Varāha Purāṇa 126

अथ कुब्जाम्रकमाहात्म्यारम्भः ।। तत्र रैभ्यानुग्रहः ।। श्रुत्वा मायाबलं ह्येतद्धरणी संशितव्रता।। वराहरूपिणं देवं प्रत्युवाच वसुन्धरा

atha kubjāmrakamāhātmyārambhaḥ || tatra raibhyānugrahaḥ || śrutvā māyābalaṃ hyetaddharaṇī saṃśitavratā|| varāharūpiṇaṃ devaṃ pratyuvāca vasundharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धरण्युवाच ।। यत्तत्कुब्जाम्रके देव भाषसे तदनन्तकम् ।। न तत्राहं विजानामि पूर्वमुक्तं च यत्त्वया

dharaṇyuvāca || yattatkubjāmrake deva bhāṣase tadanantakam || na tatrāhaṃ vijānāmi pūrvamuktaṃ ca yattvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्च कुब्जाम्रके पुण्यं पुष्टिस्तस्य सनातनी ।। एतन्मे परमं गुह्यं भगवन्वक्तुमर्हसि

yacca kubjāmrake puṇyaṃ puṣṭistasya sanātanī || etanme paramaṃ guhyaṃ bhagavanvaktumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराह उवाच ।। सर्वं तत्कथयिष्यामि सर्वलोकसुखावहम् ।। यच्च कुब्जाम्रके पुष्टिर्यच्च तीर्थमनिन्दिते

varāha uvāca || sarvaṃ tatkathayiṣyāmi sarvalokasukhāvaham || yacca kubjāmrake puṣṭiryacca tīrthamanindite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्च कार्त्स्न्येन मे देवि शृणु तत्त्वेन सुन्दरि ।। यथा कुब्जाम्रको जातस्ततस्तीर्थं यथाक्रमम्

tacca kārtsnyena me devi śṛṇu tattvena sundari || yathā kubjāmrako jātastatastīrthaṃ yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्च कर्म यतो भूमे स्नातो याति मृतोऽपि च ।। युगे सप्तदशे भूमे कृत्वा चैकां वसुन्धराम्

yacca karma yato bhūme snāto yāti mṛto'pi ca || yuge saptadaśe bhūme kṛtvā caikāṃ vasundharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुकैटभौ तथा हत्वा ब्रह्मणो वचनात्तदा ।। जलसंहरणं कृत्वा ममाधारमुपागतः

madhukaiṭabhau tathā hatvā brahmaṇo vacanāttadā || jalasaṃharaṇaṃ kṛtvā mamādhāramupāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यामि तं नतं भूमे रैभ्यं नाममहामुनिम् ।। ममैवाराधने युक्तं सर्वकर्मसु निष्ठितम्

paśyāmi taṃ nataṃ bhūme raibhyaṃ nāmamahāmunim || mamaivārādhane yuktaṃ sarvakarmasu niṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तिमन्तं गुणज्ञं च शुचिं दक्षं जितेंद्रियम् ।। दशवर्षसहस्राणि ऊर्ध्वबाहुः स तिष्ठति

yuktimantaṃ guṇajñaṃ ca śuciṃ dakṣaṃ jiteṃdriyam || daśavarṣasahasrāṇi ūrdhvabāhuḥ sa tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रं चांबुभक्षेण तथा शैवालभक्षणम् ।। वर्षाणां च शतं पंच तिष्ठते स महामुनिः

sahasraṃ cāṃbubhakṣeṇa tathā śaivālabhakṣaṇam || varṣāṇāṃ ca śataṃ paṃca tiṣṭhate sa mahāmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतः प्रीतोऽस्म्यहं देवि रैभ्यस्य च महात्मनः ।। भक्त्या च परया चैव तेन चाराधितो ह्यहम्

itaḥ prīto'smyahaṃ devi raibhyasya ca mahātmanaḥ || bhaktyā ca parayā caiva tena cārādhito hyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वै तप्यमानं तं गङ्गाद्वारमुपागतम्।। आम्रवृक्षं समासाद्य दृष्टः स मुनिपुङ्गवः

tato vai tapyamānaṃ taṃ gaṅgādvāramupāgatam|| āmravṛkṣaṃ samāsādya dṛṣṭaḥ sa munipuṅgavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शितोऽयं मया चात्मा हेतुमात्रेण केनचित्।। मया यदाश्रितश्चाम्रस्तेन कुब्जत्वमागतः

