Library·Vidyakara: Subhasitaratnakosa·8

Vidyakara: Subhasitaratnakosa 8

आरक्ताङ्कुर-दन्तुरा कमलिनी नायामिनी यामिनी स्तोकोन्मुक्त-तुषारम् अम्बर-मणेर् ईषत् प्रगल्भं महः । अप्य् एते सहकार-सौरभ-मुचो वाचालिताः कोकिलैर् आयान्ति प्रिय-विप्रयुक्त-युवती-मर्म-च्छिदो वासराः

āraktāṅkura-danturā kamalinī nāyāminī yāminī stokonmukta-tuṣāram ambara-maṇer īṣat pragalbhaṃ mahaḥ / apy ete sahakāra-saurabha-muco vācālitāḥ kokilair āyānti priya-viprayukta-yuvatī-marma-cchido vāsarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्घ-श्रीयः । (स्क्म्सौक। १२३६) नैवैके वयम् एव कोकिल-वधू-कण्ठोच्चरत्-पञ्चम- स्थानोद्बोधित-पञ्च-मार्गण-गुणास्फालेन रोमाञ्चिताः । पश्यैते तरवो ऽपि सुन्दरि जरत्-पत्र-व्ययानन्तरोद्- भिन्न-पाटल-कोटि-संपुट-दल-प्रादुर्भवत्-कुड्मलाः

saṅgha-śrīyaḥ | (Skmsa.u.ka. 1236) naivaike vayam eva kokila-vadhū-kaṇṭhoccarat-pañcama- sthānodbodhita-pañca-mārgaṇa-guṇāsphālena romāñcitāḥ / paśyaite taravo 'pi sundari jarat-patra-vyayānantarod- bhinna-pāṭala-koṭi-saṃpuṭa-dala-prādurbhavat-kuḍmalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनयदेवस्य मलयमहीधरपवनः कलकण्ठकलध्वनिर् निकुञ्जलताः । उत्कलिका उत्कलिकाश् चेतसि जनयन्ति लोकस्य

vinayadevasya malayamahīdharapavanaḥ kalakaṇṭhakaladhvanir nikuñjalatāḥ / utkalikā utkalikāś cetasi janayanti lokasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनयदेवस्य -- मलय-मही-धर-पवनः कल-कण्ठ-कल-ध्वनिर् निकुञ्ज-लताः ।* उत्कलिका उत्कलिकाश् चेतसि जनयन्ति लोकस्य ॥ विद्स्र्क् ८।३ *(१५४) ॥* कान्तेन प्रहितो नवः प्रिय-सखी-वर्गेण बद्ध-स्पृहश् चित्तेनोपहृतः स्मराय न समुत्स्रष्टुं गतः पाणिना । आमृष्टो मुहुर् ईक्षितो मुहुर् अभिघ्रातो मुहुर् लोठितः प्रत्यङ्गं च मुहुः कृतो मृगदृशा किं किं न चूताङ्कुरः

vinayadevasya -- malaya-mahī-dhara-pavanaḥ kala-kaṇṭha-kala-dhvanir nikuñja-latāḥ /* utkalikā utkalikāś cetasi janayanti lokasya // VidSrk 8.3 *(154) //* kāntena prahito navaḥ priya-sakhī-vargeṇa baddha-spṛhaś cittenopahṛtaḥ smarāya na samutsraṣṭuṃ gataḥ pāṇinā / āmṛṣṭo muhur īkṣito muhur abhighrāto muhur loṭhitaḥ pratyaṅgaṃ ca muhuḥ kṛto mṛgadṛśā kiṃ kiṃ na cūtāṅkuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्कुटस्य -- द्विस् त्रिः कोकिलया रुतं त्रि-चतुरैश् चूताङ्कुरैर् उद्गतं कोषाद् बोभ्रति किंशुका मधुकर-श्रेणी-जुषः पञ्चषान् । क्वापि क्वापि मदाकुलाकुलतया कान्तापराध-ग्रह- ग्रन्थि-च्छेद-समुद्यतं च हृदयं दोलायते सुभ्रुवाम्

