इति श्रीपाञ्चरात्रे विष्वक्सेनसंहितायां प्रतिमालक्षणादिविधिर्नाम दशमो ऽध्यायः ॥ एकादशो ऽध्यायः एकादशो ऽध्यायः विष्वक्सेनः--- वर्णादींश्चायुधानां तु विन्यासं मुनिसत्तम । परमात्मात्मभावार्थं प्रथमं शृणु नारद
iti śrīpāñcarātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ pratimālakṣaṇādividhirnāma daśamo 'dhyāyaḥ || ekādaśo 'dhyāyaḥ ekādaśo 'dhyāyaḥ viṣvaksenaḥ--- varṇādīṃścāyudhānāṃ tu vinyāsaṃ munisattama / paramātmātmabhāvārthaṃ prathamaṃ śṛṇu nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतपर्वतसंनिभं त्रिदशं गरुत्मति संस्थितम् सर्वदेवनमस्कृतं कमलासनाद्यभिपूजितम् । सर्वभूषणभूषितं द्विचतुर्भुजं द्विपदं मुने स्वात्मदेहविराजितं कनकप्रभमं(प्रभां?)बरमादधत्
śvetaparvatasaṃnibhaṃ tridaśaṃ garutmati saṃsthitam sarvadevanamaskṛtaṃ kamalāsanādyabhipūjitam / sarvabhūṣaṇabhūṣitaṃ dvicaturbhujaṃ dvipadaṃ mune svātmadehavirājitaṃ kanakaprabhamaṃ(prabhāṃ?)baramādadhat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ध्यायेन्मुनिश्रेष्ठ सर्वदेवमयं ततः । ध्यायन्नुत्पद्यते तस्य सम्यग्ज्ञानं तु नारद
iti dhyāyenmuniśreṣṭha sarvadevamayaṃ tataḥ / dhyāyannutpadyate tasya samyagjñānaṃ tu nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ते दर्शितं साक्षात् मूर्तं तु परमात्मनः । अस्य मूर्तस्य वक्ष्यामि विन्यासं चायुधस्य च
iti te darśitaṃ sākṣāt mūrtaṃ tu paramātmanaḥ / asya mūrtasya vakṣyāmi vinyāsaṃ cāyudhasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य दक्षिणहस्ताग्रे चक्रं चाधः स्थितस्य तु । स्वागतावस्थितो हस्त पद्मं वा हरि नारद
asya dakṣiṇahastāgre cakraṃ cādhaḥ sthitasya tu / svāgatāvasthito hasta padmaṃ vā hari nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधःस्थितस्य हस्ताग्रे चाक्षमालां तु विन्यसेत् । एवं दक्षिणहस्तानां वामपार्श्वस्य चोच्यते
adhaḥsthitasya hastāgre cākṣamālāṃ tu vinyaset / evaṃ dakṣiṇahastānāṃ vāmapārśvasya cocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामपार्श्वस्य हस्तानां चोर्ध्वे शङ्खं वरप्रदम् । सगदाकटिहस्तं स्यात् इत्थं तु परमात्मनः
vāmapārśvasya hastānāṃ cordhve śaṅkhaṃ varapradam / sagadākaṭihastaṃ syāt itthaṃ tu paramātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासुदेवस्य वक्ष्यामि रूपं वै चायुधानि ते । गोक्षीरस्फटिकाकारं श्यामाकृतिमथापि वा
vāsudevasya vakṣyāmi rūpaṃ vai cāyudhāni te / gokṣīrasphaṭikākāraṃ śyāmākṛtimathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतवस्त्रधरं वापि रक्ताम्बरधरं तु वा । शङ्खचक्रगदाहस्तं सर्वाभरणभूषितम्
pītavastradharaṃ vāpi raktāmbaradharaṃ tu vā / śaṅkhacakragadāhastaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वावयवसंपूर्णं चतुर्बाहुविराजितम् । सर्वालंकारसंयुक्तं वासदेवं विचिन्तयेत्
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ caturbāhuvirājitam / sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ vāsadevaṃ vicintayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्ष्याम्यस्य तु हेतीनां विन्यासं ते महामुने । अस्य दक्षिणहस्ताग्रे चक्रं चाधःस्थिते ऽम्बुजम्
vakṣyāmyasya tu hetīnāṃ vinyāsaṃ te mahāmune / asya dakṣiṇahastāgre cakraṃ cādhaḥsthite 'mbujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामोर्ध्वे शङ्खमन्यस्मिन् गदा चास्याप्यधोमुखम् । श्रियं तु दक्षिणे पार्श्वे वामे पुष्टिं तु विन्यसेत्
vāmordhve śaṅkhamanyasmin gadā cāsyāpyadhomukham / śriyaṃ tu dakṣiṇe pārśve vāme puṣṭiṃ tu vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टिं वा वामपार्श्वे तु कारयेन्मुनिसत्तम । एवं जनार्दनस्यापि मूर्तं कर्तव्यमेव तु
tuṣṭiṃ vā vāmapārśve tu kārayenmunisattama / evaṃ janārdanasyāpi mūrtaṃ kartavyameva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तं वासुदेवस्य शृणु संकर्षणस्य तु । बालसूर्यप्रतीकाशः संकर्षण इति स्मृतः
