवयारातीः । दिवेऽत्वान्तरिक्षाय त्वा पृथिव्यै त्वा । शुन्धन्तां लोकाः पितृषदनाः । पितृषदनम् असि ॥

devasya tvā savituḥ prasave 'śvinor bāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyām | ā dade nāry asi | idam aham̐ rakṣasāṃ grīvā ' api kṛntāmi | yavo 'si yavayāsmad dveṣo yavayārātīḥ | dive'tvāntarikṣāya tvā pṛthivyai tvā | śundhantāṃ lokāḥ pitṛṣadanāḥ | pitṛṣadanam asi ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रेणीर् असि स्वावेश ऽ उन्नेतॄणाम् एतस्य वित्ताद् अधि त्वा स्थास्यति । देवस् त्वा सविता मध्व् आनक्तु । सुपिप्पलाभ्यस् त्वौषधीभ्यः । द्याम् अग्रेणास्पृक्ष ऽ आन्तरिक्षं मध्येनाप्राः पृथिवीम् उपरेणादृꣳहीः ॥

agreṇīr asi svāveśa ' unnetṝṇām etasya vittād adhi tvā sthāsyati | devas tvā savitā madhv ānaktu | supippalābhyas tvauṣadhībhyaḥ | dyām agreṇāspṛkṣa ' āntarikṣaṃ madhyenāprāḥ pṛthivīm upareṇādṛm̐hīḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या ते धामान्य् उश्मसि गमध्यै यत्र गावो भूरिशृङ्गा ऽ अयासः । अत्राह तद् उरुगायस्य विष्णोः परमं पदम् अव भारि भूरि । ब्रह्मवनि त्वा क्षत्रवनि रायस्पोषवनि पर्य् ऊहामि । ब्रह्म दृꣳह क्षत्रं दृꣳहायुर् दृꣳह प्रजां दृꣳह ॥

yā te dhāmāny uśmasi gamadhyai yatra gāvo bhūriśṛṅgā ' ayāsaḥ | atrāha tad urugāyasya viṣṇoḥ paramaṃ padam ava bhāri bhūri | brahmavani tvā kṣatravani rāyaspoṣavani pary ūhāmi | brahma dṛm̐ha kṣatraṃ dṛm̐hāyur dṛm̐ha prajāṃ dṛm̐ha ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णोः कर्माणि पश्यत यतो व्रतानि पस्पशे । इन्द्रस्य युज्यः सखा ॥

viṣṇoḥ karmāṇi paśyata yato vratāni paspaśe | indrasya yujyaḥ sakhā ||

तद् विष्णोः परमं पदꣳ सदा पश्यन्ति सूरयो दिवीव चक्षुर् आततम् ॥

tad viṣṇoḥ paramaṃ padam̐ sadā paśyanti sūrayo divīva cakṣur ātatam ||

परिवीर् असि परि त्वा दैवीर् विशो व्ययन्तां परीमं यजमानꣳ रायो मनुष्याणाम् । दिवः सूनुर् असि । एष ते पृथिव्यां लोक ऽ आरण्यस् ते पशुः ॥

parivīr asi pari tvā daivīr viśo vyayantāṃ parīmaṃ yajamānam̐ rāyo manuṣyāṇām | divaḥ sūnur asi | eṣa te pṛthivyāṃ loka ' āraṇyas te paśuḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपावीर् असि । उप देवान् दैवीर् विशः प्रागुर् उशिजो वह्नितमान् । देव त्वष्टर् वसु रम हव्या ते स्वदन्ताम् ॥

upāvīr asi | upa devān daivīr viśaḥ prāgur uśijo vahnitamān | deva tvaṣṭar vasu rama havyā te svadantām ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेवती रमध्वं बृहस्पते धारया वसूनि । ऋतस्य त्वा देवहविः पाशेन प्रति मुञ्चामि धर्षा मानुषः ॥

revatī ramadhvaṃ bṛhaspate dhārayā vasūni | ṛtasya tvā devahaviḥ pāśena prati muñcāmi dharṣā mānuṣaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् । अग्नीषोमाभ्यां जुष्टं नि युनज्मि । अद्भ्यस् त्वौषधीभ्योऽनु त्वा माता मन्यताम् अनु पितानु भ्राता सगर्भ्योऽनु सखा सयूथ्यः । अग्नीषोमाभ्यां त्वा जुष्टं प्रोक्षामि ॥

