Library·Vinayasutra·1

Vinayasutra 1

। पाठाचार्यस्याप्य् अत्र गृहीतता ।

/ pāṭhācāryasyāpy atra gṛhītatā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [६ब्३] सा ह्य् अशक्तौ निःश्रितं येन प्रवृत्तिः ।

/ [6b3] sā hy aśaktau niḥśritaṃ yena pravṛttiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रव्रजितवद् अत्र प्रारब्धतल्लिङ्गः ।

/ pravrajitavad atra prārabdhatalliṅgaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न ग्लान सब्रह्मचारिणम् अध्युपेक्षेरन्* ।

/ na glāna sabrahmacāriṇam adhyupekṣeran* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उपस्थायकम् अस्याभावे ददीरन् नान्तात्* ।

/ upasthāyakam asyābhāve dadīran nāntāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कल्पते भैषज्यस्य संघतः ।

/ kalpate bhaiṣajyasya saṃghataḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। केवलस्य ग्लानस्य परिभोगः ।

/ kevalasya glānasya paribhogaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असत्व [ए]तद् उपस्थायकः समादापयेत्* ।

/ asatva [e]tad upasthāyakaḥ samādāpayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असंपत्तो सांघिकं ददीरन्* ।

/ asaṃpatto sāṃghikaṃ dadīran* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अभावे बौद्धिकम् आशरीरगतात्* ।

/ abhāve bauddhikam āśarīragatāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। यानकछत्रारो[६ब्४]पणादिकारान् एनम् उदिश्य कुर्युः सांघिकात्* ।

/ yānakachatrāro[6b4]paṇādikārān enam udiśya kuryuḥ sāṃghikāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अभावे स्य बोधिकात ।

/ abhāve sya bodhikāta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। देयत्वम् आ[भ्य्]आम् आत्तस्य तेनामृत्यौ सति विभवे ।

/ deyatvam ā[bhy]ām āttasya tenāmṛtyau sati vibhave /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नोपस्थायक एनं नोपतिष्ठेत्* ।

/ nopasthāyaka enaṃ nopatiṣṭhet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नार्थ्याम् अस्य धर्माञ् चाज्ञां विलोमयेत्* ।

/ nārthyām asya dharmāñ cājñāṃ vilomayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नाध्यवसानवस्तूपयाचितो विधारयेत्* ।

/ nādhyavasānavastūpayācito vidhārayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न नाववदेत्* ।

/ na nāvavadet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नैनं ग्लानो तिलंघयेत्* ।

/ nainaṃ glāno tilaṃghayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सांघिकाद् एनम् असौ मारणाशंकायां शयनासनाद् उत्थाप्य [६ब्५] पौत्गलिके निवेशयेत ।

/ sāṃghikād enam asau māraṇāśaṃkāyāṃ śayanāsanād utthāpya [6b5] pautgalike niveśayeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अभ्यञ्जनस्नापनपूर्वकताव्याजेन ।

/ abhyañjanasnāpanapūrvakatāvyājena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। यत्नवांस् तदवस्थापरिछेदे स्यात्* ।

/ yatnavāṃs tadavasthāparichede syāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तत्कार्यत्वं तत्कृतसंक्लेशानां तन्मृतचीवराणां धावनस्य ।

/ tatkāryatvaṃ tatkṛtasaṃkleśānāṃ tanmṛtacīvarāṇāṃ dhāvanasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संघस्य तत्स्थविरसंनिपाते पूर्वगमः स्यात्* ।

/ saṃghasya tatsthavirasaṃnipāte pūrvagamaḥ syāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। गमने विलम्बितम् उदीक्षेत ।

/ gamane vilambitam udīkṣeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। ते प्य् एनं ।

/ te py enaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनिर्गतञ् च दूरं गत्वा ।

/ anirgatañ ca dūraṃ gatvā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। ग्रामान्ते च ।

/ grāmānte ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रवेशश् चेद् अत्रानुयन्तं ।

/ praveśaś ced atrānuyantaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। द्रुतश् चेत्* स्याद् आगमय यावत् स्थविरागच्छ[६ब्६]तीतेनं ब्रूयुः ।

/ drutaś cet* syād āgamaya yāvat sthavirāgaccha[6b6]tītenaṃ brūyuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पाण्युदकदाने च गतत्वे भ्यवहारायास्ति चेत्* कालः -

/ pāṇyudakadāne ca gatatve bhyavahārāyāsti cet* kālaḥ -

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असत्य् अत्रोपवेशे स्यासनं मुञ्चेरन्* ।

/ asaty atropaveśe syāsanaṃ muñceran* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सन्निषण्णतायां बहिश् च प्रत्यवेक्षेत्* ।

