Library·Vamana-Purana, Saromahatmya·26

Vamana-Purana, Saromahatmya 26

इति श्रीवामनपुराणे सरोमाहात्म्ये पञ्चविशो ऽध्यायः मार्कण्डेय उवाच स्थाणुतीर्थप्रभावं तु श्रोतुमिच्छाम्यहं मुने । केन सिद्धिरथ प्राप्ता सर्वपापभयापहा

iti śrīvāmanapurāṇe saromāhātmye pañcaviśo 'dhyāyaḥ mārkaṇḍeya uvāca sthāṇutīrthaprabhāvaṃ tu śrotumicchāmyahaṃ mune / kena siddhiratha prāptā sarvapāpabhayāpahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनत्कुमार उवाच। शृणु सर्वमशेषेण स्थाणुमाहात्म्यमुत्तमम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुक्तो भवति मानवः

sanatkumāra uvāca/ śṛṇu sarvamaśeṣeṇa sthāṇumāhātmyamuttamam / yacchrutvā sarvapāpebhyo mukto bhavati mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकार्णवे जगत्यस्मिन् नष्टे स्थावरजङ्गमे । विष्णोर्नाभिसमुद्भूतं पद्ममव्यक्तजन्मनः । तस्मिन् ब्रह्म समुद्भूतं सर्वलोकपितामहः

ekārṇave jagatyasmin naṣṭe sthāvarajaṅgame / viṣṇornābhisamudbhūtaṃ padmamavyaktajanmanaḥ / tasmin brahma samudbhūtaṃ sarvalokapitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्मरीचिरभवन्मरीचेः कश्यपः सुतः । कश्यपादभवद् भास्वांस्तमान्मनुरजायत

tasmānmarīcirabhavanmarīceḥ kaśyapaḥ sutaḥ / kaśyapādabhavad bhāsvāṃstamānmanurajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोस्तु क्षुवतः पुत्र उत्पन्नो मुखसंभवः । पृथिव्यां चतुरन्तायां राजासीद् धर्मरक्षिता

manostu kṣuvataḥ putra utpanno mukhasaṃbhavaḥ / pṛthivyāṃ caturantāyāṃ rājāsīd dharmarakṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पत्नी बभूवाथ भया नाम भयावहा । मृत्योः सकाशादुत्पन्ना कालस्य दुहिता तदा

tasya patnī babhūvātha bhayā nāma bhayāvahā / mṛtyoḥ sakāśādutpannā kālasya duhitā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां समभवद् वेनो दुरात्मा वेदनिन्दकः । स दृष्ट्वा पुत्रवदनं क्रुद्धो राजा वनं ययौ

tasyāṃ samabhavad veno durātmā vedanindakaḥ / sa dṛṣṭvā putravadanaṃ kruddho rājā vanaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र कृत्वा तपो घोरं धर्मेणावृत्य रोदसी । प्राप्तवान् ब्रह्मसदनं पुरनावृत्तिदुर्वभम्

tatra kṛtvā tapo ghoraṃ dharmeṇāvṛtya rodasī / prāptavān brahmasadanaṃ puranāvṛttidurvabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेनो राजा समभवत् समस्ते क्षितिमण्डले । स मातामहदोषेण तेन कालात्मजात्मजः

veno rājā samabhavat samaste kṣitimaṇḍale / sa mātāmahadoṣeṇa tena kālātmajātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घोषयामस नगरे दुरात्मा वेदनिन्दकः । न दातव्यं न यष्टव्यं न होतव्यं कदाचन

ghoṣayāmasa nagare durātmā vedanindakaḥ / na dātavyaṃ na yaṣṭavyaṃ na hotavyaṃ kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमेको ऽत्र वै वन्द्यः पूज्यो ऽहं भवतां सदा । मया हि पालिता यूयं निवसध्वं यथासुखम्

ahameko 'tra vai vandyaḥ pūjyo 'haṃ bhavatāṃ sadā / mayā hi pālitā yūyaṃ nivasadhvaṃ yathāsukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मत्तो ऽन्यो न देवो ऽस्ति युष्माकं यः परायणम् । एतच्छ्रत्वा तु वचनमृषयः सर्व एव ते

tanmatto 'nyo na devo 'sti yuṣmākaṃ yaḥ parāyaṇam / etacchratvā tu vacanamṛṣayaḥ sarva eva te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परं समागम्य राजानं वाक्यमब्रवन् । श्रुतिः प्रमाणं धर्मस्य ततो यज्ञः प्रतिष्ठितः

parasparaṃ samāgamya rājānaṃ vākyamabravan / śrutiḥ pramāṇaṃ dharmasya tato yajñaḥ pratiṣṭhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञैर्विना नो प्रीयन्ते देवाः स्वर्गनिवासिनः । अप्रीता न प्रयच्छन्ति वृष्टिं सस्यस्य वृद्धये