devasya tvā savituḥ prasave 'śvinor bāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyām | agnīṣomābhyāṃ juṣṭaṃ ni yunajmi | adbhyas tvauṣadhībhyo'nu tvā mātā manyatām anu pitānu bhrātā sagarbhyo'nu sakhā sayūthyaḥ | agnīṣomābhyāṃ tvā juṣṭaṃ prokṣāmi ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपां पेरुर् असि । आपो देवीः स्वदन्तु स्वात्तं चित् सद् देवहविः । सं ते प्राणो वातेन गच्छताꣳ सम् अङ्गानि यजत्रैः सं यज्ञपतिर् आशिषा ॥

apāṃ perur asi | āpo devīḥ svadantu svāttaṃ cit sad devahaviḥ | saṃ te prāṇo vātena gacchatām̐ sam aṅgāni yajatraiḥ saṃ yajñapatir āśiṣā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतेनाक्तौ पशूँस् त्रायेथा । रेवति यजमाने प्रियं धा ऽ आ विश । उरोर् अन्तरिक्षात् सजूर् देवेन वातेनास्य हविषस् त्मना यज समस्य तन्वा भव । वर्षो वर्षीयसि यज्ञे यज्ञपतिं धाः । स्वाहा देवेभ्यः । देवेभ्यः स्वाहा ॥

ghṛtenāktau paśū~s trāyethā | revati yajamāne priyaṃ dhā ' ā viśa | uror antarikṣāt sajūr devena vātenāsya haviṣas tmanā yaja samasya tanvā bhava | varṣo varṣīyasi yajñe yajñapatiṃ dhāḥ | svāhā devebhyaḥ | devebhyaḥ svāhā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माहिर् भूर् मा पृदाकुः । नमस् तऽ आतानानर्वा प्रेहि । घृतस्य कुल्याऽ उपऽ ऋतस्य पथ्याऽ अनु ॥

māhir bhūr mā pṛdākuḥ | namas ta' ātānānarvā prehi | ghṛtasya kulyā' upa' ṛtasya pathyā' anu ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवीर् आपः शुद्धा वोढ्वꣳ सुपरिविष्टा देवेषु । सुपरिविष्टा वयं परिवेष्टारो भूयास्म ॥

devīr āpaḥ śuddhā voḍhvam̐ supariviṣṭā deveṣu | supariviṣṭā vayaṃ pariveṣṭāro bhūyāsma ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाचं ते शुन्धामि । प्राणं ते शुन्धामि । चक्षुस् ते शुन्धामि । श्रोत्रं ते शुन्धामि । नाभिं ते शुन्धामि । मेढ्रं ते शुन्धामि । पायुं ते शुन्धामि । चरित्राꣳस् ते शुन्धामि ॥

vācaṃ te śundhāmi | prāṇaṃ te śundhāmi | cakṣus te śundhāmi | śrotraṃ te śundhāmi | nābhiṃ te śundhāmi | meḍhraṃ te śundhāmi | pāyuṃ te śundhāmi | caritrām̐s te śundhāmi ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनस्तऽ आ प्यायताम् । वाक् तऽ आ प्यायताम् । प्राणस् तऽ आ प्यायताम् । चक्षुस्तऽ आ प्यायताम् । श्रोत्रं तऽ आ प्यायताम् । यत् ते क्रूरं यद् आस्थितं तत् त ऽआ प्यायतां निष्ट्यायतां तत् ते शुध्यतु । शम् अहोभ्यः । ओषधे त्रायस्व । स्वधिते मैनꣳ हिꣳसीः ॥

manasta' ā pyāyatām | vāk ta' ā pyāyatām | prāṇas ta' ā pyāyatām | cakṣusta' ā pyāyatām | śrotraṃ ta' ā pyāyatām | yat te krūraṃ yad āsthitaṃ tat ta 'ā pyāyatāṃ niṣṭyāyatāṃ tat te śudhyatu | śam ahobhyaḥ | oṣadhe trāyasva | svadhite mainam̐ him̐sīḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षसां भागो ऽसि । निरस्तꣳ रक्षः । ऽ इदम् अहꣳ रक्षोऽ भितिष्ठामीदम् अहꣳ रक्षोऽ व बाधऽ इदम् अहꣳ रक्षो ऽधमं तमो नयामि । घृतेन द्यावापृथिवी प्रोर्णुवाथाम् । वायो वे स्तोकानाम् । अग्निर् आज्यस्य वेतु स्वाहा । स्वाहाकृते ऽ ऊर्ध्वनभसं मारुतं गच्छतम् ॥