vākkuṭasya -- dvis triḥ kokilayā rutaṃ tri-caturaiś cūtāṅkurair udgataṃ koṣād bobhrati kiṃśukā madhukara-śreṇī-juṣaḥ pañcaṣān / kvāpi kvāpi madākulākulatayā kāntāparādha-graha- granthi-ccheda-samudyataṃ ca hṛdayaṃ dolāyate subhruvām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलस्य -- जम्बूनां कुसुमोदरेष्व् अतिरसादाबद्ध-पानोत्सवाः कीराः पक्व-फलाशया मधु-करीश् चुम्बन्ति मुञ्चन्ति च । एतेषाम् अपि पश्य किंशुकतरोः पत्रैर् अभिन्न-त्विषां पुष्प-भ्रान्तिभिर् आपतन्ति सहसा चञ्चूषु भृङ्गाङ्गनाः

nīlasya -- jambūnāṃ kusumodareṣv atirasādābaddha-pānotsavāḥ kīrāḥ pakva-phalāśayā madhu-karīś cumbanti muñcanti ca / eteṣām api paśya kiṃśukataroḥ patrair abhinna-tviṣāṃ puṣpa-bhrāntibhir āpatanti sahasā cañcūṣu bhṛṅgāṅganāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजशेखरस्य । (स्क्म्सौक। १२३१, स्म्व्सूमु। १०९।२३ वसुकस्य) दृश्यन्ते मधुमत्त-कोकिल-वधू-निर्धूत-चूताङ्कुर- प्राग्-भार-प्रसरत्-पराग-सिकता-दुर्गास् तटी-भूमयः । याः कृच्छ्राद् अभिलङ्घ्य लुब्धक-भयात् तैर् एव रेणूत्करैर् धारा-वाहिभिर् अस्ति लुप्त-पदवी-निःशङ्कम् एणी-कुलम्

rājaśekharasya | (Skmsa.u.ka. 1231, Smvsū.mu. 109.23 vasukasya) dṛśyante madhumatta-kokila-vadhū-nirdhūta-cūtāṅkura- prāg-bhāra-prasarat-parāga-sikatā-durgās taṭī-bhūmayaḥ / yāḥ kṛcchrād abhilaṅghya lubdhaka-bhayāt tair eva reṇūtkarair dhārā-vāhibhir asti lupta-padavī-niḥśaṅkam eṇī-kulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुरारेः -- अशिथिल-परिस्पन्दः कुन्दे तथैव मधुव्रतो नयन-सुहृदो वृक्षाश् चैते न कुड्मल-शालिनः । दलति कलिका चौती नास्मिन् तथा मृग-चक्षुषां अथ च हृदये मान-ग्रन्थिः स्वयं शिथिलायते

murāreḥ -- aśithila-parispandaḥ kunde tathaiva madhuvrato nayana-suhṛdo vṛkṣāś caite na kuḍmala-śālinaḥ / dalati kalikā cautī nāsmin tathā mṛga-cakṣuṣāṃ atha ca hṛdaye māna-granthiḥ svayaṃ śithilāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तां हित्वा विरह-विधुरारम्भ-खेदालसाङ्गीं मां उल्लङ्घ्य व्रजतु पथिकः कापि यद्य् अस्ति शक्तिः । इत्य् आशोकी जगति सकले वल्लरी चीरिकेव प्राप्तारम्भे कुसुम-समये काल-देवेन दत्ता

kāntāṃ hitvā viraha-vidhurārambha-khedālasāṅgīṃ māṃ ullaṅghya vrajatu pathikaḥ kāpi yady asti śaktiḥ / ity āśokī jagati sakale vallarī cīrikeva prāptārambhe kusuma-samaye kāla-devena dattā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दं दक्षिणम् आह्वयन्ति पवनं पुंस्कोकिल-व्याहृतैः संस्कुर्वन्ति वन-स्थलीः किसलयोत्तंसिर् निषण्णालिभिः । चन्द्रं सुन्दरयन्ति मुक्त-तुहिन-प्रावारया ज्योत्स्नया वर्धन्ते च विवर्धयन्ति च मुहुस् ते ऽमी स्मरं वासराः

