Visvaksenasamhita 20

गुणत्रयं न्यसेन्मध्ये तामसादि यथाक्रमम् । गुणमध्ये न्यसेद्धीमानात्मानं चान्तरात्मकम्

guṇatrayaṃ nyasenmadhye tāmasādi yathākramam / guṇamadhye nyaseddhīmānātmānaṃ cāntarātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संक्षेपतः प्रोक्त आसनस्य क्रमो मया । आसनस्यार्चनं वक्ष्ये संक्षेपाद्विधिपूर्वकम्

evaṃ saṃkṣepataḥ prokta āsanasya kramo mayā / āsanasyārcanaṃ vakṣye saṃkṣepādvidhipūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आधाराद्यन्तरात्मान्तं मूर्तीनां मुनिसत्तम । व्यस्तैःसंपूजयेत् सर्वं समस्तैर्वा समाहितः

ādhārādyantarātmāntaṃ mūrtīnāṃ munisattama / vyastaiḥsaṃpūjayet sarvaṃ samastairvā samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चयेद्गन्धपुष्पाद्यैः पूजयेत्तं मनोरमैः । तेषां स्वनामकैर्मन्त्रैर्दद्यात् सर्वं यथाक्रमम्

arcayedgandhapuṣpādyaiḥ pūjayettaṃ manoramaiḥ / teṣāṃ svanāmakairmantrairdadyāt sarvaṃ yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् कल्प्यं मुनिश्रेष्ठ आह्वानं च वदाम्यहम् । स्वर्णाद्यन्यतमं पात्रं कुडुबद्वयपूरितम्

etat kalpyaṃ muniśreṣṭha āhvānaṃ ca vadāmyaham / svarṇādyanyatamaṃ pātraṃ kuḍubadvayapūritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं हि लक्षणं प्रोक्तं सर्वपात्राणि नारद । आवाहनादि पात्रं तत् पञ्चषट्सप्त एव वा

itthaṃ hi lakṣaṇaṃ proktaṃ sarvapātrāṇi nārada / āvāhanādi pātraṃ tat pañcaṣaṭsapta eva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजकस्याग्रतः स्थाप्य प्रोक्षयेन्मूलविद्यया । एतेषामप्यलाभे तु शङ्खशुक्तिमथापि वा

pūjakasyāgrataḥ sthāpya prokṣayenmūlavidyayā / eteṣāmapyalābhe tu śaṅkhaśuktimathāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षालयेत् सर्वपात्राणि विष्णुगायत्रिया मुने । आढकद्वयसंपूर्णां पक्वबिम्बफलाकृतिम्

kṣālayet sarvapātrāṇi viṣṇugāyatriyā mune / āḍhakadvayasaṃpūrṇāṃ pakvabimbaphalākṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्धनीं वामपार्श्वे तु विन्यस्यापूरयेद्बुधः । गालितैरुदकैर्यस्यां गन्धपुष्पयुतां न्यसेत्

vardhanīṃ vāmapārśve tu vinyasyāpūrayedbudhaḥ / gālitairudakairyasyāṃ gandhapuṣpayutāṃ nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषं दक्षिणपार्श्वे तु परितो वाग्रतो ऽपि वा । स्थापयेत्तु क्रमेणैव पूजाद्रव्यं समस्तकम्

śeṣaṃ dakṣiṇapārśve tu parito vāgrato 'pi vā / sthāpayettu krameṇaiva pūjādravyaṃ samastakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् पात्रेष्वेकपात्रं तु संगृह्य मुनिसत्तम । षडक्षरेण मन्त्रेण संप्रोक्ष्य तु पुनः पुनः

tat pātreṣvekapātraṃ tu saṃgṛhya munisattama / ṣaḍakṣareṇa mantreṇa saṃprokṣya tu punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पात्रं तु पुनः प्रोक्ष्य गन्धोदेन प्रपूरयेत् । तस्मिन् शिरसि (?) पुष्पं च न्यसेत्तोयं सपुष्पकम्

tatpātraṃ tu punaḥ prokṣya gandhodena prapūrayet / tasmin śirasi (?) puṣpaṃ ca nyasettoyaṃ sapuṣpakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धृत्य पूजामन्त्रेण ध्यात्वात्र महामुने । यद्रूपं चिन्तितं सम्यक् तद्रूपं चिन्त्य(?) साधकः

