श्री देव्य् उवाच । श्रुतं देव मया सर्वं रुद्रयामलसम्भवम् । त्रिकभेदम् अशेषेण सारात् सारविभागशः
śrī devy uvāca | śrutaṃ deva mayā sarvaṃ rudrayāmalasambhavam | trikabhedam aśeṣeṇa sārāt sāravibhāgaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्यापि न निवृत्तो मे संशयः परमेश्वर । किं रूपं तत्त्वतो देव शब्दराशिकलामयम्
adyāpi na nivṛtto me saṃśayaḥ parameśvara | kiṃ rūpaṃ tattvato deva śabdarāśikalāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं वा नवात्मभेदेन भैरवे भैरवाकृतौ । त्रिशिरोभेदभिन्नं वा किं वा शक्तित्रयात्मकम्
kiṃ vā navātmabhedena bhairave bhairavākṛtau | triśirobhedabhinnaṃ vā kiṃ vā śaktitrayātmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नादबिन्दुमयं वापि किं चन्द्रार्धनिरोधिकाः । चक्रारूढम् अनच्कं वा किं वा शक्तिस्वरूपकम्
nādabindumayaṃ vāpi kiṃ candrārdhanirodhikāḥ | cakrārūḍham anackaṃ vā kiṃ vā śaktisvarūpakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परापरायाः सकलम् अपरायाश् च वा पुनः । पराया यदि तद्वत् स्यात् परत्वं तद् विरुध्यते
parāparāyāḥ sakalam aparāyāś ca vā punaḥ | parāyā yadi tadvat syāt paratvaṃ tad virudhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि वर्णविभेदेन देहभेदेन वा भवेत् । परत्वं निष्कलत्वेन सकलत्वे न तद् भवेत्
na hi varṇavibhedena dehabhedena vā bhavet | paratvaṃ niṣkalatvena sakalatve na tad bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादं कुरु मे नाथ निःशेषं छिन्द्धि संशयम् । भैरव उवाच । साधु साधु त्वया पृष्टं तन्त्रसारम् इदम् प्रिये
prasādaṃ kuru me nātha niḥśeṣaṃ chinddhi saṃśayam | bhairava uvāca | sādhu sādhu tvayā pṛṣṭaṃ tantrasāram idam priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गूहनीयतमम् भद्रे तथापि कथयामि ते । यत्किंचित् सकलं रूपं भैरवस्य प्रकीर्तितम्
gūhanīyatamam bhadre tathāpi kathayāmi te | yatkiṃcit sakalaṃ rūpaṃ bhairavasya prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् असारतया देवि विज्ञेयं शक्रजालवत् । मायास्वप्नोपमं चैव गन्धर्वनगरभ्रमम्
tad asāratayā devi vijñeyaṃ śakrajālavat | māyāsvapnopamaṃ caiva gandharvanagarabhramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानार्थम् भ्रान्तबुद्धीनां क्रियाडम्बरवर्तिनाम् । केवलं वर्णितम् पुंसां विकल्पनिहतात्मनाम्
dhyānārtham bhrāntabuddhīnāṃ kriyāḍambaravartinām | kevalaṃ varṇitam puṃsāṃ vikalpanihatātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वतो न नवात्मासौ शब्दराशिर् न भैरवः । न चासौ त्रिशिरा देवो न च शक्तित्रयात्मकः
tattvato na navātmāsau śabdarāśir na bhairavaḥ | na cāsau triśirā devo na ca śaktitrayātmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नादबिन्दुमयो वापि न चन्द्रार्धनिरोधिकाः । न चक्रक्रमसम्भिन्नो न च शक्तिस्वरूपकः
nādabindumayo vāpi na candrārdhanirodhikāḥ | na cakrakramasambhinno na ca śaktisvarūpakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रबुद्धमतीनां हि एता बलविभीषिकाः । मातृमोदकवत् सर्वं प्रवृत्त्यर्थं उदाहृतम्
aprabuddhamatīnāṃ hi etā balavibhīṣikāḥ | mātṛmodakavat sarvaṃ pravṛttyarthaṃ udāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिक्कालकलनोन्मुक्ता देशोद्देशाविशेषिनी । व्यपदेष्टुम् अशक्यासाव् अकथ्या परमार्थतः
dikkālakalanonmuktā deśoddeśāviśeṣinī | vyapadeṣṭum aśakyāsāv akathyā paramārthataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तःस्वानुभवानन्दा विकल्पोन्मुक्तगोचरा । यावस्था भरिताकारा भैरवी भैरवात्मनः
antaḥsvānubhavānandā vikalponmuktagocarā | yāvasthā bharitākārā bhairavī bhairavātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् वपुस् तत्त्वतो ज्ञेयं विमलं विश्वपूरणम् । एवंविधे परे तत्त्वे कः पूज्यः कश् च तृप्यति
