Library·Visvaksenasamhita·11

Visvaksenasamhita 11

त्रिषु मार्गेषु(भागेषु?)भङ्गित्वात् त्रिभङ्गित्वं विधीयते । वक्त्रं दक्षिणतो भङ्गे मध्यकायं तु वामतः

triṣu mārgeṣu(bhāgeṣu?)bhaṅgitvāt tribhaṅgitvaṃ vidhīyate / vaktraṃ dakṣiṇato bhaṅge madhyakāyaṃ tu vāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटिदक्षिणतो भङ्गे भङ्गत्रयमुदाहृतम् । कारयेद्दक्षिणं हस्तं सुयष्टिं कटकान्वितम्

kaṭidakṣiṇato bhaṅge bhaṅgatrayamudāhṛtam / kārayeddakṣiṇaṃ hastaṃ suyaṣṭiṃ kaṭakānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामं देवीभुजासक्तं वामहस्तमधोमुखम् । वामं करतलं चैव नाभिसूत्रेण योजयेत्

vāmaṃ devībhujāsaktaṃ vāmahastamadhomukham / vāmaṃ karatalaṃ caiva nābhisūtreṇa yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणं कटिहस्तं तु वक्त्रसूत्रेण योजयेत् । त्रिभागमानमायामं मुखं मूर्ध्नि त्रिगोलकम्

dakṣiṇaṃ kaṭihastaṃ tu vaktrasūtreṇa yojayet / tribhāgamānamāyāmaṃ mukhaṃ mūrdhni trigolakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हनुग्रीवं त्रिमात्रार्धमर्धमात्रं गलं स्मृतम् । हिक्कानाभिमुखे चैव मध्यकायं प्रतिष्ठितम्

hanugrīvaṃ trimātrārdhamardhamātraṃ galaṃ smṛtam / hikkānābhimukhe caiva madhyakāyaṃ pratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेढ्रं नाभिमुखं नाहस्तस्मादूरूमुखद्वयम् । मानं संक्षेपतः प्रोक्तं शेषं साधारणं स्मृतम्

meḍhraṃ nābhimukhaṃ nāhastasmādūrūmukhadvayam / mānaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव्यौ तत्पार्श्वयोश्चैव स्थापयेत् क्रमयोगतः । देवस्य दक्षिणे कुर्यात् रुक्मिण्ॐ रुक्मसंनिभाम्

devyau tatpārśvayoścaiva sthāpayet kramayogataḥ / devasya dakṣiṇe kuryāt rukmiṇoṃ rukmasaṃnibhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यभामां च वामे तु कारयेच्छ्यामसंनिभाम् । पूर्ववत् कमलं गृह्यं सात्विकेन समायुतम्

satyabhāmāṃ ca vāme tu kārayecchyāmasaṃnibhām / pūrvavat kamalaṃ gṛhyaṃ sātvikena samāyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वतन्त्रे चैवमुक्तं तु परतन्त्रे वदामि ते । लोहेन मुनिशार्दूल उत्तमादिक्रमेण तु

svatantre caivamuktaṃ tu paratantre vadāmi te / lohena muniśārdūla uttamādikrameṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्रोक्तं राघवस्यैवं तद्वदुत्पादयेदिह । लक्षणं यादवेन्द्रस्य उत्सेधादिक्रमं मुने

saṃproktaṃ rāghavasyaivaṃ tadvadutpādayediha / lakṣaṇaṃ yādavendrasya utsedhādikramaṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवनीतार्थनृत्तं च सर्पनृत्तमथापि वा । इत्येवमादि मूर्तीनां लक्षणं मुनिसत्तम

navanītārthanṛttaṃ ca sarpanṛttamathāpi vā / ityevamādi mūrtīnāṃ lakṣaṇaṃ munisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजमानेच्छया तस्मिन् कारयेत् स्वस्वलीलया । युक्त्या युक्तिविशेषेण प्रतिमां कारयेत् क्रमात्

yajamānecchayā tasmin kārayet svasvalīlayā / yuktyā yuktiviśeṣeṇa pratimāṃ kārayet kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति यादवसिंहस्य लक्षणं परिकीर्तितम् । संक्षेपेण मुनिश्रेष्ठ कल्कि(ल्की?)विष्णोरतः शृणु

iti yādavasiṃhasya lakṣaṇaṃ parikīrtitam / saṃkṣepeṇa muniśreṣṭha kalki(lkī?)viṣṇorataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिशोणव(णित?) संकाशो त्रिणेत्रो भीमरूपवान् । शङ्खचक्रगदापाणिश्चतुर्बाहुः किरीटधृक्