uddhṛtya pūjāmantreṇa dhyātvātra mahāmune / yadrūpaṃ cintitaṃ samyak tadrūpaṃ cintya(?) sādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवतीर्णं महाबेरादागच्छान्तेन मूर्ध्नि च । प्रोक्ष्य चैवासनं दद्यात् केवलेन जगद्गुरोः

avatīrṇaṃ mahāberādāgacchāntena mūrdhni ca / prokṣya caivāsanaṃ dadyāt kevalena jagadguroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्षिप्य वादमूले तु पुष्पमुष्टिं ततः परम् । नमस्कृत्याञ्जलिं पश्चात् दर्शयेन्मुनिसत्तम

prakṣipya vādamūle tu puṣpamuṣṭiṃ tataḥ param / namaskṛtyāñjaliṃ paścāt darśayenmunisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्ध्यं पाद्यं तथाचामं दत्वा देवाय मन्त्रवित् । ततस्तु परिवाराणि पात्रशेषेण कल्पयेत्

ardhyaṃ pādyaṃ tathācāmaṃ datvā devāya mantravit / tatastu parivārāṇi pātraśeṣeṇa kalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिवारक्रमं वक्ष्ये यथातत्त्वेन (यथातथ्येन?) नारद । आवाहनांशतोयेन कल्पेयत्तु यथाक्रमम्

parivārakramaṃ vakṣye yathātattvena (yathātathyena?) nārada / āvāhanāṃśatoyena kalpeyattu yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वे तु वासुदेवं तु शुद्धस्फटिकसंनिभम् । शङ्खचक्रगदापाणिं पीताम्बरविभूषितम्

pūrve tu vāsudevaṃ tu śuddhasphaṭikasaṃnibham / śaṅkhacakragadāpāṇiṃ pītāmbaravibhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संकर्षणं न्यसेद्याम्ये शशिबालार्कसंनिभम् । शङ्खचक्रसमोपेतं चतुर्बाहुविराजितम्

saṃkarṣaṇaṃ nyasedyāmye śaśibālārkasaṃnibham / śaṅkhacakrasamopetaṃ caturbāhuvirājitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रद्युम्नं पश्चिमे न्यस्य शातकुम्भनिभं मुने । शङ्खचक्रगदापाणिं पीताम्बरविभूषितम्

pradyumnaṃ paścime nyasya śātakumbhanibhaṃ mune / śaṅkhacakragadāpāṇiṃ pītāmbaravibhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिरुद्धं न्यसेत्तस्मिन्नुत्तरे नीलरूपिणम् । शङ्खचक्रसमायुक्तं पीतवस्त्रं चतुर्भुजम्

aniruddhaṃ nyasettasminnuttare nīlarūpiṇam / śaṅkhacakrasamāyuktaṃ pītavastraṃ caturbhujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रियं सुवर्णवर्णाभां श्वेतरूपां सरस्वतीम् । रक्तवर्णां रतिं पश्चात् शान्तिं कुङ्कुमसंनिभाम्

śriyaṃ suvarṇavarṇābhāṃ śvetarūpāṃ sarasvatīm / raktavarṇāṃ ratiṃ paścāt śāntiṃ kuṅkumasaṃnibhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आग्नेयादिषु कोणेषु विन्यसेच्छक्तिरूपकम् । पैशाचे तु न्यसेत् पश्चात् शङ्खादीनां तु नारद

āgneyādiṣu koṇeṣu vinyasecchaktirūpakam / paiśāce tu nyaset paścāt śaṅkhādīnāṃ tu nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वे शङ्ख नियुञ्जीत श्वेतवर्णं स(च?)नादयुक् । कालाग्निसदृशाकारं दक्षिणे चक्रमुत्तमम्

pūrve śaṅkha niyuñjīta śvetavarṇaṃ sa(ca?)nādayuk / kālāgnisadṛśākāraṃ dakṣiṇe cakramuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चिमे तु गदां न्यस्य हरिद्राभामनुत्तमाम् । रक्तवर्णनिभं पद्ममुत्तरे तु न्यसेद्बुधः