yajñairvinā no prīyante devāḥ svarganivāsinaḥ / aprītā na prayacchanti vṛṣṭiṃ sasyasya vṛddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् यज्ञैश्च देवैश्च धार्यते सचराचरम् । एतच्छ्रुत्वा क्रोधदृष्टिर्वेनः प्राह पुनः पुनः

tasmād yajñaiśca devaiśca dhāryate sacarācaram / etacchrutvā krodhadṛṣṭirvenaḥ prāha punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न यष्टव्यं न दातव्यमित्याह क्रोधमूर्च्छितः । ततः क्रोधसमाविष्टा ऋषयः सर्व एव ते

na yaṣṭavyaṃ na dātavyamityāha krodhamūrcchitaḥ / tataḥ krodhasamāviṣṭā ṛṣayaḥ sarva eva te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजघ्नुर्मन्त्रपूतैस्ते कुशैर्वज्रसमन्वितैः । ततस्त्वराजके लोके तमसा संवृते तदा

nijaghnurmantrapūtaiste kuśairvajrasamanvitaiḥ / tatastvarājake loke tamasā saṃvṛte tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दस्युभिः पीड्यमानास्तान् ऋषींस्ते शरणं ययुः । ततस्ते ऋषयः सर्वे ममन्थुस्तस्य वै करम्

dasyubhiḥ pīḍyamānāstān ṛṣīṃste śaraṇaṃ yayuḥ / tataste ṛṣayaḥ sarve mamanthustasya vai karam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सव्यं तस्मात् समुत्तस्थौ पुरुषो ह्रस्वदर्शनः । तमूचुरृषयः सर्वे निषीदतु भवानिति

savyaṃ tasmāt samuttasthau puruṣo hrasvadarśanaḥ / tamūcurṛṣayaḥ sarve niṣīdatu bhavāniti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्निषादा उत्पन्ना वेनकल्मषसंभवाः । ततस्ते ऋषयः सर्वे मन्मथुर्दक्षिणं करम्

tasmānniṣādā utpannā venakalmaṣasaṃbhavāḥ / tataste ṛṣayaḥ sarve manmathurdakṣiṇaṃ karam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मथ्यमाने करे तस्मिन् उत्पन्नः पुरुषो ऽपरः । बृहत्सालप्रतीकाशो दिव्यलक्षणलक्षितः

mathyamāne kare tasmin utpannaḥ puruṣo 'paraḥ / bṛhatsālapratīkāśo divyalakṣaṇalakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुर्बाणाङ्कितकरश्चश्चक्रध्वसमन्वितः । तमुत्पन्नं तदा दृष्ट्वा सर्वे देवाः सवासवाः

dhanurbāṇāṅkitakaraścaścakradhvasamanvitaḥ / tamutpannaṃ tadā dṛṣṭvā sarve devāḥ savāsavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यषिञ्चन् पृथिव्यां तं राजानं भूमिपालकम् । ततः स रञ्जयामास धर्मेण पृथिवीं तदा

abhyaṣiñcan pṛthivyāṃ taṃ rājānaṃ bhūmipālakam / tataḥ sa rañjayāmāsa dharmeṇa pṛthivīṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्राःऽपरञ्जिता तस्य तेन सा परिपालिता । तत्र राजेतिशब्दो ऽस्य पृथिव्या रञ्जनादभूत्

pitrāḥ'parañjitā tasya tena sā paripālitā / tatra rājetiśabdo 'sya pṛthivyā rañjanādabhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राज्यं पाप्य तेभ्यस्तु चिन्तयामास पार्थिवः । पिता मम अधर्मिष्ठो यज्ञव्युच्छित्तिकारकः

sa rājyaṃ pāpya tebhyastu cintayāmāsa pārthivaḥ / pitā mama adharmiṣṭho yajñavyucchittikārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं तस्य क्रिया कार्या परलोकसुखावहा । इत्येवं चिन्तयानस्य नारदो ऽभ्याजगाम ह

kathaṃ tasya kriyā kāryā paralokasukhāvahā / ityevaṃ cintayānasya nārado 'bhyājagāma ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मै स चासनं दत्त्वा प्रणिपत्य च पृष्टवान् । भगवन् सर्वलोकस्य जानासि त्वं शुभाशुभम्

tasmai sa cāsanaṃ dattvā praṇipatya ca pṛṣṭavān / bhagavan sarvalokasya jānāsi tvaṃ śubhāśubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिता मम दुराचारो देवब्राह्मणनिन्दकः । स्वकर्मरहितो विप्र परलोकमवाप्तवान्