darśito'yaṃ mayā cātmā hetumātreṇa kenacit|| mayā yadāśritaścāmrastena kubjatvamāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कुब्जाम्रकं ख्यातं स्थानमतेन्मनस्विनि ।। मृतापि तत्र गच्छन्ति मम लोकाय केवलम्

evaṃ kubjāmrakaṃ khyātaṃ sthānamatenmanasvini || mṛtāpi tatra gacchanti mama lokāya kevalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ।। दृष्ट्वा स मामृषिश्चैव यानि वाक्यानि भाषते

anyacca te pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasundhare || dṛṣṭvā sa māmṛṣiścaiva yāni vākyāni bhāṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तत्र मया दृष्टः कुब्जरूपं समास्थितः ।। जानुभ्यामवनिङ्गत्वा किंचिदेव प्रभाषते

evaṃ tatra mayā dṛṣṭaḥ kubjarūpaṃ samāsthitaḥ || jānubhyāmavaniṅgatvā kiṃcideva prabhāṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्कृत्य स्थितं तं तु मुनिं वै संशितव्रतम् ।। वरेण छन्दयामास अहं प्रीतमना धरे

namaskṛtya sthitaṃ taṃ tu muniṃ vai saṃśitavratam || vareṇa chandayāmāsa ahaṃ prītamanā dhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममैव वचनं श्रुत्वा स मुनिस्तपसान्वितः ।। उवाच मधुरं वाक्यं प्रसादार्थी महायशाः

mamaiva vacanaṃ śrutvā sa munistapasānvitaḥ || uvāca madhuraṃ vākyaṃ prasādārthī mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि प्रसन्नो भगवाँल्लोकनाथो जनार्द्दनः ।। तव चात्र निवासं वै देव इच्छामि नित्यशः

yadi prasanno bhagavā~llokanātho janārddanaḥ || tava cātra nivāsaṃ vai deva icchāmi nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावल्लोका धरिष्यन्ति तावच्चैव महाप्रभो ।। स्थानं तव हृषीकेश इच्छामि मधुसूदन

yāvallokā dhariṣyanti tāvaccaiva mahāprabho || sthānaṃ tava hṛṣīkeśa icchāmi madhusūdana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयि भक्तिः सदा भूयाद्यावत्स्थानं जनार्द्दन ।। अन्यभक्तिर्मम विभो रोचते न कदाचन

tvayi bhaktiḥ sadā bhūyādyāvatsthānaṃ janārddana || anyabhaktirmama vibho rocate na kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदेव परं चित्ते मया चैव विधार्यते ।। उपेन्द्र यदि तुष्टोऽसि ममायं दीयतां वरः

etadeva paraṃ citte mayā caiva vidhāryate || upendra yadi tuṣṭo'si mamāyaṃ dīyatāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तस्य वचः श्रुत्वा रैभ्यस्यर्षेरहं पुनः ।। बाढमित्येव ब्रह्मर्षे एवमेतद्भविष्यति

tatastasya vacaḥ śrutvā raibhyasyarṣerahaṃ punaḥ || bāḍhamityeva brahmarṣe evametadbhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममैवं वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणः स वसुन्धरे ।। मुहुर्त्तं ध्यानमास्थाय मामुवाच मुदान्वितः

mamaivaṃ vacanaṃ śrutvā brāhmaṇaḥ sa vasundhare || muhurttaṃ dhyānamāsthāya māmuvāca mudānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्य तीर्थवर्यस्य महिमानं त्वया प्रभो ।। शृणु वै कथ्यमानं तु वद लोकोपकारक

etasya tīrthavaryasya mahimānaṃ tvayā prabho || śṛṇu vai kathyamānaṃ tu vada lokopakāraka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यानि यानि तीर्थानि एतत्क्षेत्राश्रितानि तु ।। तान्यपि श्रोतुमिच्छामि कथ्यमानानि च त्वया

anyāni yāni tīrthāni etatkṣetrāśritāni tu || tānyapi śrotumicchāmi kathyamānāni ca tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु तत्त्वेन मे ब्रह्मन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।। तीर्थे कुब्जाम्रके पुण्ये मम लोके सुखावहे