paścime tu gadāṃ nyasya haridrābhāmanuttamām / raktavarṇanibhaṃ padmamuttare tu nyasedbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुसलं कृष्णवर्णं तु आग्नेय्यां दिशि विन्यसेत् । नैरृतायां न्यसेत्तत्र खङ्गमाकाशसंनिभम्

musalaṃ kṛṣṇavarṇaṃ tu āgneyyāṃ diśi vinyaset / nairṛtāyāṃ nyasettatra khaṅgamākāśasaṃnibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चवर्ण तथा शार्ङ्गं वायव्ये तन्त्रवित्तमः । सर्ववर्णमयाकारां वनमालां तथैशके

pañcavarṇa tathā śārṅgaṃ vāyavye tantravittamaḥ / sarvavarṇamayākārāṃ vanamālāṃ tathaiśake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्द्ब्रिजीयावरणं गर्भागारे प्रकीर्तितम् । द्वारस्य दक्षिणे चण्डं कृष्णवर्णं चतुर्भुजम्

etaddbrijīyāvaraṇaṃ garbhāgāre prakīrtitam / dvārasya dakṣiṇe caṇḍaṃ kṛṣṇavarṇaṃ caturbhujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापाणिं त्रिणेत्रं रक्तलोचनम् । एवं रूपं तु संचिन्त्य प्रचण्डं तु ततः शृणु

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ triṇetraṃ raktalocanam / evaṃ rūpaṃ tu saṃcintya pracaṇḍaṃ tu tataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापाणिं रक्तवर्णं चतुर्भुजम् । द्वारस्योत्तरपार्श्वे तु त्रिणेत्रं भीमरूपिणम्

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ raktavarṇaṃ caturbhujam / dvārasyottarapārśve tu triṇetraṃ bhīmarūpiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरतो वैनतेयं च सुवर्णाभं कृताञ्जलिम् । करण्डमकुटं नीलवाससं प्रियदर्शनम्

purato vainateyaṃ ca suvarṇābhaṃ kṛtāñjalim / karaṇḍamakuṭaṃ nīlavāsasaṃ priyadarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलाग्रनासिकायुक्तं नागाभरणभूषितम् । एवं तु गरुडं चिन्त्य बलरामस्य मूर्तिवत्

nīlāgranāsikāyuktaṃ nāgābharaṇabhūṣitam / evaṃ tu garuḍaṃ cintya balarāmasya mūrtivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो भक्त्या देवमभ्यर्चेत् तथैव गरुडं यजेत् । भगवत्प्रमुखं पश्चाद्गरुत्मन्तं नियोजयेत्

yo bhaktyā devamabhyarcet tathaiva garuḍaṃ yajet / bhagavatpramukhaṃ paścādgarutmantaṃ niyojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तवर्णं चतुर्बाहुं द्विबाहुं वा मुनीश्वर । सर्वाभरणसंयुक्तं सर्वशोभनशोभितम्

raktavarṇaṃ caturbāhuṃ dvibāhuṃ vā munīśvara / sarvābharaṇasaṃyuktaṃ sarvaśobhanaśobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालाग्निसदृशाकारं चक्रधृङ्मकुटान्वितम् । एवं चक्राधिदैवं तु पूजयेद्द्वारपार्श्वके

kālāgnisadṛśākāraṃ cakradhṛṅmakuṭānvitam / evaṃ cakrādhidaivaṃ tu pūjayeddvārapārśvake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खाभं सौम्यरूपं तु सर्वाभरणभूषितम् । उपवीतयुतं श्वेतं शङ्खधृङ्मकुटान्वितम्

śaṅkhābhaṃ saumyarūpaṃ tu sarvābharaṇabhūṣitam / upavītayutaṃ śvetaṃ śaṅkhadhṛṅmakuṭānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्बाहुं द्विबाहुं वा ध्यायेद्द्वारस्य वामके । धातारं पीतवर्णं विधातारमरुणप्रभम्

caturbāhuṃ dvibāhuṃ vā dhyāyeddvārasya vāmake / dhātāraṃ pītavarṇaṃ vidhātāramaruṇaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामवर्णा तु भूमिः स्यात् रक्तवर्णां हरिप्रियाम् । दुर्गां च कोमलश्यामां श्वेतरूपं विनायकम्

