भक्त्या गुरोरशेषं (?) स्यात् स हरिर्नात्र संशयः ॥ इति श्रीपाञ्चरात्रे विष्वक्सेनसंहितायां झ्र्होमविधिर्नामट पञ्चदशो ऽध्यायः ॥ षोडशो ऽध्यायः विष्वक्सेनः--- अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रतिष्ठालक्षणं परम् । सर्वलक्षणसंयुक्तमल्पकायं चतुर्भुजम्
bhaktyā guroraśeṣaṃ (?) syāt sa harirnātra saṃśayaḥ // iti śrīpāñcarātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ jhrhomavidhirnāmaṭa pañcadaśo 'dhyāyaḥ || ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ viṣvaksenaḥ--- ataḥ paraṃ pravakṣyāmi pratiṣṭhālakṣaṇaṃ param / sarvalakṣaṇasaṃyuktamalpakāyaṃ caturbhujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तन्मूर्त्यनुसारेण कारयेत् सुमनोहरम् । प्रथमं च द्वितीयं च संक्षेपाच्छृणु सुव्रत
tattanmūrtyanusāreṇa kārayet sumanoharam / prathamaṃ ca dvitīyaṃ ca saṃkṣepācchṛṇu suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिष्ठायाः क्रमं चास्मिन् साधकानां हिताय तु । कृत्वाङ्कुरार्पणं सम्यक् पञ्चसप्तदिनात् पुरा
pratiṣṭhāyāḥ kramaṃ cāsmin sādhakānāṃ hitāya tu / kṛtvāṅkurārpaṇaṃ samyak pañcasaptadināt purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलाधिवासनं कृत्वा यथा वै तत्र चोदितम् । पूर्वोक्तमण्डपे मध्ये वेदिं कृत्वा यथाविधि
jalādhivāsanaṃ kṛtvā yathā vai tatra coditam / pūrvoktamaṇḍape madhye vediṃ kṛtvā yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारयेत् सर्वकर्माणि शास्त्रदृष्ट्या समाहितः । तदलाभे मुनिश्रेष्ठ शृणु मण्डपलक्षणम्
kārayet sarvakarmāṇi śāstradṛṣṭyā samāhitaḥ / tadalābhe muniśreṣṭha śṛṇu maṇḍapalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चोत्तरशतं(?)वापि हस्तद्वादशकं तु वा । चतुर्द्वारसमायुक्तं चतुस्तोरणभूषितम्
pañcottaraśataṃ(?)vāpi hastadvādaśakaṃ tu vā / caturdvārasamāyuktaṃ catustoraṇabhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वितानवस्त्रसंछन्नमलंकारैरलंकृतम् । कार्पासकैर्नवैर्वस्त्रैः स्तम्भान् संपरिवेष्टयेत्
vitānavastrasaṃchannamalaṃkārairalaṃkṛtam / kārpāsakairnavairvastraiḥ stambhān saṃpariveṣṭayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तोरणान् कलशांश्चापि मध्ये वेदिं तु कारयेत् । दशतालस्तु विस्तार एकहस्तसमुच्छ्रयः
toraṇān kalaśāṃścāpi madhye vediṃ tu kārayet / daśatālastu vistāra ekahastasamucchrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदिकायास्तु (-यां तु?)परितः चतुर्दिक्षु यथाविधि । कारयेदग्निकुण्डानि चतुरश्रादि नारद
vedikāyāstu (-yāṃ tu?)paritaḥ caturdikṣu yathāvidhi / kārayedagnikuṇḍāni caturaśrādi nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थण्डिले वाप्यभावे तु कारयेत् तरुणालये । जलाधिवासादुत्थाप्य मण्डपे चानयेद्धरिम्
sthaṇḍile vāpyabhāve tu kārayet taruṇālaye / jalādhivāsādutthāpya maṇḍape cānayeddharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णसूच्या तत्रैव नेत्रोन्मीलनमाचरेत् । तच्चक्षुरिति वामं च चित्रं देवेति दक्षिणम्
suvarṇasūcyā tatraiva netronmīlanamācaret / taccakṣuriti vāmaṃ ca citraṃ deveti dakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धेनुद्वयं दर्शयित्वा ततः स्नपनमाचरेत् । एकाशीतिक्रमेणैव स्नपनं त्वधमोत्तमम्
dhenudvayaṃ darśayitvā tataḥ snapanamācaret / ekāśītikrameṇaiva snapanaṃ tvadhamottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलशैः पञ्चविंशैर्वा ततःसप्तदशैस्तु वा । द्वादशैर्नवकैर्वापि यथासंभवमाचरेत्
kalaśaiḥ pañcaviṃśairvā tataḥsaptadaśaistu vā / dvādaśairnavakairvāpi yathāsaṃbhavamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्याहं वाचयित्वैव शयनं कल्पयेत्ततः । पञ्चभारप्रमाणैश्च शालींस्तत्रैव विक्षिपेत्