tad vapus tattvato jñeyaṃ vimalaṃ viśvapūraṇam | evaṃvidhe pare tattve kaḥ pūjyaḥ kaś ca tṛpyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंविधा भैरवस्य यावस्था परिगीयते । सा परा पररूपेण परा देवी प्रकीर्तिता
evaṃvidhā bhairavasya yāvasthā parigīyate | sā parā pararūpeṇa parā devī prakīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तिशक्तिमतोर् यद्वद् अभेदः सर्वदा स्थितः । अतस् तद्धर्मधर्मित्वात् परा शक्तिः परात्मनः
śaktiśaktimator yadvad abhedaḥ sarvadā sthitaḥ | atas taddharmadharmitvāt parā śaktiḥ parātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वह्नेर् दाहिका शक्तिर् व्यतिरिक्ता विभाव्यते । केवलं ज्ञानसत्तायाम् प्रारम्भो ऽयम् प्रवेशने
na vahner dāhikā śaktir vyatiriktā vibhāvyate | kevalaṃ jñānasattāyām prārambho 'yam praveśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्त्यवस्थाप्रविष्टस्य निर्विभागेन भावना । तदासौ शिवरूपी स्यात् शैवी मुखम् इहोच्यते
śaktyavasthāpraviṣṭasya nirvibhāgena bhāvanā | tadāsau śivarūpī syāt śaivī mukham ihocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथालोकेन दीपस्य किरणैर् भास्करस्य च । ज्ञायते दिग्विभागादि तद्वच् छक्त्या शिवः प्रिये
yathālokena dīpasya kiraṇair bhāskarasya ca | jñāyate digvibhāgādi tadvac chaktyā śivaḥ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री देव्य् उवाच । देवदेव त्रिशूलाङ्क कपालकृतभूषण । दिग्देशकालशून्या च व्यपदेशविवर्जिता
śrī devy uvāca | devadeva triśūlāṅka kapālakṛtabhūṣaṇa | digdeśakālaśūnyā ca vyapadeśavivarjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावस्था भरिताकारा भैरवस्योपलभ्यते । कैर् उपायैर् मुखं तस्य परा देवि कथम् भवेत् । यथा सम्यग् अहं वेद्मि तथा मे ब्रूहि भैरव
yāvasthā bharitākārā bhairavasyopalabhyate | kair upāyair mukhaṃ tasya parā devi katham bhavet | yathā samyag ahaṃ vedmi tathā me brūhi bhairava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भैरव उवाच । ऊर्ध्वे प्राणो ह्य् अधो जीवो विसर्गात्मा परोच्चरेत् । उत्पत्तिद्वितयस्थाने भरणाद् भरिता स्थितिः
bhairava uvāca | ūrdhve prāṇo hy adho jīvo visargātmā paroccaret | utpattidvitayasthāne bharaṇād bharitā sthitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरुतो ऽन्तर् बहिर् वापि वियद्युग्मानिवर्तनात् । भैरव्या भैरवस्येत्थम् भैरवि व्यज्यते वपुः
maruto 'ntar bahir vāpi viyadyugmānivartanāt | bhairavyā bhairavasyettham bhairavi vyajyate vapuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न व्रजेन् न विशेच् छक्तिर् मरुद्रूपा विकासिते । निर्विकल्पतया मध्ये तया भैरवरूपता
na vrajen na viśec chaktir marudrūpā vikāsite | nirvikalpatayā madhye tayā bhairavarūpatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भिता रेचिता वापि पूरिता वा यदा भवेत् । तदन्ते शान्तनामासौ शक्त्या शान्तः प्रकाशते
kumbhitā recitā vāpi pūritā vā yadā bhavet | tadante śāntanāmāsau śaktyā śāntaḥ prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमूलात् किरणाभासां सूक्ष्मात् सूक्ष्मतरात्मिकम् । चिन्तयेत् तां द्विषट्कान्ते श्याम्यन्तीम् भैरवोदयः
āmūlāt kiraṇābhāsāṃ sūkṣmāt sūkṣmatarātmikam | cintayet tāṃ dviṣaṭkānte śyāmyantīm bhairavodayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्गच्छन्तीं तडित्रूपाम् प्रतिचक्रं क्रमात् क्रमम् । ऊर्ध्वं मुष्टित्रयं यावत् तावद् अन्ते महोदयः
udgacchantīṃ taḍitrūpām praticakraṃ kramāt kramam | ūrdhvaṃ muṣṭitrayaṃ yāvat tāvad ante mahodayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमद्वादशकं सम्यग् द्वादशाक्षरभेदितम् । स्थूलसूक्ष्मपरस्थित्या मुक्त्वा मुक्त्वान्ततः शिवः
