Library·Vinayasutra·2

Vinayasutra 2

। न नष्टप्रकृतिक्रितता प्रत्याख्यात[८अ२]त्वं ।

/ na naṣṭaprakṛtikritatā pratyākhyāta[8a2]tvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न तत्यं ।

/ na tatyaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न मूके ।

/ na mūke /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नामौषगतिके ।

/ nāmauṣagatike /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नाभोधितत्वे ।

/ nābhodhitatve /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न रहसि ।

/ na rahasi /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न रहस्संज्ञया ।

/ na rahassaṃjñayā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शिक्षा प्रत्याचक्षे बुद्धं धर्मं संघं सूत्रं विनयं मातृकाम् आचार्यम् उपाध्यायम् आगारिकमान्धारयश्रमणोद्देशं षण्ड्कपण्डकं भिक्षुणीदूषकं । स्तेयसंवासिकं नानासंवासिकम् असंवासिकं तीर्थिकं तीर्थिकावक्रान्तगं मातृघातकं पितृघातकम् अर्हघातकं संघभेदकं [८अ३] तथागतस्यान्तिके दुष्टचित्तरुधिरोत्पादकम् अलं मे युस्मद्विधैः ब्रह्मचारितिः सार्धं संवासेन वासभोगेन चेति प्रत्याख्यानवचनानि ।

/ śikṣā pratyācakṣe buddhaṃ dharmaṃ saṃghaṃ sūtraṃ vinayaṃ mātṛkām ācāryam upādhyāyam āgārikamāndhārayaśramaṇoddeśaṃ ṣaṇḍkapaṇḍakaṃ bhikṣuṇīdūṣakaṃ / steyasaṃvāsikaṃ nānāsaṃvāsikam asaṃvāsikaṃ tīrthikaṃ tīrthikāvakrāntagaṃ mātṛghātakaṃ pitṛghātakam arhaghātakaṃ saṃghabhedakaṃ [8a3] tathāgatasyāntike duṣṭacittarudhirotpādakam alaṃ me yusmadvidhaiḥ brahmacāritiḥ sārdhaṃ saṃvāsena vāsabhogena ceti pratyākhyānavacanāni /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रविष्टस्पर्शस्विकृतो प्रश्रावकरणस्य ।

/ praviṣṭasparśasvikṛto praśrāvakaraṇasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तत्र ।

/ tatra /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अविकोपिते ।

/ avikopite /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। मुखे वर्चोमार्गे वा ।

/ mukhe varcomārge vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। विकोपितेषु स्थूलं ।

/ vikopiteṣu sthūlaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अप्रतिबलत्वे ह्रासः ।

/ apratibalatve hrāsaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अहासम् अमनुषगतिकत्वयौस्नपण्डकतासिव[८अ४]सेव्यसान्तरत्वमृततासु ।

/ ahāsam amanuṣagatikatvayausnapaṇḍakatāsiva[8a4]sevyasāntaratvamṛtatāsu /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असंचेतितनष्टप्रकृत्यवर्स्थाकाम् अप्रविष्टत्वे ।

/ asaṃcetitanaṣṭaprakṛtyavarsthākām apraviṣṭatve /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्वक्यतायां सेव्यमानस्य ।

/ svakyatāyāṃ sevyamānasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वहिर्निघर्षपूर्वकत्वे नन्तर्मुक्त<>परतायां ।

/ vahirnigharṣapūrvakatve nantarmukta<>paratāyāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नागुप्तो दिवा पार्श्वं दत्त्वा मिद्धम् अवक्रमेत्* ।

/ nāgupto divā pārśvaṃ dattvā middham avakramet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तिस्रो गुप्तयः ।

/ tisro guptayaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। बद्धद्वारपरिवृतस्थत्वम् आरक्षितत्वं भिक्षूणा ग्रथितत्वम् अधोनिवसनस्य ।

/ baddhadvāraparivṛtasthatvam ārakṣitatvaṃ bhikṣūṇā grathitatvam adhonivasanasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न यत्र स्त्रिया काम्येत तत्रो[८अ५]पसंक्रामेत ।

/ na yatra striyā kāmyeta tatro[8a5]pasaṃkrāmeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न यत्रामनुषो स्पर्शायोद्यतः तत्र निवसेत्* ।

/ na yatrāmanuṣo sparśāyodyataḥ tatra nivaset* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। धारयेत् तीव्ररागो वस्तिं* ।

