* [ * तस्य प्राकरणिकस्वभावस्य योपलब्धिः अनवच्छिन्नः प्रकाशः सा कथितयुक्त्यवष्टम्भात् सुष्ठु प्रबुद्धस्याप्रबुद्धतासंस्कारेणापि शून्यस्य सततं त्रिष्वपि जागरस्वप्नसौषुप्तपदेषु नित्यमिति आदौ मध्येऽन्ते चाव्यभिचारिणी अनपायिनी स्याद्भवत्येव सदासौ शंकरात्मकस्वस्वभावतया स्फुरतीत्य् अर्थः
* [ * tasya prākaraṇikasvabhāvasya yopalabdhiḥ anavacchinnaḥ prakāśaḥ sā kathitayuktyavaṣṭambhāt suṣṭhu prabuddhasyāprabuddhatāsaṃskāreṇāpi śūnyasya satataṃ triṣvapi jāgarasvapnasauṣuptapadeṣu nityamiti ādau madhye'nte cāvyabhicāriṇī anapāyinī syādbhavatyeva sadāsau śaṃkarātmakasvasvabhāvatayā sphuratīty arthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* परस्याप्रबुद्धस्य पुनस्तासां दशानां स्वोचितसंविद्रूपाणां प्रत्येकम् आदाव् उद्बुभूषायाम् अन्ते च विश्रान्त्यात्मकान्तर्मुखत्वे न तु स्वोचितार्थावभासावस्थितिरूपे मध्यपदे
* parasyāprabuddhasya punastāsāṃ daśānāṃ svocitasaṃvidrūpāṇāṃ pratyekam ādāv udbubhūṣāyām ante ca viśrāntyātmakāntarmukhatve na tu svocitārthāvabhāsāvasthitirūpe madhyapade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यदुक्तं श्रीशिवदृष्टौ । * यावत् समग्रज्ञानाग्रज्ञातृस्पर्शदशास्व् अपि । * स्थितैव लक्ष्यते सा तु तद्विश्रान्त्याथवा फले
* yaduktaṃ śrīśivadṛṣṭau / * yāvat samagrajñānāgrajñātṛsparśadaśāsv api / * sthitaiva lakṣyate sā tu tadviśrāntyāthavā phale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* भट्टलोल्लटेनापि तदाद्यन्त इत्येवमेव व्याख्यायि स्ववृत्तौ
* bhaṭṭalollaṭenāpi tadādyanta ityevameva vyākhyāyi svavṛttau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* भट्टश्रीकल्लटवृत्त्यक्षराण्यपेक्ष्य वयमपि तद्वृत्त्यक्षरानुरोधेन सौत्रम् अर्थम् अतिविमलमपि क्लिष्टकल्पनया व्याकर्तुमशिक्षिताः यत एवासुप्रबुद्धस्य तदाद्यन्ते ऽस्ति तदुपलब्धिः अत एवायम् इहाधिकारी स्पन्दोपदेशैः सुप्रबुद्धीक्रियते
* bhaṭṭaśrīkallaṭavṛttyakṣarāṇyapekṣya vayamapi tadvṛttyakṣarānurodhena sautram artham ativimalamapi kliṣṭakalpanayā vyākartumaśikṣitāḥ yata evāsuprabuddhasya tadādyante 'sti tadupalabdhiḥ ata evāyam ihādhikārī spandopadeśaiḥ suprabuddhīkriyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यद्वक्ष्यति । * अतः सततमुद्युक्तः स्पन्दतत्त्वविविक्तये । * जाग्रत् । * इत्यादि । * सौषुप्तपदवन्मूढः प्रबुद्धः स्यादनावृतः । * इति । * तथा स्वप्नेऽपि । * इत्यादि । * प्रबुद्धः सर्वदा तिष्ठेत्
* yadvakṣyati / * ataḥ satatamudyuktaḥ spandatattvaviviktaye / * jāgrat / * ityādi / * sauṣuptapadavanmūḍhaḥ prabuddhaḥ syādanāvṛtaḥ / * iti / * tathā svapne'pi / * ityādi / * prabuddhaḥ sarvadā tiṣṭhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* इत्यादि च
* ityādi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अत्र हि जागरादित्रिषु पदेषु आद्यन्तकोटिवन् मध्यमप्य् अर्थावसायात्मकं पदं तुर्याभोगमयं कर्तुं प्रबुद्धस्य सुप्रबुद्धतापादनायोपदेशः प्रवृत्तः एतच् च निर्णेष्यामः
* atra hi jāgarāditriṣu padeṣu ādyantakoṭivan madhyamapy arthāvasāyātmakaṃ padaṃ turyābhogamayaṃ kartuṃ prabuddhasya suprabuddhatāpādanāyopadeśaḥ pravṛttaḥ etac ca nirṇeṣyāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा च शिवसूत्रम् । * जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तभेदे तुर्याभोगसम्भवः
* tathā ca śivasūtram / * jāgratsvapnasuṣuptabhede turyābhogasambhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा । * त्रिषु चतुर्थं तैलवद् आसेच्यम् । * इति । * त्रितयभोक्ता वीरेशः । * इति
* tathā / * triṣu caturthaṃ tailavad āsecyam / * iti / * tritayabhoktā vīreśaḥ / * iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.