pitā mama durācāro devabrāhmaṇanindakaḥ / svakarmarahito vipra paralokamavāptavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽब्रवीन्नारदस्तं ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा । म्लेच्छमघ्ये समुत्पन्नं क्षयकुष्ठसमन्वितम्

tato 'bravīnnāradastaṃ jñātvā divyena cakṣuṣā / mlecchamaghye samutpannaṃ kṣayakuṣṭhasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य नारदस्य महात्मनः । चिन्तयामास दुखार्तः कथं कार्यं मया भवेत्

tacchrutvā vacanaṃ tasya nāradasya mahātmanaḥ / cintayāmāsa dukhārtaḥ kathaṃ kāryaṃ mayā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं चिन्तयानस्य मतिर्जाता महात्मनः । पुत्रः स कथ्यते लोके यः पितॄंस्त्रायते भयात्

ityevaṃ cintayānasya matirjātā mahātmanaḥ / putraḥ sa kathyate loke yaḥ pitṝṃstrāyate bhayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संचिन्त्य स तदा नारदं पृष्टवान् मुनिम् । तारणं मत्पितुस्तस्य मया कार्यं कथं मुने

evaṃ saṃcintya sa tadā nāradaṃ pṛṣṭavān munim / tāraṇaṃ matpitustasya mayā kāryaṃ kathaṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारद उवाच गच्छ त्वं तस्य तं देहं तीर्थेषु कुरु निर्मलम् । यत्र स्थाणोर्महत्तीर्थं सरः संनिहितं प्रति

nārada uvāca gaccha tvaṃ tasya taṃ dehaṃ tīrtheṣu kuru nirmalam / yatra sthāṇormahattīrthaṃ saraḥ saṃnihitaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच्छ्रत्वा तु वचनं नारदस्य महात्मनः । सचिवे राज्यमाधाय राजा स तु जगाम ह

etacchratvā tu vacanaṃ nāradasya mahātmanaḥ / sacive rājyamādhāya rājā sa tu jagāma ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गत्वा चोत्तरां भूमिं म्लेच्छमध्ये ददर्श ह । कुष्ठरोगेण महाता क्षयेण च समन्वितम्

sa gatvā cottarāṃ bhūmiṃ mlecchamadhye dadarśa ha / kuṣṭharogeṇa mahātā kṣayeṇa ca samanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शोकेन महता संतप्तो वाक्यमब्रवीत् । ह म्लेच्छा नौमि पुरुषं स्वगृहं च नयाम्यहम्

tataḥ śokena mahatā saṃtapto vākyamabravīt / ha mlecchā naumi puruṣaṃ svagṛhaṃ ca nayāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राहमेनं निरुजं करिष्ये यदि मन्यथ । तथेति सर्वे ते म्लेच्छाः पुरुषं तं दयापरम्

tatrāhamenaṃ nirujaṃ kariṣye yadi manyatha / tatheti sarve te mlecchāḥ puruṣaṃ taṃ dayāparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊचुः प्रणतसर्वाङ्गा यथा जानासि तत्कुरु । तत आनीय पुरुषान् शिविकावाहनोचितान्

ūcuḥ praṇatasarvāṅgā yathā jānāsi tatkuru / tata ānīya puruṣān śivikāvāhanocitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र नीत्वा स्थाणुतीर्थे अवतार्य च ते गताः

tatra nītvā sthāṇutīrthe avatārya ca te gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स राजा मध्याह्ने तं स्नापयति वै तदा । ततो वायुरन्तरिक्षे इदं वचनमब्रवीत्

tataḥ sa rājā madhyāhne taṃ snāpayati vai tadā / tato vāyurantarikṣe idaṃ vacanamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा तात साहसं कार्षिस्तीर्थ रक्ष प्रयत्नतः । अयं पापेन घोरेम अतीव परिवेष्टितः

mā tāta sāhasaṃ kārṣistīrtha rakṣa prayatnataḥ / ayaṃ pāpena ghorema atīva pariveṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदनिन्दा महत्पापं यस्यान्तो नैव लभ्यते । सो ऽयं स्नानान्महत्तीर्थं नाशयिष्यति तत्क्षणात्

vedanindā mahatpāpaṃ yasyānto naiva labhyate / so 'yaṃ snānānmahattīrthaṃ nāśayiṣyati tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् वोयर्बचः श्रुत्वादुःखेन महतान्वितः । उवाच शोकसंतप्तस्तस्य दुःखेन दुःखितः । एष घोरेण पापेन अतीव परिवेष्टितः