/ dhārayet tīvrarāgo vastiṃ* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। छागचर्मणो मृगस्य मूषिकस्य वा ।

/ chāgacarmaṇo mṛgasya mūṣikasya vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कषायानम् अदौर्गन्ध्यार्थम्* ।

/ kaṣāyānam adaurgandhyārtham* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शोचनं शोषनञ् च ।

/ śocanaṃ śoṣanañ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तत्कालार्थम् अपरन्* ।

/ tatkālārtham aparan* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्राभूत्येन द्रवीभूतावास्तरदानं ।

/ prābhūtyena dravībhūtāvāstaradānaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वालुकायाः पांशोर् वा ।

/ vālukāyāḥ pāṃśor vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निक्षिप्य शौचं कृत्वा भोजनचैत्यवन्दनं ।

/ nikṣipya śaucaṃ kṛtvā bhojanacaityavandanaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दन्तात् परं मुखस्यादिः ।

/ dantāt paraṃ mukhasyādiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वर्चोमार्गस्य विलगण्डिकान्तात्* ।

/ varcomārgasya vilagaṇḍikāntāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। चर्मपुटात् प्रस्रावणस्य ।

/ carmapuṭāt prasrāvaṇasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। मणेरस्य प्रविष्टता तदन्तः ।

/ maṇerasya praviṣṭatā tadantaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रदेशस्यास्याद् अष्टत्वं दष्टता शून्यत्वं क्लिन्नता शटितत्वं खादितता प्राणकैर् इति विकोपितता ।

/ pradeśasyāsyād aṣṭatvaṃ daṣṭatā śūnyatvaṃ klinnatā śaṭitatvaṃ khāditatā prāṇakair iti vikopitatā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न मध्यछन्नत्वे गम्यस्याप्य् अपह्रासः ।

/ na madhyachannatve gamyasyāpy apahrāsaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अप्रज्ञाने च सन्धेः पाटितस्य मध्यासेव्यस्य संहितस्य ।

/ aprajñāne ca sandheḥ pāṭitasya madhyāsevyasya saṃhitasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रज्ञाने नन्तरं पर्व ।

/ prajñāne nantaraṃ parva /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [८ब्१] स्थू[ल]कृत्वम् पक्वस्य निर्लोम्नः सूकरादेः ।

/ [8b1] sthū[la]kṛtvam pakvasya nirlomnaḥ sūkarādeḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शिरछिन्ने मुखस्य ।

/ śirachinne mukhasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पृथक्*कृतयो<<ः>> कायात्य्सेव्यसेवनयोः ।

/ pṛthak*kṛtayo<<ḥ>> kāyātysevyasevanayoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अन्ययोर् अपि परकीययोः परत्र समायोजने ।

/ anyayor api parakīyayoḥ paratra samāyojane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अन्यस्य छिन्ने कायेपि छिद्रस्य ।

/ anyasya chinne kāyepi chidrasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सेव्यस्य चानन्तरस्य पण्डिकायां ।

/ sevyasya cānantarasya paṇḍikāyāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। बाह्यस्य सीम्नः परस्तात्* ।

/ bāhyasya sīmnaḥ parastāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रसेविकायाः ।

/ prasevikāyāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। द्विगुणीकृता स्पृष्टिप्रवेशयोः ।

/ dviguṇīkṛtā spṛṣṭipraveśayoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तद् अन्त्योक्तावन्तरणम् अभिसंहितं येना[८ब्२]न्तरितस्य न सर्वेण सर्वम् असंभावनं स्पृष्टेः ।

/ tad antyoktāvantaraṇam abhisaṃhitaṃ yenā[8b2]ntaritasya na sarveṇa sarvam asaṃbhāvanaṃ spṛṣṭeḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अन्येनान्तरितत्वम् अस्पृष्टिप्रवेशेन व्याख्यातं ॥

/ anyenāntaritatvam aspṛṣṭipraveśena vyākhyātaṃ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भिक्षुभावासंचेतनं प्रक्रितिनाशः ।

/ bhikṣubhāvāsaṃcetanaṃ prakritināśaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। द्वयं विकोपितत्व(ं)म् अन्तः वहिश् च ।

/ dvayaṃ vikopitatva(ṃ)m antaḥ vahiś ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कुपितत्वं शिक्षायाः सेवां प्रति परस्याभ्युपगतौ ।

/ kupitatvaṃ śikṣāyāḥ sevāṃ prati parasyābhyupagatau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। देयत्वम् अत्र पुनर् अस्याः ।