mandaṃ dakṣiṇam āhvayanti pavanaṃ puṃskokila-vyāhṛtaiḥ saṃskurvanti vana-sthalīḥ kisalayottaṃsir niṣaṇṇālibhiḥ / candraṃ sundarayanti mukta-tuhina-prāvārayā jyotsnayā vardhante ca vivardhayanti ca muhus te 'mī smaraṃ vāsarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् (स्क्म्सौक। १२३७) हृद्य-स्निग्धैः परभृत-रुतैर् मुक्त-दीर्घ-प्रवासः प्रत्यावृत्तो मधुर् इति वदन् दक्षिणो गन्धवाहः । शिञ्जल्-लोल-भ्रमर-वलयः काननाली-वधूनां सद्यः कुन्द-स्मित-बृहतिकाः पूर्ण-पात्री-करोति

kasyacit (Skmsa.u.ka. 1237) hṛdya-snigdhaiḥ parabhṛta-rutair mukta-dīrgha-pravāsaḥ pratyāvṛtto madhur iti vadan dakṣiṇo gandhavāhaḥ / śiñjal-lola-bhramara-valayaḥ kānanālī-vadhūnāṃ sadyaḥ kunda-smita-bṛhatikāḥ pūrṇa-pātrī-karoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोलैः कोकिल-मण्डलैर् मधु-लिहां चञ्चूर्यमाणैर् गणैर् नीरन्ध्रैर् गृह-वाटिका-परिसरेष्व् अङ्गारितैः किंशुकैः । प्रारब्धे तिमिरे वसन्त-समय-क्षोणीपतेर् भ्राम्यतः प्रस्निग्धा परितो धृतेव कलिका-दीपावलिश् चम्पकैः

lolaiḥ kokila-maṇḍalair madhu-lihāṃ cañcūryamāṇair gaṇair nīrandhrair gṛha-vāṭikā-parisareṣv aṅgāritaiḥ kiṃśukaiḥ / prārabdhe timire vasanta-samaya-kṣoṇīpater bhrāmyataḥ prasnigdhā parito dhṛteva kalikā-dīpāvaliś campakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोविनोदस्यैतौ -- च्युत-सुमनसः कुन्दाः पुष्पोद्गमेष्व् अलसा द्रुमा मनसि च गिरं ग्रथ्नन्तीमे किरन्ति न कोकिलाः । अथ च सवितुः शीतोल्लासं लुनन्ति मरीचयो न च जठरताम् आलम्बन्ते क्लमोदय-दायिनीम्

manovinodasyaitau -- cyuta-sumanasaḥ kundāḥ puṣpodgameṣv alasā drumā manasi ca giraṃ grathnantīme kiranti na kokilāḥ / atha ca savituḥ śītollāsaṃ lunanti marīcayo na ca jaṭharatām ālambante klamodaya-dāyinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्यं संप्रति सेवते विचकिलं षाण्मासिकैर् मौक्तिकैर् वाह्लीकी-दशन-व्रणारुण-तलैः पत्रैर् अशोकोर्चितः । भृङ्गा-लङ्घित-कोटि किंशुकम् इदं किंचिद् विवृन्तायते माञ्जिष्ठैर् मुकुलैश् च पाटलितरोर् अन्यैव काचिल् लिपिः

sāmyaṃ saṃprati sevate vicakilaṃ ṣāṇmāsikair mauktikair vāhlīkī-daśana-vraṇāruṇa-talaiḥ patrair aśokorcitaḥ / bhṛṅgā-laṅghita-koṭi kiṃśukam idaṃ kiṃcid vivṛntāyate māñjiṣṭhair mukulaiś ca pāṭalitaror anyaiva kācil lipiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजशेखरस्य । (व्स्ब्विशाभ। १।२५, स्क्म्सौक। १२४२) गर्भ-ग्रन्थिषु वीरुधां सुमनसो मध्ये ऽङ्कुरं पल्लवा वाञ्छा-मात्र-परिग्रहः पिक-वधू-कण्ठोदरे पञ्चमः । किं च त्रीणि जगन्ति जिष्णु-दिवसैर् द्वित्रैर् मनोजन्मनो देवस्यापि चिरोज्झितं यदि भवेद् अभ्यास-वश्यं धनुः