etad voyarbacaḥ śrutvāduḥkhena mahatānvitaḥ / uvāca śokasaṃtaptastasya duḥkhena duḥkhitaḥ / eṣa ghoreṇa pāpena atīva pariveṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्तं करिष्ये ऽहं यद्वदिष्यन्ति देवताः । ततस्ता देवताः सर्वा इदं वचनमब्रुवन्

prāyaścittaṃ kariṣye 'haṃ yadvadiṣyanti devatāḥ / tatastā devatāḥ sarvā idaṃ vacanamabruvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा स्नात्वा च तीर्थेषु अभिषिञ्चस्व वारिणा । ओजसा चुलुकं यावत् प्रतिकूले सरस्वतीम्

snātvā snātvā ca tīrtheṣu abhiṣiñcasva vāriṇā / ojasā culukaṃ yāvat pratikūle sarasvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा मुक्तिमवाप्नोति पुरुषः श्रद्धयान्वितः । एष स्वपोषणपरो देवदूषणतत्परः

snātvā muktimavāpnoti puruṣaḥ śraddhayānvitaḥ / eṣa svapoṣaṇaparo devadūṣaṇatatparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणैश्च परित्यक्तो नैष शुद्ध्यति कर्हिचित् । तस्मादेनं समुद्दिश्य स्नात्वा तीर्थेषु भक्तितः

brāhmaṇaiśca parityakto naiṣa śuddhyati karhicit / tasmādenaṃ samuddiśya snātvā tīrtheṣu bhaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषिञ्चस्व तोयेन ततः पूतो भविष्यति । इत्येतद्वचनं श्रुत्वा कृत्वा तस्याश्रमं ततः

abhiṣiñcasva toyena tataḥ pūto bhaviṣyati / ityetadvacanaṃ śrutvā kṛtvā tasyāśramaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थयात्रां ययौ राजा उद्दिश्य जनकं स्वकम् । स तेषु प्लावनं कुर्वस्तीर्थेषु च दिने दिने

tīrthayātrāṃ yayau rājā uddiśya janakaṃ svakam / sa teṣu plāvanaṃ kurvastīrtheṣu ca dine dine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यषिढ्चत् स्वपितरं तीर्थतोयेन नित्यशः । एतस्मिन्नेव काले तु सारमेयो जगाम ह

abhyaṣiḍhcat svapitaraṃ tīrthatoyena nityaśaḥ / etasminneva kāle tu sārameyo jagāma ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थाणोर्मठे कौलपतिर्देवद्रव्यस्य रक्षिता । परिग्रहस्य द्रव्यस्य परिपालयिता सदा

sthāṇormaṭhe kaulapatirdevadravyasya rakṣitā / parigrahasya dravyasya paripālayitā sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियश्च सर्वसोकेषु देवकार्यपरायणः । तस्यैवं वर्तमानस्य धर्ममार्गे स्थितस्य च

priyaśca sarvasokeṣu devakāryaparāyaṇaḥ / tasyaivaṃ vartamānasya dharmamārge sthitasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वाक्यानन्तरं जातः श्व वै सौगन्धिके वने

tadvākyānantaraṃ jātaḥ śva vai saugandhike vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कालेन महता श्वयूथपरिवारितः । परिभूतः सरमया दुःखेन महता वृतः

tataḥ kālena mahatā śvayūthaparivāritaḥ / paribhūtaḥ saramayā duḥkhena mahatā vṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्त्वा द्वैतवनं पुण्यं सान्निहत्यं ययौ सरः । तस्मिन् प्रविष्टमात्रस्तु स्थाणोरेव प्रसादतः

tyaktvā dvaitavanaṃ puṇyaṃ sānnihatyaṃ yayau saraḥ / tasmin praviṣṭamātrastu sthāṇoreva prasādataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीव तृषया युक्तः सरस्वत्यां ममञ्ज ह । तत्र संप्लुतदेहस्तु विमुक्तः सर्वाकिल्बिषैः

atīva tṛṣayā yuktaḥ sarasvatyāṃ mamañja ha / tatra saṃplutadehastu vimuktaḥ sarvākilbiṣaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहारलोभेन तदा प्रविवेश कुटीरकम् । प्रविशन्तं तदा दृष्ट्वा श्वानं भयसमन्वितः

āhāralobhena tadā praviveśa kuṭīrakam / praviśantaṃ tadā dṛṣṭvā śvānaṃ bhayasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तं पस्पर्श शनकैः स्थाणुतीर्थे ममञ्ज ह । पततः पूर्वतीर्थेषु विप्रुषैः परिषिञ्चतः

sa taṃ pasparśa śanakaiḥ sthāṇutīrthe mamañja ha / patataḥ pūrvatīrtheṣu vipruṣaiḥ pariṣiñcataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुनो ऽस्य गात्रसंभूतैरब्बिन्दुभिः स सिञ्चितः । विरक्तदृष्टिश्च शुनः क्षेपेण च ततः परम्