rakṣasāṃ bhāgo 'si | nirastam̐ rakṣaḥ | ' idam aham̐ rakṣo' bhitiṣṭhāmīdam aham̐ rakṣo' va bādha' idam aham̐ rakṣo 'dhamaṃ tamo nayāmi | ghṛtena dyāvāpṛthivī prorṇuvāthām | vāyo ve stokānām | agnir ājyasya vetu svāhā | svāhākṛte ' ūrdhvanabhasaṃ mārutaṃ gacchatam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदम् आपः प्रवहतावद्यं च मलं च यत् । यच् चाभिदुद्रोहानृतं यच् च शेपे ऽ अभीरुणम् । आपो मा तस्माद् एनसः पवमानश् च मुञ्चतु ॥

idam āpaḥ pravahatāvadyaṃ ca malaṃ ca yat | yac cābhidudrohānṛtaṃ yac ca śepe ' abhīruṇam | āpo mā tasmād enasaḥ pavamānaś ca muñcatu ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सं ते मनो मनसा सं प्राणः प्राणेन गच्छताम् । रेड् अस्य् अग्निष् ट्वा श्रीणात्व् आपस् त्वा समरिणन् वातस्य त्वा ध्राज्यै पूष्णो रꣳह्या ऽ ऊष्मणो व्यथिषत् । प्रयुतं द्वेषः ॥

saṃ te mano manasā saṃ prāṇaḥ prāṇena gacchatām | reḍ asy agniṣ ṭvā śrīṇātv āpas tvā samariṇan vātasya tvā dhrājyai pūṣṇo ram̐hyā ' ūṣmaṇo vyathiṣat | prayutaṃ dveṣaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतं घृतपावानः पिबत वसां वसापावानः पिबतान्तरिक्षस्य हविर् असि स्वाहा । दिशः । प्रदिशः । ऽ आदिशः । विदिशः । ऽ उद्दिशः । दिग्भ्यः स्वाहा ॥

ghṛtaṃ ghṛtapāvānaḥ pibata vasāṃ vasāpāvānaḥ pibatāntarikṣasya havir asi svāhā | diśaḥ | pradiśaḥ | ' ādiśaḥ | vidiśaḥ | ' uddiśaḥ | digbhyaḥ svāhā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐन्द्रः प्राणो ऽ अङ्गे ऽ अङ्गे नि दीध्यद् ऐन्द्र ऽ उदानो ऽ अङ्गे ऽ अङ्गे निधीतः । देव त्वष्टर् भूरि ते सꣳ-समेतु सलक्ष्मा यद् विषुरूपं भवाति । देवत्रा यन्तम् अवसे सखायो ऽनु त्वा माता पितरो मदन्तु ॥

aindraḥ prāṇo ' aṅge ' aṅge ni dīdhyad aindra ' udāno ' aṅge ' aṅge nidhītaḥ | deva tvaṣṭar bhūri te sam̐-sametu salakṣmā yad viṣurūpaṃ bhavāti | devatrā yantam avase sakhāyo 'nu tvā mātā pitaro madantu ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्रं गच्छ स्वाहा । ऽ अन्तरिक्षं गच्छ स्वाहा । देवꣳ सवितारं गच्छ स्वाहा । मित्रावरुणौ गच्छ स्वाहा । ऽ अहोरात्रे गच्छ स्वाहा । छन्दाꣳसि गच्छ स्वाहा । द्यावापृथिवी गच्छ स्वाहा । यज्ञं गच्छ स्वाहा । सोमं गच्छ स्वाहा । दिव्यं नभो गच्छ स्वाहा । अग्निं वैश्वानरं गच्छ स्वाहा । मनो मे हार्दि यच्छ । दिवं ते धूमो गच्छतु स्वर् ज्योतिः पृथिवीं भस्मना पृण स्वाहा ॥