puṇyāhaṃ vācayitvaiva śayanaṃ kalpayettataḥ / pañcabhārapramāṇaiśca śālīṃstatraiva vikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्धं तण्डुलं चैव शाल्योपरि विनिक्षिपेत् । तस्योपरि लिखेत् पद्ममष्टपत्रं सकर्णिकम्
tadardhaṃ taṇḍulaṃ caiva śālyopari vinikṣipet / tasyopari likhet padmamaṣṭapatraṃ sakarṇikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य मध्ये तु तन्त्रज्ञः छादयेत् कम्बलेन तु । शयनं त्रिविधं प्रोक्तं क्षौमं कार्पासकं तु वा
tasya madhye tu tantrajñaḥ chādayet kambalena tu / śayanaṃ trividhaṃ proktaṃ kṣaumaṃ kārpāsakaṃ tu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्णामयं च तत्सर्वं व्याघ्रचर्मोत्तरच्छदम् । चित्रवस्त्रत्रयं वापि नववस्त्रत्रयं तु वा
ūrṇāmayaṃ ca tatsarvaṃ vyāghracarmottaracchadam / citravastratrayaṃ vāpi navavastratrayaṃ tu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथावित्तानुसारेण(?)मार्गेणैकेन कल्पयेत् । शिरोपधानसंयुक्तं पादगण्डूलसंयुतम्
yathāvittānusāreṇa(?)mārgeṇaikena kalpayet / śiropadhānasaṃyuktaṃ pādagaṇḍūlasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामदक्षिणभागाभ्यां सुकपोलस्थलद्वयम् । शयनं कल्पयित्वैवं गन्धपुष्पैःसमर्चितम्
vāmadakṣiṇabhāgābhyāṃ sukapolasthaladvayam / śayanaṃ kalpayitvaivaṃ gandhapuṣpaiḥsamarcitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रैराभरणैर्माल्यैरलंकृत्य जनार्दनम् । आचार्यो मूर्तिपैःसार्धं स्वस्तिवाक्यसमन्वितम्
vastrairābharaṇairmālyairalaṃkṛtya janārdanam / ācāryo mūrtipaiḥsārdhaṃ svastivākyasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छत्रचामरसंयुक्तं शयने संनिवेशयेत् । द्वादशाक्षरमन्त्रेण शाययेद्दक्षिणाशिरः
chatracāmarasaṃyuktaṃ śayane saṃniveśayet / dvādaśākṣaramantreṇa śāyayeddakṣiṇāśiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवीकरणं कुर्यात् पूर्वं मूर्तिधरो मुने । मन्त्रन्यासं ततः कुर्यात् मूर्तिमन्त्रेण साधकः
vaiṣṇavīkaraṇaṃ kuryāt pūrvaṃ mūrtidharo mune / mantranyāsaṃ tataḥ kuryāt mūrtimantreṇa sādhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्तगीतसमायुक्तं वेदाध्ययनसंयुतम् । प्राङ्मुखोदङ्मुखो भूत्वा वेदिकोपरि दक्षिणे
nṛttagītasamāyuktaṃ vedādhyayanasaṃyutam / prāṅmukhodaṅmukho bhūtvā vedikopari dakṣiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणायामान् क्रमात् कृत्वा प्रणवेनैव देशिकः । सृष्टिन्यासं स्थितिन्यासं संहृतिन्यासमेव च
prāṇāyāmān kramāt kṛtvā praṇavenaiva deśikaḥ / sṛṣṭinyāsaṃ sthitinyāsaṃ saṃhṛtinyāsameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्बिम्बे मुनिशार्दूल यथातथ्येन विन्यसेत् । पञ्चविंशतितत्त्वानि प्रतिमायां न्यसेत्ततः
tadbimbe muniśārdūla yathātathyena vinyaset / pañcaviṃśatitattvāni pratimāyāṃ nyasettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चोपनिषदैर्न्यस्य प्रणवैःसह मन्त्रवित् । अथवा देवदेवस्य मन्त्रन्यासं शृणु क्रमात्
pañcopaniṣadairnyasya praṇavaiḥsaha mantravit / athavā devadevasya mantranyāsaṃ śṛṇu kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरभ्यधिकं विंशत् सूक्तं नारायणं क्रमात् । देवस्य पादौ संस्पृष्ट्वा आचार्यः सूक्तमुच्चरन्
caturabhyadhikaṃ viṃśat sūktaṃ nārāyaṇaṃ kramāt / devasya pādau saṃspṛṣṭvā ācāryaḥ sūktamuccaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यान्ते पौरुषं ब्रह्मन् षोडषं सूक्तमुच्चरेत् । ततस्त्वथर्ववेदे च सृष्ट्यादिप्रतिपादकम्
tasyānte pauruṣaṃ brahman ṣoḍaṣaṃ sūktamuccaret / tatastvatharvavede ca sṛṣṭyādipratipādakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणोपनिषदं त्रिः पठेत् पदसंस्पृशेत् । आत्मा यादि(?) नमोन्तं यन्मन्त्रमष्टशतं जपेत्
nārāyaṇopaniṣadaṃ triḥ paṭhet padasaṃspṛśet / ātmā yādi(?) namontaṃ yanmantramaṣṭaśataṃ japet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजायामधिवासे च प्रतिष्ठायां षडक्षरम् । न्यासमेषु प्रकुर्वीत तद्बिम्बहृदि देशिकः