/ deyatvam atra punar asyāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्थूलम् अस्यां भिक्षोः ।

/ sthūlam asyāṃ bhikṣoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संग्रहगतौ च ।

/ saṃgrahagatau ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रवेशनार्थं व्रणपी[८ब्३]डने ।

/ praveśanārthaṃ vraṇapī[8b3]ḍane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भीतिलज्जयोः संरागासंपत्तेः ।

/ bhītilajjayoḥ saṃrāgāsaṃpatteḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्फोटादंगजातस्य रसासंवितौ ।

/ sphoṭādaṃgajātasya rasāsaṃvitau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अकर्मण्यप्रवेशने ।

/ akarmaṇyapraveśane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। हस्तेन हस्तं पादेन पादं सन्धिना सन्धिं* वस्तिना वस्तिम् अत्यघट्टने ।

/ hastena hastaṃ pādena pādaṃ sandhinā sandhiṃ* vastinā vastim atyaghaṭṭane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। इञ्जितत्वमात्रके संयुक्तस्य ।

/ iñjitatvamātrake saṃyuktasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दादुदन्तशैलवस्त्रम् अपधीतिकोपक्रान्ताव् इन्द्रियमात्रस्य चेद् अवनामः ।

/ dādudantaśailavastram apadhītikopakrāntāv indriyamātrasya ced avanāmaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सर्वाङ्गेषु स्पर्शदानेषु मौलं ।

/ sarvāṅgeṣu sparśadāneṣu maulaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पादस्य सेवा[८ब्४]र्थम् उद्यतेनाङ्गजाते प्रक्षेपे ।

/ pādasya sevā[8b4]rtham udyatenāṅgajāte prakṣepe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वहिस्पर्शने सेव्यस्य तन्मात्रपरतयाङ्गजातेन ।

/ vahisparśane sevyasya tanmātraparatayāṅgajātena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पराज्ञपने च सेवायां ।

/ parājñapane ca sevāyāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न प्रकृत्या कर्मण्यत्वम् अपक्रामकृत्* ।

/ na prakṛtyā karmaṇyatvam apakrāmakṛt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नाग्रपृष्ठयोर्यतयाम्भस् ततो न्यतो निष्ठाने ।

/ nāgrapṛṣṭhayoryatayāmbhas tato nyato niṣṭhāne /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न शिष्टैर् अपि मार्गैर् उपक्रमिष्य इति ।

/ na śiṣṭair api mārgair upakramiṣya iti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तत्भ्रष्टो हम् इत्य् अभिप्रायः ।

/ tatbhraṣṭo ham ity abhiprāyaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न रोगापगत्यर्थता ।

/ na rogāpagatyarthatā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न मार्गे न्यत्वसंज्ञानं विमतिर् वा ।

/ na mārge nyatvasaṃjñānaṃ vimatir vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्थूलकृत्व[८ब्५]म् अनयोर् अमार्गे ।

/ sthūlakṛtva[8b5]m anayor amārge /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। ॥नापत्तिर् अतिद्रुतस्य स्त्र्युपरिनिपाते ।

/ ..nāpattir atidrutasya stryuparinipāte /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कण्ठे चाकाममार्तया च लम्बने ।

/ kaṇṭhe cākāmamārtayā ca lambane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्पर्शने चौष्ठेनौष्ठस्य ।

/ sparśane cauṣṭhenauṣṭhasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न शून्याः पुरस्तात् प्रश्रावं कुर्वीत्रः ।

/ na śūnyāḥ purastāt praśrāvaṃ kurvītraḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न यत्र प्राणात्ययापातस् तत्रारण्ये प्रतिवसेत् ।

/ na yatra prāṇātyayāpātas tatrāraṇye prativaset /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न यत्राङ्गजातादानभयन् तां नग्नो नदीन् तरेत्* ।

/ na yatrāṅgajātādānabhayan tāṃ nagno nadīn taret* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संप्रजानन्न् एनां नावा तरेत्* ।

/ saṃprajānann enāṃ nāvā taret* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। गवाञ् च सव्ये गच्छेत्* ।

/ gavāñ ca savye gacchet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उद[८ब्६]यन च प्रेक्षे[त्*] ।

/ uda[8b6]yana ca prekṣe[t*] /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पिण्डाय च ग्रामं चरेत्* ।

/ piṇḍāya ca grāmaṃ caret* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सुप्रत्यवेक्षितं कृत्वा प्रव्राजयेत ।