kramadvādaśakaṃ samyag dvādaśākṣarabheditam | sthūlasūkṣmaparasthityā muktvā muktvāntataḥ śivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयापूर्याशु मूर्धान्तं भङ्क्त्वा भ्रूक्षेपसेतुना । निर्विकल्पं मनः कृत्वा सर्वोर्ध्वे सर्वगोद्गमः
tayāpūryāśu mūrdhāntaṃ bhaṅktvā bhrūkṣepasetunā | nirvikalpaṃ manaḥ kṛtvā sarvordhve sarvagodgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखिपक्षैश् चित्ररूपैर् मङ्दलैः शून्यपञ्चकम् । ध्यायतो ऽनुत्तरे शून्ये प्रवेशो हृदये भवेत्
śikhipakṣaiś citrarūpair ma.ṅdalaiḥ śūnyapañcakam | dhyāyato 'nuttare śūnye praveśo hṛdaye bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईदृशेन क्रमेणैव यत्र कुत्रापि चिन्तना । शून्ये कुड्ये परे पात्रे स्वयं लीना वरप्रदा
īdṛśena krameṇaiva yatra kutrāpi cintanā | śūnye kuḍye pare pātre svayaṃ līnā varapradā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपालान्तर् मनो न्यस्य तिष्ठन् मीलितलोचनः । क्रमेण मनसो दार्ढ्यात् लक्षयेत् लष्यम् उत्तमम्
kapālāntar mano nyasya tiṣṭhan mīlitalocanaḥ | krameṇa manaso dārḍhyāt lakṣayet laṣyam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यनाडी मध्यसंस्था बिससूत्राभरूपया । ध्यातान्तर्व्योमया देव्या तया देवः प्रकाशते
madhyanāḍī madhyasaṃsthā bisasūtrābharūpayā | dhyātāntarvyomayā devyā tayā devaḥ prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कररुद्धदृगस्त्रेण भ्रूभेदाद् द्वाररोधनात् । दृष्टे बिन्दौ क्रमाल् लीने तन्मध्ये परमा स्थितिः
kararuddhadṛgastreṇa bhrūbhedād dvārarodhanāt | dṛṣṭe bindau kramāl līne tanmadhye paramā sthitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धामान्तःक्षोभसम्भूतसूक्ष्माग्नितिलकाकृतिम् । बिन्दुं शिखान्ते हृदये लयान्ते ध्यायतो लयः
dhāmāntaḥkṣobhasambhūtasūkṣmāgnitilakākṛtim | binduṃ śikhānte hṛdaye layānte dhyāyato layaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाहते पात्रकर्णे ऽभग्नशब्दे सरिद्द्रुते । शब्दब्रह्मणि निष्णातः परम् ब्रह्माधिगच्छति
anāhate pātrakarṇe 'bhagnaśabde sariddrute | śabdabrahmaṇi niṣṇātaḥ param brahmādhigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणवादिसमुच्चारात् प्लुतान्ते शून्यभावानात् । शून्यया परया शक्त्या शून्यताम् एति भैरवि
praṇavādisamuccārāt plutānte śūnyabhāvānāt | śūnyayā parayā śaktyā śūnyatām eti bhairavi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य कस्यापि वर्णस्य पूर्वान्ताव् अनुभावयेत् । शून्यया शून्यभूतो ऽसौ शून्याकारः पुमान् भवेत्
yasya kasyāpi varṇasya pūrvāntāv anubhāvayet | śūnyayā śūnyabhūto 'sau śūnyākāraḥ pumān bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्त्र्यादिवाद्यशब्देषु दीर्घेषु क्रमसंस्थितेः । अनन्यचेताः प्रत्यन्ते परव्योमवपुर् भवेत्
tantryādivādyaśabdeṣu dīrgheṣu kramasaṃsthiteḥ | ananyacetāḥ pratyante paravyomavapur bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिङ्दमन्त्रस्य सर्वस्य स्थूलवर्णक्रमेण तु । अर्धेन्दुबिन्दुनादान्तः शून्योच्चाराद् भवेच् छिवः
pi.ṅdamantrasya sarvasya sthūlavarṇakrameṇa tu | ardhendubindunādāntaḥ śūnyoccārād bhavec chivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निजदेहे सर्वदिक्कं युगपद् भावयेद् वियत् । निर्विकल्पमनास् तस्य वियत् सर्वम् प्रवर्तते
nijadehe sarvadikkaṃ yugapad bhāvayed viyat | nirvikalpamanās tasya viyat sarvam pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्टशून्यं मूलशून्यं युगपद् भावयेच् च यः । शरीरनिरपेक्षिण्या शक्त्या शून्यमना भवेत्
pṛṣṭaśūnyaṃ mūlaśūnyaṃ yugapad bhāvayec ca yaḥ | śarīranirapekṣiṇyā śaktyā śūnyamanā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्टशून्यं मूलशून्यं हृच्छून्यम् भावयेत् स्थिरम् । युगपन् निर्विकल्पत्वान् निर्विकल्पोदयस् ततः