śyāmavarṇā tu bhūmiḥ syāt raktavarṇāṃ haripriyām / durgāṃ ca komalaśyāmāṃ śvetarūpaṃ vināyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खपद्मनिधी चैव श्वेतरक्तनिभौ मुने । गङ्गां च यमुनां चैव श्वेतकृष्णनिभे मुने

śaṅkhapadmanidhī caiva śvetaraktanibhau mune / gaṅgāṃ ca yamunāṃ caiva śvetakṛṣṇanibhe mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्कर्षणीं तु रक्तां वै कर्षणीं रक्तवर्णकाम् । एवं द्वारे तु संचिन्त्य त्रिसन्ध्यायां(-सु?) प्रपूजयेत्

utkarṣaṇīṃ tu raktāṃ vai karṣaṇīṃ raktavarṇakām / evaṃ dvāre tu saṃcintya trisandhyāyāṃ(-su?) prapūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नार्चयेदुपसन्ध्यायां चण्डादीन् द्वारपालकान् । अज्ञानादर्चयेन्मोहात् स्थाननाशो भविष्यति

nārcayedupasandhyāyāṃ caṇḍādīn dvārapālakān / ajñānādarcayenmohāt sthānanāśo bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्भिक्षं जायते राष्ट्रं धनधान्यविनाशकृत् । तस्मात् सर्वप्रयत्नेन विधिनोक्तं समाचरेत्

durbhikṣaṃ jāyate rāṣṭraṃ dhanadhānyavināśakṛt / tasmāt sarvaprayatnena vidhinoktaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानाग्नेययाम्ये तु तन्मध्ये गणनायकम् । पूर्ववद्वर्णकं चिन्त्य हस्तिवक्त्रं चतुर्भुजम्

vimānāgneyayāmye tu tanmadhye gaṇanāyakam / pūrvavadvarṇakaṃ cintya hastivaktraṃ caturbhujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमाने दक्षिणे कुर्यात् दक्षिणामूर्तिमीश्वरम् । अक्षमालाधरं देवमष्टाक्षरपरायणम्

vimāne dakṣiṇe kuryāt dakṣiṇāmūrtimīśvaram / akṣamālādharaṃ devamaṣṭākṣaraparāyaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिणेत्रं श्वेतसंकाशं सौम्यं सोमार्धधारिणम् । नारदाद्यृषिसंघैश्च सेवितं दक्षिणामुखम्

triṇetraṃ śvetasaṃkāśaṃ saumyaṃ somārdhadhāriṇam / nāradādyṛṣisaṃghaiśca sevitaṃ dakṣiṇāmukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं रहस्यरूपं ते संक्षेपेण विधीयते । तस्य दक्षिणपाश्वे तु मातॄणामुत्तरामुखम्

evaṃ rahasyarūpaṃ te saṃkṣepeṇa vidhīyate / tasya dakṣiṇapāśve tu mātṝṇāmuttarāmukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पयेन्मुनिशार्दूल सर्वसंपत्सुखावहम् । आलयस्योत्तरे मातॄः कल्पयेद्बा मुनीश्वर

kalpayenmuniśārdūla sarvasaṃpatsukhāvaham / ālayasyottare mātṝḥ kalpayedbā munīśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां नाम क्रमाद्गुह्यं शृणुष्वावहितो ऽधुना । वागीश्वरीक्रियाकीर्तिः लक्ष्मीसृष्टिस्तथैव च

teṣāṃ nāma kramādguhyaṃ śṛṇuṣvāvahito 'dhunā / vāgīśvarīkriyākīrtiḥ lakṣmīsṛṣṭistathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याकान्तिश्च सप्तैताः कथिता विष्णुमातरः । उत्तरे पश्चिमे चैव हयास्यः श्रीधरस्तथा

vidyākāntiśca saptaitāḥ kathitā viṣṇumātaraḥ / uttare paścime caiva hayāsyaḥ śrīdharastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीरभद्रगणेशौ वा मातॄणां द्वारपालकौ । साधकेच्छानुरूपेण कल्पयेद्विष्णुमातरः

vīrabhadragaṇeśau vā mātṝṇāṃ dvārapālakau / sādhakecchānurūpeṇa kalpayedviṣṇumātaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातरश्च सुवर्णाभाः श्रीधरः श्याम एव च । हयशीर्षःसुवर्णाभो वर्णा एताः (-ते?) प्रकीर्तिताः