/ sanniṣaṇṇatāyāṃ bahiś ca pratyavekṣet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दुःप्राव्रितत्वे दुर्निवस्ततायां वा सौष्ठवार्थम् अनयोर् निमित्तम् अस्मै कुर्वीत्* ।

/ duḥprāvritatve durnivastatāyāṃ vā sauṣṭhavārtham anayor nimittam asmai kurvīt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अप्रतिवेधे न[न्त]रेण कारयेत्* ।

/ aprativedhe na[nta]reṇa kārayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असंपत्तौ स्वयं नैनान्* संलापयेन् नवकान्* ।

/ asaṃpattau svayaṃ nainān* saṃlāpayen navakān* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। यत्रेषाम् विहारारण्ययोर् वृत्तिस् तत् वृत्तं ग्राहयेन् नियुञ्जी ।

/ yatreṣām vihārāraṇyayor vṛttis tat vṛttaṃ grāhayen niyuñjī /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [७अ१] । । आगन्तुक प्रत्यवेक्ष्यावासिकानाम् आरोचयेच् छयनासनार्थं ।

/ [7a1] / / āgantuka pratyavekṣyāvāsikānām ārocayec chayanāsanārthaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। गमिको दिक्सार्थावासशयनासनं सहायकाब्श् च ग्लान्येन पहायित्वेन तोलयित्वा प्रक्रामेत्* ।

/ gamiko diksārthāvāsaśayanāsanaṃ sahāyakāBś ca glānyena pahāyitvena tolayitvā prakrāmet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सर्व पश्चात् मा कस्यचित् किञ्चित् प्रमुषितम् इत्य् अपेत्य दूरम् उत्सारयेत्* ।

/ sarva paścāt mā kasyacit kiñcit pramuṣitam ity apetya dūram utsārayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनुद्धतानुन्नडत्वै नवकां प्रतिस्थापयेत्* ।

/ anuddhatānunnaḍatvai navakāṃ pratisthāpayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कुलञ् चोपगतान्* सर्वः सर्वान्* ।

/ kulañ copagatān* sarvaḥ sarvān* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संजानीत चार्येर्योपदेशोद्देशादिभक्तलाभग्लानसं[७अ२]विधानादिकरणीयसंपादनेनानुगृह्णीत्* ।

/ saṃjānīta cāryeryopadeśoddeśādibhaktalābhaglānasaṃ[7a2]vidhānādikaraṇīyasaṃpādanenānugṛhṇīt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वर्षोपगतो नुसंज्ञा<>य विहारम् अप्रतिसंस्कुर्वतः संस्कारयेत्* ।

/ varṣopagato nusaṃjñā<>ya vihāram apratisaṃskurvataḥ saṃskārayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संस्कुर्वतो भ्युत्सादयेत्* ।

/ saṃskurvato bhyutsādayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पर्षत्गतान् सर्वः कथैषितायाम् आनुलोमिकधर्मोपसंहारेणानुगृह्णीत्* ।

/ parṣatgatān sarvaḥ kathaiṣitāyām ānulomikadharmopasaṃhāreṇānugṛhṇīt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तुष्णीं*त्वे रतान् उपेक्षेत्* ।

/ tuṣṇīṃ*tve ratān upekṣet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। गृहिण उपगतां भक्तात् संविभाजयेत्* ।

/ gṛhiṇa upagatāṃ bhaktāt saṃvibhājayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अकरणे निष्टौ वा धर्म्याम् एभ्यः कथं कृत्वेदम् अस्माकं संविद्यत इति ब्रूयात्* ।

/ akaraṇe niṣṭau vā dharmyām ebhyaḥ kathaṃ kṛtvedam asmākaṃ saṃvidyata iti brūyāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पर्षदं [७अ३] तद्वान् सर्वः प्रत्यवेक्षेत ।

/ parṣadaṃ [7a3] tadvān sarvaḥ pratyavekṣeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। मुधाचारिण[ं] निगृह्णीयात्* ।

/ mudhācāriṇa[ṃ] nigṛhṇīyāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। गमनाद्य् अत्र यथैत् कुर्यात्* ।

/ gamanādy atra yathait kuryāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनानातिर्यक्कथस् स्यात्* ।

/ anānātiryakkathas syāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न पुरः पश्चाच्छ्रमणोपगच्छेत्* ।

/ na puraḥ paścācchramaṇopagacchet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न तिष्ठेत्* ।

/ na tiṣṭhet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उक्तो ब्रूयात्* संपादयेद् वा ।