pṛṣṭaśūnyaṃ mūlaśūnyaṃ hṛcchūnyam bhāvayet sthiram | yugapan nirvikalpatvān nirvikalpodayas tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तनूदेशे शून्यतैव क्षणमात्रं विभावयेत् । निर्विकल्पं निर्विकल्पो निर्विकल्पस्वरूपभाक्
tanūdeśe śūnyataiva kṣaṇamātraṃ vibhāvayet | nirvikalpaṃ nirvikalpo nirvikalpasvarūpabhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं देहगतं द्रव्यं वियद्व्याप्तं मृगेक्षणे । विभावयेत् ततस् तस्य भावना सा स्थिरा भवेत्
sarvaṃ dehagataṃ dravyaṃ viyadvyāptaṃ mṛgekṣaṇe | vibhāvayet tatas tasya bhāvanā sā sthirā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहान्तरे त्वग्विभागम् भित्तिभूतं विचिन्तयेत् । न किंचिद् अन्तरे तस्य ध्यायन्न् अध्येयभाग् भवेत्
dehāntare tvagvibhāgam bhittibhūtaṃ vicintayet | na kiṃcid antare tasya dhyāyann adhyeyabhāg bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृद्याकाशे निलीनाक्षः पद्मसम्पुटमध्यगः । अनन्यचेताः सुभगे परं सौभाग्यम् आप्नुयात्
hṛdyākāśe nilīnākṣaḥ padmasampuṭamadhyagaḥ | ananyacetāḥ subhage paraṃ saubhāgyam āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतः स्वशरीरस्य द्वादशान्ते मनोलयात् । दृढबुद्धेर् दृढीभूतं तत्त्वलक्ष्यम् प्रवर्तते
sarvataḥ svaśarīrasya dvādaśānte manolayāt | dṛḍhabuddher dṛḍhībhūtaṃ tattvalakṣyam pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा तथा यत्र तत्र द्वादशान्ते मनः क्षिपेत् ॥ प्रतिक्षणं क्षीणवृत्तेर् वैलक्षण्यं दिनैर् भवेत्
yathā tathā yatra tatra dvādaśānte manaḥ kṣipet || pratikṣaṇaṃ kṣīṇavṛtter vailakṣaṇyaṃ dinair bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालाग्निना कालपदाद् उत्थितेन स्वकम् पुरम् । प्लुष्टम् विचिन्तयेद् अन्ते शान्ताभासस् तदा भवेत्
kālāgninā kālapadād utthitena svakam puram | pluṣṭam vicintayed ante śāntābhāsas tadā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एव जगत् सर्वं दग्धं ध्यात्वा विकल्पतः । अनन्यचेतसः पुंसः पुम्भावः परमो भवेत्
evam eva jagat sarvaṃ dagdhaṃ dhyātvā vikalpataḥ | ananyacetasaḥ puṃsaḥ pumbhāvaḥ paramo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वदेहे जगतो वापि सूक्ष्मसूक्ष्मतराणि च । तत्त्वानि यानि निलयं ध्यात्वान्ते व्यज्यते परा
svadehe jagato vāpi sūkṣmasūkṣmatarāṇi ca | tattvāni yāni nilayaṃ dhyātvānte vyajyate parā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिनां च दुर्बलां शक्तिं ध्यात्वा द्वादशगोचरे । प्रविश्य हृदये ध्यायन् मुक्तः स्वातन्त्र्यम् आप्नुयात्
pināṃ ca durbalāṃ śaktiṃ dhyātvā dvādaśagocare | praviśya hṛdaye dhyāyan muktaḥ svātantryam āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुवनाध्वादिरूपेण चिन्तयेत् क्रमशो ऽखिलम् । स्थूलसूक्ष्मपरस्थित्या यावद् अन्ते मनोलयः
bhuvanādhvādirūpeṇa cintayet kramaśo 'khilam | sthūlasūkṣmaparasthityā yāvad ante manolayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य सर्वस्य विश्वस्य पर्यन्तेषु समन्ततः । अध्वप्रक्रियया तत्त्वं शैवं ध्यत्वा महोदयः
asya sarvasya viśvasya paryanteṣu samantataḥ | adhvaprakriyayā tattvaṃ śaivaṃ dhyatvā mahodayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वम् एतन् महादेवि शून्यभूतं विचिन्तयेत् । तत्रैव च मनो लीनं ततस् तल्लयभाजनम्
viśvam etan mahādevi śūnyabhūtaṃ vicintayet | tatraiva ca mano līnaṃ tatas tallayabhājanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घतादिभाजने दृष्टिम् भित्तिस् त्यक्त्वा विनिक्षिपेत् । तल्लयं तत्क्षणाद् गत्वा तल्लयात् तन्मयो भवेत्
ghatādibhājane dṛṣṭim bhittis tyaktvā vinikṣipet | tallayaṃ tatkṣaṇād gatvā tallayāt tanmayo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वृक्षगिरिभित्त्यादिदेशे दृष्टिं विनिक्षिपेत् । विलीने मानसे भावे वृत्तिक्षिणः प्रजायते