śṛṇu tattvena me brahmanyanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi || tīrthe kubjāmrake puṇye mama loke sukhāvahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं तु कुमुदाकारं तस्मिन् कुब्जाम्रके स्थितम् ।। स्नानमात्रेण सुश्रोणि स्वर्गं प्राप्नोति मानवः

tīrthaṃ tu kumudākāraṃ tasmin kubjāmrake sthitam || snānamātreṇa suśroṇi svargaṃ prāpnoti mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौमुदस्य तु मासस्य तथा मार्गशिरस्य च ।। वैशाखस्यैव मासस्य कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

kaumudasya tu māsasya tathā mārgaśirasya ca || vaiśākhasyaiva māsasya kṛtvā karma suduṣkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वै परित्यजेत्प्राणान् स्त्री पुमान्वा नपुंसकम् ।। निष्कलां लभते सिद्धिं मम लोकं स गच्छति

yo vai parityajetprāṇān strī pumānvā napuṃsakam || niṣkalāṃ labhate siddhiṃ mama lokaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुंधरे ।। तीर्थं मानसमित्येव विख्यातं मम सुन्दरि

anyacca te pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasuṃdhare || tīrthaṃ mānasamityeva vikhyātaṃ mama sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन् स्नात्वा विशालाक्षि गच्छते नंदनं वनम् ।। दिव्यं वर्षसहस्रं वै मोदते चाप्सरैः सह

yasmin snātvā viśālākṣi gacchate naṃdanaṃ vanam || divyaṃ varṣasahasraṃ vai modate cāpsaraiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णे वर्षसहस्रे तु जायते विपुले कुले ।। द्रव्यवान् गुणवांश्चैव जायते तत्र मानवः

pūrṇe varṣasahasre tu jāyate vipule kule || dravyavān guṇavāṃścaiva jāyate tatra mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राथ मुंचते प्राणान् कौमुदस्य तु द्वादशी ।। पुष्कलां लभते सिद्धिं मम लोकं च गच्छति

tatrātha muṃcate prāṇān kaumudasya tu dvādaśī || puṣkalāṃ labhate siddhiṃ mama lokaṃ ca gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुंधरे ।। मायातीर्थमिदं ख्यातं येन मायां विजानते

anyacca te pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasuṃdhare || māyātīrthamidaṃ khyātaṃ yena māyāṃ vijānate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् कृतोदको ब्रह्मन्मायातीर्थे महायशाः ।। दशवर्षसहस्राणि मद्भक्तो जायते नरः

tasmin kṛtodako brahmanmāyātīrthe mahāyaśāḥ || daśavarṣasahasrāṇi madbhakto jāyate naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लभते परमां पुष्टिं कुबेरभवनं यथा ।। एकं सहस्रं वर्षाणां स्वच्छंदगमनात्त्रयम्

labhate paramāṃ puṣṭiṃ kuberabhavanaṃ yathā || ekaṃ sahasraṃ varṣāṇāṃ svacchaṃdagamanāttrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा म्रियते तत्र मायातीर्थे यशस्विनि ।। मायायोगी ततो भूत्वा मम लोकाय गच्छति

athavā mriyate tatra māyātīrthe yaśasvini || māyāyogī tato bhūtvā mama lokāya gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ।। तीर्थं सर्वात्मकं नाम सर्वतीर्थगुणान्वितम्

anyacca te pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasundhare || tīrthaṃ sarvātmakaṃ nāma sarvatīrthaguṇānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तत्र स्नाति कश्चिद्वै वैशाखस्य तु द्वादशीम्।। निष्कलं लभते स्वर्गं सहस्रं दश पंच च

yastatra snāti kaścidvai vaiśākhasya tu dvādaśīm|| niṣkalaṃ labhate svargaṃ sahasraṃ daśa paṃca ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथात्र मुंचते प्राणांस्तीर्थे सार्षपके तथा ।। सर्वसंगं परित्यज्य मम लोकं च गच्छति

athātra muṃcate prāṇāṃstīrthe sārṣapake tathā || sarvasaṃgaṃ parityajya mama lokaṃ ca gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनरन्यत् प्रवक्ष्यामि शृणुष्व शुभलोचने ।। तीर्थं पूर्णमुखं नाम तन्न जानाति कश्चन

punaranyat pravakṣyāmi śṛṇuṣva śubhalocane || tīrthaṃ pūrṇamukhaṃ nāma tanna jānāti kaścana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सर्वा भवेद्गङ्गा शीतलं जायते जलम् ।। यत्र चोष्णं भवत्यम्बु ज्ञेयं पूर्णमुखं तथा