atiśoṇava(ṇita?) saṃkāśo triṇetro bhīmarūpavān / śaṅkhacakragadāpāṇiścaturbāhuḥ kirīṭadhṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनमालासमायुक्तः सर्वाभरणभूषितः । सर्वालंकारसंयुक्तः पीतवस्त्रसमन्वितः

vanamālāsamāyuktaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ / sarvālaṃkārasaṃyuktaḥ pītavastrasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कल्किर्मया प्रोक्तो हेतिन्यासं वदामि ते । दक्षिणोर्घ्वकरे चक्रं वामोर्ध्वे शङ्खमेव तु

evaṃ kalkirmayā prokto hetinyāsaṃ vadāmi te / dakṣiṇorghvakare cakraṃ vāmordhve śaṅkhameva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामस्याधरहस्ते तु पाशं कृष्णनिभं न्यसेत् । कारयेद्दक्षिणे हस्ते कालदण्डं त्वधोमुखम्

vāmasyādharahaste tu pāśaṃ kṛṣṇanibhaṃ nyaset / kārayeddakṣiṇe haste kāladaṇḍaṃ tvadhomukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रियं दक्षिणपार्श्वे तु वामे पुष्टिं न्यसेद्बुधः । द्बितीयावरणे चाष्टपरिवारसमन्वितम्

śriyaṃ dakṣiṇapārśve tu vāme puṣṭiṃ nyasedbudhaḥ / dbitīyāvaraṇe cāṣṭaparivārasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संचिन्त्य कल्किं तु पूजयेत्तु विधानतः । कलौ युगे विशेषेण कल्किं संपूजयेद् द्विज

evaṃ saṃcintya kalkiṃ tu pūjayettu vidhānataḥ / kalau yuge viśeṣeṇa kalkiṃ saṃpūjayed dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपो वा नृपमात्रो वा पूजयेत्तु दिने दिने । सर्वान् कामानवाप्नोति जयलक्ष्मीं स गच्छति

nṛpo vā nṛpamātro vā pūjayettu dine dine / sarvān kāmānavāpnoti jayalakṣmīṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषं चा(षश्चा?)त्र संप्रोक्तं(क्तः?)शेषं साधारणं स्मृतम् । एवं कल्केर्मया प्रोक्तं लक्षणं सर्वसिद्धिदम्

viśeṣaṃ cā(ṣaścā?)tra saṃproktaṃ(ktaḥ?)śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam / evaṃ kalkermayā proktaṃ lakṣaṇaṃ sarvasiddhidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्तीनां लक्षणं वक्ष्ये शास्त्रभेदेन चिह्नितम् । अदिमूर्तिः परो देवो वासुदेवः सनातनः

mūrtīnāṃ lakṣaṇaṃ vakṣye śāstrabhedena cihnitam / adimūrtiḥ paro devo vāsudevaḥ sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीया तु परा मूर्तिः संकर्षण इति स्मृतः । प्रद्युम्नाख्या तृतीया तु मूर्तिरेषा सनातनी

dvitīyā tu parā mūrtiḥ saṃkarṣaṇa iti smṛtaḥ / pradyumnākhyā tṛtīyā tu mūrtireṣā sanātanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थी तु भवेन्मूर्तिः अनिरुद्धेतिसंज्ञिता । चतस्रो मूर्तयस्त्वेताः प्रतिष्ठायाः पृथक् पृथक्

caturthī tu bhavenmūrtiḥ aniruddhetisaṃjñitā / catasro mūrtayastvetāḥ pratiṣṭhāyāḥ pṛthak pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवः परा मूर्तिः स्थापनीया द्विजोत्तमैः । द्वितीया स्थाप्यते मूर्तिः क्षत्रियैर्मोक्षकांक्षिभिः

vāsudevaḥ parā mūrtiḥ sthāpanīyā dvijottamaiḥ / dvitīyā sthāpyate mūrtiḥ kṣatriyairmokṣakāṃkṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रद्युम्नाख्या तु विप्रेन्द्र वैश्यैः स्थाप्या मुमुक्षुभिः । शूद्रैः संस्थाप्यते मूर्तिरनिरुद्धो जगद्गुरुः

pradyumnākhyā tu viprendra vaiśyaiḥ sthāpyā mumukṣubhiḥ / śūdraiḥ saṃsthāpyate mūrtiraniruddho jagadguruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेदैस्त्रिभिस्त्रिभिर्विप्र एकैका भिद्यते पुनः । वर्णास्त्रन्यासभेदेन भेदाश्च परिकीर्तिताः

bhedaistribhistribhirvipra ekaikā bhidyate punaḥ / varṇāstranyāsabhedena bhedāśca parikīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्तीनां केशवादीनां विविक्तेन शृणु क्रमात् । शङ्खकुन्दनिभं वापि ह्यथवा श्याममेव च

mūrtīnāṃ keśavādīnāṃ viviktena śṛṇu kramāt / śaṅkhakundanibhaṃ vāpi hyathavā śyāmameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापाणिं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् । सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितम्