ityuktaṃ vāsudevasya śṛṇu saṃkarṣaṇasya tu / bālasūryapratīkāśaḥ saṃkarṣaṇa iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतवस्त्रधरः साक्षात् चतुर्बाहुविराजितः । सर्वावयवसंयुक्तः सर्वाभरणभूषितः
pītavastradharaḥ sākṣāt caturbāhuvirājitaḥ / sarvāvayavasaṃyuktaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वालंकारसंयुक्तः शङ्खचक्रधरः सदा । इति संकर्षणं(णे?)रूपमस्य वै दक्षिणे करे
sarvālaṃkārasaṃyuktaḥ śaṅkhacakradharaḥ sadā / iti saṃkarṣaṇaṃ(ṇe?)rūpamasya vai dakṣiṇe kare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वे चक्रं त्वधो हस्ते मुसलं विन्यसेत् सुधीः । वामोर्ध्वे शङ्खमित्युक्तं पुण्डरीकं त्वधः करे
ūrdhve cakraṃ tvadho haste musalaṃ vinyaset sudhīḥ / vāmordhve śaṅkhamityuktaṃ puṇḍarīkaṃ tvadhaḥ kare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे तु श्रियं वामे पुष्टिं संस्थापयेद्बुधः । इति संकर्षणश्चोक्तः प्रद्युम्नं शृणु नारद
dakṣiṇe tu śriyaṃ vāme puṣṭiṃ saṃsthāpayedbudhaḥ / iti saṃkarṣaṇaścoktaḥ pradyumnaṃ śṛṇu nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीताम्बरं चतुर्बाहुं सर्वावयवसंयुतम् । शङ्खचक्रगदापाणिं सर्वाभरणभूषितम्
pītāmbaraṃ caturbāhuṃ sarvāvayavasaṃyutam / śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvābharaṇabhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वालंकारसंयुक्तमित्थं प्रद्युम्नरूपकम् । दक्षिणोर्ध्वकरे पद्ममधः कौमोदकीं न्यसेत्
sarvālaṃkārasaṃyuktamitthaṃ pradyumnarūpakam / dakṣiṇordhvakare padmamadhaḥ kaumodakīṃ nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामोर्ध्वाधः स्थिते हस्ते शङ्खचक्रं तु विन्यसेत् । इत्थं प्रद्युम्नमूर्तं ते देवर्षे वर्णितो ऽधुना (तं मया?)
vāmordhvādhaḥ sthite haste śaṅkhacakraṃ tu vinyaset / itthaṃ pradyumnamūrtaṃ te devarṣe varṇito 'dhunā (taṃ mayā?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिरुद्धं वदामो ऽत्र (म्यत्र?) शृणु नारद तत्त्वतः । नीलजीमूतसंकाशं कालाञ्जनचयोपमम्
aniruddhaṃ vadāmo 'tra (myatra?) śṛṇu nārada tattvataḥ / nīlajīmūtasaṃkāśaṃ kālāñjanacayopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खचक्रधरं देवं पीतवस्त्रं चतुर्भुजम् । सर्वाभरणसंयुक्तं सर्वावयवशोभितम्
śaṅkhacakradharaṃ devaṃ pītavastraṃ caturbhujam / sarvābharaṇasaṃyuktaṃ sarvāvayavaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वालंकारसंयुक्तमनिरुद्धमितीरितम् । अस्य वामकरे चोर्ध्वे शङ्खमन्यकरे गदाम्
sarvālaṃkārasaṃyuktamaniruddhamitīritam / asya vāmakare cordhve śaṅkhamanyakare gadām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणोर्ध्वे न्यसेच्चक्रमन्यत्राभयमिष्यते । अनिरुद्धं जगन्नाथमनन्तोपरि शायिनम्
dakṣiṇordhve nyaseccakramanyatrābhayamiṣyate / aniruddhaṃ jagannāthamanantopari śāyinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रियं दक्षिणतः पार्श्वे पुष्टिं वामे ऽस्य विन्यसेत् । शयने सति मूलार्चा द्विभुजं वा चतुर्भुजम्
śriyaṃ dakṣiṇataḥ pārśve puṣṭiṃ vāme 'sya vinyaset / śayane sati mūlārcā dvibhujaṃ vā caturbhujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पयेन्मुनिशार्दूल सर्वसंपत् सुखावहम् । देवस्य पादपार्श्वे तु श्रियं पुष्टिं तु विन्यसेत्
kalpayenmuniśārdūla sarvasaṃpat sukhāvaham / devasya pādapārśve tu śriyaṃ puṣṭiṃ tu vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वा कल्पयेद्देवमौलिपार्श्वे श्रियं मुने । चित्रं वाप्यर्धचित्रं वा चित्राभासं तु वा मुने
atha vā kalpayeddevamaulipārśve śriyaṃ mune / citraṃ vāpyardhacitraṃ vā citrābhāsaṃ tu vā mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजमानेच्छया कुर्यात् देवीनां लक्षणं क्रमात् । इत्थं श्रियादिमूर्तीनां पूर्वपूर्वा गरीयसी