pūjāyāmadhivāse ca pratiṣṭhāyāṃ ṣaḍakṣaram / nyāsameṣu prakurvīta tadbimbahṛdi deśikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथा निष्फलं सर्वं नात्र कार्या विचारणा । तस्मात् सर्वप्रयत्नेन षडक्षरजपान्तर(-क?)म्
anyathā niṣphalaṃ sarvaṃ nātra kāryā vicāraṇā / tasmāt sarvaprayatnena ṣaḍakṣarajapāntara(-ka?)m
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यत् प्रोक्तं मुनिश्रेष्ठ तत्तत् कुर्वीत बुद्धिमान् । एवं न्यासं क्रमात् कृत्वा वेष्टयेन्नववस्त्रकैः
yadyat proktaṃ muniśreṣṭha tattat kurvīta buddhimān / evaṃ nyāsaṃ kramāt kṛtvā veṣṭayennavavastrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पाञ्जलिर्नमस्कृत्य पूजयेत् पुरुषोत्तमम् । शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैः नृत्तगेयैश्च पूजयेत्
puṣpāñjalirnamaskṛtya pūjayet puruṣottamam / śaṅkhadundubhinirghoṣaiḥ nṛttageyaiśca pūjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहयेत् ततो देवं मूर्ध्नि मूलेन मन्त्रवित् । शङ्खचक्रगदापाणिं पीताम्बरविभूषितम्
āvāhayet tato devaṃ mūrdhni mūlena mantravit / śaṅkhacakragadāpāṇiṃ pītāmbaravibhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तन्मूर्त्यनुसारेण ध्यायेद्देवं सनातनम् । पाद्यार्घ्याचमनीयं च गन्धपुष्पादिभिः क्रमात्
tattanmūrtyanusāreṇa dhyāyeddevaṃ sanātanam / pādyārghyācamanīyaṃ ca gandhapuṣpādibhiḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौल्यं पायसमुद्गान्नं सोपदंशं घृताप्लुतम् । निवेदयित्वां देवस्य दाधिकं तु निवेदयेत्
gaulyaṃ pāyasamudgānnaṃ sopadaṃśaṃ ghṛtāplutam / nivedayitvāṃ devasya dādhikaṃ tu nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पानीयाचमनीयं च मुखवासं निवेदयेत् । ततस्तु शाययेद्देवं नमस्कृत्य तु देशिकः
pānīyācamanīyaṃ ca mukhavāsaṃ nivedayet / tatastu śāyayeddevaṃ namaskṛtya tu deśikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धतोयेन संपूर्णान् सूत्रत्रयसुवेष्टितान् । अश्वत्थपल्लवैर्युक्तान् द्रोणेन परिपूरितान्
gandhatoyena saṃpūrṇān sūtratrayasuveṣṭitān / aśvatthapallavairyuktān droṇena paripūritān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्वबिम्बफलाकारान् मृद्घटान् लक्षणान्वितान् । पञ्चरत्नसमायुक्तान् हेमपञ्चायुधान्वितान्
pakvabimbaphalākārān mṛdghaṭān lakṣaṇānvitān / pañcaratnasamāyuktān hemapañcāyudhānvitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौवर्णं चापि श्रीवत्सं सौवर्णगरुडान्वितम् । शङ्खं चक्रं च कूर्मं च संस्मरेन्मूलविद्यया
sauvarṇaṃ cāpi śrīvatsaṃ sauvarṇagaruḍānvitam / śaṅkhaṃ cakraṃ ca kūrmaṃ ca saṃsmarenmūlavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकूर्चं सापिधानं च वस्त्रयुग्मेन वेष्टितम् । देवस्य दक्षिणे पार्श्वे विन्यसेद्धान्यराशिषु
sakūrcaṃ sāpidhānaṃ ca vastrayugmena veṣṭitam / devasya dakṣiṇe pārśve vinyaseddhānyarāśiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रधानकुम्भमादाय प्राङ्मुखो वाप्युदङ्मुखः । पञ्चमूर्तिमनुध्यायेत् तत्कुम्भे ऽवाह्य नारद
pradhānakumbhamādāya prāṅmukho vāpyudaṅmukhaḥ / pañcamūrtimanudhyāyet tatkumbhe 'vāhya nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मबीजेन तत्कुम्भं गन्धपुष्पैः समर्चयेत् । कर्मार्चा चोत्सवं स्नानं बलिर्यात्रा च पञ्चमम्
brahmabījena tatkumbhaṃ gandhapuṣpaiḥ samarcayet / karmārcā cotsavaṃ snānaṃ baliryātrā ca pañcamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नाने प्रतिष्ठाधिवासे कालमेकं(?)तु कारयेत् । देवेन सह संयोज्य देवीनां मुनिसत्तम
snāne pratiṣṭhādhivāse kālamekaṃ(?)tu kārayet / devena saha saṃyojya devīnāṃ munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यश्वराष्टकुंभांश्च अष्टदिक्ष्वथ विन्यसेत् । हेमरत्नयुतांश्चैव वस्त्रसंवेष्टितान् शुभान्