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam / sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीताम्बरसमायुक्तं चतुर्बाहुं किरीटिनम् । एवं ध्यायेन्मुनिश्रेष्ठ भुक्तिमुक्तिप्रदं हरिम्

pītāmbarasamāyuktaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam / evaṃ dhyāyenmuniśreṣṭha bhuktimuktipradaṃ harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्त्रविन्यासभेदं च प्रवक्ष्यामि शृणु क्रमात् । दक्षिणोर्ध्वकरे चक्रं वामोर्ध्वे शङ्खमुद्वहन्

astravinyāsabhedaṃ ca pravakṣyāmi śṛṇu kramāt / dakṣiṇordhvakare cakraṃ vāmordhve śaṅkhamudvahan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गदां वामाधरे हस्ते नीरजं दक्षिणाधरे । आदिमूर्तेस्तु भेदो ऽयं केशवाख्यं मुने शृणु

gadāṃ vāmādhare haste nīrajaṃ dakṣiṇādhare / ādimūrtestu bhedo 'yaṃ keśavākhyaṃ mune śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणमथो वक्ष्ये शृणु नारद सत्तम । कुन्दपुष्पनिभं वापि श्यामं वा रक्तमेव वा

nārāyaṇamatho vakṣye śṛṇu nārada sattama / kundapuṣpanibhaṃ vāpi śyāmaṃ vā raktameva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापाणिं चतुर्बाहुं किरीटिनम् । पीताम्बरसमायुक्तं सर्वाभरणभूषितम्

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ caturbāhuṃ kirīṭinam / pītāmbarasamāyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वावयवसंयुक्तं सर्वालंकारशोभितम् । सर्वदेवमयं सूक्ष्मं त्रैलोक्याधिपतिं हरिम्

sarvāvayavasaṃyuktaṃ sarvālaṃkāraśobhitam / sarvadevamayaṃ sūkṣmaṃ trailokyādhipatiṃ harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं रूपं तु संचिन्त्य हेतिन्यासमथो शृणु । दक्षिणे तु करे चोर्ध्वे पद्मं मुकुलकं न्यसेत्

evaṃ rūpaṃ tu saṃcintya hetinyāsamatho śṛṇu / dakṣiṇe tu kare cordhve padmaṃ mukulakaṃ nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्याधरे तु चक्रं स्यात् कालाग्निसदृशं मुने । वामोर्ध्वे तु गदां न्यस्य ह्यधोहस्ते ऽम्बुजं न्यसेत्

asyādhare tu cakraṃ syāt kālāgnisadṛśaṃ mune / vāmordhve tu gadāṃ nyasya hyadhohaste 'mbujaṃ nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं चायुधविन्यासो माधवं चाधुना शृणु । शङ्खपुष्पदलप्रख्यं शङ्खचक्रगदाधरम्

evaṃ cāyudhavinyāso mādhavaṃ cādhunā śṛṇu / śaṅkhapuṣpadalaprakhyaṃ śaṅkhacakragadādharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वावयवसंपूर्णं सर्वालंकारशोभितम् । सर्वाभरणसंपूर्णं चतुर्बाहुं किरीटिनम्

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvālaṃkāraśobhitam / sarvābharaṇasaṃpūrṇaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माधवस्त्वधुना प्रोक्तः मधुकैटभनाशनः । अस्त्रविन्यासभेदं तु शृणु चास्य महामुने

mādhavastvadhunā proktaḥ madhukaiṭabhanāśanaḥ / astravinyāsabhedaṃ tu śṛṇu cāsya mahāmune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामपार्श्वोर्ध्वहस्ते तु शङ्खं धवलकं न्यसेत् । अधोहस्ते न्यसेद्रक्तं पद्मं च दशपत्रकम्

vāmapārśvordhvahaste tu śaṅkhaṃ dhavalakaṃ nyaset / adhohaste nyasedraktaṃ padmaṃ ca daśapatrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणोर्ध्वकरे चक्रमधस्ताल्लकुटं न्यसेत् । तृतीया तु भवेन्मूर्तिः माधवाख्या तु नारद

dakṣiṇordhvakare cakramadhastāllakuṭaṃ nyaset / tṛtīyā tu bhavenmūrtiḥ mādhavākhyā tu nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवस्य भेदो ऽयं वक्ष्ये संकर्षणस्य ते । तरुणार्कनिभं वापि श्यामं वाभ्रनिभं तु वा

vāsudevasya bhedo 'yaṃ vakṣye saṃkarṣaṇasya te / taruṇārkanibhaṃ vāpi śyāmaṃ vābhranibhaṃ tu vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतवस्त्रं चतुर्बाहुं सर्वाभरणभूषितम् । सर्वावयवसंयुक्तं गोविन्दं गोकुलालमय्

pītavastraṃ caturbāhuṃ sarvābharaṇabhūṣitam / sarvāvayavasaṃyuktaṃ govindaṃ gokulālamay