samudraṃ gaccha svāhā | ' antarikṣaṃ gaccha svāhā | devam̐ savitāraṃ gaccha svāhā | mitrāvaruṇau gaccha svāhā | ' ahorātre gaccha svāhā | chandām̐si gaccha svāhā | dyāvāpṛthivī gaccha svāhā | yajñaṃ gaccha svāhā | somaṃ gaccha svāhā | divyaṃ nabho gaccha svāhā | agniṃ vaiśvānaraṃ gaccha svāhā | mano me hārdi yaccha | divaṃ te dhūmo gacchatu svar jyotiḥ pṛthivīṃ bhasmanā pṛṇa svāhā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मापो मौषधीर् हिꣳसीः । धाम्नो-धाम्नो राजꣳस् ततो वरुण नो मुञ्च । यद् आहुर् अघ्न्या ऽ इति वरुणेति शपामहे ततो वरुण नो मुञ्च । सुमित्रिया न ऽ आप ऽ ओषधयः सन्तु +दुर्मित्रियास् तस्मै सन्तु यो स्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः ॥

māpo mauṣadhīr him̐sīḥ | dhāmno-dhāmno rājam̐s tato varuṇa no muñca | yad āhur aghnyā ' iti varuṇeti śapāmahe tato varuṇa no muñca | sumitriyā na ' āpa ' oṣadhayaḥ santu +durmitriyās tasmai santu yo smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविष्मतीर् इमा ऽ आपो हविष्माꣳ2 ऽ आ विवासति । हविष्मान् देवो ऽ अध्वरो हविष्माꣳ2 ऽ अस्तु सूर्यः ॥

haviṣmatīr imā ' āpo haviṣmām̐2 ' ā vivāsati | haviṣmān devo ' adhvaro haviṣmām̐2 ' astu sūryaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नेर्वोऽ पन्नगृहस्य सदसि सादयामि । इन्द्राग्न्योर् भागधेयी स्थ । मित्रावरुण्योर् भागधेयी स्थ । विश्वेषां देवानां भागधेयी स्थ । अमूर् या ऽ उप सूर्ये याभिर् वा सूर्यः सह । ता नो हिन्वन्त्व् अध्वरम् ॥

agnervo' pannagṛhasya sadasi sādayāmi | indrāgnyor bhāgadheyī stha | mitrāvaruṇyor bhāgadheyī stha | viśveṣāṃ devānāṃ bhāgadheyī stha | amūr yā ' upa sūrye yābhir vā sūryaḥ saha | tā no hinvantv adhvaram ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृदे त्वा मनसे त्वा दिवे त्वा सूर्याय त्वा । ऊर्ध्वम् इमम् अध्वरं दिवि देवेषु होत्रा यच्छ ॥

hṛde tvā manase tvā dive tvā sūryāya tvā | ūrdhvam imam adhvaraṃ divi deveṣu hotrā yaccha ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोम राजन् विश्वास् त्वं प्रजा ऽ उपाव रोह । विश्वास् त्वां प्रजा उपाव रोहन्तु । शृणोत्व् अग्निः समिधा हवं मे शृण्वन्त्व् आपो धिषणाश् च देवीः । श्रोता ग्रावाणो विदुषो न यज्ञꣳ शृणोतु देवः सविता हवं मे स्वाहा ॥

soma rājan viśvās tvaṃ prajā ' upāva roha | viśvās tvāṃ prajā upāva rohantu | śṛṇotv agniḥ samidhā havaṃ me śṛṇvantv āpo dhiṣaṇāś ca devīḥ | śrotā grāvāṇo viduṣo na yajñam̐ śṛṇotu devaḥ savitā havaṃ me svāhā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवीर् आपो ऽ अपां नपाद् यो व ऽ ऊर्मिर् हविष्य ऽ इन्द्रियावान् मदिन्तमः । तं देवेभ्यो देवत्रा दत्त शुक्रपेभ्यो येषां भाग स्थ स्वाहा ॥

devīr āpo ' apāṃ napād yo va ' ūrmir haviṣya ' indriyāvān madintamaḥ | taṃ devebhyo devatrā datta śukrapebhyo yeṣāṃ bhāga stha svāhā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्षिर् असि । समुद्रस्य त्वाक्षित्या ऽ उन् नयामि । सम् आपो ऽ अद्भिर् अग्मत सम् ओषधीभिर् ओषधीः ॥