rājaśekharasya | (Vsbvi.śā.bha. 1.25, Skmsa.u.ka. 1242) garbha-granthiṣu vīrudhāṃ sumanaso madhye 'ṅkuraṃ pallavā vāñchā-mātra-parigrahaḥ pika-vadhū-kaṇṭhodare pañcamaḥ / kiṃ ca trīṇi jaganti jiṣṇu-divasair dvitrair manojanmano devasyāpi cirojjhitaṃ yadi bhaved abhyāsa-vaśyaṃ dhanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतास् तैर् इव भग्न-शैशिर-निशा-भागैर् अहः स्फायते गर्भं बिभ्रति किंशुका इव दिशां तापाय वह्न्य्-अङ्कुरम् । किं च स्वाश्रय-संभृत-प्रथिमसु च्छायातपाङ्गेष्व् अयं लोकः स्तोक-रसो ऽद्य न क्वचिद् अपि स्वच्छन्दम् आनन्दति

śītās tair iva bhagna-śaiśira-niśā-bhāgair ahaḥ sphāyate garbhaṃ bibhrati kiṃśukā iva diśāṃ tāpāya vahny-aṅkuram / kiṃ ca svāśraya-saṃbhṛta-prathimasu cchāyātapāṅgeṣv ayaṃ lokaḥ stoka-raso 'dya na kvacid api svacchandam ānandati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिलोचनस्य -- उद्भिन्न-स्तवकावतंस-सुभगाः प्रेङ्खन्-मरुन्-नर्तिताः पुष्पोद्गीर्ण-पराग-पांशुल-लसत्-पत्र-प्रकाण्ड-त्विषः । गम्भीर-क्रम-पञ्चमोन्मद-पिक-ध्वानोच्छलद्-गीतयः प्रत्युज्जीवित-मन्मथोत्सव इव क्रीडन्त्य् अमू भूरुहः

trilocanasya -- udbhinna-stavakāvataṃsa-subhagāḥ preṅkhan-marun-nartitāḥ puṣpodgīrṇa-parāga-pāṃśula-lasat-patra-prakāṇḍa-tviṣaḥ / gambhīra-krama-pañcamonmada-pika-dhvānocchalad-gītayaḥ pratyujjīvita-manmathotsava iva krīḍanty amū bhūruhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग् एव जैत्रम् अस्त्रं सहकारलता स्मरस्य चापभृतः । किं पुनर् अनल्पनिपतितमधुकरविषकल्कलेपेन

prāg eva jaitram astraṃ sahakāralatā smarasya cāpabhṛtaḥ / kiṃ punar analpanipatitamadhukaraviṣakalkalepena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग् एव जैत्रम् अस्त्रं सहकार-लता स्मरस्य चापभृतः ।* किं पुनर् अनल्प-निपतित-मधुकर-विष-कल्क-लेपेन ॥ विद्स्र्क् ८।१८ *(१६९) ॥* शुभाङ्गस्य -- स्वस्ति श्री-मलयाचलात् स्मर-सखः श्रीमान् वसन्तानिलः क्रीडा-वेश्मसु कामिनः कुशलयत्य् एतच् च वक्तीतरत् । एषो ऽहं मुदितालि-कोकिल-कुलं कुर्वन् वनं प्राप्तवान् युष्माभिः प्रिय-कामिनी-परिगतैः स्थातव्यम् अस्माद् इति

prāg eva jaitram astraṃ sahakāra-latā smarasya cāpabhṛtaḥ /* kiṃ punar analpa-nipatita-madhukara-viṣa-kalka-lepena // VidSrk 8.18 *(169) //* śubhāṅgasya -- svasti śrī-malayācalāt smara-sakhaḥ śrīmān vasantānilaḥ krīḍā-veśmasu kāminaḥ kuśalayaty etac ca vaktītarat / eṣo 'haṃ muditāli-kokila-kulaṃ kurvan vanaṃ prāptavān yuṣmābhiḥ priya-kāminī-parigataiḥ sthātavyam asmād iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते नूतन-चूत-कोरक-घन-ध्वानातिरेकी-भवत्- कण्ठ-ध्वान-जुषो हरन्ति हृदयं मध्ये वनं कोकिलाः । येषाम् अक्षि-निभेन भान्ति भगवद्-भूतेश-नेत्रानल- ज्वाला-जाल-करालि-तासमशराङ्गार-स्फुलिङ्गा इव