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ध्यायेन्मुनिश्रेष्ठ सर्वकामप्रदं हरिम् । अस्यास्त्रन्यासभेदं तु श्रुणु नारद सत्तम

evaṃ dhyāyenmuniśreṣṭha sarvakāmapradaṃ harim / asyāstranyāsabhedaṃ tu śruṇu nārada sattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणोर्ध्वकरे तस्य गदां चक्रमधो न्यसेत् । वामपार्श्वोर्ध्वहस्ते ऽब्जं शङ्खमन्ये तु विन्यसेत्

dakṣiṇordhvakare tasya gadāṃ cakramadho nyaset / vāmapārśvordhvahaste 'bjaṃ śaṅkhamanye tu vinyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोविन्द एवं संप्रोक्तः विष्ण्वाख्यमधुना शृणु । रक्तपद्मदलप्रख्यं श्यामं वा रक्तमेव वा

govinda evaṃ saṃproktaḥ viṣṇvākhyamadhunā śṛṇu / raktapadmadalaprakhyaṃ śyāmaṃ vā raktameva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णं वा मुनिशार्दूल सर्वलक्षणसंयुतम् । सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितम्

kṛṣṇaṃ vā muniśārdūla sarvalakṣaṇasaṃyutam / sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापाणिं पीतवस्त्रं चतुर्भुजम् । सर्वालंकारसंयुक्तं ध्यायेद्विष्णुं सनातनम्

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ pītavastraṃ caturbhujam / sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ dhyāyedviṣṇuṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमे तु करे पद्मं ह्यधस्तात् कारयेद्गदाम् । वामे शङ्खं न्यसेत्तस्य ह्यधश्चक्रं विराजितम्

prathame tu kare padmaṃ hyadhastāt kārayedgadām / vāme śaṅkhaṃ nyasettasya hyadhaścakraṃ virājitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वा मुनिशार्दूल शृणु विष्णुं सनातनम् । ऋजुस्थितं सुसौम्यं यत्कटिहस्तसमन्वितम्

atha vā muniśārdūla śṛṇu viṣṇuṃ sanātanam / ṛjusthitaṃ susaumyaṃ yatkaṭihastasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्राभयोपेतं पीताम्बरसमन्वितम् । सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितम्

śaṅkhacakrābhayopetaṃ pītāmbarasamanvitam / sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वालंकारसंयुक्तं ध्यायेद्विष्णुमनुत्तमम् । द्विप्रकारं मया प्रोक्तं विष्णुं सकलमव्ययम्

sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ dhyāyedviṣṇumanuttamam / dviprakāraṃ mayā proktaṃ viṣṇuṃ sakalamavyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ध्यायेन्मुनिश्रेष्ठ कर्तुरिच्छावशात् कुरु । रक्तोत्पलदलप्रख्यं पीतवस्त्रं चतुर्भुजम्

evaṃ dhyāyenmuniśreṣṭha karturicchāvaśāt kuru / raktotpaladalaprakhyaṃ pītavastraṃ caturbhujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापाणिं सर्वावयवशोभितम् । सर्वालंकारसंयुक्तं सर्वाभरणभूषितम्

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvāvayavaśobhitam / sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितम् । सर्वालंकारसंयुक्तं सर्वसिद्धिप्रदं परम्

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam / sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvasiddhipradaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमे तु करे शङ्गमधस्ताच्चक्रकं न्यसेत् । पद्मं वामोर्ध्वहस्ते तु गदां चाधः करे न्यसेत्

prathame tu kare śaṅgamadhastāccakrakaṃ nyaset / padmaṃ vāmordhvahaste tu gadāṃ cādhaḥ kare nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुसूदनमूर्तस्य लक्षणं विद्धि नारद । संकर्षणस्य भेदो ऽयं त्रिविक्रममथ शृणु

madhusūdanamūrtasya lakṣaṇaṃ viddhi nārada / saṃkarṣaṇasya bhedo 'yaṃ trivikramamatha śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तप्तहाटकसंकाशं श्यामं वग्निनिभं तु वा । सर्वालंकारसंयुक्तं सर्वावयवशोभितम्

taptahāṭakasaṃkāśaṃ śyāmaṃ vagninibhaṃ tu vā / sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvāvayavaśobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाभरणसंयुक्तं पीतवस्त्रं चतुर्भुजम् । शङ्खचक्रगदापाणिं सर्वदेवैः नमस्कृतम्