yajamānecchayā kuryāt devīnāṃ lakṣaṇaṃ kramāt / itthaṃ śriyādimūrtīnāṃ pūrvapūrvā garīyasī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिरुद्ध इति प्रोक्तो मत्स्यादीन् शृणु नारद । शतपत्रमयस्याथ पुण्डरीकस्य मध्यमे
aniruddha iti prokto matsyādīn śṛṇu nārada / śatapatramayasyātha puṇḍarīkasya madhyame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मासनस्थं मत्स्याष्टपरीतं कनकप्रभम् । त्रिणेत्रं द्विभुजं चैव प्राङ्मुखं पद्मधारिणम्
padmāsanasthaṃ matsyāṣṭaparītaṃ kanakaprabham / triṇetraṃ dvibhujaṃ caiva prāṅmukhaṃ padmadhāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितम् । मत्स्याभिमानिनं(नो?)मूर्र्तिं(तं)इत्थमुक्तं च नारद
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam / matsyābhimāninaṃ(no?)mūrrtiṃ(taṃ)itthamuktaṃ ca nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मपूर्वदले मत्स्यं सौवर्णं विन्यसेद् बुधः । आग्नेयदिग्दले मत्स्यं राजतं चाथ विन्यसेत्
padmapūrvadale matsyaṃ sauvarṇaṃ vinyased budhaḥ / āgneyadigdale matsyaṃ rājataṃ cātha vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याम्यदिग्दलमध्ये तु मत्स्यं ताम्रनिभं न्यसेत् । नैऋत्यदिग्दले मत्स्यं कृष्णवर्णं तु विन्यसेत्
yāmyadigdalamadhye tu matsyaṃ tāmranibhaṃ nyaset / naiṛtyadigdale matsyaṃ kṛṣṇavarṇaṃ tu vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारुणे दिग्दले मत्स्यं रक्तवर्णं तु विन्यसेत् । वायव्यदिग्दले मत्स्यं श्यामवर्णं तु विन्यसेत्
vāruṇe digdale matsyaṃ raktavarṇaṃ tu vinyaset / vāyavyadigdale matsyaṃ śyāmavarṇaṃ tu vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौम्यदिग्दलमत्स्यं तु धूम्रवर्णं तु विन्यसेत् । ईशानदिग्दले मत्स्यमग्निवर्णं तु विन्यसेत्
saumyadigdalamatsyaṃ tu dhūmravarṇaṃ tu vinyaset / īśānadigdale matsyamagnivarṇaṃ tu vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यष्टदिग्दलस्थैस्तु मत्स्यैरभिमृखीकृतम् । मत्स्याभिमानिनं (नो?) मूर्तं तव स्नेहात् प्रदर्शितम्
ityaṣṭadigdalasthaistu matsyairabhimṛkhīkṛtam / matsyābhimāninaṃ (no?) mūrtaṃ tava snehāt pradarśitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य दक्षिणपार्श्वे तु श्रियं पुष्टिं परत्र च । विन्यसेन्मत्स्यरूपं वै कूर्मरूपं ततः शृणु
asya dakṣiṇapārśve tu śriyaṃ puṣṭiṃ paratra ca / vinyasenmatsyarūpaṃ vai kūrmarūpaṃ tataḥ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालाञ्जनगिरिप्रख्यं त्रिणेत्रं स्वाङ्गशोभितम् । चतुर्बाहुयुतं चैव सर्वाभरणभूषितम्
kālāñjanagiriprakhyaṃ triṇetraṃ svāṅgaśobhitam / caturbāhuyutaṃ caiva sarvābharaṇabhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अञ्जनमृत्संनिभमूर्तिः द्वादशपत्रे वर्तितमब्जे । पद्मसमाख्यस्वासनयुक्तः कूर्मशरीरी विष्णुरिहास्ते
añjanamṛtsaṃnibhamūrtiḥ dvādaśapatre vartitamabje / padmasamākhyasvāsanayuktaḥ kūrmaśarīrī viṣṇurihāste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राक्क्रमतो ऽब्जद्वादशपत्रारूढशरीरैर्द्वादशकूर्मैः । अञ्जनवर्णप्रख्यशरीरेरावृतमूर्तिःस्वाभिमुखस्थैः
prākkramato 'bjadvādaśapatrārūḍhaśarīrairdvādaśakūrmaiḥ / añjanavarṇaprakhyaśarīrerāvṛtamūrtiḥsvābhimukhasthaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खचक्रधरश्चैव पद्महस्तस्तथैव च । ततो द्वादशकूर्मा हि (कूर्मैर्हि?) देवो ऽप्यभिमुखीकृतः
śaṅkhacakradharaścaiva padmahastastathaiva ca / tato dvādaśakūrmā hi (kūrmairhi?) devo 'pyabhimukhīkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य दक्षिणहस्तोर्ध्वे चक्रपद्मो(चक्रं पद्मं?)करान्तरे । वामोर्ध्वे शङ्खमित्युक्तं पद्मं चाधःस्थिते करे
asya dakṣiṇahastordhve cakrapadmo(cakraṃ padmaṃ?)karāntare / vāmordhve śaṅkhamityuktaṃ padmaṃ cādhaḥsthite kare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य दक्षिणपार्श्वे तु श्रियं विन्यस्य बुद्धिमान् । पुष्टिं वामे न्यसेदेवं कूर्ममूर्तिरुदाहृता