tatra sarvā bhavedgaṅgā śītalaṃ jāyate jalam || yatra coṣṇaṃ bhavatyambu jñeyaṃ pūrṇamukhaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नातो गच्छति सुश्रोणी सोमलोके महीयते ।। तदा सोमं पश्यति तु सहस्रं दश पंच च

snāto gacchati suśroṇī somaloke mahīyate || tadā somaṃ paśyati tu sahasraṃ daśa paṃca ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो ब्राह्मणश्चैव जायते ।। मद्भक्तः शुचिमान्दक्षः सर्वकर्मगुणान्वितः

tataḥ svargātparibhraṣṭo brāhmaṇaścaiva jāyate || madbhaktaḥ śucimāndakṣaḥ sarvakarmaguṇānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा म्रियते तत्र मासि मार्गशिरे तथा ।। शुक्लपक्षे च द्वादश्यां मम लोकं च गच्छति

athavā mriyate tatra māsi mārgaśire tathā || śuklapakṣe ca dvādaśyāṃ mama lokaṃ ca gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र पश्यति मां नित्यं दीप्तिमन्तं चतुर्भुजम् ।। न जन्म विद्यते तस्य मरणं च कदाचन

tatra paśyati māṃ nityaṃ dīptimantaṃ caturbhujam || na janma vidyate tasya maraṇaṃ ca kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्र कुत्र गतं प्रेम युवयोस्तत्समाहितम् ।। स्नेहश्च क्व गतः पूर्वो विरुद्धाचरणौ कथम्

putra kutra gataṃ prema yuvayostatsamāhitam || snehaśca kva gataḥ pūrvo viruddhācaraṇau katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनरन्यत्प्रवक्ष्याभि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ।। अनन्यमानसो भूत्वा भक्तो भागवतो मम ।४८।। तस्मिंस्तीर्थे तु यः स्नाति कदाचिदपि मानवः।। दशवर्षसहस्राणि मोदते ह्यमरालये

punaranyatpravakṣyābhi tacchṛṇuṣva vasundhare || ananyamānaso bhūtvā bhakto bhāgavato mama |48|| tasmiṃstīrthe tu yaḥ snāti kadācidapi mānavaḥ|| daśavarṣasahasrāṇi modate hyamarālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टस्तत्तीर्थस्य प्रभावतः।। द्रव्यवान्गुणवांश्चैव मद्भक्तश्चैव जायते

tataḥ svargātparibhraṣṭastattīrthasya prabhāvataḥ|| dravyavānguṇavāṃścaiva madbhaktaścaiva jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशाखस्य तु मासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशी ।। यदि मुञ्चेत्स्वकं देहं कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

vaiśākhasya tu māsasya śuklapakṣasya dvādaśī || yadi muñcetsvakaṃ dehaṃ kṛtvā karma suduṣkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न जन्म मरणं तस्य न ग्लानिर्न च वै भयम् ।। सर्वसङ्गविनिर्मुक्तो मम लोकाय गच्छति

na janma maraṇaṃ tasya na glānirna ca vai bhayam || sarvasaṅgavinirmukto mama lokāya gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुंधरे।। करवीरं नाम तीर्थं सर्वलोकसुखावहम्

anyacca te pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasuṃdhare|| karavīraṃ nāma tīrthaṃ sarvalokasukhāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि येन ज्ञापयते शुभे ।। पुरुषो ज्ञानवांस्तावन्मम भक्तिविनिश्चितः

tasya cihnaṃ pravakṣyāmi yena jñāpayate śubhe || puruṣo jñānavāṃstāvanmama bhaktiviniścitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततोऽभवन्मम क्रोधो दृष्ट्वा पातितमग्रतः ।। क्रोधासक्तेन तु मया यथेयं परिभाषिता

tato'bhavanmama krodho dṛṣṭvā pātitamagrataḥ || krodhāsaktena tu mayā yatheyaṃ paribhāṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंकृतोदकस्तीर्थे स्वच्छंदगमनालयः।। भ्रमेद्विमानमारूढो सहस्रांतरनर्त्तितः

tasmiṃkṛtodakastīrthe svacchaṃdagamanālayaḥ|| bhramedvimānamārūḍho sahasrāṃtaranarttitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राथ म्रियते भूमे माघमासस्य द्वाशीम्।। ब्रह्माणं मां च पश्येत पश्यते च वृषध्वजम्

tatrātha mriyate bhūme māghamāsasya dvāśīm|| brahmāṇaṃ māṃ ca paśyeta paśyate ca vṛṣadhvajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुंधरे।। तस्य ब्राह्मणमुख्यस्य पूर्वं यत्कथितं मया

punaranyatpravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasuṃdhare|| tasya brāhmaṇamukhyasya pūrvaṃ yatkathitaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्कुब्जाम्रके भद्रे स्थानं तु मम रोचते।। पुण्डरीक इति ख्यातं तीर्थं चैव महत्फलम्

tasminkubjāmrake bhadre sthānaṃ tu mama rocate|| puṇḍarīka iti khyātaṃ tīrthaṃ caiva mahatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व शुचिस्मिते।। तस्य तीर्थस्य सुश्रोणि मध्याह्ने द्वादशीदिने

tasya cihnaṃ pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva śucismite|| tasya tīrthasya suśroṇi madhyāhne dvādaśīdine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथचक्रप्रमाणो वै चरते तत्र कच्छपः।। अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुंधरे

rathacakrapramāṇo vai carate tatra kacchapaḥ|| anyacca te pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasuṃdhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा प्राप्नोति सुश्रोणि फलं तत्र महागुणम्।। पुण्डरीकस्य यज्ञस्य यजमानस्य यत्फलम्

snātvā prāpnoti suśroṇi phalaṃ tatra mahāguṇam|| puṇḍarīkasya yajñasya yajamānasya yatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्नोति वसुधे तत्र एवमेव न संशयः।। अथवा म्रियते तत्र लब्धसंज्ञो महायशाः

prāpnoti vasudhe tatra evameva na saṃśayaḥ|| athavā mriyate tatra labdhasaṃjño mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशानां पुण्डरीकाणां फलं प्राप्नोति मानवः।। भुक्त्वा यज्ञफलं तत्र जातिशुद्धो महातपाः

daśānāṃ puṇḍarīkāṇāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ|| bhuktvā yajñaphalaṃ tatra jātiśuddho mahātapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धस्य लभते नित्यं मम लोकाय गच्छति ।। अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि प्रिये तद्वै शृणुष्व मे

siddhasya labhate nityaṃ mama lokāya gacchati || anyacca te pravakṣyāmi priye tadvai śṛṇuṣva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नितीर्थमिति ख्यातं सिद्धं कुब्जाम्रके स्थितम् ।। यद्वै प्रज्ञायते देवि द्वादश्यां पापवर्जितैः

agnitīrthamiti khyātaṃ siddhaṃ kubjāmrake sthitam || yadvai prajñāyate devi dvādaśyāṃ pāpavarjitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौमुदस्य तु मासस्य मासो मार्गशिरस्य च ।। आषाढस्य च मासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशीम्

kaumudasya tu māsasya māso mārgaśirasya ca || āṣāḍhasya ca māsasya śuklapakṣasya dvādaśīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश्चैव माधवे मासि समये यदि वर्त्तते ।। तस्यां तु शुक्लद्वादश्यां तीर्थे तिष्ठति यत्रतः

yaścaiva mādhave māsi samaye yadi varttate || tasyāṃ tu śukladvādaśyāṃ tīrthe tiṣṭhati yatrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि शृणुष्व हि वसुन्धरे ।। येन चिह्नेन विज्ञेयं तीर्थं तत्रैव मामकम्

tasya cihnaṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣva hi vasundhare || yena cihnena vijñeyaṃ tīrthaṃ tatraiva māmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाग्रं तु मनः कृत्वा तच्छृणुश्व वसुन्धरे ।। मुक्त्वा भागवतान्शुद्धान्त्संहितापाठकान्मम

ekāgraṃ tu manaḥ kṛtvā tacchṛṇuśva vasundhare || muktvā bhāgavatānśuddhāntsaṃhitāpāṭhakānmama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि कश्चिद्विजानाति शास्त्रं मम न यश्च वै ।। फलं तस्य प्रवक्ष्यामि मृतोऽपि स्नातकोऽपि वा

na hi kaścidvijānāti śāstraṃ mama na yaśca vai || phalaṃ tasya pravakṣyāmi mṛto'pi snātako'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकचित्तं समाधाय तच्छृणुष्व वसुन्धरे ।। अग्नितीर्थेषु स्नातो वै तस्मिन्कुब्जाम्रकेषु च

ekacittaṃ samādhāya tacchṛṇuṣva vasundhare || agnitīrtheṣu snāto vai tasminkubjāmrakeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नितीर्थं महाभागे दीप्तमन्तं सवैष्णवम् ।। सप्त कृत्वाग्निमेधानां यत्फलं भवति प्रिये