sarvābharaṇasaṃyuktaṃ pītavastraṃ caturbhujam / śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvadevaiḥ namaskṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविक्रमस्य संप्रोक्तं लक्षणं च समृद्धिदम् । गदां प्रथमहस्ते तु ह्यधस्ताच्चक्रमुद्वहन्

trivikramasya saṃproktaṃ lakṣaṇaṃ ca samṛddhidam / gadāṃ prathamahaste tu hyadhastāccakramudvahan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामे पद्ममधःशङ्खं दृश्यते यत्र कुत्रचित् । यथाकामं तु वा चास्त्रविन्यासं मुनिसत्तम

vāme padmamadhaḥśaṅkhaṃ dṛśyate yatra kutracit / yathākāmaṃ tu vā cāstravinyāsaṃ munisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं चायुधविन्यासो प्रोक्तो वामन उच्यते । कर्णिकारदलप्रख्यं रक्तवर्णं चतुर्भुजम्

evaṃ cāyudhavinyāso prokto vāmana ucyate / karṇikāradalaprakhyaṃ raktavarṇaṃ caturbhujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितम् । सर्वालंकारसंयुक्तं सर्वसिद्धिप्रदं परम्

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam / sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvasiddhipradaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमे तु करे चक्रं अधःशङ्खश्च दृश्यते । गदा च वामहस्ते तु ह्यधः पद्मं च शोभते

prathame tu kare cakraṃ adhaḥśaṅkhaśca dṛśyate / gadā ca vāmahaste tu hyadhaḥ padmaṃ ca śobhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामनाख्यस्तु विप्रेन्द्र विज्ञेयःशुभलक्षणः । तप्तजाम्बूनदप्रख्यं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम्

vāmanākhyastu viprendra vijñeyaḥśubhalakṣaṇaḥ / taptajāmbūnadaprakhyaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितम् । पीतवस्त्रं चतुर्बाहुं शङ्खचक्रगदाधरम्

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam / pītavastraṃ caturbāhuṃ śaṅkhacakragadādharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीधरस्य मया प्रोक्तं लक्षणं भुक्तिमुक्तिदम् । ऊर्ध्वे चक्रमधः पद्मं दक्षिणे तु करे न्यसेत्

śrīdharasya mayā proktaṃ lakṣaṇaṃ bhuktimuktidam / ūrdhve cakramadhaḥ padmaṃ dakṣiṇe tu kare nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामे चैव गदा ज्ञेया ह्यधःशङ्खं विराजितम् । तथा श्रीधरमूर्तिस्तु विज्ञेया देशिकोत्तमैः

vāme caiva gadā jñeyā hyadhaḥśaṅkhaṃ virājitam / tathā śrīdharamūrtistu vijñeyā deśikottamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं प्रद्युम्नभेदस्तु अनिरुद्धाख्य उच्यते । नीलोत्पलदलप्रख्यं चतुर्बाहुं किरीटिनम्

evaṃ pradyumnabhedastu aniruddhākhya ucyate / nīlotpaladalaprakhyaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापाणिं सर्वाभरणभूषितम् । श्रीवत्सवक्षसोपेतं हृषीकेशं सनातनम्

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvābharaṇabhūṣitam / śrīvatsavakṣasopetaṃ hṛṣīkeśaṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणे ऽस्य महाचक्र गदां च तदधःस्थिताम् । वामहस्ते महापद्ममधस्ताच्छङ्खमेव च

dakṣiṇe 'sya mahācakra gadāṃ ca tadadhaḥsthitām / vāmahaste mahāpadmamadhastācchaṅkhameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा मूर्तिस्तु तदा ज्ञेया हृषीकेशेति(शस्य?)नारद । पद्मनाभस्य वक्ष्ये ऽहं लक्षणं भुक्तिमुक्तिदम्

sā mūrtistu tadā jñeyā hṛṣīkeśeti(śasya?)nārada / padmanābhasya vakṣye 'haṃ lakṣaṇaṃ bhuktimuktidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलवर्णनिभं वाथ श्यामं वा मुनिसत्तम । संज्ञात्वा लक्षणं तत्र सर्वज्ञं सर्वकारणम्

nīlavarṇanibhaṃ vātha śyāmaṃ vā munisattama / saṃjñātvā lakṣaṇaṃ tatra sarvajñaṃ sarvakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारयेन्मुनिशार्दूल शिल्पिभिः सह साधकः । सर्वलक्षणसंपन्नं सर्वाभरणभूषितम्

kārayenmuniśārdūla śilpibhiḥ saha sādhakaḥ / sarvalakṣaṇasaṃpannaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वावयवसंपूर्णं चतुर्बाहुं किरीटिनम् । शङ्खचक्रगदापाणिं पीताम्बरसमन्वितम्