asya dakṣiṇapārśve tu śriyaṃ vinyasya buddhimān / puṣṭiṃ vāme nyasedevaṃ kūrmamūrtirudāhṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाराहं शृणु वक्ष्यामि राजावर्तनिभं मुने । शङ्खवर्णं तु वा श्यामं सर्वलक्षणलक्षितम्
vārāhaṃ śṛṇu vakṣyāmi rājāvartanibhaṃ mune / śaṅkhavarṇaṃ tu vā śyāmaṃ sarvalakṣaṇalakṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवयौवनसंपूर्णां सर्वावयवसुन्दरीम् । नारीणामुत्तमां देवीं सुकेशां पङ्कजाननाम्
navayauvanasaṃpūrṇāṃ sarvāvayavasundarīm / nārīṇāmuttamāṃ devīṃ sukeśāṃ paṅkajānanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्युल्लताप्रभां वापि श्यामां वापि कृताञ्जलिम् । सर्वालंकारसंयुक्तां निमग्नां जगतीं शुभाम्
vidyullatāprabhāṃ vāpi śyāmāṃ vāpi kṛtāñjalim / sarvālaṃkārasaṃyuktāṃ nimagnāṃ jagatīṃ śubhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामदोष्णा समालिङ्ग्य प्रोद्धृत्यालिङ्ग्य सुस्थिताम् । वामेन बाहुनाश्लिष्य जिघ्रन् देवीमुखं प्रभुः
vāmadoṣṇā samāliṅgya proddhṛtyāliṅgya susthitām / vāmena bāhunāśliṣya jighran devīmukhaṃ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामेनालिङ्ग्य हस्तेन तस्याः स्कन्धं तपोनिधे । गृहीत्वोरुं दृढं तस्याः दक्षिणेन करेण च
vāmenāliṅgya hastena tasyāḥ skandhaṃ taponidhe / gṛhītvoruṃ dṛḍhaṃ tasyāḥ dakṣiṇena kareṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूकराङ्गं चतुर्बाहुं शङ्खचक्रधरं प्रभुम् । दक्षिणे तु न्यसेत् चक्रं वामे शङ्खं तु विन्यसेत्
sūkarāṅgaṃ caturbāhuṃ śaṅkhacakradharaṃ prabhum / dakṣiṇe tu nyaset cakraṃ vāme śaṅkhaṃ tu vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं वराहरूपं ते प्रथमं परिपठ्यते । अथ वा क्रोडवक्त्रं च महाकायं सुदंष्ट्रकम्
itthaṃ varāharūpaṃ te prathamaṃ paripaṭhyate / atha vā kroḍavaktraṃ ca mahākāyaṃ sudaṃṣṭrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलक्षणसंपन्नं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् । तिर्यक्संस्थितसूत्रं च रूपं वै यन्महात्मनः
sarvalakṣaṇasaṃpannaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam / tiryaksaṃsthitasūtraṃ ca rūpaṃ vai yanmahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाराहं मध्यमं प्रोक्तं संक्षेपात्तु तपोनिधे । अथ वा शृणु वक्ष्यामि रूपं वाराहरूपिणः
vārāhaṃ madhyamaṃ proktaṃ saṃkṣepāttu taponidhe / atha vā śṛṇu vakṣyāmi rūpaṃ vārāharūpiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धृत्य नासिकातुल्यं वामहस्तस्य को(कूर्?)परम् । वामपार्श्वार्धभागे तु निरीक्षन् को(कूर्?)परं सदा
uddhṛtya nāsikātulyaṃ vāmahastasya ko(kūr?)param / vāmapārśvārdhabhāge tu nirīkṣan ko(kūr?)paraṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटिप्रदेशमालम्ब्य पाणिना दक्षिणेन तु । एवं रूपं महाविष्णोः शङ्खचक्रधरस्य च
kaṭipradeśamālambya pāṇinā dakṣiṇena tu / evaṃ rūpaṃ mahāviṣṇoḥ śaṅkhacakradharasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य दक्षिणहस्ताग्रे चक्रं शङ्खं परे च हि । इति वाराहमूर्तस्य त्रिधा रूपं तु दर्शितम्
asya dakṣiṇahastāgre cakraṃ śaṅkhaṃ pare ca hi / iti vārāhamūrtasya tridhā rūpaṃ tu darśitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तस्य रूपस्य त्रिधाकारस्य नारद । इत्थं रूपं तु कर्तव्यं नृसिंहस्य ततः शृणु
evamuktasya rūpasya tridhākārasya nārada / itthaṃ rūpaṃ tu kartavyaṃ nṛsiṃhasya tataḥ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गलादधस्तान्नररूपधारी परत्र सिंहाननभृत्स्वरूपः । बिभर्ति नेत्राणि हुताशनार्कप्रभा- ञ्चितान्येव विभीषणानि
galādadhastānnararūpadhārī paratra siṃhānanabhṛtsvarūpaḥ / bibharti netrāṇi hutāśanārkaprabhā- ñcitānyeva vibhīṣaṇāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खचक्रधरश्चैव सर्वाभरणभूषितः । सर्वावयवसंपूर्णः सर्वसिद्धिकरःशुभः