nirvṛkṣagiribhittyādideśe dṛṣṭiṃ vinikṣipet | vilīne mānase bhāve vṛttikṣiṇaḥ prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभयोर् भावयोर् ज्ञाने ध्यात्वा मध्यं समाश्रयेत् । युगपच् च द्वयं त्यक्त्वा मध्ये तत्त्वम् प्रकाशते
ubhayor bhāvayor jñāne dhyātvā madhyaṃ samāśrayet | yugapac ca dvayaṃ tyaktvā madhye tattvam prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावे त्यक्ते निरुद्धा चिन् नैव भावान्तरं व्रजेत् । तदा तन्मध्यभावेन विकसत्यति भावना
bhāve tyakte niruddhā cin naiva bhāvāntaraṃ vrajet | tadā tanmadhyabhāvena vikasatyati bhāvanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं देहं चिन्मयं हि जगद् वा परिभावयेत् । युगपन् निर्विकल्पेन मनसा परमोदयः
sarvaṃ dehaṃ cinmayaṃ hi jagad vā paribhāvayet | yugapan nirvikalpena manasā paramodayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुद्वयस्य संघट्टाद् अन्तर् वा बहिर् अन्ततः । योगी समत्वविज्ञानसमुद्गमनभाजनम्
vāyudvayasya saṃghaṭṭād antar vā bahir antataḥ | yogī samatvavijñānasamudgamanabhājanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं जगत् स्वदेहं वा स्वानन्दभरितं स्मरेत् । युगपत् स्वामृतेनैव परानन्दमयो भवेत्
sarvaṃ jagat svadehaṃ vā svānandabharitaṃ smaret | yugapat svāmṛtenaiva parānandamayo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुहनेन प्रयोगेण सद्य एव मृगेक्षणे । समुदेति महानन्दो येन तत्त्वं प्रकाशते
kuhanena prayogeṇa sadya eva mṛgekṣaṇe | samudeti mahānando yena tattvaṃ prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्रोतोनिबन्धेन प्राणशक्त्योर्ध्वया शनैः । पिपीलस्पर्शवेलायाम् प्रथते परमं सुखम्
sarvasrotonibandhena prāṇaśaktyordhvayā śanaiḥ | pipīlasparśavelāyām prathate paramaṃ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्नेर् विषस्य मध्ये तु चित्तं सुखमयं क्षिपेत् । केवलं वायुपूर्णं वा स्मरानन्देन युज्यते
vahner viṣasya madhye tu cittaṃ sukhamayaṃ kṣipet | kevalaṃ vāyupūrṇaṃ vā smarānandena yujyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तिसंगमसंक्षुब्धशक्त्यावेशावसानिकम् । यत् सुखम् ब्रह्मतत्त्वस्य तत् सुखं स्वाक्यम् उच्यते
śaktisaṃgamasaṃkṣubdhaśaktyāveśāvasānikam | yat sukham brahmatattvasya tat sukhaṃ svākyam ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेहनामन्थनाकोटैः स्त्रीसुखस्य भरात् स्मृतेः । शक्त्यभावे ऽपि देवेशि भवेद् आनन्दसम्प्लवः
lehanāmanthanākoṭaiḥ strīsukhasya bharāt smṛteḥ | śaktyabhāve 'pi deveśi bhaved ānandasamplavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनन्दे महति प्राप्ते दृष्टे वा बान्धवे चिरात् । आनन्दम् उद्गतं ध्यात्वा तल्लयस् तन्मना भवेत्
ānande mahati prāpte dṛṣṭe vā bāndhave cirāt | ānandam udgataṃ dhyātvā tallayas tanmanā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जग्धिपानकृतोल्लासरसानन्दविजृम्भणात् । भावयेद् भरितावस्थां महानन्दस् ततो भवेत्
jagdhipānakṛtollāsarasānandavijṛmbhaṇāt | bhāvayed bharitāvasthāṃ mahānandas tato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गितादिविषयास्वादासमसौख्यैकतात्मनः । योगिनस् तन्मयत्वेन मनोरूढेस् तदात्मता
gitādiviṣayāsvādāsamasaukhyaikatātmanaḥ | yoginas tanmayatvena manorūḍhes tadātmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र यत्र मनस् तुष्टिर् मनस् तत्रैव धारयेत् । तत्र तत्र परानन्दस्वारूपं सम्प्रवर्तते
yatra yatra manas tuṣṭir manas tatraiva dhārayet | tatra tatra parānandasvārūpaṃ sampravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनागतायां निद्रायाम् प्रणष्टे बाह्यगोचरे । सावस्था मनसा गम्या परा देवी प्रकाशते
anāgatāyāṃ nidrāyām praṇaṣṭe bāhyagocare | sāvasthā manasā gamyā parā devī prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजसा सूर्यदीपादेर् आकाशे शबलीकृते । दृष्टिर् निवेश्या तत्रैव स्वात्मरूपम् प्रकाशते