vidyaśvarāṣṭakuṃbhāṃśca aṣṭadikṣvatha vinyaset / hemaratnayutāṃścaiva vastrasaṃveṣṭitān śubhān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रादीशानपर्यन्तं वाराहादींश्च विन्यसेत् । स्वनाम्ना पूजयेत्तांश्च शङ्खादीन् मङ्गलान्(?)न्यसेत्
indrādīśānaparyantaṃ vārāhādīṃśca vinyaset / svanāmnā pūjayettāṃśca śaṅkhādīn maṅgalān(?)nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धपुष्पाक्षतांश्चैव वस्त्रेण परिवेष्टितान् । एवं कृत्वा विधानेन मूर्तिहोमं समाचरेत्
gandhapuṣpākṣatāṃścaiva vastreṇa pariveṣṭitān / evaṃ kṛtvā vidhānena mūrtihomaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋगादिवेदसंयुक्तं दिक्षु पूर्वादिषु द्विज । शङ्खादिघोषसंयुक्तं नृत्तगीतसमन्वितम्
ṛgādivedasaṃyuktaṃ dikṣu pūrvādiṣu dvija / śaṅkhādighoṣasaṃyuktaṃ nṛttagītasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीणावेणुसमायुक्तं होमकर्म समाचरेत् । वैष्णवाग्निं समादाय कुण्डेष्वग्निं निधापयेत्
vīṇāveṇusamāyuktaṃ homakarma samācaret / vaiṣṇavāgniṃ samādāya kuṇḍeṣvagniṃ nidhāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालशाखादिरं चैव बिल्वमौदुम्बरं तथा । समिदष्टशतं प्रोक्तं पृथक् पूर्वादि कल्पयेत्
pālaśākhādiraṃ caiva bilvamaudumbaraṃ tathā / samidaṣṭaśataṃ proktaṃ pṛthak pūrvādi kalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालाशखादिराभावे बिल्वैरेव तु कारयेत् । बिल्वाभावे मुनिश्रेष्ठ औदुम्बरमथाचरेत्
pālāśakhādirābhāve bilvaireva tu kārayet / bilvābhāve muniśreṣṭha audumbaramathācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वादि चाग्निकुण्डेषु समिधः परिकीर्तिताः । आज्यं चरुवदुद्दिष्टं तत्संख्या च पृथक्पृथक्
pūrvādi cāgnikuṇḍeṣu samidhaḥ parikīrtitāḥ / ājyaṃ caruvaduddiṣṭaṃ tatsaṃkhyā ca pṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निमध्ये तथा पद्मं ध्यायेत् केसरपत्रकम् । तत्रस्था देवता ध्यात्वा होमं कुर्याद्विचक्षणः
agnimadhye tathā padmaṃ dhyāyet kesarapatrakam / tatrasthā devatā dhyātvā homaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जुहुयुः प्राङ्मुखाः सर्वे सोत्तरीयाः स्वलंकृताः । भोजयेद्ब्राह्मणान् रात्रौ भक्तान् द्वादश पायसम्
juhuyuḥ prāṅmukhāḥ sarve sottarīyāḥ svalaṃkṛtāḥ / bhojayedbrāhmaṇān rātrau bhaktān dvādaśa pāyasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदाध्ययनमेवात्र चतुर्दिक्षु च कारयेत् । पायसं कृसरं गौल्यं हरिद्रान्नं चतुर्विधम्
vedādhyayanamevātra caturdikṣu ca kārayet / pāyasaṃ kṛsaraṃ gaulyaṃ haridrānnaṃ caturvidham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वादि चोत्तरान्तं तु यथासंरव्यं प्रकल्पयेत् । शान्तिहोमं ततः कृत्वा होमान्ते च यथाक्रमम्
pūrvādi cottarāntaṃ tu yathāsaṃravyaṃ prakalpayet / śāntihomaṃ tataḥ kṛtvā homānte ca yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुना पयसा दध्ना हूयतेन (जुहुयाच्च?) घृतेन च । पौरुषेण च सूक्तेन प्रत्येकं षोडशाहुतीः
madhunā payasā dadhnā hūyatena (juhuyācca?) ghṛtena ca / pauruṣeṇa ca sūktena pratyekaṃ ṣoḍaśāhutīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वादि चोत्तरान्तं तु कुण्डे चैव यथाक्रमम् । हुत्वा हुत्वा स्पृशेयुस्ते प्रतिमां मूलविद्यया
pūrvādi cottarāntaṃ tu kuṇḍe caiva yathākramam / hutvā hutvā spṛśeyuste pratimāṃ mūlavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधु हुत्वा स्पृशेत् पादं क्षीरं हुत्वोदरं स्पृशेत् । दधि हुत्वा च वदनं हुत्वाज्यं शिरसि स्पृशेत्
madhu hutvā spṛśet pādaṃ kṣīraṃ hutvodaraṃ spṛśet / dadhi hutvā ca vadanaṃ hutvājyaṃ śirasi spṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाशशाखया प्राच्यां सिञ्चेत्तन्मूर्तिधारकः । दक्षिणस्यां ततः सिञ्चेत् खादिरस्य तु शाखया