śaṅkhacakradharaścaiva sarvābharaṇabhūṣitaḥ / sarvāvayavasaṃpūrṇaḥ sarvasiddhikaraḥśubhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रं च दक्षिणे हस्ते शङ्खं वामे न्यसेद्बुधः । श्वेतपर्वतसंकाशं सर्वदुःखविनाशनम्
cakraṃ ca dakṣiṇe haste śaṅkhaṃ vāme nyasedbudhaḥ / śvetaparvatasaṃkāśaṃ sarvaduḥkhavināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तचन्दनदिग्धाङ्गं कालाभ्रोद्दामनिः स्वनम् । शरदिन्दुकलादंष्ट्रं क्रुद्धं हाटकताटकम्
raktacandanadigdhāṅgaṃ kālābhroddāmaniḥ svanam / śaradindukalādaṃṣṭraṃ kruddhaṃ hāṭakatāṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुफुल्लवदनं शश्वत् दुष्टानामतिभीषणम् । एवं रूपं नृसिंहस्य कृत्वा पूर्वं मृदा (मुदा?) मुने
suphullavadanaṃ śaśvat duṣṭānāmatibhīṣaṇam / evaṃ rūpaṃ nṛsiṃhasya kṛtvā pūrvaṃ mṛdā (mudā?) mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्यङ्ककल्पितं कृत्वा आसीनं विष्टरे शुभे । हस्तयोःको(कूर्?)परे तस्य जान्वोरुपरि विन्यसेत्
paryaṅkakalpitaṃ kṛtvā āsīnaṃ viṣṭare śubhe / hastayoḥko(kūr?)pare tasya jānvorupari vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं नृसिंहरूपं ते वर्णितं वणतोचितम्(?) । वामनस्य वदामो ऽत्र (म्यत्र?) रूपं श्रुणु महामुने
itthaṃ nṛsiṃharūpaṃ te varṇitaṃ vaṇatocitam(?) / vāmanasya vadāmo 'tra (myatra?) rūpaṃ śruṇu mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुस्मितं पद्मनाभेन(?)वामनं वामनाकृतिम् । बालकुञ्जरसंकाशं बृहत्स्कन्धं महाभुजम्
susmitaṃ padmanābhena(?)vāmanaṃ vāmanākṛtim / bālakuñjarasaṃkāśaṃ bṛhatskandhaṃ mahābhujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामलं नीरजाक्षं तु आयतामललोचनम् । क्षोणीतलं पदन्यासैः डोलयन्निव नारद
śyāmalaṃ nīrajākṣaṃ tu āyatāmalalocanam / kṣoṇītalaṃ padanyāsaiḥ ḍolayanniva nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जटाटवीसमायुक्तं सर्वेषां च मनोहरम् । द्विभुजं सव्यहस्तेन मुष्टिना दण्डधारिणम्
jaṭāṭavīsamāyuktaṃ sarveṣāṃ ca manoharam / dvibhujaṃ savyahastena muṣṭinā daṇḍadhāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकुञ्चितं वामपादं स्वागतं दक्षिणं भुजम्(?) । हारकुण्डलकेयूरभूषणैर्भूषितं मुने
ākuñcitaṃ vāmapādaṃ svāgataṃ dakṣiṇaṃ bhujam(?) / hārakuṇḍalakeyūrabhūṣaṇairbhūṣitaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लम्बयज्ञोपवीतेन मेखलानां त्रयेण च । संयुक्तं युक्तरूपं तु काश्यपं ब्रह्मचारिणम्
lambayajñopavītena mekhalānāṃ trayeṇa ca / saṃyuktaṃ yuktarūpaṃ tu kāśyapaṃ brahmacāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौपीनधारिणं वापि पीतवाससमेव च । रक्षार्थं विष्टापानां तु वामनत्वमुपागतम्
kaupīnadhāriṇaṃ vāpi pītavāsasameva ca / rakṣārthaṃ viṣṭāpānāṃ tu vāmanatvamupāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सुलक्षणोपेतं रूपं कार्यं महामुने । जामदग्न्यस्य रामस्य रूपं वक्ष्याम्यतः परम्
evaṃ sulakṣaṇopetaṃ rūpaṃ kāryaṃ mahāmune / jāmadagnyasya rāmasya rūpaṃ vakṣyāmyataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य वर्णं सुवर्णाभं द्विभुजं श्वेतरक्तकम् । आसीनं तु प्रसन्नास्यं ब्रह्मलक्ष्मीसमावृतम्
tasya varṇaṃ suvarṇābhaṃ dvibhujaṃ śvetaraktakam / āsīnaṃ tu prasannāsyaṃ brahmalakṣmīsamāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलक्षणसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितम् । सर्वालंकारसंयुक्तं जटामण्डलमण्डितम्
sarvalakṣaṇasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam / sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ jaṭāmaṇḍalamaṇḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परशुं दक्षिणे हस्ते वामे चापं सपत्रिणम् । वामे कमण्डलुं वापि चाक्षसूत्रं तु दक्षिणे