ete nūtana-cūta-koraka-ghana-dhvānātirekī-bhavat- kaṇṭha-dhvāna-juṣo haranti hṛdayaṃ madhye vanaṃ kokilāḥ / yeṣām akṣi-nibhena bhānti bhagavad-bhūteśa-netrānala- jvālā-jāla-karāli-tāsamaśarāṅgāra-sphuliṅgā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंशुककलिकान्तर्गतचन्द्रकलास्फर्धि केशरं भाति । रक्तनिचोलकपिहितं धनुर् इव जतुमुद्रितं वितनोः

kiṃśukakalikāntargatacandrakalāsphardhi keśaraṃ bhāti / raktanicolakapihitaṃ dhanur iva jatumudritaṃ vitanoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् (स्क्म्सौक। १२४६) किंशुक-कलिकान्तर्-गत-चन्द्र-कला-स्फर्धि केशरं भाति ।* रक्त-निचोलक-पिहितं धनुर् इव जतु-मुद्रितं वितनोः ॥ विद्स्र्क् ८।२१ *(१७२) ॥* वल्लणस्य -- वापी दन्तुरितोदरा कमलिनी पत्राङ्कुर-ग्रन्थिभिश् चूतानां कलिकामिलन् मधुलिहां कापि स्थितिर् वर्तते । किं चान्यत् कुसुमायुधो ऽद्य भगवान् धत्ते स-गर्वं धनुर् ज्याम् उन्मार्ष्टि च पञ्चभिश् च विशिखैर् जेतुं जगद् वाञ्छति

kasyacit (Skmsa.u.ka. 1246) kiṃśuka-kalikāntar-gata-candra-kalā-sphardhi keśaraṃ bhāti /* rakta-nicolaka-pihitaṃ dhanur iva jatu-mudritaṃ vitanoḥ // VidSrk 8.21 *(172) //* vallaṇasya -- vāpī danturitodarā kamalinī patrāṅkura-granthibhiś cūtānāṃ kalikāmilan madhulihāṃ kāpi sthitir vartate / kiṃ cānyat kusumāyudho 'dya bhagavān dhatte sa-garvaṃ dhanur jyām unmārṣṭi ca pañcabhiś ca viśikhair jetuṃ jagad vāñchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिनन्दस्य (स्क्म्सौक। १२३५; वीर्य-मित्रस्य) आरक्तैर् नव-पल्लवैर् विटपिनो नेत्रोत्सवं तन्वते तान् धुन्वन्न् अयम् अभ्युपैति मधुरामोदो मरुद् दक्षिणः । तेनालिङ्गित-मात्र एव विधिवत् प्रादुर्-भवन् निर्भर- क्रीडा-कूत-कषायितेन मनसा लोको ऽयम् उन्माद्यते

abhinandasya (Skmsa.u.ka. 1235; vīrya-mitrasya) āraktair nava-pallavair viṭapino netrotsavaṃ tanvate tān dhunvann ayam abhyupaiti madhurāmodo marud dakṣiṇaḥ / tenāliṅgita-mātra eva vidhivat prādur-bhavan nirbhara- krīḍā-kūta-kaṣāyitena manasā loko 'yam unmādyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काप्य् अन्या मुकुलाधिकार-मिलिता लक्ष्मीर् अशोकद्रुमे माकन्दस् समयोचितेन विधिना धत्ते ऽभिजातं वपुः । किं चाषाढ-गिरेर् अनङ्ग-विजय-प्रस्तावना-पण्डितः स्वैरं सर्पति बाल-चन्दन-लता-लीला-सखो मारुतः