palāśaśākhayā prācyāṃ siñcettanmūrtidhārakaḥ / dakṣiṇasyāṃ tataḥ siñcet khādirasya tu śākhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिञ्चेत्तन्मूर्तिधारस्तु प्रतीच्यां बिल्वशाखया । उदुम्बरेण चोदीच्यां सिञ्चेत्तन्मूर्तिधारकः
siñcettanmūrtidhārastu pratīcyāṃ bilvaśākhayā / udumbareṇa codīcyāṃ siñcettanmūrtidhārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचार्यः कोणदेशे तु सिञ्चेद्वेतसशाखया । पुष्पाञ्जलिं(-लिः?)नमस्कृत्य आचार्यो मूलविद्यया
ācāryaḥ koṇadeśe tu siñcedvetasaśākhayā / puṣpāñjaliṃ(-liḥ?)namaskṛtya ācāryo mūlavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तराग्नौ तु जुहुयात् आचार्यो मधुरत्रयम् । गुलाज्यमधुसंमिश्रं मधुरत्रयमुच्यते
uttarāgnau tu juhuyāt ācāryo madhuratrayam / gulājyamadhusaṃmiśraṃ madhuratrayamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलमन्त्रेण जुहुयात् प्रत्येकाष्टाहुतीः क्रमात् । नृत्तगेयैश्च वाद्यैश्च वेदाध्ययनसत्कथाम् (-संयुतैः)
mūlamantreṇa juhuyāt pratyekāṣṭāhutīḥ kramāt / nṛttageyaiśca vādyaiśca vedādhyayanasatkathām (-saṃyutaiḥ)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिर्वाणप्रदीपैश्च रात्रिशेषं समापयेत् । प्रभातायां तु शर्वर्यां स्नात्वाचार्यः प्रयत्नवान्
anirvāṇapradīpaiśca rātriśeṣaṃ samāpayet / prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ snātvācāryaḥ prayatnavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारस्य दक्षिणे पार्श्वे स्थण्डिले चतुरश्रके । कारयेद्वास्तुहोमं तु समिदाज्यचरूनपि
dvārasya dakṣiṇe pārśve sthaṇḍile caturaśrake / kārayedvāstuhomaṃ tu samidājyacarūnapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपामार्गस्य समिधः शम्याश्च खदिरस्य च । यक्षरक्षः पिशाचानां शान्त्यर्थं जुहुयात् पृथक्
apāmārgasya samidhaḥ śamyāśca khadirasya ca / yakṣarakṣaḥ piśācānāṃ śāntyarthaṃ juhuyāt pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणवादिस्वमन्त्रैश्च जुहुयान्मन्त्रवित्तमः । दिशाहोमांश्च कुर्वीत प्रासादस्य समन्ततः
praṇavādisvamantraiśca juhuyānmantravittamaḥ / diśāhomāṃśca kurvīta prāsādasya samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थण्डिलेष्वेवमेवाग्निं जुहुयाद्दिक्पतीन् क्रमात् । ध्यात्वा ध्यात्वा स्वमन्त्रेण समिदादि यथाक्रमम्
sthaṇḍileṣvevamevāgniṃ juhuyāddikpatīn kramāt / dhyātvā dhyātvā svamantreṇa samidādi yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाशखदिराश्वत्थप्लक्षन्यग्रोधबिल्वजाः । उदुम्बरश्च काश्मर्यः समिधो ऽष्टौ प्रकीर्तिताः
palāśakhadirāśvatthaplakṣanyagrodhabilvajāḥ / udumbaraśca kāśmaryaḥ samidho 'ṣṭau prakīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐन्द्रादीशानपर्यन्तं समिदाज्यचरूनपि । एवं समाप्य विधिवत् वास्तुहोमादिकान् क्रमात्
aindrādīśānaparyantaṃ samidājyacarūnapi / evaṃ samāpya vidhivat vāstuhomādikān kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारयेन्मुनिशार्द्वल पश्चात् पूर्णाहुतिं हुनेत् । वौषडन्तेन मन्त्रेण आचार्यः पश्चिमे ऽनले
kārayenmuniśārdvala paścāt pūrṇāhutiṃ hunet / vauṣaḍantena mantreṇa ācāryaḥ paścime 'nale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशाक्षरमन्त्रेण स्रुचा पूर्णाहुतिं हुनेत् । गन्धपुष्पादिनाभ्यर्च्य घण्टाशब्दसमन्वितम्
dvādaśākṣaramantreṇa srucā pūrṇāhutiṃ hunet / gandhapuṣpādinābhyarcya ghaṇṭāśabdasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्णाहुतिं क्रमात् कृत्वा त्रिधा मन्त्रमनुस्मरन् । गोमयेन समालिप्य बालस्थानं समन्ततः
pūrṇāhutiṃ kramāt kṛtvā tridhā mantramanusmaran / gomayena samālipya bālasthānaṃ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलस्थानं तु वा तत्र मूलमन्त्रेण मन्त्रवित् । अष्टदिक्षु यथान्यायं कारयेद्यत्नतो ध्वजान्