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam / śaṅkhacakragadāpāṇiṃ pītāmbarasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवत्सवक्षसोपेतं पद्मनाभमवै(वे?) हि तम् । प्रथमे ऽस्य करे पद्ममधस्ताच्छङ्ख एव तु

śrīvatsavakṣasopetaṃ padmanābhamavai(ve?) hi tam / prathame 'sya kare padmamadhastācchaṅkha eva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामे च दृश्यते चक्रं गदा च तदधः स्थिता । सा मूर्तिः पद्मनाभेति नमस्कार्या विचक्षणैः

vāme ca dṛśyate cakraṃ gadā ca tadadhaḥ sthitā / sā mūrtiḥ padmanābheti namaskāryā vicakṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्यसेद्वा यथाकामं शस्त्रविन्यासमत्र तु । अथ वा पद्मनाभस्य लक्षणं शृणु सुव्रत

vinyasedvā yathākāmaṃ śastravinyāsamatra tu / atha vā padmanābhasya lakṣaṇaṃ śṛṇu suvrata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विभुजं पङ्कजाक्षं तु श्यामं वाग्निनिभं तु वा । ध्यायेत्तस्मिन् मुनिश्रेष्ठ कारयेल्लक्षणैर्युतम्

dvibhujaṃ paṅkajākṣaṃ tu śyāmaṃ vāgninibhaṃ tu vā / dhyāyettasmin muniśreṣṭha kārayellakṣaṇairyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शयने सति संप्रोक्तं पद्मनाभस्य नारद । अत्र कर्मार्चनादीनां लक्षणं वक्ष्यते ऽधुना

śayane sati saṃproktaṃ padmanābhasya nārada / atra karmārcanādīnāṃ lakṣaṇaṃ vakṣyate 'dhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगमुद्रासमायुक्तं शङ्खचक्रसमन्वितम् । कारयेत्तु मुनिश्रेष्ठ कर्मार्चां पूर्ववत्तु वा

yogamudrāsamāyuktaṃ śaṅkhacakrasamanvitam / kārayettu muniśreṣṭha karmārcāṃ pūrvavattu vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं पद्मनाभस्य लक्षणं परिकीर्तितम् । भित्तिपार्श्वे ऽस्य नाभ्यूर्ध्वे रक्तपद्मं सुनालकम्

ityevaṃ padmanābhasya lakṣaṇaṃ parikīrtitam / bhittipārśve 'sya nābhyūrdhve raktapadmaṃ sunālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारयेत् सुमनोरम्यं शतपत्रं सकर्णिकम् । तदर्धं वार्धकं वापि दलं पद्मस्य नारद

kārayet sumanoramyaṃ śatapatraṃ sakarṇikam / tadardhaṃ vārdhakaṃ vāpi dalaṃ padmasya nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णिकाग्रे विधिं ध्यायेत् लक्षणैःसह नारद । तल्लक्षणं प्रवक्ष्यामि शृणु भुक्तिशुभप्रदम्

karṇikāgre vidhiṃ dhyāyet lakṣaṇaiḥsaha nārada / tallakṣaṇaṃ pravakṣyāmi śṛṇu bhuktiśubhapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मासनसमायुक्तं विधिं कनकसंनिभम् । चतुर्भुजं समासीनं चतुर्वक्त्रं सनातनम्

padmāsanasamāyuktaṃ vidhiṃ kanakasaṃnibham / caturbhujaṃ samāsīnaṃ caturvaktraṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितम् । सर्वदेवमयं सूक्ष्मं सृष्टिस्थितिलयात्मकम्

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam / sarvadevamayaṃ sūkṣmaṃ sṛṣṭisthitilayātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं रूपं ततो ध्यायेत् ब्रह्माणं कमलोद्भवम् । ब्रह्मणो दक्षिणे हस्ते स्रुक्स्रुवाक्षांश्च विन्यसेत्

evaṃ rūpaṃ tato dhyāyet brahmāṇaṃ kamalodbhavam / brahmaṇo dakṣiṇe haste sruksruvākṣāṃśca vinyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामहस्ते न्यसेत् पद्मं ऊर्ध्वे चैव कमण्डलुम् । अभयं वरदं वापि वामहस्ताधरं मुने

vāmahaste nyaset padmaṃ ūrdhve caiva kamaṇḍalum / abhayaṃ varadaṃ vāpi vāmahastādharaṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं रूपं तु संचिन्त्य ब्रह्माणं कमलासनम् । अथ वा कारयेन्न्यासं शृणु गुह्योपरि क्रमात्