kāpy anyā mukulādhikāra-militā lakṣmīr aśokadrume mākandas samayocitena vidhinā dhatte 'bhijātaṃ vapuḥ / kiṃ cāṣāḍha-girer anaṅga-vijaya-prastāvanā-paṇḍitaḥ svairaṃ sarpati bāla-candana-latā-līlā-sakho mārutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वह्निर् मन्ये हिम-जल-भयात् संश्रितः किंशुकेषु श्यामं धूमैः स खलु कुरुते काननं कोरकाख्यैः । संतापार्थं कथम् इतरथा पान्थ-सीमन्तिनीनां पुष्प-व्याजाद् विसृजति शिखा-श्रेणिम् उद्गाढ-शोणाम्

vahnir manye hima-jala-bhayāt saṃśritaḥ kiṃśukeṣu śyāmaṃ dhūmaiḥ sa khalu kurute kānanaṃ korakākhyaiḥ / saṃtāpārthaṃ katham itarathā pāntha-sīmantinīnāṃ puṣpa-vyājād visṛjati śikhā-śreṇim udgāḍha-śoṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौतायनेः (स्क्म्सौक। १२४३, कस्यचित्) श्रोण्यां चित्रः कुरु-बक-गुणः कर्णयोर् मुग्धचूतं रक्ताशोकं प्रणयि कुचयोर् माधवी मूर्धजेषु । सर्वाङ्गीणो बकुल-रजसा पिञ्जरेणोपरागः स्त्रैणो यूनां भवतु रतये वेश-सर्वाभिसारः

pautāyaneḥ (Skmsa.u.ka. 1243, kasyacit) śroṇyāṃ citraḥ kuru-baka-guṇaḥ karṇayor mugdhacūtaṃ raktāśokaṃ praṇayi kucayor mādhavī mūrdhajeṣu / sarvāṅgīṇo bakula-rajasā piñjareṇoparāgaḥ straiṇo yūnāṃ bhavatu rataye veśa-sarvābhisāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सावर्णेः मुघाताम्रैर् नव-किशलयैः संभृतोदार-शोभं प्रादुर्-भूत-भ्रमर-सरणी-यौवनोद्भेद-चिह्नम् । सीमन्तिन्यः कुसुम-धनुषा बद्ध-सख्यस्य मासः स्निग्ध-स्मेरैर् मुखम् अधिगुणं दृष्टिपातैः पिबन्ति

sāvarṇeḥ mughātāmrair nava-kiśalayaiḥ saṃbhṛtodāra-śobhaṃ prādur-bhūta-bhramara-saraṇī-yauvanodbheda-cihnam / sīmantinyaḥ kusuma-dhanuṣā baddha-sakhyasya māsaḥ snigdha-smerair mukham adhiguṇaṃ dṛṣṭipātaiḥ pibanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वागुरस्य शिकीमुखैर् अद्य मनोज्ञपक्षैर् विषोपलेपाद् इव कज्जलाभैः । नितान्तपूर्णा मुचकुन्दकोषा विभान्ति तूणा इव मन्मथस्य

vāgurasya śikīmukhair adya manojñapakṣair viṣopalepād iva kajjalābhaiḥ / nitāntapūrṇā mucakundakoṣā vibhānti tūṇā iva manmathasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभाङ्गस्य स्नेहं स्रवन्ति तरवः पञ्चा७पि क्षिपति मार्गणान् मदनः । परिमुक्तकण्ठरोधः परपुष्टः क्षरति माधुर्यम्

śubhāṅgasya snehaṃ sravanti taravaḥ pañcā7pi kṣipati mārgaṇān madanaḥ / parimuktakaṇṭharodhaḥ parapuṣṭaḥ kṣarati mādhuryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीधर्माकरस्य संकुचिता इव पूर्वं दुर्वारतुषारजनितजडिमानः । सम्प्रत्य् उपरमति हिमे क्रमशो दिवसाः प्रसारजुषः

śrīdharmākarasya saṃkucitā iva pūrvaṃ durvāratuṣārajanitajaḍimānaḥ / sampraty uparamati hime kramaśo divasāḥ prasārajuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीधरणीधरस्य दुःश्लिष्टदुर्लक्ष्यपलाशसंधीन्य् आपाटलाग्राणि हरिन्ति मूले । कुशेशयानां शुकशावभांसि प्रादुर्बभूवुर् नवकुड्मलानि