mūlasthānaṃ tu vā tatra mūlamantreṇa mantravit / aṣṭadikṣu yathānyāyaṃ kārayedyatnato dhvajān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तोरणान् शास्त्रविहितान् चतुर्दिक्षु निवेशयेत् । दर्भमालादिसंयुक्तं मुक्तादामैर (-माद्य?) लंकृतम्
toraṇān śāstravihitān caturdikṣu niveśayet / darbhamālādisaṃyuktaṃ muktādāmaira (-mādya?) laṃkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वालंकारसंयुक्तं पुष्पमालाविभूषितम् । पुण्याहं वाचयित्वा तु पूजनीयांश्च पूजयेत्
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ puṣpamālāvibhūṣitam / puṇyāhaṃ vācayitvā tu pūjanīyāṃśca pūjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्राभरणकं सम्यगाचार्यय प्रदापयेत् । आचार्यमनसः प्रीतिरतिसंपत्तिकारिणी
vastrābharaṇakaṃ samyagācāryaya pradāpayet / ācāryamanasaḥ prītiratisaṃpattikāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौवर्णं ब्रह्मसूत्रं तु सौवर्णं कर्णभूषणम् । अङ्गुलीवलयं चैव प्रकोष्ठवलयं तथा
sauvarṇaṃ brahmasūtraṃ tu sauvarṇaṃ karṇabhūṣaṇam / aṅgulīvalayaṃ caiva prakoṣṭhavalayaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलंकृत्यैवमाचार्यं दक्षिणां तस्य दापयेत् । पञ्चविंशतिनिष्कं तु सुवर्णं दक्षिणोत्तमम्
alaṃkṛtyaivamācāryaṃ dakṣiṇāṃ tasya dāpayet / pañcaviṃśatiniṣkaṃ tu suvarṇaṃ dakṣiṇottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्धं मध्यमं चैव तदर्धमधमं भवेत् । एवमेव तु कर्तव्य उत्सवे दक्षिणाक्रमः
tadardhaṃ madhyamaṃ caiva tadardhamadhamaṃ bhavet / evameva tu kartavya utsave dakṣiṇākramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमादिक्रमात् प्रोक्ता दक्षिणा मुनिसत्तम । यथा (-द्वै?)वित्तानुसारेण दद्याद्वा(-द्वै?)दक्षिणां मुने
uttamādikramāt proktā dakṣiṇā munisattama / yathā (-dvai?)vittānusāreṇa dadyādvā(-dvai?)dakṣiṇāṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रोपयुक्तं यद्द्रव्यं देवतालंकृतिं विना । आचार्याय प्रदातव्यं वस्त्रव्रीह्यादिकं तथा
atropayuktaṃ yaddravyaṃ devatālaṃkṛtiṃ vinā / ācāryāya pradātavyaṃ vastravrīhyādikaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचार्यदक्षिणार्धांशतुल्या स्थापकदक्षिणा । तदर्धं मूर्तिपानां तु वास्तुशान्तिकृतस्तथा
ācāryadakṣiṇārdhāṃśatulyā sthāpakadakṣiṇā / tadardhaṃ mūrtipānāṃ tu vāstuśāntikṛtastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होतॄणां दक्षिणार्धं स्याद् अध्येतॄणां तु दक्षिणा । सर्वेषां चैव दातव्यं वस्त्रयुग्मं नवं शुभम्
hotṝṇāṃ dakṣiṇārdhaṃ syād adhyetṝṇāṃ tu dakṣiṇā / sarveṣāṃ caiva dātavyaṃ vastrayugmaṃ navaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवज्ञं पूजयेत् पश्चात् सुमुहूर्तप्रदो हि सः । गेयनृत्तकरांश्चैव पूजयेद्वैष्णवांस्ततः
daivajñaṃ pūjayet paścāt sumuhūrtaprado hi saḥ / geyanṛttakarāṃścaiva pūjayedvaiṣṇavāṃstataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूहूर्ते शोभने प्राप्ते ब्राह्मणानामनुज्ञया । सूर्यमण्डलमध्यस्थं देवं नारायणं प्रभुम्
mūhūrte śobhane prāpte brāhmaṇānāmanujñayā / sūryamaṇḍalamadhyasthaṃ devaṃ nārāyaṇaṃ prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भे पञ्चप्रतीके च आवाह्य प्रणवेन तु । अर्घ्यपाद्यापदिनाभ्यर्च्य एकमूर्तिमनुस्मरेत्
kumbhe pañcapratīke ca āvāhya praṇavena tu / arghyapādyāpadinābhyarcya ekamūrtimanusmaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयित्वा मुनिश्रेष्ठ स्वयं तु विगतस्पृहः । श्रियं पुष्टिं तथा कुम्भमध्ये संपूजयेत्ततः
pūjayitvā muniśreṣṭha svayaṃ tu vigataspṛhaḥ / śriyaṃ puṣṭiṃ tathā kumbhamadhye saṃpūjayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणवादि स्वनाम्ना तु साधको मन्त्रवित्तमः । तत्कुम्भान्तर्गतं देवं स्थापयेत् साधकोत्तमः