agnitīrthaṃ mahābhāge dīptamantaṃ savaiṣṇavam || sapta kṛtvāgnimedhānāṃ yatphalaṃ bhavati priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्नोति तन्महाभागे स्नानमात्रान्न संशयः ।। अथवा म्रियते तत्र एकैकान्द्वादशीकृतान्

prāpnoti tanmahābhāge snānamātrānna saṃśayaḥ || athavā mriyate tatra ekaikāndvādaśīkṛtān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थित्वा विंशत्यहोरात्रान्मम लोकाय गच्छति ।। तीर्थस्य तस्य वक्ष्यामि चिह्नानि शृणु सुन्दरि

sthitvā viṃśatyahorātrānmama lokāya gacchati || tīrthasya tasya vakṣyāmi cihnāni śṛṇu sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन विज्ञायते प्राज्ञैर्मम भक्तं सुखावहम् ।। उष्णं भवति हेमन्ते वसुधे तज्जलं तथा

yena vijñāyate prājñairmama bhaktaṃ sukhāvaham || uṣṇaṃ bhavati hemante vasudhe tajjalaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्णकाले भवेच्छीतमेवं चिह्नं तु तद्भवेत् ।। एष वह्निर्महाभागे तीर्थमाग्नेयमुत्तरे

uṣṇakāle bhavecchītamevaṃ cihnaṃ tu tadbhavet || eṣa vahnirmahābhāge tīrthamāgneyamuttare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरन्ति मानवा येन घोरं संसारसागरम् ।। अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि देवि कुब्जाम्रके महत्

taranti mānavā yena ghoraṃ saṃsārasāgaram || anyacca te pravakṣyāmi devi kubjāmrake mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायव्यमितिविख्यातं तीर्थं धर्माद्विनिस्सृतम् । तस्मिंस्तीर्थे तु यः स्नातः कृतनित्योदकक्रियः

vāyavyamitivikhyātaṃ tīrthaṃ dharmādvinissṛtam | tasmiṃstīrthe tu yaḥ snātaḥ kṛtanityodakakriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाजपेयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति निष्कलम् ।। अथवा म्रियते तत्र वायुतीर्थे महाह्रदे

vājapeyasya yajñasya phalaṃ prāpnoti niṣkalam || athavā mriyate tatra vāyutīrthe mahāhrade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनानि दश पंचैतत्कृतमेव हि मामकम्।। जन्म वा मरणं वापि भूमौ नैव पुनर्भवेत्

dināni daśa paṃcaitatkṛtameva hi māmakam|| janma vā maraṇaṃ vāpi bhūmau naiva punarbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते च चतुर्बाहुर्मम लोके प्रतिष्ठितः।। तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि वायु तीर्थस्य सुन्दरि

jāyate ca caturbāhurmama loke pratiṣṭhitaḥ|| tasya cihnaṃ pravakṣyāmi vāyu tīrthasya sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन चिह्नेन विज्ञेयं तीर्थं तच्च महत्तरम् ।। अश्वत्थवृक्षपत्राणि चलन्ति नित्यशो वने

yena cihnena vijñeyaṃ tīrthaṃ tacca mahattaram || aśvatthavṛkṣapatrāṇi calanti nityaśo vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विंशतिर्द्वादश्यां येन विज्ञायते खलु ।। पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तीर्थं कुब्जाम्रके धरे

caturviṃśatirdvādaśyāṃ yena vijñāyate khalu || punaranyatpravakṣyāmi tīrthaṃ kubjāmrake dhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रतीर्थमिति ख्यातं सर्वसंसारमोक्षणम् ।। तस्मिंस्तीर्थे वरारोहे शक्रतीर्थे वसुंधरे

śakratīrthamiti khyātaṃ sarvasaṃsāramokṣaṇam || tasmiṃstīrthe varārohe śakratīrthe vasuṃdhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रस्तु वसते लोके वज्रहस्तो न संशयः ।। अथवा म्रियते तत्र शक्रतीर्थे महातपे

śakrastu vasate loke vajrahasto na saṃśayaḥ || athavā mriyate tatra śakratīrthe mahātape