paraśuṃ dakṣiṇe haste vāme cāpaṃ sapatriṇam / vāme kamaṇḍaluṃ vāpi cākṣasūtraṃ tu dakṣiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं रूपं मुने तुभ्यं जामदग्न्यस्य वर्णितम् । रामस्याथ वदामो ऽत्र(म्यत्र?)रूपं दाशरथेस्तव
itthaṃ rūpaṃ mune tubhyaṃ jāmadagnyasya varṇitam / rāmasyātha vadāmo 'tra(myatra?)rūpaṃ dāśarathestava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीवरूपसंपन्नौ नीलवेल्लितमूर्धजौ । व्यूढोरस्कौ नतांसौ च केयूराङ्गदचित्रितौ
atīvarūpasaṃpannau nīlavellitamūrdhajau / vyūḍhoraskau natāṃsau ca keyūrāṅgadacitritau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीर्घबाहू श्रियोपेतौ सौम्यौ प्रहसिताननौ । कर्णान्तलोचनौ साक्षात् प्रथमे वयसि स्थितौ
dīrghabāhū śriyopetau saumyau prahasitānanau / karṇāntalocanau sākṣāt prathame vayasi sthitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौन्दर्यामृततोयैश्च सिञ्चन्ताविव विश्वतः । खङ्गहस्तौ धनुष्पाणी भुजविख्यातविक्रमौ
saundaryāmṛtatoyaiśca siñcantāviva viśvataḥ / khaṅgahastau dhanuṣpāṇī bhujavikhyātavikramau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्धगोधाङ्गुलित्राणौ मुने वैश्रवणोपमौ । औदार्यरूपसंपद्भिः नृणां चित्तापहारिणौ
baddhagodhāṅgulitrāṇau mune vaiśravaṇopamau / audāryarūpasaṃpadbhiḥ nṛṇāṃ cittāpahāriṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौसल्यायाः सुमित्रायाः प्रीतिदौ वीर्यवत्तरौ । राक्षसध्वान्ततिग्मांशू शूरौ दशरथात्मजौ
kausalyāyāḥ sumitrāyāḥ prītidau vīryavattarau / rākṣasadhvāntatigmāṃśū śūrau daśarathātmajau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरनारायणाख्यातौ तावुभौ रघुनन्दनौ । जगतां पालनार्थाय मनुष्यत्वमुपागतौ
naranārāyaṇākhyātau tāvubhau raghunandanau / jagatāṃ pālanārthāya manuṣyatvamupāgatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्डरीकविशालाक्षौ तावुभौ पीतवाससौ । भुजान्ते बद्धतूणीरौ बाणपाणी महामुने
puṇḍarīkaviśālākṣau tāvubhau pītavāsasau / bhujānte baddhatūṇīrau bāṇapāṇī mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवसन्तौ श्रिया साकं वाल्मीकेः कवि(काव्य?)सागरे । रक्षसां मृत्युसंकाशौ रावणस्यातिरावणौ
nivasantau śriyā sākaṃ vālmīkeḥ kavi(kāvya?)sāgare / rakṣasāṃ mṛtyusaṃkāśau rāvaṇasyātirāvaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृपसूनू रघुश्रेष्ठौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ । सर्वैश्च लक्षणैर्युक्तौ स्थापयेत्तन्त्रवित्तमैः
nṛpasūnū raghuśreṣṭhau bhrātarau rāmalakṣmaṇau / sarvaiśca lakṣaṇairyuktau sthāpayettantravittamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समस्तलक्षणोपेतां सीतां रामस्य वल्लभाम् । नैऋतानां विनाशाय जातां शुद्धामयोनिजाम्
samastalakṣaṇopetāṃ sītāṃ rāmasya vallabhām / naiṛtānāṃ vināśāya jātāṃ śuddhāmayonijām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिगुणात्ममयीं मायां मूलप्रकृतिसंस्थिताम् । व्यक्तरूपेण संज्ञापि साक्षादव्यक्तरूपिणीम्
triguṇātmamayīṃ māyāṃ mūlaprakṛtisaṃsthitām / vyaktarūpeṇa saṃjñāpi sākṣādavyaktarūpiṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिव्रतां महाभागां स्त्रीणामप्युत्तमां श्रियम् । रक्तपद्मकरां देवीं पद्मां पद्मोपमाननाम्
pativratāṃ mahābhāgāṃ strīṇāmapyuttamāṃ śriyam / raktapadmakarāṃ devīṃ padmāṃ padmopamānanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यौवनोद्दामदिव्याङ्गीं सीतां जनकनन्दिनीम् । पातिव्रत्यगुणोपेतां सीतां रामस्य वल्लभाम्
yauvanoddāmadivyāṅgīṃ sītāṃ janakanandinīm / pātivratyaguṇopetāṃ sītāṃ rāmasya vallabhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वालंकारसंयुक्तां नीलालकशिरोरुहाम् । मालानिबद्धधम्मिल्लां मदविभ्रान्तलोचनाम्
sarvālaṃkārasaṃyuktāṃ nīlālakaśiroruhām / mālānibaddhadhammillāṃ madavibhrāntalocanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालपीताम्बरधरा स्थापयेद्रामपार्श्वतः । सव्यमुष्टिं(ष्टौ?) ललाटान्तं कृतोर्ध्वमुखमन्तरम्