śuno 'sya gātrasaṃbhūtairabbindubhiḥ sa siñcitaḥ / viraktadṛṣṭiśca śunaḥ kṣepeṇa ca tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थाणुतीर्थस्य माहात्म्यात् स पुत्रेण च तारितः । नियतस्तत्क्षणाञ्जातो स्तुतिं कर्तुं प्रचक्रमे

sthāṇutīrthasya māhātmyāt sa putreṇa ca tāritaḥ / niyatastatkṣaṇāñjāto stutiṃ kartuṃ pracakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेन उवाच प्रपद्ये देवमीशानं त्वामजं चन्द्रभूषणम् । महादेवं महात्मानं विश्वस्य जगतः पतिम्

vena uvāca prapadye devamīśānaṃ tvāmajaṃ candrabhūṣaṇam / mahādevaṃ mahātmānaṃ viśvasya jagataḥ patim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ते देवदेवेश सर्वशत्रुनिषूदन । देवेश बलिविष्टम्भदेवदैत्यैश्च पूजित

namaste devadeveśa sarvaśatruniṣūdana / deveśa baliviṣṭambhadevadaityaiśca pūjita

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरूपाक्ष सहस्राक्ष त्र्यक्ष यक्षेश्वरप्रिय । सर्वतः पाणिपादान्त सर्वतो ऽक्षिशिरोमुख

virūpākṣa sahasrākṣa tryakṣa yakṣeśvarapriya / sarvataḥ pāṇipādānta sarvato 'kṣiśiromukha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठसि । शङ्कुकर्ण महाकर्म कुम्भकर्णार्णवालय

sarvataḥ śrutimalloke sarvamāvṛtya tiṣṭhasi / śaṅkukarṇa mahākarma kumbhakarṇārṇavālaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजेन्द्रकर्ण गोकर्ण पाणिकर्ण नमो ऽस्तु ते । शतजिह्व शतावर्त शतोदर शतानन

gajendrakarṇa gokarṇa pāṇikarṇa namo 'stu te / śatajihva śatāvarta śatodara śatānana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायन्ति त्वां गायत्रिणो ह्यर्चयन्त्यर्क्कमर्चिणः । ब्रह्माणं त्वा शतक्रतो उद्वंशमिव मेनिरे

gāyanti tvāṃ gāyatriṇo hyarcayantyarkkamarciṇaḥ / brahmāṇaṃ tvā śatakrato udvaṃśamiva menire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्तौ हि ते महामूर्ते समुद्राम्बुधरास्तथा । देवताः सर्व एवात्र गोष्ठे गाव इवासते

mūrtau hi te mahāmūrte samudrāmbudharāstathā / devatāḥ sarva evātra goṣṭhe gāva ivāsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरे तव पश्यामि सोममग्निं जलेश्वरम् । नारायणं तथा सूर्यं ब्रह्माणं च बृहस्पतिम्

śarīre tava paśyāmi somamagniṃ jaleśvaram / nārāyaṇaṃ tathā sūryaṃ brahmāṇaṃ ca bṛhaspatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवान् कारणं कार्यं क्रियाकारणमेव तत् । प्रभवः प्रलयश्चैव सदसच्चापि दैवतम्

bhagavān kāraṇaṃ kāryaṃ kriyākāraṇameva tat / prabhavaḥ pralayaścaiva sadasaccāpi daivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो भवाय शर्वाय वरदायोग्ररूपिणे । अन्धकासुरहन्त्रे च पशूनां पतये नमः

namo bhavāya śarvāya varadāyograrūpiṇe / andhakāsurahantre ca paśūnāṃ pataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिजटाय त्रिशीर्षाय त्रिशुलासक्कपाणये । त्र्यम्बकाय त्रिनेत्राय त्रिपुरघ्र नमो ऽस्तु ते

trijaṭāya triśīrṣāya triśulāsakkapāṇaye / tryambakāya trinetrāya tripuraghra namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो मुण्डाय चण्डाय अण्डायोत्पत्तिहेतवे । डिण्डिमासक्तहस्ताय डिण्डिमुण्डाय ते नमः

namo muṇḍāya caṇḍāya aṇḍāyotpattihetave / ḍiṇḍimāsaktahastāya ḍiṇḍimuṇḍāya te namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमोर्ध्वकेशदंष्ट्राय शुष्काय विकृताय च । धूम्रलोहितकृष्णाय नीलग्रीवाय ते नमः

namordhvakeśadaṃṣṭrāya śuṣkāya vikṛtāya ca / dhūmralohitakṛṣṇāya nīlagrīvāya te namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्त्वप्रतिरूपाय विरुपाय शिवाय च । सूर्यमालाय सूर्याय स्वरूपध्वजमालिने

namo 'stvapratirūpāya virupāya śivāya ca / sūryamālāya sūryāya svarūpadhvajamāline