śrīdharaṇīdharasya duḥśliṣṭadurlakṣyapalāśasaṃdhīny āpāṭalāgrāṇi harinti mūle / kuśeśayānāṃ śukaśāvabhāṃsi prādurbabhūvur navakuḍmalāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वागुरस्य शिकी-मुखैर् अद्य मनोज्ञ-पक्षैर् विषोपलेपाद् इव कज्जलाभैः ।* नितान्त-पूर्णा मुचकुन्दकोषा विभान्ति तूणा इव मन्मथस्य ॥ विद्स्र्क् ८।२८ *(१७९) ॥* शुभाङ्गस्य स्नेहं स्रवन्ति तरवः पञ्चापि क्षिपति मार्गणान् मदनः ।* परिमुक्त-कण्ठ-रोधः पर-पुष्टः क्षरति माधुर्यम् ॥ विद्स्र्क् ८।२९ *(१८०) ॥* श्रीधर्माकरस्य संकुचिता इव पूर्वं दुर्वार-तुषार-जनित-जडि-मानः ।* संप्रत्य् उपरमति हिमे क्रमशो दिवसाः प्रसार-जुषः ॥ विद्स्र्क् ८।३० *(१८१) ॥* श्रीधरणीधरस्य दुःश्लिष्ट-दुर्लक्ष्य-पलाश-संधीन्य् आपाटलाग्राणि हरिन्ति मूले ।* कुशेशयानां शुकशावभांसि प्रादुर्बभूवुर् नवकुड्मलानि ॥ विद्स्र्क् ८।३१ *(१८२) ॥* उपनयति कपोले लोल-कर्ण-प्रवाल- क्षण-मुकुल-निवेशान्दोलनव्यापृतानाम् । परिमलित-हरिद्रान् संप्रति द्राविडीनां नव-नख-पद-तिक्तान् आतपः स्वेदबिन्दून्

vāgurasya śikī-mukhair adya manojña-pakṣair viṣopalepād iva kajjalābhaiḥ /* nitānta-pūrṇā mucakundakoṣā vibhānti tūṇā iva manmathasya // VidSrk 8.28 *(179) //* śubhāṅgasya snehaṃ sravanti taravaḥ pañcāpi kṣipati mārgaṇān madanaḥ /* parimukta-kaṇṭha-rodhaḥ para-puṣṭaḥ kṣarati mādhuryam // VidSrk 8.29 *(180) //* śrīdharmākarasya saṃkucitā iva pūrvaṃ durvāra-tuṣāra-janita-jaḍi-mānaḥ /* saṃpraty uparamati hime kramaśo divasāḥ prasāra-juṣaḥ // VidSrk 8.30 *(181) //* śrīdharaṇīdharasya duḥśliṣṭa-durlakṣya-palāśa-saṃdhīny āpāṭalāgrāṇi harinti mūle /* kuśeśayānāṃ śukaśāvabhāṃsi prādurbabhūvur navakuḍmalāni // VidSrk 8.31 *(182) //* upanayati kapole lola-karṇa-pravāla- kṣaṇa-mukula-niveśāndolanavyāpṛtānām / parimalita-haridrān saṃprati drāviḍīnāṃ nava-nakha-pada-tiktān ātapaḥ svedabindūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगेश्वरस्य सद्यस् तप्तो भ्रमति रजनीं वासरः खण्डयित्वा क्षीण-क्षीणा तद् अनु भजते सापि संयक्-प्रसादम् । एको लोके कथयति नरस्येष्ट-जाते निसर्गं नार्याः पुंसि स्थितिम् अनुगुणां शंसति स्पष्टम् अन्या

yogeśvarasya sadyas tapto bhramati rajanīṃ vāsaraḥ khaṇḍayitvā kṣīṇa-kṣīṇā tad anu bhajate sāpi saṃyak-prasādam / eko loke kathayati narasyeṣṭa-jāte nisargaṃ nāryāḥ puṃsi sthitim anuguṇāṃ śaṃsati spaṣṭam anyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं प्लक्षाणां जठर-दल-विश्लेष-चतुरः स्थितीनाम् आबन्धः स्फुटति शुक-चञ्चू-पुट-निभः । ततः स्त्रीणां हन्त क्षमम् अधर-कान्तिं कलयितुं समन्तान् निर्याति स्फुट-सुभग-रागं किसलयम्