tejasā sūryadīpāder ākāśe śabalīkṛte | dṛṣṭir niveśyā tatraiva svātmarūpam prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करङ्किण्या क्रोधनया भैरव्या लेलिहानया । खेचर्या दृष्टिकाले च परावाप्तिः प्रकाशते
karaṅkiṇyā krodhanayā bhairavyā lelihānayā | khecaryā dṛṣṭikāle ca parāvāptiḥ prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृद्वासने स्फिजैकेन हस्तपादौ निराश्रयम् । निधाय तत्प्रसङ्गेन परा पूर्णा मतिर् भवेत्
mṛdvāsane sphijaikena hastapādau nirāśrayam | nidhāya tatprasaṅgena parā pūrṇā matir bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपविश्यासने सम्यग् बाहू कृत्वार्धकुञ्चितौ । कक्षव्योम्नि मनः कुर्वन् शमम् आयाति तल्लयात्
upaviśyāsane samyag bāhū kṛtvārdhakuñcitau | kakṣavyomni manaḥ kurvan śamam āyāti tallayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थूलरूपस्य भावस्य स्तब्धां दृष्टिं निपात्य च । अचिरेण निराधारं मनः कृत्वा शिवं व्रजेत्
sthūlarūpasya bhāvasya stabdhāṃ dṛṣṭiṃ nipātya ca | acireṇa nirādhāraṃ manaḥ kṛtvā śivaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यजिह्वे स्फारितास्ये मध्ये निक्षिप्य चेतनाम् । होच्चारं मनसा कुर्वंस् ततः शान्ते प्रलीयते
madhyajihve sphāritāsye madhye nikṣipya cetanām | hoccāraṃ manasā kurvaṃs tataḥ śānte pralīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसने शयने स्थित्वा निराधारं विभावयन् । स्वदेहं मनसि क्षिणे क्षणात् क्षीणाशयो भवेत्
āsane śayane sthitvā nirādhāraṃ vibhāvayan | svadehaṃ manasi kṣiṇe kṣaṇāt kṣīṇāśayo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चलासने स्थितस्याथ शनैर् वा देहचालनात् । प्रशान्ते मानसे भावे देवि दिव्यौघम् आप्नुयात्
calāsane sthitasyātha śanair vā dehacālanāt | praśānte mānase bhāve devi divyaugham āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशं विमलम् पश्यन् कृत्वा दृष्टिं निरन्तराम् । स्तब्धात्मा तत्क्षणाद् देवि भैरवं वपुर् आप्नुयात्
ākāśaṃ vimalam paśyan kṛtvā dṛṣṭiṃ nirantarām | stabdhātmā tatkṣaṇād devi bhairavaṃ vapur āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लीनं मूर्ध्नि वियत् सर्वम् भैरवत्वेन भावयेत् । तत् सर्वम् भैरवाकारतेजस्तत्त्वं समाविशेत्
līnaṃ mūrdhni viyat sarvam bhairavatvena bhāvayet | tat sarvam bhairavākāratejastattvaṃ samāviśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किञ्चिज् ज्ञातं द्वैतदायि बाह्यालोकस् तमः पुनः । विश्वादि भैरवं रूपं ज्ञात्वानन्तप्रकाशभृत्
kiñcij jñātaṃ dvaitadāyi bāhyālokas tamaḥ punaḥ | viśvādi bhairavaṃ rūpaṃ jñātvānantaprakāśabhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एव दुर्निशायां कृष्णपक्षागमे चिरम् । तैमिरम् भावयन् रूपम् भैरवं रूपम् एष्यति
evam eva durniśāyāṃ kṛṣṇapakṣāgame ciram | taimiram bhāvayan rūpam bhairavaṃ rūpam eṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एव निमील्यादौ नेत्रे कृष्णाभम् अग्रतः । प्रसार्य भैरवं रूपम् भावयंस् तन्मयो भवेत्
evam eva nimīlyādau netre kṛṣṇābham agrataḥ | prasārya bhairavaṃ rūpam bhāvayaṃs tanmayo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य कस्येन्द्रियस्यापि व्याघाताच् च निरोधतः । प्रविष्टस्याद्वये शून्ये तत्रैवात्मा प्रकाशते
yasya kasyendriyasyāpi vyāghātāc ca nirodhataḥ | praviṣṭasyādvaye śūnye tatraivātmā prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अबिन्दुम् अविसर्गं च अकारं जपतो महान् । उदेति देवि सहसा ज्ञानौघः परमेश्वरः
abindum avisargaṃ ca akāraṃ japato mahān | udeti devi sahasā jñānaughaḥ parameśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णस्य सविसर्गस्य विसर्गान्तं चितिं कुरु । निराधारेण चित्तेन स्पृशेद् ब्रह्म सनातनम्