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो मानातिमानाय नमः पटुतराय ते । नमो गणेन्द्रनाथाय वृषस्कन्धाय धन्विने

namo mānātimānāya namaḥ paṭutarāya te / namo gaṇendranāthāya vṛṣaskandhāya dhanvine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संक्रन्दनाय चण्डाय पर्णधारपुटाय च । नमो हिरण्यवर्णाय नमः कनकवर्चसे

saṃkrandanāya caṇḍāya parṇadhārapuṭāya ca / namo hiraṇyavarṇāya namaḥ kanakavarcase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः स्तुताय स्तुत्याय स्तुतिस्थाय नमो ऽस्तु ते । सर्वाय सर्वभक्षाय सर्वभूतशरीरिणे

namaḥ stutāya stutyāya stutisthāya namo 'stu te / sarvāya sarvabhakṣāya sarvabhūtaśarīriṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो होत्रे च हन्त्रे च सितोदग्रपताकिने । नमो नम्याय नम्राय नमः कटकटाय च

namo hotre ca hantre ca sitodagrapatākine / namo namyāya namrāya namaḥ kaṭakaṭāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्तु कृशनाशाय शयितायोत्थिताय च । स्थिताय धावमानाय मुण्डाय कुटिलाय च

namo 'stu kṛśanāśāya śayitāyotthitāya ca / sthitāya dhāvamānāya muṇḍāya kuṭilāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो नर्तनशीलाय लयवादित्रशालिने । नाट्योपहारलुब्धाय मुखवादित्रशालिने

namo nartanaśīlāya layavāditraśāline / nāṭyopahāralubdhāya mukhavāditraśāline

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ज्योष्ठाय श्रेष्ठाय बलतिबलघातिने । कालनाशाय कालाय संसारक्षयरूपिणे

namo jyoṣṭhāya śreṣṭhāya balatibalaghātine / kālanāśāya kālāya saṃsārakṣayarūpiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमवद्दुहितुः कान्त भैरवाय नमो ऽस्तु ते । उग्राय च नमो नित्यं नमो ऽस्तु दशबाहवे

himavadduhituḥ kānta bhairavāya namo 'stu te / ugrāya ca namo nityaṃ namo 'stu daśabāhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चितिभस्मप्रियायैव कपालासक्तपाणये । विभीषणाय भीष्माय भीमव्रतधराय च

citibhasmapriyāyaiva kapālāsaktapāṇaye / vibhīṣaṇāya bhīṣmāya bhīmavratadharāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो विकृतवक्त्राय नमः पूतोग्रदृष्टये । पक्वाममांसलुब्धाय तम्बिवीणाप्रियाय च

namo vikṛtavaktrāya namaḥ pūtogradṛṣṭaye / pakvāmamāṃsalubdhāya tambivīṇāpriyāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो वृषाङ्कवृक्षाय गोवृषाभिरुते नमः । कटङ्कटाय भीमाय नमः परपराय च

namo vṛṣāṅkavṛkṣāya govṛṣābhirute namaḥ / kaṭaṅkaṭāya bhīmāya namaḥ paraparāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः सर्ववरिष्ठाय वराय वरदायिने । नमो विरक्तरक्ताय भावनायाक्षमालिने

namaḥ sarvavariṣṭhāya varāya varadāyine / namo viraktaraktāya bhāvanāyākṣamāline

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभेदभेदभिन्नाय छायायै तपनाय च । अघोरघोररूपाय घोरघोरतराय च

vibhedabhedabhinnāya chāyāyai tapanāya ca / aghoraghorarūpāya ghoraghoratarāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः शिवाय शान्ताय नमः शान्ततमाय च । बहुनेत्रकपालाय एकमूर्ते नमो ऽस्तु ते

namaḥ śivāya śāntāya namaḥ śāntatamāya ca / bahunetrakapālāya ekamūrte namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः क्षुद्राय लुब्धाय यज्ञभागप्रियाय च । पञ्चालाय सिताङ्गाय नमो यमनियामिने

namaḥ kṣudrāya lubdhāya yajñabhāgapriyāya ca / pañcālāya sitāṅgāya namo yamaniyāmine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमश्चित्रोरुघण्टाय घण्टाघण्टनिघण्टिने । सहस्रशतघण्टाय घण्टामालविभूषिणे

namaścitrorughaṇṭāya ghaṇṭāghaṇṭanighaṇṭine / sahasraśataghaṇṭāya ghaṇṭāmālavibhūṣiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणसंघट्टगर्वाय नमः किलिकिलिप्रिये । हुंहुङ्काराय पाराय हुंहुङ्कारप्रियाय च