praṇavādi svanāmnā tu sādhako mantravittamaḥ / tatkumbhāntargataṃ devaṃ sthāpayet sādhakottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थापकश्चोद्धरेत् कुम्भमाचार्यो वा मुनीश्वर । उत्तर्योष्णीषसंयुक्तमुद्धरेत् कुम्भमुत्तमम्
sthāpakaścoddharet kumbhamācāryo vā munīśvara / uttaryoṣṇīṣasaṃyuktamuddharet kumbhamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव समलंकृत्य स्थापकं मुनिसत्तम । आचार्यो मूर्तिपैर्युक्तः प्रतिमामुद्धरेत् क्रमात्
tathaiva samalaṃkṛtya sthāpakaṃ munisattama / ācāryo mūrtipairyuktaḥ pratimāmuddharet kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मङ्गलानु(-न्यु?)द्धरेयुश्च दिशाहोमकरास्तथा । शङ्खदुन्दुभिघोषैश्च स्वस्तिवाचनसंयुतम्
maṅgalānu(-nyu?)ddhareyuśca diśāhomakarāstathā / śaṅkhadundubhighoṣaiśca svastivācanasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्तगेयसमायुक्तं धूपदीपसमन्वितम् । पुष्पवृष्टिसमायुक्तं वितानध्वजसंयुतम्
nṛttageyasamāyuktaṃ dhūpadīpasamanvitam / puṣpavṛṣṭisamāyuktaṃ vitānadhvajasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु समलंकृत्य देवाग्रे वैष्णवान् शुभान् । गन्धतोयेन संपूर्णान् सूत्रत्रयसुवेष्टितान्
tatastu samalaṃkṛtya devāgre vaiṣṇavān śubhān / gandhatoyena saṃpūrṇān sūtratrayasuveṣṭitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वत्थपल्लवैर्युक्तान् द्रोणेन परिपूरितान् । वर्धनीं गृह्य तन्त्रज्ञो देवाग्रे ऽच्छिन्नधारया
aśvatthapallavairyuktān droṇena paripūritān / vardhanīṃ gṛhya tantrajño devāgre 'cchinnadhārayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गेहं प्रदक्षिणं कृत्वा बालस्थानं प्रवेशयेत् । प्रतिमां मूर्तिमन्त्रेण स्थापयेन्मन्त्रवित्तमः
gehaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā bālasthānaṃ praveśayet / pratimāṃ mūrtimantreṇa sthāpayenmantravittamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्च पञ्चमन्त्राणां (-न्त्रांश्च?) स्थापयेद्विहितेन च । तस्याग्रे स्थापयेत् कुम्भमाचार्यस्तन्त्रवित्तमः
tataśca pañcamantrāṇāṃ (-ntrāṃśca?) sthāpayedvihitena ca / tasyāgre sthāpayet kumbhamācāryastantravittamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तोयं प्रतिमामूर्ध्नि मूलमन्त्रेण सेचयेत् । श्रियादीनां(?)स्वमन्त्रैस्तु सेचयेद्देववत् क्रमात्
tattoyaṃ pratimāmūrdhni mūlamantreṇa secayet / śriyādīnāṃ(?)svamantraistu secayeddevavat kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मार्चनादि मूर्तीनां(?) सेचयेन्मूलबेरवत् । कुम्भाच्छेषोदकं गृह्य तच्छरावे निषिच्य च
karmārcanādi mūrtīnāṃ(?) secayenmūlaberavat / kumbhāccheṣodakaṃ gṛhya taccharāve niṣicya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शलाकमात्रया चैव धारयाच्छिन्नया पुनः । परितः परिषेकं च कुर्यान्मूलेन मन्त्रवित्
śalākamātrayā caiva dhārayācchinnayā punaḥ / paritaḥ pariṣekaṃ ca kuryānmūlena mantravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अञ्जलिं दर्शयित्वा तु सर्वमन्त्रांश्च(-मन्त्रं च?)संस्मरेत् । द्वारस्योत्तरपार्श्वे तु न्यासहोमं स्वमन्त्रतः
añjaliṃ darśayitvā tu sarvamantrāṃśca(-mantraṃ ca?)saṃsmaret / dvārasyottarapārśve tu nyāsahomaṃ svamantrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थण्डिले मुनिशार्दूल पञ्चरात्रविशारदैः । कारयेत् समिदाद्यैस्तु प्रत्येकैकाहुतिं क्रमात्
sthaṇḍile muniśārdūla pañcarātraviśāradaiḥ / kārayet samidādyaistu pratyekaikāhutiṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रन्यासं ततः कुर्यात् पूर्ववत् साधकोत्तमः । तथैव कारयेत्तस्मिन् स्थापको न्यासमुत्तमम्
mantranyāsaṃ tataḥ kuryāt pūrvavat sādhakottamaḥ / tathaiva kārayettasmin sthāpako nyāsamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाद्देवं समालम्ब्य पूजयेत् साधकोत्तमः । गन्धपुष्पादिनाभ्यर्च्य प्रणम्य च जनार्दनम्