varṇasya savisargasya visargāntaṃ citiṃ kuru | nirādhāreṇa cittena spṛśed brahma sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्योमाकारं स्वम् आत्मानं ध्यायेद् दिग्भिर् अनावृतम् । निराश्रया चितिः शक्तिः स्वरूपं दर्शयेत् तदा
vyomākāraṃ svam ātmānaṃ dhyāyed digbhir anāvṛtam | nirāśrayā citiḥ śaktiḥ svarūpaṃ darśayet tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंचिद् अङ्गं विभिद्यादौ तीक्ष्णसूच्यादिना ततः । तत्रैव चेतनां युक्त्वा भैरवे निर्मला गतिः
kiṃcid aṅgaṃ vibhidyādau tīkṣṇasūcyādinā tataḥ | tatraiva cetanāṃ yuktvā bhairave nirmalā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्ताद्यन्तःकृतिर् नास्ति ममान्तर् भावयेद् इति । विकल्पानाम् अभावेन विकल्पैर् उज्झितो भवेत्
cittādyantaḥkṛtir nāsti mamāntar bhāvayed iti | vikalpānām abhāvena vikalpair ujjhito bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माया विमोहिनी नाम कलायाः कलनं स्थितम् । इत्यादिधर्मं तत्त्वानां कलयन् न पृथग् भवेत्
māyā vimohinī nāma kalāyāḥ kalanaṃ sthitam | ityādidharmaṃ tattvānāṃ kalayan na pṛthag bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
झगितीच्छां समुत्पन्नाम् अवलोक्य शमं नयेत् । यत एव समुद्भूता ततस् तत्रैव लीयते
jhagitīcchāṃ samutpannām avalokya śamaṃ nayet | yata eva samudbhūtā tatas tatraiva līyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा ममेच्छा नोत्पन्ना ज्ञानं वा कस् तदास्मि वै । तत्त्वतो =ब्९हं तथाभूतस् तल्लीनस् तन्मना भवेत्
yadā mamecchā notpannā jñānaṃ vā kas tadāsmi vai | tattvato =B9haṃ tathābhūtas tallīnas tanmanā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इच्छायाम् अथवा ज्ञाने जाते चित्तं निवेशयेत् । आत्मबुद्ध्यानन्यचेतास् ततस् तत्त्वार्थदर्शनम्
icchāyām athavā jñāne jāte cittaṃ niveśayet | ātmabuddhyānanyacetās tatas tattvārthadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्निमित्तम् भवेज् ज्ञानं निराधारम् भ्रमात्मकम् । तत्त्वतः कस्यचिन् नैतद् एवम्भावी शिवः प्रिये
nirnimittam bhavej jñānaṃ nirādhāram bhramātmakam | tattvataḥ kasyacin naitad evambhāvī śivaḥ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिद्धर्मा सर्वदेहेषु विशेषो नास्ति कुत्रचित् । अतश् च तन्मयं सर्वम् भावयन् भवजिज् जनः
ciddharmā sarvadeheṣu viśeṣo nāsti kutracit | ataś ca tanmayaṃ sarvam bhāvayan bhavajij janaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामक्रोधलोभमोहमदमात्सर्यगोचरे । बुद्धिं निस्तिमितां कृत्वा तत् तत्त्वम् अवशिष्यते
kāmakrodhalobhamohamadamātsaryagocare | buddhiṃ nistimitāṃ kṛtvā tat tattvam avaśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रजालमयं विश्वं व्यस्तं वा चित्रकर्मवत् । भ्रमद् वा ध्यायतः सर्वम् पश्यतश् च सुखोद्गमः
indrajālamayaṃ viśvaṃ vyastaṃ vā citrakarmavat | bhramad vā dhyāyataḥ sarvam paśyataś ca sukhodgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चित्तं निक्षिपेद् दुःखे न सुखे वा परिक्षिपेत् । भैरवि ज्ञायतां मध्ये किं तत्त्वम् अवशिष्यते
na cittaṃ nikṣiped duḥkhe na sukhe vā parikṣipet | bhairavi jñāyatāṃ madhye kiṃ tattvam avaśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहाय निजदेहस्थं सर्वत्रास्मीति भावयन् । दृढेन मनसा दृष्ट्या नान्येक्षिण्या सुखी भवेत्
vihāya nijadehasthaṃ sarvatrāsmīti bhāvayan | dṛḍhena manasā dṛṣṭyā nānyekṣiṇyā sukhī bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घटादौ यच् च विज्ञानम् इच्छाद्यं वा ममान्तरे । नैव सर्वगतं जातम् भावयन् इति सर्वगः
ghaṭādau yac ca vijñānam icchādyaṃ vā mamāntare | naiva sarvagataṃ jātam bhāvayan iti sarvagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्राह्यग्राहकसंवित्तिः सामान्या सर्वदेहिनाम् । योगिनां तु विशेषो =ब्९स्ति सम्बन्धे सावधानता