praṇasaṃghaṭṭagarvāya namaḥ kilikilipriye / huṃhuṅkārāya pārāya huṃhuṅkārapriyāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः समसमे नित्यं गृहवृक्षनिकेतिने । गर्भमांसशृगालाय तारकाय तराय च

namaḥ samasame nityaṃ gṛhavṛkṣaniketine / garbhamāṃsaśṛgālāya tārakāya tarāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो यज्ञाय यजिने हुताय प्रहुताय च । यज्ञवाहाय हव्याय तप्याय तपनाय च

namo yajñāya yajine hutāya prahutāya ca / yajñavāhāya havyāya tapyāya tapanāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्तु पयसे तुभ्यं तुण्डानां पतये नमः । अन्नदायान्नपतये नमो नानान्नभोजिने

namastu payase tubhyaṃ tuṇḍānāṃ pataye namaḥ / annadāyānnapataye namo nānānnabhojine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः सहस्रशीर्षाय सहस्रचरणाय च । सहस्रोद्यतशूलाय सहस्राभरणाय च

namaḥ sahasraśīrṣāya sahasracaraṇāya ca / sahasrodyataśūlāya sahasrābharaṇāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालनुचरगोप्त्रे च बाललीलाविलासिने । नमो बालाय वृद्धाय क्षुब्धाय क्षोभणाय च

bālanucaragoptre ca bālalīlāvilāsine / namo bālāya vṛddhāya kṣubdhāya kṣobhaṇāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गालुलितकेशाय मुञ्जकेशाय वै नमः । नमः षट्कर्मतुष्टाय त्रिकर्मनिरताय च

gaṅgālulitakeśāya muñjakeśāya vai namaḥ / namaḥ ṣaṭkarmatuṣṭāya trikarmaniratāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नग्नप्राणाय चण्डाय कृशाय स्फोटनाय च । धर्मार्थकाममोक्षाणां कथ्याय कथनाय च

nagnaprāṇāya caṇḍāya kṛśāya sphoṭanāya ca / dharmārthakāmamokṣāṇāṃ kathyāya kathanāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साङ्ख्याय साङ्ख्यमुख्याय साङ्ख्ययोगमुखाय च । नमो विरथरथ्याय चतुष्पथरथाय च

sāṅkhyāya sāṅkhyamukhyāya sāṅkhyayogamukhāya ca / namo viratharathyāya catuṣpatharathāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्णाजिनोत्तरीयाय व्यालयज्ञोपवीतिने । वक्त्रसंधानकेशाय हरिकेश नमो ऽस्तु ते । त्र्यम्बिकाम्बिकनाथायव्यक्तव्यक्ताय वेधसे

kuṣṇājinottarīyāya vyālayajñopavītine / vaktrasaṃdhānakeśāya harikeśa namo 'stu te / tryambikāmbikanāthāyavyaktavyaktāya vedhase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामकामदकामघ्न तृप्तातृप्तविचारिणे । नमः सर्वद पापघ्न कल्पसंख्याविचारिणे

kāmakāmadakāmaghna tṛptātṛptavicāriṇe / namaḥ sarvada pāpaghna kalpasaṃkhyāvicāriṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महासत्त्व महाबाहो महाबल नमो ऽस्तु ते । महामेघ महाप्रख्य महाकाल महाध्युते

mahāsattva mahābāho mahābala namo 'stu te / mahāmegha mahāprakhya mahākāla mahādhyute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेघावर्त युगावर्त चन्द्रार्कपतये नमः । त्वमन्नमन्नभोक्ता च पक्वभुक् पावनोत्तम

meghāvarta yugāvarta candrārkapataye namaḥ / tvamannamannabhoktā ca pakvabhuk pāvanottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरायुजाण्डजाश्चैव स्वेदजोद्भिदजाश्च ये । त्वमेव देवदेवेश भूतग्रामश्चतुर्विधः

jarāyujāṇḍajāścaiva svedajodbhidajāśca ye / tvameva devadeveśa bhūtagrāmaścaturvidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रष्टा चराचरस्यास्य पाता हन्ता तथैव च । त्वामाहुर्ब्रह्य विद्वांसो ब्रह्म ब्रह्मविदां गतिम्

sraṣṭā carācarasyāsya pātā hantā tathaiva ca / tvāmāhurbrahya vidvāṃso brahma brahmavidāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसः परमज्योतिस्त्वं वायुर्ज्योतिषामपि । हंहवृक्षे मधुकरमाहुस्त्वं ब्रह्मवादिनः

manasaḥ paramajyotistvaṃ vāyurjyotiṣāmapi / haṃhavṛkṣe madhukaramāhustvaṃ brahmavādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजुर्मयो ऋङ्मयस्त्वामाहुः साममयस्तथा । पठ्यसे स्तुतिभिर्नित्यं वेदोपनिषदां गणैः

yajurmayo ṛṅmayastvāmāhuḥ sāmamayastathā / paṭhyase stutibhirnityaṃ vedopaniṣadāṃ gaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा वर्णावराश्च ये । त्वमेव मेघसंघाश्च विद्युतो ऽसनिगर्जितम्