/ ukto brūyāt* saṃpādayed vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नान्तरकथाम् अवपादयेत्* ।

/ nāntarakathām avapādayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अधर्म भाषमाणं प्रतिवहेत्* ।

/ adharma bhāṣamāṇaṃ prativahet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। धर्मम् अनुमोदेत ।

/ dharmam anumodeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्पन्नं धार्मिकं लाभं प्रतिगृह्णीत ।

/ utpannaṃ dhārmikaṃ lābhaṃ pratigṛhṇīta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनुद्धतः कुले स्याद् अनुन्नडा[७अ४]न् अवस्थितः ।

/ anuddhataḥ kule syād anunnaḍā[7a4]n avasthitaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्क्षिप्तचक्षुः ।

/ utkṣiptacakṣuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। धर्म्यां गृहिभ्यः कथां कुर्यात्* ।

/ dharmyāṃ gṛhibhyaḥ kathāṃ kuryāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दानदमसंयमब्रह्मचर्यवासोपोषधशरणगमनशिक्षापदग्रहणेष्व् एनान् नियुञ्जित ।

/ dānadamasaṃyamabrahmacaryavāsopoṣadhaśaraṇagamanaśikṣāpadagrahaṇeṣv enān niyuñjita /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सर्वत्रापत्तिमुखभूते प्रस्थाने स्मृतः प्रतिपद्येत्* ।

/ sarvatrāpattimukhabhūte prasthāne smṛtaḥ pratipadyet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न नशिष्टो नुगः ।

/ na naśiṣṭo nugaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। एहि स्वागतपूर्वप्रियालाप्यभिगते स्यात्* ।

/ ehi svāgatapūrvapriyālāpyabhigate syāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्तानमुखवर्णः स्मतपूर्वंगमो विगतभृकुटिः ।

/ uttānamukhavarṇaḥ smatapūrvaṃgamo vigatabhṛkuṭiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। गृही चेत्* धर्म्याम् अस्मै कथं कुर्यात्* ।

/ gṛhī cet* dharmyām asmai kathaṃ kuryāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [७अ५] अनागच्छत्य् अत्र ग्रामान्तिकस् संरञ्जनीयं यथाशक्ति प्रवर्तयेत्* ।

/ [7a5] anāgacchaty atra grāmāntikas saṃrañjanīyaṃ yathāśakti pravartayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पानीयासनम् उपस्थापयेत्* ।

/ pānīyāsanam upasthāpayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संमार्गशयनासनप्रज्ञपनपानीयस्थापनचारणः भक्तनिःसर्गान् नवकः कुर्यात्* ।

/ saṃmārgaśayanāsanaprajñapanapānīyasthāpanacāraṇaḥ bhaktaniḥsargān navakaḥ kuryāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उपगच्छेद् विलोमां परिजनक्रियां न चेत् स्वपरोपघाताय ।

/ upagacched vilomāṃ parijanakriyāṃ na cet svaparopaghātāya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अस्मै चेच् छक्तौ समुच्छिद्यैनां धर्म्याम् उत्पाद्य तया संज्ञपयेत ।

/ asmai cec chaktau samucchidyaināṃ dharmyām utpādya tayā saṃjñapayeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भङ्गे प्ररोगे वा तन्निदानं परिजनस्य प्रतिसंस्क[७अ६]रणं ।

/ bhaṅge praroge vā tannidānaṃ parijanasya pratisaṃska[7a6]raṇaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अशक्तत्वे न्येन प्रक्रमनं ।

/ aśaktatve nyena prakramanaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न तत्प्रत्ययं विगृह्य ब्रूयात्* ।

/ na tatpratyayaṃ vigṛhya brūyāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संघारामे पराध्यांस् तथा कुर्याद् यथा स्वयं ग्राहिकया ग्रहणं गच्छेत ।

/ saṃghārāme parādhyāṃs tathā kuryād yathā svayaṃ grāhikayā grahaṇaṃ gaccheta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अगच्छन्तम् अनारोच्य सहसा कस्यचित् कुमारमित्रामत्यभट्टराजपुत्रपादमूलिकान्* ग्राहयित्वा शुद्धिकायां पर्षदि निहन्यात्* ।

/ agacchantam anārocya sahasā kasyacit kumāramitrāmatyabhaṭṭarājaputrapādamūlikān* grāhayitvā śuddhikāyāṃ parṣadi nihanyāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भिक्षुणी भिक्षुस्थाने सर्वस्य प्रव्रजायां ।

/ bhikṣuṇī bhikṣusthāne sarvasya pravrajāyāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उपसंपद्य् अन्यस्य तद्याचनादौ कर्मकर्तुः [७ब्१] अत्राचयस् संघः ।