evaṃ rūpaṃ tu saṃcintya brahmāṇaṃ kamalāsanam / atha vā kārayennyāsaṃ śṛṇu guhyopari kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपरीतेन हस्ताभ्यामूरुमूले तु संस्पृशेत् । अङ्गुल्यग्रे मुनिश्रेष्ठ योगमुद्रे ऽयमुच्यते

viparītena hastābhyāmūrumūle tu saṃspṛśet / aṅgulyagre muniśreṣṭha yogamudre 'yamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगमुद्रा मया प्रोक्ता सर्वयोगेषु योजयेत् । अस्य दक्षिणपार्श्वे तु मेधां वामे सरस्वतीम्

yogamudrā mayā proktā sarvayogeṣu yojayet / asya dakṣiṇapārśve tu medhāṃ vāme sarasvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्यसेच्च स्वतन्त्रे तु परतन्त्रे तयोर्विना । एवं कृत्वा विधानेन ब्रह्माणं कमलासनम्

vinyasecca svatantre tu paratantre tayorvinā / evaṃ kṛtvā vidhānena brahmāṇaṃ kamalāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मनाभस्य मूर्ताङ्गं परतन्त्रमिति (?)स्मृतम् । स्वतन्त्रे मुनिशार्दूल शिल्पिभिः सह मन्त्रवित्

padmanābhasya mūrtāṅgaṃ paratantramiti (?)smṛtam / svatantre muniśārdūla śilpibhiḥ saha mantravit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पयेद्विधिवत् पद्मं संस्थाप्य कमलासनम् । ब्रह्मस्थाने ऽथवा पूर्वे दक्षिणे पश्चिमे ऽथ वा

kalpayedvidhivat padmaṃ saṃsthāpya kamalāsanam / brahmasthāne 'thavā pūrve dakṣiṇe paścime 'tha vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामस्योत्तरपार्श्वे वा कल्पयेदास्पदं क्रमात् । नदीतीरे तटाकस्य तीरे वा मुनिसत्तम

grāmasyottarapārśve vā kalpayedāspadaṃ kramāt / nadītīre taṭākasya tīre vā munisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजमानेच्छया कल्प्यो प्रासादो विधिवत् क्रमात् । तद्ब्राह्मे दैविके वापि कारयेत् कमलासनम्

yajamānecchayā kalpyo prāsādo vidhivat kramāt / tadbrāhme daivike vāpi kārayet kamalāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षङ्बेरं वा त्रिबेरं वा स्थापयेत्तु विधानतः । संपूजयेत्ततो भक्त्या वैष्णवैर्वेदपारगैः

ṣaṅberaṃ vā triberaṃ vā sthāpayettu vidhānataḥ / saṃpūjayettato bhaktyā vaiṣṇavairvedapāragaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चरात्रसमायुक्तैरूहापोहसमर्थकैः । स्वतन्त्रेणैव वा तत्र ब्रह्मसूक्तेन वा मुने

pañcarātrasamāyuktairūhāpohasamarthakaiḥ / svatantreṇaiva vā tatra brahmasūktena vā mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुष(नर?)सूक्तेन वा ब्रह्मन् पूजयेत्तु विधानतः । एवं संपूजयेत्तत्र शेषं साधारणं स्मृतम्

puruṣa(nara?)sūktena vā brahman pūjayettu vidhānataḥ / evaṃ saṃpūjayettatra śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणो ऽग्रे विमाने च हंसं तस्य पदे मुने । कारयेद्वाहनार्थं वा यथाकामं विचित्रितम्

brahmaṇo 'gre vimāne ca haṃsaṃ tasya pade mune / kārayedvāhanārthaṃ vā yathākāmaṃ vicitritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भागारे प्रवक्ष्यामि परिवारविशेषकम् । पैशाचे द्वारदेशे च शृणु गुह्यमनुत्तमम्

garbhāgāre pravakṣyāmi parivāraviśeṣakam / paiśāce dvāradeśe ca śṛṇu guhyamanuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिलः काश्यपो दक्षो दक्षिणं पक्षमाश्रितः । रुद्रो वह्निर्मरुच्चापि वामपार्श्वं समाश्रिताः

kapilaḥ kāśyapo dakṣo dakṣiṇaṃ pakṣamāśritaḥ / rudro vahnirmaruccāpi vāmapārśvaṃ samāśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृगुश्च नारदश्चापि विमानद्वारपालकौ । चन्द्रादित्यौ मुनिश्रेष्ठ द्वितीयद्वारपालकौ

bhṛguśca nāradaścāpi vimānadvārapālakau / candrādityau muniśreṣṭha dvitīyadvārapālakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खपद्मनिधी चैव तृतीयद्वारपालकौ । तत्पूजा मुनिशार्दूल यज्ञस्वाध्यायकर्मकृत्