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपोष्य दशरात्राणि मम लोकाय गच्छति ।। तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि येन विज्ञायते ततः

upoṣya daśarātrāṇi mama lokāya gacchati || tasya cihnaṃ pravakṣyāmi yena vijñāyate tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकचित्तं समाधाय शृणु सुन्दरि तत्त्वतः ।। पञ्च वृक्षास्तु तिष्ठन्ति तद्दक्षिणदिशे क्षिते

ekacittaṃ samādhāya śṛṇu sundari tattvataḥ || pañca vṛkṣāstu tiṣṭhanti taddakṣiṇadiśe kṣite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रतीर्थस्य चिह्नं ते वसुधे परिकीर्त्तितम् ।। अन्यच्च तीर्थं वक्ष्यामि तस्मिन् कुब्जाम्रके परम्

śakratīrthasya cihnaṃ te vasudhe parikīrttitam || anyacca tīrthaṃ vakṣyāmi tasmin kubjāmrake param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरुणेन तपस्तप्तं सहस्रं पञ्च सप्त च ।। तत्र स्नातस्य वक्ष्यामि जायते तत्र यत्फलम्

varuṇena tapastaptaṃ sahasraṃ pañca sapta ca || tatra snātasya vakṣyāmi jāyate tatra yatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्प्राप्नोति मृतो वापि पुरुषः संशितव्रतः ।। अष्ट वर्ष सहस्राणि गत्वा वै वरुणालयम् ।।

yatprāpnoti mṛto vāpi puruṣaḥ saṃśitavrataḥ || aṣṭa varṣa sahasrāṇi gatvā vai varuṇālayam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वच्छन्दगमनो भूत्वा एवमेव न संशयः ।। अथ वै म्रियते तत्र विंशवर्षोषितो नरः

svacchandagamano bhūtvā evameva na saṃśayaḥ || atha vai mriyate tatra viṃśavarṣoṣito naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ।। तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

sarvasaṅgaṃ parityajya mama lokaṃ sa gacchati || tasya cihnaṃ pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasundhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र धारा पतत्येका एकरूपा सदा भवेत् ।। न वर्द्धते च वर्षासु घर्मे न ह्रसते पुनः

tatra dhārā patatyekā ekarūpā sadā bhavet || na varddhate ca varṣāsu gharme na hrasate punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तसामुद्रकं नाम तस्मिन्कुब्जाम्रके परम् ।। तस्मिन्कृतोदको भूमे नरो धर्मपरायणः

saptasāmudrakaṃ nāma tasminkubjāmrake param || tasminkṛtodako bhūme naro dharmaparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयाणामश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः ।। शीघ्रं गच्छति वै स्वर्गं सहस्रं दश पञ्च च

trayāṇāmaśvamedhānāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ || śīghraṃ gacchati vai svargaṃ sahasraṃ daśa pañca ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टः कुलवाञ्जायते द्विजः ।। वेदवेदाङ्गकुशलः सोमपश्चैव जायते

tataḥ svargātparibhraṣṭaḥ kulavāñjāyate dvijaḥ || vedavedāṅgakuśalaḥ somapaścaiva jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मुक्तसङ्गो जितेन्द्रियः ।। उषित्वा सप्तरात्रं वै मम लोकं स गच्छति

athātra muñcate prāṇānmuktasaṅgo jitendriyaḥ || uṣitvā saptarātraṃ vai mama lokaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि तीर्थस्य शृणु सुन्दरि ।। वैशाखशुक्लद्वादश्यां विभूतिस्तत्र या भवेत्

tasya cihnaṃ pravakṣyāmi tīrthasya śṛṇu sundari || vaiśākhaśukladvādaśyāṃ vibhūtistatra yā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमला गाङ्गता यत्र गङ्गाजलविमिश्रितम् ।। तस्मिन् तीर्थे तदेवैतत्क्षीरवर्णं पुनर्भवेत्

vimalā gāṅgatā yatra gaṅgājalavimiśritam || tasmin tīrthe tadevaitatkṣīravarṇaṃ punarbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंधमाल्योपहार्याणि भक्षयंती यदृच्छया।। कस्यचित्त्वथ कालस्य नकुलस्तत्र चागतः

gaṃdhamālyopahāryāṇi bhakṣayaṃtī yadṛcchayā|| kasyacittvatha kālasya nakulastatra cāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमतो धूमकेतोश्च वह्नेश्चैव यथा तथा ।। यथा शची च शक्रश्च रमन्तौ नन्दने वने

ramato dhūmaketośca vahneścaiva yathā tathā || yathā śacī ca śakraśca ramantau nandane vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे कुब्जाम्रक माहात्म्ये रैभ्यानुग्रहणं नाम षड्विंशत्यधिकशततमोऽध्यायः

iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre kubjāmraka māhātmye raibhyānugrahaṇaṃ nāma ṣaḍviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुपितो राजपुत्रो वै राजपुत्रीमभाषत ।। स्त्रीणां भर्त्ता सदा मान्यस्तं मामुल्लङ्घ्य निष्ठुरम्

kupito rājaputro vai rājaputrīmabhāṣata || strīṇāṃ bharttā sadā mānyastaṃ māmullaṅghya niṣṭhuram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शनीयः सुरूपश्च राज्ञां योग्यो गृहेषु च ।। मङ्गल्यश्च पवित्रश्च नकुलः किं हतस्त्वया ।।

darśanīyaḥ surūpaśca rājñāṃ yogyo gṛheṣu ca || maṅgalyaśca pavitraśca nakulaḥ kiṃ hatastvayā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्मुखत्वेन च सदा तद्वद्वां याऽभवत्पुरा ।। दक्षा सुशीला धर्मिष्ठा नैनां त्यक्तुं त्वमर्हसि

sanmukhatvena ca sadā tadvadvāṃ yā'bhavatpurā || dakṣā suśīlā dharmiṣṭhā naināṃ tyaktuṃ tvamarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वधूपुत्रवचः श्रुत्वा कोसलानां जनेश्वरः ।। उवाच मधुरं वाक्यमुभयोर्जनसंसदि

vadhūputravacaḥ śrutvā kosalānāṃ janeśvaraḥ || uvāca madhuraṃ vākyamubhayorjanasaṃsadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवश्यमेव तद्वाक्यं वक्तव्यं मम सन्निधौ ।। यस्य दोषेण ते पुत्र नष्टा प्रीतिर्गुणाकरा

avaśyameva tadvākyaṃ vaktavyaṃ mama sannidhau || yasya doṣeṇa te putra naṣṭā prītirguṇākarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुत्रं प्रहस्याह कुमारं स जनाधिपः वद पुत्र महाभाग पूर्वं पृष्टं मया हि यत्

tataḥ putraṃ prahasyāha kumāraṃ sa janādhipaḥ vada putra mahābhāga pūrvaṃ pṛṣṭaṃ mayā hi yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णरत्नवस्त्राणि अन्नं चान्यदपेक्षितम् ।। राजानं ते समागत्य सिद्धमित्यूचुरीश्वरम्

suvarṇaratnavastrāṇi annaṃ cānyadapekṣitam || rājānaṃ te samāgatya siddhamityūcurīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तीर्थावधिं कृत्वा दत्त्वा दानानि भूरिशः ।। अन्नवस्त्र सुवर्णानि गोहस्त्यश्वभुवस्तथा

tatastīrthāvadhiṃ kṛtvā dattvā dānāni bhūriśaḥ || annavastra suvarṇāni gohastyaśvabhuvastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्माल्यं तु समासाद्य राजपुत्रो महातपाः ।। उभो तौ चरणौ गृह्य पितरं प्रत्यभाषत

nirmālyaṃ tu samāsādya rājaputro mahātapāḥ || ubho tau caraṇau gṛhya pitaraṃ pratyabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युध्यमाना तु तेनैव नकुलेन निपातिता ।। प्राग्ज्योतिषकुले जाता जाता तव वधूस्ततः

yudhyamānā tu tenaiva nakulena nipātitā || prāgjyotiṣakule jātā jātā tava vadhūstataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजसां च महत्तेजस्तपसां च महत्तपः ।। एतन्न मूर्खमध्ये तु पठेच्चापि कदाचन

tejasāṃ ca mahattejastapasāṃ ca mahattapaḥ || etanna mūrkhamadhye tu paṭheccāpi kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्भुजश्च जायेत मल्लोकेषु प्रतिष्ठितः ।। एतत्ते कथितं भूमे स्थानं कुब्जाम्रके तथा ।। मम भक्तसुखार्थाय किमन्यत्परिपृच्छसि

caturbhujaśca jāyeta mallokeṣu pratiṣṭhitaḥ || etatte kathitaṃ bhūme sthānaṃ kubjāmrake tathā || mama bhaktasukhārthāya kimanyatparipṛcchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माघमासे तु सुश्रोणि शुक्लपक्षे तु द्वादशी ।। पुष्पिते करवीरे वै मध्याह्ने तु न संशयः

māghamāse tu suśroṇi śuklapakṣe tu dvādaśī || puṣpite karavīre vai madhyāhne tu na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.