paścāddevaṃ samālambya pūjayet sādhakottamaḥ / gandhapuṣpādinābhyarcya praṇamya ca janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संनिधानं कुरुष्वेति प्रणमेत् दण्डवत् क्षितौ । तस्मिन् काले महाप्राज्ञो वेदाध्ययनमाचरेत्
saṃnidhānaṃ kuruṣveti praṇamet daṇḍavat kṣitau / tasmin kāle mahāprājño vedādhyayanamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पाञ्जलिर्नमस्कृत्य आचार्यो मन्त्रमुच्चरेत् । सर्वं न्यूनातिरिक्तं च मया पूर्वं च यत्कृतम्
puṣpāñjalirnamaskṛtya ācāryo mantramuccaret / sarvaṃ nyūnātiriktaṃ ca mayā pūrvaṃ ca yatkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सर्वं देवदेवेश क्षन्तुमर्हसि मे प्रभो । ततस्तु मुनिशार्दूल प्रासादं प्रोक्षयेद्बुधः
tatsarvaṃ devadeveśa kṣantumarhasi me prabho / tatastu muniśārdūla prāsādaṃ prokṣayedbudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भोदकादशेषं तु बहिरन्तश्च सर्वशः । पौरुषेणैव सूक्तेन प्रोक्षणादेव शुद्ध्यति
kumbhodakādaśeṣaṃ tu bahirantaśca sarvaśaḥ / pauruṣeṇaiva sūktena prokṣaṇādeva śuddhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पायसं कृसरं गौल्यं मुद्गान्नं च निवेदयेत् । ताम्बूलं मुखवासं च परिवारांश्च(?)कल्पयेत्
pāyasaṃ kṛsaraṃ gaulyaṃ mudgānnaṃ ca nivedayet / tāmbūlaṃ mukhavāsaṃ ca parivārāṃśca(?)kalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होमपूर्वेण मन्त्रज्ञो ह्यन्तर्बहिरनुक्रमात् । लोकपालान् मुनिश्रेष्ठ कल्पयेत्तु यथाक्रमम्
homapūrveṇa mantrajño hyantarbahiranukramāt / lokapālān muniśreṣṭha kalpayettu yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यावरणदेवांश्च बालगेहे न कल्पयेत् । दिने दिने तु कर्तव्यो होमूपर्वो बलिक्रमः
anyāvaraṇadevāṃśca bālagehe na kalpayet / dine dine tu kartavyo homūparvo balikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डादीशावसानं तु बलिं दद्यात् पृथक्पृथक् । महापीठार्धमानं तु विस्तरायामतादृशम्
caṇḍādīśāvasānaṃ tu baliṃ dadyāt pṛthakpṛthak / mahāpīṭhārdhamānaṃ tu vistarāyāmatādṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालगेहस्य पूर्वे तु कल्पयेत् पीठमुत्तमम् । पीठोपरि मुने पद्ममष्टपत्रं सकर्णिकम्
bālagehasya pūrve tu kalpayet pīṭhamuttamam / pīṭhopari mune padmamaṣṭapatraṃ sakarṇikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववत् पार्षदान् सर्वान् तिष्ठन्तौ(-तो?)बलिपीठकौ(-के?) । बलिशेषं न्यसेद्धीमान् पूर्ववन्मन्त्रसंयुतम्
pūrvavat pārṣadān sarvān tiṣṭhantau(-to?)balipīṭhakau(-ke?) / baliśeṣaṃ nyaseddhīmān pūrvavanmantrasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सवस्नपनादीनि कारयेच्छास्त्रचोदितम् । शेषं साधारणं कुर्यात् बालस्थाने मुनीश्वर
utsavasnapanādīni kārayecchāstracoditam / śeṣaṃ sādhāraṇaṃ kuryāt bālasthāne munīśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालस्थानं विना पूर्वं मूलस्थानं न कारयेत् । यदि कुर्यान्महादोषः कर्तृदेशविनाशनः
bālasthānaṃ vinā pūrvaṃ mūlasthānaṃ na kārayet / yadi kuryānmahādoṣaḥ kartṛdeśavināśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालगेहार्चनाबिम्बं मूलागारे न पूजयेत् । पूजयेद्यदि तद्बिम्बं कर्ता राष्ट्रं च नश्यति
bālagehārcanābimbaṃ mūlāgāre na pūjayet / pūjayedyadi tadbimbaṃ kartā rāṣṭraṃ ca naśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन मूलागारे न पूजयेत् । प्रतिष्ठान्ते मुनिश्रेष्ठ उत्सवं कारयेत् क्रमात्
tasmāt sarvaprayatnena mūlāgāre na pūjayet / pratiṣṭhānte muniśreṣṭha utsavaṃ kārayet kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चसप्तनवाहं वा यथावित्तानुसारतः(?) । ध्वजं चैवोत्सवारंभे सद्यः कुर्यात्तु तद्दिने
pañcasaptanavāhaṃ vā yathāvittānusārataḥ(?) / dhvajaṃ caivotsavāraṃbhe sadyaḥ kuryāttu taddine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.