mātaraśca suvarṇābhāḥ śrīdharaḥ śyāma eva ca / hayaśīrṣaḥsuvarṇābho varṇā etāḥ (-te?) prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव वीरभद्रादि वर्णं तु परिपठ्यते । विमानपृष्ठभागे तु अनन्तमथ साधकः

tathaiva vīrabhadrādi varṇaṃ tu paripaṭhyate / vimānapṛṣṭhabhāge tu anantamatha sādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चास्यपन्नगोर्ध्वे तु पञ्चवक्त्रैः(?)समावृतम् । चतुर्भुजं समासीनं शङ्खचक्रगदाधरम्

pañcāsyapannagordhve tu pañcavaktraiḥ(?)samāvṛtam / caturbhujaṃ samāsīnaṃ śaṅkhacakragadādharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं हि लक्षणोपेतं सर्वदेवैर्नमस्कृतम् । सौम्यास्येशानयोर्मध्ये दुर्गां श्यामनिभां यजेत्

itthaṃ hi lakṣaṇopetaṃ sarvadevairnamaskṛtam / saumyāsyeśānayormadhye durgāṃ śyāmanibhāṃ yajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योत्तरे तु विन्यस्य मम रूपं चमूपतेः । श्यामलं पिङ्गलाक्षं तु पिङ्गश्मश्रुः सनातनम्

tasyottare tu vinyasya mama rūpaṃ camūpateḥ / śyāmalaṃ piṅgalākṣaṃ tu piṅgaśmaśruḥ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापाणिं चतुर्बाहुं किरीटिनम् (?) । पीताम्बरधरं सौम्यं विवृत्ताक्षिसमन्वितम्

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ caturbāhuṃ kirīṭinam (?) / pītāmbaradharaṃ saumyaṃ vivṛttākṣisamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्जयन् वामतर्जन्या नासाग्रासन्नया जगत् । एवं हि मम रूपं ते (तु?) पठ्यते मुनिसत्तम

tarjayan vāmatarjanyā nāsāgrāsannayā jagat / evaṃ hi mama rūpaṃ te (tu?) paṭhyate munisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिवारविधानोक्तमथ बाह्येषु विन्यसेत् । द्वारस्य शङ्खचक्रे तु दक्षिणोत्तरतः स्मरेत्

parivāravidhānoktamatha bāhyeṣu vinyaset / dvārasya śaṅkhacakre tu dakṣiṇottarataḥ smaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणे शङ्खवर्णं तु शङ्खचक्रगदाधरम् । चतुर्भुजं त्रिणेत्रं तु मूर्ध्नि शङ्खं न्यसेत् सदा

dakṣiṇe śaṅkhavarṇaṃ tu śaṅkhacakragadādharam / caturbhujaṃ triṇetraṃ tu mūrdhni śaṅkhaṃ nyaset sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामपार्श्वे न्यसेच्चक्रमग्निरूपं चतुर्भुजम् । त्रिणेत्रं भीमसंकाशं शङ्खचक्रगदाधरम्

vāmapārśve nyaseccakramagnirūpaṃ caturbhujam / triṇetraṃ bhīmasaṃkāśaṃ śaṅkhacakragadādharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मूर्ध्नि विन्यसेच्चक्रं नीलाम्बरकिरीटिनम् । एवं तु लक्षणं प्रोक्तं शङ्चक्रादिरूपकम् (?)

tanmūrdhni vinyaseccakraṃ nīlāmbarakirīṭinam / evaṃ tu lakṣaṇaṃ proktaṃ śaṅcakrādirūpakam (?)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रादीशानपर्यन्तं स्वेषु स्थानेषु योजयेत् । वज्रहस्त्तं सहस्राक्षं सौम्यं तु श्यामलाकृतिम्

indrādīśānaparyantaṃ sveṣu sthāneṣu yojayet / vajrahasttaṃ sahasrākṣaṃ saumyaṃ tu śyāmalākṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौन्दर्यमिन्द्रदैवत्यं ध्यायेदिन्द्रं किरीटिनम् । त्रिशिखं रक्तवर्णाभं रक्तमाल्यैरलंकृतम्