/ supratyavekṣitaṃ kṛtvā pravrājayeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नेकाक्य् अभ्यवकाशे पार्श्वं दद्यात्* ।

/ nekāky abhyavakāśe pārśvaṃ dadyāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नापावृतद्वारे गारे भिक्षुणी समापद्येत च ।

/ nāpāvṛtadvāre gāre bhikṣuṇī samāpadyeta ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। हरणहारणयोः ।

/ haraṇahāraṇayoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दूतेनापि ।

/ dūtenāpi /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अदत्तस्य ।

/ adattasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पञ्चमाषिकादेः ।

/ pañcamāṣikādeḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्तेय[९अ१] । ।चित्तेन ।

/ steya[9a1] / /cittena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। मनुषगितकपरिगृहीतस्य ।

/ manuṣagitakaparigṛhītasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तत्संज्ञायां ।

/ tatsaṃjñāyāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनापेतत्वं स्वमित्वस्यापहृतत्वे नुत्सृष्टतायाम् आशयेन ।

/ anāpetatvaṃ svamitvasyāpahṛtatve nutsṛṣṭatāyām āśayena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भवत्य् अधिष्ठातुर् अपात्रागतीये स्वामित्वं असत्वम् आशयानुबन्धस्याभ्यवहाराय दाने ।

/ bhavaty adhiṣṭhātur apātrāgatīye svāmitvaṃ asatvam āśayānubandhasyābhyavahārāya dāne /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नान् अभियोक्तृस्वत्वम् अभिप्रयुक्तानां दवदहादिभिर् आदानार्थं मृगपक्षिसरीसृपा[णा]ं ।

/ nān abhiyoktṛsvatvam abhiprayuktānāṃ davadahādibhir ādānārthaṃ mṛgapakṣisarīsṛpā[ṇā]ṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनिगलने वस्तुतो व्यवस्था ।

/ anigalane vastuto vyavasthā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। हारस्थानकालेन [९अ२] मूलस्य ।

/ hārasthānakālena [9a2] mūlasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नानभिप्रेताद् आपत्तिः ।

/ nānabhipretād āpattiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्वभावको लिकविश्वासचित्तैः परं विज्ञाप्य ।

/ svabhāvako likaviśvāsacittaiḥ paraṃ vijñāpya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अन्यथा विनास्तेयचित्तेन ।

/ anyathā vināsteyacittena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कृपपर्ध्यामोचने ।

/ kṛpapardhyāmocane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रयोगे दुःकृतं सर्वत्र ।

/ prayoge duḥkṛtaṃ sarvatra /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्थूलम् अस्मिन्न् अकाये मूलस्य चेत्* ।

/ sthūlam asminn akāye mūlasya cet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनन्तरे चेतत्* ।

/ anantare cetat* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न्यूनापकृतौ ।

/ nyūnāpakṛtau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अस्वामिकस्य निवेः ।

/ asvāmikasya niveḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्वस्यान्यगतेः ।

/ svasyānyagateḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अस्वीकृतौ च गोपननाशनवर्भोन्सर्गादौ वियोजने ।

/ asvīkṛtau ca gopananāśanavarbhonsargādau viyojane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दुष्कृतं का[९अ३]रुण्यचित्तेन ।

/ duṣkṛtaṃ kā[9a3]ruṇyacittena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न प्रतिकृतावकृतत्वम् आदेः ।

/ na pratikṛtāvakṛtatvam ādeḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रयोगप्रयोगत्वं प्रागामर्शात्* ।

/ prayogaprayogatvaṃ prāgāmarśāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अहानौ प्रतिपदं भेदः ।

/ ahānau pratipadaṃ bhedaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिसत्वं तत्गते ।

/ pratisatvaṃ tatgate /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न कीलान् मोक्षो नावः सृष्टिः ।

/ na kīlān mokṣo nāvaḥ sṛṣṭiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। हारो भारस्य तत्कृत्य हरणे ।

/ hāro bhārasya tatkṛtya haraṇe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निकरस्योच्च्[इ]त्य ।

/ nikarasyocc[i]tya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्थानोत्तमातिक्रान्ति<<ः>> द्रव्यो तु मेन निमज्जने ।

/ sthānottamātikrānti<<ḥ>> dravyo tu mena nimajjane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नयने सा मतिर् यास्मिन् यश् चाद्वारे ।

/ nayane sā matir yāsmin yaś cādvāre /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.