kālapītāmbaradharā sthāpayedrāmapārśvataḥ / savyamuṣṭiṃ(ṣṭau?) lalāṭāntaṃ kṛtordhvamukhamantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् त्र्यवनतं चापं बाणौघजधनं(?)दृढम् । वासवास्त्रं वामबाहौ कारयेनमुनिसत्तम
tasmin tryavanataṃ cāpaṃ bāṇaughajadhanaṃ(?)dṛḍham / vāsavāstraṃ vāmabāhau kārayenamunisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सायकं कटिसूत्रे तु वामपाणिं(?)तु दक्षिणे । कालाग्निसदृशं बाणं पौलस्त्यान्तकरं दृढम्
sāyakaṃ kaṭisūtre tu vāmapāṇiṃ(?)tu dakṣiṇe / kālāgnisadṛśaṃ bāṇaṃ paulastyāntakaraṃ dṛḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तरे ऽस्य मुखं कृत्वा गोलकं चोल्बणं भवेत् (?) । मर्दन्तं रावणपुरं स्वबलं (सबलं?) चायुषं तथा
antare 'sya mukhaṃ kṛtvā golakaṃ colbaṇaṃ bhavet (?) / mardantaṃ rāvaṇapuraṃ svabalaṃ (sabalaṃ?) cāyuṣaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहत्य रामहस्तस्थं (?) स्थापयेद्दक्षिणे करे । वसुतालेन वा विद्वान् नवतालक्रमेण वा
nihatya rāmahastasthaṃ (?) sthāpayeddakṣiṇe kare / vasutālena vā vidvān navatālakrameṇa vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बेरस्य चानुरूपेण चरेत् सर्वायुधानि वै । कुञ्चितं वामपादं तु सुस्थितं दक्षिणं पदम्
berasya cānurūpeṇa caret sarvāyudhāni vai / kuñcitaṃ vāmapādaṃ tu susthitaṃ dakṣiṇaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कनिष्ठिकाङ्कितस्थाने त्वङ्गुष्ठस्य स्थितिर्भवेत् । स्तोककुञ्चितजानुश्च पादो वामस्थितो भवेत्
kaniṣṭhikāṅkitasthāne tvaṅguṣṭhasya sthitirbhavet / stokakuñcitajānuśca pādo vāmasthito bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखे शरीरे कट्यां च त्रिष्वङ्गेष्वेषु नारद । त्रिभङ्गित्वान्मुनिश्रेष्ठ त्रिभङ्गीति प्रपठ्यते
mukhe śarīre kaṭyāṃ ca triṣvaṅgeṣveṣu nārada / tribhaṅgitvānmuniśreṣṭha tribhaṅgīti prapaṭhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखं दक्षिणतो भङ्गं तनुमध्यं तु वामतः । दक्षिणे कटिभङ्गस्तु भङ्गत्रयमुदाहृतम्
mukhaṃ dakṣiṇato bhaṅgaṃ tanumadhyaṃ tu vāmataḥ / dakṣiṇe kaṭibhaṅgastu bhaṅgatrayamudāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामहस्तः सचापः स्याद्दक्षिणःसशिलीमुखः । लक्ष्मणस्य भवेदेवं लक्षणं भरतस्य तु
vāmahastaḥ sacāpaḥ syāddakṣiṇaḥsaśilīmukhaḥ / lakṣmaṇasya bhavedevaṃ lakṣaṇaṃ bharatasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्नस्याप्यथैवं स्यादिति तन्त्रेषु निश्चितम् । संस्थाप्य मध्यमे रामं वामपार्श्वे ऽस्य लक्ष्मणम्
śatrughnasyāpyathaivaṃ syāditi tantreṣu niścitam / saṃsthāpya madhyame rāmaṃ vāmapārśve 'sya lakṣmaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे स्थापयेद्देवीं सीतां जनकनन्दिनीम् । शत्रुघ्नभरतौ कार्यावुत्तरे दक्षिणे क्रमात्
dakṣiṇe sthāpayeddevīṃ sītāṃ janakanandinīm / śatrughnabharatau kāryāvuttare dakṣiṇe kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चामरासक्तबाहू तौ परिवारविधावपि । इति स्वतन्त्रे निर्दिष्टं परतन्त्रे वदाम्यहम्
cāmarāsaktabāhū tau parivāravidhāvapi / iti svatantre nirdiṣṭaṃ paratantre vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहैश्च निर्मिते बेरे चोत्तमादिक्रमैर्मुने । ललाटपट्टपर्यन्तं पादाङ्गुष्ठात् समुच्छ्रयम्
lohaiśca nirmite bere cottamādikramairmune / lalāṭapaṭṭaparyantaṃ pādāṅguṣṭhāt samucchrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वात्रिंशदङ्गुलं विद्धि उत्तमं कौतुकं द्विज । अस्मात् सप्ताङ्गुलैर्हीनं मध्यमं बेरमुच्छ्रयम्
dvātriṃśadaṅgulaṃ viddhi uttamaṃ kautukaṃ dvija / asmāt saptāṅgulairhīnaṃ madhyamaṃ beramucchrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मात् नवाङ्गुलैर्हीनमधमं परिकीर्तितम् । इति दाशरथेर्मूर्तमुत्सेधं मुनिसत्तम