kārṣir asi | samudrasya tvākṣityā ' un nayāmi | sam āpo ' adbhir agmata sam oṣadhībhir oṣadhīḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यम् अग्ने पृत्सु मर्त्यम् अवा वाजेषु यं जुनाः । स यन्ता शश्वतीर् इषः स्वाहा ॥

yam agne pṛtsu martyam avā vājeṣu yaṃ junāḥ | sa yantā śaśvatīr iṣaḥ svāhā ||

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवेऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् । आ ददे रावासि गभीरम् इमम् अध्वरं कृधीन्द्राय सुषूतमम् । उत्तमेन पविनोर्जस्वन्तं मधुमन्तं पयस्वन्तम् । निग्राभ्या स्थ देवश्रुतस् तर्पयत मा ॥

devasya tvā savituḥ prasave'śvinor bāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyām | ā dade rāvāsi gabhīram imam adhvaraṃ kṛdhīndrāya suṣūtamam | uttamena pavinorjasvantaṃ madhumantaṃ payasvantam | nigrābhyā stha devaśrutas tarpayata mā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनो मे तर्पयत वाचं मे तर्पयत प्राणं मे तर्पयत चक्षुर् मे तर्पयत श्रोत्रं मे तर्पयतात्मानं मे तर्पयत प्रजां मे तर्पयत पशून् मे तर्पयत गणान् मे तर्पयत गणा मे मा वितृषन् ॥

mano me tarpayata vācaṃ me tarpayata prāṇaṃ me tarpayata cakṣur me tarpayata śrotraṃ me tarpayatātmānaṃ me tarpayata prajāṃ me tarpayata paśūn me tarpayata gaṇān me tarpayata gaṇā me mā vitṛṣan ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्राय त्वा वसुमते रुद्रवते । ऽ इन्द्राय त्वादित्यवते । ऽ इन्द्राय त्वाभिमातिघ्ने । श्येनाय त्वा सोमभृते । ऽ अग्नये त्वा रायस्पोषदे ॥

indrāya tvā vasumate rudravate | ' indrāya tvādityavate | ' indrāya tvābhimātighne | śyenāya tvā somabhṛte | ' agnaye tvā rāyaspoṣade ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् ते सोम दिवि ज्योतिर् यत् पृथिव्यां यद् उराव् अन्तरिक्षे । तेनास्मै यजमानायोरु राये कृध्य् अधि दात्रे वोचः ॥

yat te soma divi jyotir yat pṛthivyāṃ yad urāv antarikṣe | tenāsmai yajamānāyoru rāye kṛdhy adhi dātre vocaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वात्रा स्थ वृत्रतुरो राधोगूर्ता ऽ अमृतस्य पत्नीः । ता देवीर् देवत्रेमं यज्ञं नयतोपहूताः सोमस्य पिबत ॥

śvātrā stha vṛtraturo rādhogūrtā ' amṛtasya patnīḥ | tā devīr devatremaṃ yajñaṃ nayatopahūtāḥ somasya pibata ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा भेर् मा सं विक्था ऽ ऊर्जं धत्स्व धिषणे वीड्वी सती वीडयेथामूर्जं दधाथाम् । पाप्मा हतो न सोमः ॥

mā bher mā saṃ vikthā ' ūrjaṃ dhatsva dhiṣaṇe vīḍvī satī vīḍayethāmūrjaṃ dadhāthām | pāpmā hato na somaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग् अपाग् उदग् अधराक् सर्वतस् त्वा दिश ऽ आ धावन्तु । अम्ब नि ष्पर सम् अरीर् विदाम् ॥

prāg apāg udag adharāk sarvatas tvā diśa ' ā dhāvantu | amba ni ṣpara sam arīr vidām ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् अङ्ग प्र शꣳसिषो देवः शविष्ठ मर्त्यम् । न त्वद् अन्यो मघवन्न् अस्ति मर्डितेन्द्र ब्रवीमि ते वचः ॥

tvam aṅga pra śam̐siṣo devaḥ śaviṣṭha martyam | na tvad anyo maghavann asti marḍitendra bravīmi te vacaḥ ||