/ upasaṃpady anyasya tadyācanādau karmakartuḥ [7b1] atrācayas saṃghaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कथनं भिक्ष्ण्यन्तरितम् आन्तरायिकस्य ।

/ kathanaṃ bhikṣṇyantaritam āntarāyikasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शिक्षमाणात्वं नाम स्त्रियाम् अपरं पर्व ।

/ śikṣamāṇātvaṃ nāma striyām aparaṃ parva /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नि(ः)श्रितायाम् एव ।

/ ni(ḥ)śritāyām eva /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। श्रामणेरिकात्वभिक्षुणीत्वयोर् अन्तराले वर्षद्वयञ् चरणस्य कालः ।

/ śrāmaṇerikātvabhikṣuṇītvayor antarāle varṣadvayañ caraṇasya kālaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तदूनोपसंपत्कालाद्यादिकः प्ररोहस्य ।

/ tadūnopasaṃpatkālādyādikaḥ prarohasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। द्वादशत्वं वर्षाणाम् उपसंपद्यूढतायाम् आदिः ।

/ dvādaśatvaṃ varṣāṇām upasaṃpadyūḍhatāyām ādiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दानाद् उत्थानं ।

/ dānād utthānaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भिक्षु[७ब्२]णीसंघेन ।

/ bhikṣu[7b2]ṇīsaṃghena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शिक्षासंवृतिर् इति दानं ।

/ śikṣāsaṃvṛtir iti dānaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनन्तरम् अस्य शिक्षोत्कीर्तनं ।

/ anantaram asya śikṣotkīrtanaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नालब्धब्रह्मचर्योपस्थानसंवृतेर् उपसंपत्* ।

/ nālabdhabrahmacaryopasthānasaṃvṛter upasaṃpat* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। रहोनुशासनाद् ऊर्धं तद्दानं ।

/ rahonuśāsanād ūrdhaṃ taddānaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संघेन ।

/ saṃghena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पृष्ट्वान्तरायिकं ।

/ pṛṣṭvāntarāyikaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। याचितायां ।

/ yācitāyāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पञ्चत्वं चीवरेषु ।

/ pañcatvaṃ cīvareṣu /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नि(ः)श्रयेषु विवृक्षमूलत्वं ।

/ ni(ḥ)śrayeṣu vivṛkṣamūlatvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अष्टत्वं पतनीयेषु ।

/ aṣṭatvaṃ patanīyeṣu /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। गुरुधर्मारोचनं ।

/ gurudharmārocanaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पतनीयश्रमणकरकान्तराले ।

/ patanīyaśramaṇakarakāntarāle /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कृत्*षट्के ।

/ kṛt*ṣaṭke /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नास्त्य् अस्याः [७ब्३] प्ररोहणधर्मत्वेति च ।

/ nāsty asyāḥ [7b3] prarohaṇadharmatveti ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उभयव्यञ्जना ।

/ ubhayavyañjanā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संभिन्नव्यञ्जना ।

/ saṃbhinnavyañjanā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सदाप्रश्रवणी ।

/ sadāpraśravaṇī /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अलोहिनी नैमित्तिकी ।

/ alohinī naimittikī /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निमित्तमात्रभूतव्यञ्जना तदाख्या ।

/ nimittamātrabhūtavyañjanā tadākhyā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पूर्वं प्रव्रजिता ।

/ pūrvaṃ pravrajitā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ नामनुषगतिकोत्तरकोरवकयोः

// nāmanuṣagatikottarakoravakayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवरस्य क्षेत्रत्वं ।

saṃvarasya kṣetratvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न त्रितीयस्यां परिवृत्तो व्यञ्जनस्य ।

/ na tritīyasyāṃ parivṛtto vyañjanasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न प्रथमयोर् वस्तिः ।

/ na prathamayor vastiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्थानं गृह्यमाणत्वे ।

/ utthānaṃ gṛhyamāṇatve /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनुपाध्याय[७ब्४]कतायां तद्वतः ।

/ anupādhyāya[7b4]katāyāṃ tadvataḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनुपसंपन्नत्वे स्य ।

/ anupasaṃpannatve sya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न जानाने स्याभिक्षुत्वं ।

/ na jānāne syābhikṣutvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नेनं प्रत्याचक्षणे ।

/ nenaṃ pratyācakṣaṇe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नानयोर् नामानुत्भावने ।

/ nānayor nāmānutbhāvane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न संघस्य तद्योनेः ।

/ na saṃghasya tadyoneḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नागारिकतीर्थिकध्वजे ।

/ nāgārikatīrthikadhvaje /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.