saundaryamindradaivatyaṃ dhyāyedindraṃ kirīṭinam / triśikhaṃ raktavarṇābhaṃ raktamālyairalaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिपादं चाष्टबाहुं च रक्तनेत्रत्रयं मुने । रक्तकेशनखश्मश्रुवह्निरूपं सशक्तिकम्

tripādaṃ cāṣṭabāhuṃ ca raktanetratrayaṃ mune / raktakeśanakhaśmaśruvahnirūpaṃ saśaktikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मराजं ततो ध्यायेत् सर्वलक्षणलक्षितम् । कालमेघनिभाकारं द्विभुजं दंण्डपाणिनम्

dharmarājaṃ tato dhyāyet sarvalakṣaṇalakṣitam / kālameghanibhākāraṃ dvibhujaṃ daṃṇḍapāṇinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किरीटहारकेयूरमकुटादिविभूषितम् । सर्वप्रेताधिनाथस्य लक्षणं कथितं मया

kirīṭahārakeyūramakuṭādivibhūṣitam / sarvapretādhināthasya lakṣaṇaṃ kathitaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु रक्षसामीशं निरृतिं रक्तमूर्धजम् । खङ्गबाहुं महाकायं रक्तवक्त्रं त्रिणेत्रकम्

tatastu rakṣasāmīśaṃ nirṛtiṃ raktamūrdhajam / khaṅgabāhuṃ mahākāyaṃ raktavaktraṃ triṇetrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्तु लक्षणं प्रोक्तं राक्षसाधिपतेस्ततः । सर्वलक्षणसंयुक्तं सर्वालंकारभूषितम्

etattu lakṣaṇaṃ proktaṃ rākṣasādhipatestataḥ / sarvalakṣaṇasaṃyuktaṃ sarvālaṃkārabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामलं पाशहस्तं च जलेशं पङ्कजासनम् । धूम्रवर्णनिभाकारं ध्वजयुक्तं महाभुजम्

śyāmalaṃ pāśahastaṃ ca jaleśaṃ paṅkajāsanam / dhūmravarṇanibhākāraṃ dhvajayuktaṃ mahābhujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विपादं च द्विहस्तं च सर्वेषां प्राणसंज्ञितम् । इत्थं ते मुनिशार्दूल लक्षणं परिपठ्यते

dvipādaṃ ca dvihastaṃ ca sarveṣāṃ prāṇasaṃjñitam / itthaṃ te muniśārdūla lakṣaṇaṃ paripaṭhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यायेत् सौम्ये तु मतिमान् यक्षेश्वरमनुत्तमम् । तप्तहाटकसंकाशं सर्वलक्षणलक्षितम्

dhyāyet saumye tu matimān yakṣeśvaramanuttamam / taptahāṭakasaṃkāśaṃ sarvalakṣaṇalakṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विपादं च द्विहस्तं च दण्डपाणिं धनेश्वरम् । श्वेताद्रिशिखराकारं द्विपादं च चतुर्भुजम्

dvipādaṃ ca dvihastaṃ ca daṇḍapāṇiṃ dhaneśvaram / śvetādriśikharākāraṃ dvipādaṃ ca caturbhujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषध्वजं त्रिणेत्रं च शूलपाणीन्दुमौलिनम् । एवं ध्यायेत् क्रमात् सर्वान् स्वनाम्ना पूजयेत् पृथक्

vṛṣadhvajaṃ triṇetraṃ ca śūlapāṇīndumaulinam / evaṃ dhyāyet kramāt sarvān svanāmnā pūjayet pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्तृतीयावरणे द्वारपार्श्वेन्दुसूर्ययोः । रक्तवर्णं महाकायं कम्बुग्रीवं चतुर्भुजम्

etattṛtīyāvaraṇe dvārapārśvendusūryayoḥ / raktavarṇaṃ mahākāyaṃ kambugrīvaṃ caturbhujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापाणिं त्रिणेत्रं भीमरूपिणम् । चिन्तचेद्दक्षिणे पार्श्वे तृतीयद्वारके रविम्