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrā varṇāvarāśca ye / tvameva meghasaṃghāśca vidyuto 'sanigarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरस्त्वमृतवो मासो मासार्धमेव च । युगा निमेषाः काष्ठाश्च नक्षत्राणि ग्रहाः कलाः

saṃvatsarastvamṛtavo māso māsārdhameva ca / yugā nimeṣāḥ kāṣṭhāśca nakṣatrāṇi grahāḥ kalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षाणां ककुभो ऽसि त्वं गिरीणां हिमवान् गिरिः । व्याघ्रो मृगाणां पततां तार्क्ष्यो ऽनन्तश्च भोगिनाम्

vṛkṣāṇāṃ kakubho 'si tvaṃ girīṇāṃ himavān giriḥ / vyāghro mṛgāṇāṃ patatāṃ tārkṣyo 'nantaśca bhoginām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिरोदो ऽस्युदधीनां च यन्त्राणां धनुरेव च । वज्रं प्रहरणानां च व्रतानां सत्यमेव च

kṣirodo 'syudadhīnāṃ ca yantrāṇāṃ dhanureva ca / vajraṃ praharaṇānāṃ ca vratānāṃ satyameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमेव द्वेष इच्छा च रागो मोहः क्षमाक्षमे । व्यवसायो धृतिर्लोभः कामक्रोधौ जयाजयौ

tvameva dveṣa icchā ca rāgo mohaḥ kṣamākṣame / vyavasāyo dhṛtirlobhaḥ kāmakrodhau jayājayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं शरी त्वं गदी चापि खट्वाङ्गी च शरासनी । छेत्ता मेत्ता प्रहर्तासि मन्ता नेता सनातनः

tvaṃ śarī tvaṃ gadī cāpi khaṭvāṅgī ca śarāsanī / chettā mettā prahartāsi mantā netā sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशलक्षणसंयुक्तो धर्मोर्ऽथः काम एव च । समुद्राः सरितो गङ्गा पर्वताश्च सरांसि च

daśalakṣaṇasaṃyukto dharmor'thaḥ kāma eva ca / samudrāḥ sarito gaṅgā parvatāśca sarāṃsi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लतावल्ल्यस्तृणौषध्यः पशवो मृगपक्षिणः । द्रव्यकर्मगुणारम्भः कालपुष्पफलप्रदः

latāvallyastṛṇauṣadhyaḥ paśavo mṛgapakṣiṇaḥ / dravyakarmaguṇārambhaḥ kālapuṣpaphalapradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिश्चन्तश्च वेदानां गायत्री प्रणवस्तथा । लोहितो हरितो नीलः कुष्णः पीतः सितस्तथा

ādiścantaśca vedānāṃ gāyatrī praṇavastathā / lohito harito nīlaḥ kuṣṇaḥ pītaḥ sitastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कद्रुश्च कपिलश्चैव कपोतो मेचकस्तथा । सवर्णश्चाप्यवर्णाश्च कर्ता हर्ता त्वमेव हि

kadruśca kapilaścaiva kapoto mecakastathā / savarṇaścāpyavarṇāśca kartā hartā tvameva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमिन्द्रश्च यमश्चैव वरुणो धनदो ऽनिलः । उपप्लवश्चित्रभानुः स्वर्भानुरेव च

tvamindraśca yamaścaiva varuṇo dhanado 'nilaḥ / upaplavaścitrabhānuḥ svarbhānureva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिक्षाहैत्रं त्रिसौपर्णं यजुषां शतरुद्रियम् । पवित्रं च पवित्राणां मङ्गलानां च मङ्गलम्

śikṣāhaitraṃ trisauparṇaṃ yajuṣāṃ śatarudriyam / pavitraṃ ca pavitrāṇāṃ maṅgalānāṃ ca maṅgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिन्दुको गिरिजो वृक्षे मुद्गं चाखिलजीवनम् । प्राणाः सत्त्वं रजश्चैव तमश्च प्रतिपत्पितिः

tinduko girijo vṛkṣe mudgaṃ cākhilajīvanam / prāṇāḥ sattvaṃ rajaścaiva tamaśca pratipatpitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.