idānīṃ plakṣāṇāṃ jaṭhara-dala-viśleṣa-caturaḥ sthitīnām ābandhaḥ sphuṭati śuka-cañcū-puṭa-nibhaḥ / tataḥ strīṇāṃ hanta kṣamam adhara-kāntiṃ kalayituṃ samantān niryāti sphuṭa-subhaga-rāgaṃ kisalayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्गच्छत्य् अलि-झंकृतिः स्मर-धनुर् ज्या-मञ्जु-गुञ्जा-रवैर् निर्याता विष-लिप्त-भल्लि-विषमाः कङ्केल्लि-फुल्ल-च्छटाः । रे संप्रत्य् अपवित्रम् अत्र पथिकाः सारम्भम् उज्जृम्भते चूतो दूत इवान्तकस्य कलिका-जाल-स्फुरत्-पल्लवः

udgacchaty ali-jhaṃkṛtiḥ smara-dhanur jyā-mañju-guñjā-ravair niryātā viṣa-lipta-bhalli-viṣamāḥ kaṅkelli-phulla-cchaṭāḥ / re saṃpraty apavitram atra pathikāḥ sārambham ujjṛmbhate cūto dūta ivāntakasya kalikā-jāla-sphurat-pallavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथः क्रीडा-लोल-भ्रमर-भर-भङ्गाङ्कुर-रस- प्रेसेक-प्रोन्मीलत्-परिमल-समालब्ध-पवनः । इतो ऽस्त्य् एष श्रीमान् अविरलम् इदानीं मुकुलितः प्रयच्छत्य् उन्मादान् अहह सहकार-द्रुम-युवा

mithaḥ krīḍā-lola-bhramara-bhara-bhaṅgāṅkura-rasa- preseka-pronmīlat-parimala-samālabdha-pavanaḥ / ito 'sty eṣa śrīmān aviralam idānīṃ mukulitaḥ prayacchaty unmādān ahaha sahakāra-druma-yuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्कुरिते पल्लविते कोरकिते विकसिते च सहकारे । अङ्कुरितः पल्लवितः कोरकितो विकसितश् च हृदि मदनः

aṅkurite pallavite korakite vikasite ca sahakāre / aṅkuritaḥ pallavitaḥ korakito vikasitaś ca hṛdi madanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्क्म्सौक। १२४१) अङ्कुरिते पल्लविते कोरकिते विकसिते च सहकरे ।* अङ्कुरितः पल्लवितः कोरकितो विकसितश् च मदनो ऽसौ ॥ विद्स्र्क् ८।३७ *(१८८) ॥* कस्यचित् (स्क्म्सौक। १२३२) उत्फुल्ला नव-मालिका मदयति घ्राणेन्द्रियाह्लादिनी जातं धूसरम् एव किंशुक-तरोर् आश्यामलं जालकम् । आचिन्वन्ति कदम्बकानि मधुनः पाण्डूनि मत्तालयः स्त्रीणां पीन-घन-स्तनेषु कणवान् स्वेदः करोत्य् आस्पदम्

kasyacit | (Skmsa.u.ka. 1241) aṅkurite pallavite korakite vikasite ca sahakare /* aṅkuritaḥ pallavitaḥ korakito vikasitaś ca madano 'sau // VidSrk 8.37 *(188) //* kasyacit (Skmsa.u.ka. 1232) utphullā nava-mālikā madayati ghrāṇendriyāhlādinī jātaṃ dhūsaram eva kiṃśuka-taror āśyāmalaṃ jālakam / ācinvanti kadambakāni madhunaḥ pāṇḍūni mattālayaḥ strīṇāṃ pīna-ghana-staneṣu kaṇavān svedaḥ karoty āspadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवभूतेः सपदि सखीभिर् निभृतं विरहवतीस् त्रातुम् अत्र भज्यन्ते । सहकारमञ्जरीणां शिखोद्गमग्रन्थयः प्रथमे

bhavabhūteḥ sapadi sakhībhir nibhṛtaṃ virahavatīs trātum atra bhajyante / sahakāramañjarīṇāṃ śikhodgamagranthayaḥ prathame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.