śaṅkhapadmanidhī caiva tṛtīyadvārapālakau / tatpūjā muniśārdūla yajñasvādhyāyakarmakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मऋद्धिकरं पुंसां सर्वसंपत्सुखावहम् । सर्वदुःखविनाशं तत् राजराष्टविवृद्धिदम्

brahmaṛddhikaraṃ puṃsāṃ sarvasaṃpatsukhāvaham / sarvaduḥkhavināśaṃ tat rājarāṣṭavivṛddhidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन विधिं विधिवदर्चयेत् । विशेषश्चात्र संप्रोक्तः शेषं साधारणं स्मृतम्

tasmātsarvaprayatnena vidhiṃ vidhivadarcayet / viśeṣaścātra saṃproktaḥ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संक्षेपतः प्रोक्तं स्वतन्त्रार्चाविधानकम् । ब्रह्मणो मुनिशार्दूल दामोदरमथो शृणु

evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ svatantrārcāvidhānakam / brahmaṇo muniśārdūla dāmodaramatho śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलजीमूतसंकाशं पीतवस्त्रं चतुर्भुजम् । सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितम्

nīlajīmūtasaṃkāśaṃ pītavastraṃ caturbhujam / sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वालंकारसंयुक्तं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् । शङ्खचक्रगदापाणिं वनमालाविराजितम्

sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam / śaṅkhacakragadāpāṇiṃ vanamālāvirājitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ध्यायेत् स्वरूपं तु दोमोदरमनामयम् । प्रथमे ऽस्य करे शङ्ख अधस्तात् पद्ममेव हि

evaṃ dhyāyet svarūpaṃ tu domodaramanāmayam / prathame 'sya kare śaṅkha adhastāt padmameva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामे चैव गदा तस्य ह्यधस्ताच्चक्रमेव हि । अनिरुद्धस्य भेदो ऽयं दामोदर इति स्मृतः

vāme caiva gadā tasya hyadhastāccakrameva hi / aniruddhasya bhedo 'yaṃ dāmodara iti smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतसृणां च मूर्तीनां भेदाः संपरिकीर्तिताः । आदिमूर्ति प्रतिष्ठाख्या नित्यमर्चा युगे युगे

catasṛṇāṃ ca mūrtīnāṃ bhedāḥ saṃparikīrtitāḥ / ādimūrti pratiṣṭhākhyā nityamarcā yuge yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रेतायां तु द्वितीया तु तृतीया द्वापरे तथा । कलौ युगे ऽनिरुद्धस्तु सर्वे सर्वेषु वा पुनः

tretāyāṃ tu dvitīyā tu tṛtīyā dvāpare tathā / kalau yuge 'niruddhastu sarve sarveṣu vā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमेष्ठ्यादिमन्त्रैस्तु स्थापयेत्तु यथाक्रमम् । एवं द्वादशमूर्तीनां लक्षणं परिपठ्यते

parameṣṭhyādimantraistu sthāpayettu yathākramam / evaṃ dvādaśamūrtīnāṃ lakṣaṇaṃ paripaṭhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंशुकारं(?) समप्रख्यं त्रिणेत्रं भीमरूपिणम् । सहस्रं वा तदर्धं वा ह्यष्टोत्तरशतं तु वा

kiṃśukāraṃ(?) samaprakhyaṃ triṇetraṃ bhīmarūpiṇam / sahasraṃ vā tadardhaṃ vā hyaṣṭottaraśataṃ tu vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वाष्टभुजं वापि कारयेत्सुमनोरमम् । पीताम्बरसमायुक्तं सर्वाभरणभूषितम्

atha vāṣṭabhujaṃ vāpi kārayetsumanoramam / pītāmbarasamāyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वालंकारसंयुक्तं सर्वप्रहरणान्वितम् । एवं रूपं तु संचिन्त्य विश्वरूपमयं हरिम्

sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvapraharaṇānvitam / evaṃ rūpaṃ tu saṃcintya viśvarūpamayaṃ harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणोर्ध्वकरे चक्रं मुसलं चापरे भुजे(करे?) । तस्याधरे तु पाशःस्यात् अङ्कुशं चापरे न्यसेत्

dakṣiṇordhvakare cakraṃ musalaṃ cāpare bhuje(kare?) / tasyādhare tu pāśaḥsyāt aṅkuśaṃ cāpare nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रं वामाधरे हस्ते तस्योर्ध्वे लकुटं न्यसेत् । लकुटस्योर्ध्वहस्ते तु शङ्खं गोक्षीरसंनिभम्

cakraṃ vāmādhare haste tasyordhve lakuṭaṃ nyaset / lakuṭasyordhvahaste tu śaṅkhaṃ gokṣīrasaṃnibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.