asmāt navāṅgulairhīnamadhamaṃ parikīrtitam / iti dāśarathermūrtamutsedhaṃ munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीतालक्ष्मणयोश्चापि भरतस्यापि साम्प्रतम् । शत्रुघ्नस्यापि देवर्षे वदाम्यायाममद्य ते
sītālakṣmaṇayoścāpi bharatasyāpi sāmpratam / śatrughnasyāpi devarṣe vadāmyāyāmamadya te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्य बाहुमूलान्तं देव्युत्सेधं प्रचक्षते । लक्ष्मणस्योच्छ्रयश्चापि रामस्यास्यान्तमीरितम्
devasya bāhumūlāntaṃ devyutsedhaṃ pracakṣate / lakṣmaṇasyocchrayaścāpi rāmasyāsyāntamīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मणस्य भुजान्तं स्यात् शत्रुघ्नस्योच्छ्रयो भवेत् । इति दीर्घप्रमाणोक्तं शेषं पूर्ववदाचरेत्
lakṣmaṇasya bhujāntaṃ syāt śatrughnasyocchrayo bhavet / iti dīrghapramāṇoktaṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वतन्त्रे परतन्त्रे च लक्षणं तव भाषितम् । बलरामस्य वक्ष्यामि शृणु नारद लक्षणम्
svatantre paratantre ca lakṣaṇaṃ tava bhāṣitam / balarāmasya vakṣyāmi śṛṇu nārada lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलभद्रः निभा (सिता?) भिख्यः कुन्देन्दुधवलप्रभः । पङ्कजाक्षो ऽङ्गनावक्त्रः सर्वावयवशोभितः
balabhadraḥ nibhā (sitā?) bhikhyaḥ kundendudhavalaprabhaḥ / paṅkajākṣo 'ṅganāvaktraḥ sarvāvayavaśobhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वालंकारसंयुक्तः सर्वाभरणभूषितः । सर्वावयवसंपूर्णः प्रभामण्डलमण्डितः
sarvālaṃkārasaṃyuktaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ / sarvāvayavasaṃpūrṇaḥ prabhāmaṇḍalamaṇḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य दक्षिणबाहौ तु मुसलं वामके करे । हलं तु विन्यसेद्धीमान् बलरामस्य मन्त्रवित्
asya dakṣiṇabāhau tu musalaṃ vāmake kare / halaṃ tu vinyaseddhīmān balarāmasya mantravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे तु श्रियं देवीं सौम्ये तु गरुडं न्यसेत् । पीतं कृताञ्जलिं त्वेवं बलरामस्त्वथेरितः
dakṣiṇe tu śriyaṃ devīṃ saumye tu garuḍaṃ nyaset / pītaṃ kṛtāñjaliṃ tvevaṃ balarāmastvatheritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं प्रवक्ष्यामि कृष्णं कृष्णाञ्जनप्रभम् । स्थापनं कार्यमस्यैव स्थानकं तु विशेषतः
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi kṛṣṇaṃ kṛṣṇāñjanaprabham / sthāpanaṃ kāryamasyaiva sthānakaṃ tu viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिभङ्ग्या संमितं तं तु स्थितं पीठे महामुने । क्रीडायष्टिसमायुक्तं देव्या च परमं हरिम्
tribhaṅgyā saṃmitaṃ taṃ tu sthitaṃ pīṭhe mahāmune / krīḍāyaṣṭisamāyuktaṃ devyā ca paramaṃ harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थापयेद्दैविके स्थाने सर्वज्ञं सर्वकारणम् । एवं संक्षेपतः प्रोक्तं विविक्तेनाधुना मुने
sthāpayeddaivike sthāne sarvajñaṃ sarvakāraṇam / evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ viviktenādhunā mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः(?)श्यामनिभं वापि पीताम्बरसमन्वितम् । वासुदेवं गुडाकेशं सर्वाभरणभूषितम्
ataḥ(?)śyāmanibhaṃ vāpi pītāmbarasamanvitam / vāsudevaṃ guḍākeśaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडायष्टिधरं देवं त्रिभङ्गस्थितिसंयुतम् । सुस्थितं दक्षिणं पादं वामपादं तु कुञ्चितम्
krīḍāyaṣṭidharaṃ devaṃ tribhaṅgasthitisaṃyutam / susthitaṃ dakṣiṇaṃ pādaṃ vāmapādaṃ tu kuñcitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामपादतलं तिर्यक् क्रमेणैव तु कारयेत् । तत्कनिष्ठाङ्गुलिस्थाने चाङ्गुष्ठस्थितिमाचरेत्
vāmapādatalaṃ tiryak krameṇaiva tu kārayet / tatkaniṣṭhāṅgulisthāne cāṅguṣṭhasthitimācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किञ्चित्कुञ्चितजानुश्च वामपादस्थितिर्भवेत् । वक्त्रे चैव तथा गात्रे कटियन्त्रे तथैव च
kiñcitkuñcitajānuśca vāmapādasthitirbhavet / vaktre caiva tathā gātre kaṭiyantre tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.