grāhyagrāhakasaṃvittiḥ sāmānyā sarvadehinām | yogināṃ tu viśeṣo =B9sti sambandhe sāvadhānatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्ववद् अन्यशरीरे =ब्९पि संवित्तिम् अनुभावयेत् । अपेक्षां स्वशरीरस्य त्यक्त्वा व्यापी दिनैर् भवेत्
svavad anyaśarīre =B9pi saṃvittim anubhāvayet | apekṣāṃ svaśarīrasya tyaktvā vyāpī dinair bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निराधारं मनः कृत्वा विकल्पान् न विकल्पयेत् । तदात्मपरमात्मत्वे भैरवो मृगलोचने
nirādhāraṃ manaḥ kṛtvā vikalpān na vikalpayet | tadātmaparamātmatve bhairavo mṛgalocane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वज्ञः सर्वकर्ता च व्यापकः परमेश्वरः । स एवाहं शैवधर्मा इति दार्ढ्याच् छिवो भवेत्
sarvajñaḥ sarvakartā ca vyāpakaḥ parameśvaraḥ | sa evāhaṃ śaivadharmā iti dārḍhyāc chivo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलस्येवोर्मयो वह्नेर् ज्वालाभङ्ग्यः प्रभा रवेः । ममैव भैरवस्यैता विश्वभङ्ग्यो विभेदिताः
jalasyevormayo vahner jvālābhaṅgyaḥ prabhā raveḥ | mamaiva bhairavasyaitā viśvabhaṅgyo vibheditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रान्त्वा भ्रान्त्वा शरीरेण त्वरितम् भुवि पातनात् । क्षोभशक्तिविरामेण परा संजायते दशा
bhrāntvā bhrāntvā śarīreṇa tvaritam bhuvi pātanāt | kṣobhaśaktivirāmeṇa parā saṃjāyate daśā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधारेष्व् अथवा ऽशक्त्या ऽज्ञानाच् चित्तलयेन वा । जातशक्तिसमावेशक्षोभान्ते भैरवं वपुः
ādhāreṣv athavā 'śaktyā 'jñānāc cittalayena vā | jātaśaktisamāveśakṣobhānte bhairavaṃ vapuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्प्रदायम् इमम् देवि शृणु सम्यग् वदाम्य् अहम् । कैवल्यं जायते सद्यो नेत्रयोः स्तब्धमात्रयोः
sampradāyam imam devi śṛṇu samyag vadāmy aham | kaivalyaṃ jāyate sadyo netrayoḥ stabdhamātrayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकोचं कर्णयोः कृत्वा ह्य् अधोद्वारे तथैव च । अनच्कम् अहलं ध्यायन् विशेद् ब्रह्म सनातनम्
saṃkocaṃ karṇayoḥ kṛtvā hy adhodvāre tathaiva ca | anackam ahalaṃ dhyāyan viśed brahma sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूपादिके महागर्ते स्थित्वोपरि निरीक्षणात् । अविकल्पमतेः सम्यक् सद्यस् चित्तलयः स्फुटम्
kūpādike mahāgarte sthitvopari nirīkṣaṇāt | avikalpamateḥ samyak sadyas cittalayaḥ sphuṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र यत्र मनो याति बाह्ये वाभ्यन्तरे ऽपि वा । तत्र तत्र शिवावास्था व्यापकत्वात् क्व यास्यति
yatra yatra mano yāti bāhye vābhyantare 'pi vā | tatra tatra śivāvāsthā vyāpakatvāt kva yāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र यत्राक्षमार्गेण चैतन्यं व्यज्यते विभोः । तस्य तन्मात्रधर्मित्वाच् चिल्लयाद् भरितात्मता
yatra yatrākṣamārgeṇa caitanyaṃ vyajyate vibhoḥ | tasya tanmātradharmitvāc cillayād bharitātmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुताद्यन्ते भये शोके गह्वरे वा रणाद् द्रुते । कुतूहलेक्षुधाद्यन्ते ब्रह्मसत्तामयी दशा
kṣutādyante bhaye śoke gahvare vā raṇād drute | kutūhalekṣudhādyante brahmasattāmayī daśā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्तुषु स्मर्यमाणेषु दृष्टे देशे मनस् त्यजेत् । स्वशरीरं निराधारं कृत्वा प्रसरति प्रभुः
vastuṣu smaryamāṇeṣu dṛṣṭe deśe manas tyajet | svaśarīraṃ nirādhāraṃ kṛtvā prasarati prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिद् वस्तुनि विन्यस्य शनैर् दृष्टिं निवर्तयेत् । तज् ज्ञानं चित्तसहितं देवि शून्यालायो भवेत्
kvacid vastuni vinyasya śanair dṛṣṭiṃ nivartayet | taj jñānaṃ cittasahitaṃ devi śūnyālāyo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.