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ triṇetraṃ bhīmarūpiṇam / cintaceddakṣiṇe pārśve tṛtīyadvārake ravim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुन्दपुष्पनिभाकारं शङ्खचक्रगदाधरम् । चतुर्भुजं त्रिणेत्रं च पीतवस्त्रं च चिन्तयेत्

kundapuṣpanibhākāraṃ śaṅkhacakragadādharam / caturbhujaṃ triṇetraṃ ca pītavastraṃ ca cintayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारस्य वामपार्श्वे तु शशाङ्काकृतिमुत्तमम् । मौलिपृष्ठस्य सूर्यादौ चिन्तयेन्मण्डलाकृतिम्

dvārasya vāmapārśve tu śaśāṅkākṛtimuttamam / maulipṛṣṭhasya sūryādau cintayenmaṇḍalākṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं शशिं रविं ध्यात्वा तृतीयद्वारपार्श्वयोः । कुमुदादीनि सर्वाणि न्यसेत् पूर्वादिषु क्रमात्

evaṃ śaśiṃ raviṃ dhyātvā tṛtīyadvārapārśvayoḥ / kumudādīni sarvāṇi nyaset pūrvādiṣu kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमुदः कुमुदाक्षश्च पुण्डरीको ऽथ वामनः । शङ्कुकर्णःसर्पनेत्रः सुमुखः सुप्रतिष्ठितः

kumudaḥ kumudākṣaśca puṇḍarīko 'tha vāmanaḥ / śaṅkukarṇaḥsarpanetraḥ sumukhaḥ supratiṣṭhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां लक्षणं प्रोक्तं ध्यायेदस्मिन् महोत्सवे । तद्वत् ज्ञात्वात्र भूतेशान् पूजयेत् साधकोत्तमः

eteṣāṃ lakṣaṇaṃ proktaṃ dhyāyedasmin mahotsave / tadvat jñātvātra bhūteśān pūjayet sādhakottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरतः स्थापयेत् सर्वान् विष्णुपारिषदान् बहून् । सर्ववर्णधराःसर्वे सर्वे शस्त्रास्त्रपाणयः

purataḥ sthāpayet sarvān viṣṇupāriṣadān bahūn / sarvavarṇadharāḥsarve sarve śastrāstrapāṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महापीठे तु संस्मृत्य सर्वान् भूतगणान्वितान् । पूजाकाले ततो ध्यायेत् स्वरूपं पूजकः क्रमात्

mahāpīṭhe tu saṃsmṛtya sarvān bhūtagaṇānvitān / pūjākāle tato dhyāyet svarūpaṃ pūjakaḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वनाम्ना परिवाराणां प्रणवादिनमोन्तकम् । अर्घ्यपाद्यादिभिर्वापि गन्धाद्यैर्वा मुनीश्वर

svanāmnā parivārāṇāṃ praṇavādinamontakam / arghyapādyādibhirvāpi gandhādyairvā munīśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चयेन्नित्यपूजायां प्रणवादिमनुस्मरन् । अस्मिन् तन्त्रे मया प्रोक्तं चण्डाद्यावरणार्चनम्

arcayennityapūjāyāṃ praṇavādimanusmaran / asmin tantre mayā proktaṃ caṇḍādyāvaraṇārcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सवे परिवाराणामर्चनाविधिरुत्तमः । तथैवाभ्यर्च्य मतिमान् परिवारानतन्द्रितः

utsave parivārāṇāmarcanāvidhiruttamaḥ / tathaivābhyarcya matimān parivārānatandritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमभ्यर्च्य भूतेशान् पश्चात् पूजां समाचरेत् । क्षालयेत् सर्वपात्राणि पूर्वोक्तेन विधानतः

evamabhyarcya bhūteśān paścāt pūjāṃ samācaret / kṣālayet sarvapātrāṇi pūrvoktena vidhānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वद्रव्याणि संप्रोक्ष्य निरीक्ष्याद्येन मन्त्रतः । आवाहनादिभिः सर्वैरुपचारक्रमेण तु

sarvadravyāṇi saṃprokṣya nirīkṣyādyena mantrataḥ / āvāhanādibhiḥ sarvairupacārakrameṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदेवं समभ्यर्च्य स याति परमां गतिम् । उपचारक्रमं वक्ष्ये यथावदनुपूर्वशः

devadevaṃ samabhyarcya sa yāti paramāṃ gatim / upacārakramaṃ vakṣye yathāvadanupūrvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वमावाहनं कुर्यात् पुनरासनमेव च । तृतीयं पुष्पविक्षेपं तुरीयं तु नमस्कृतिम्

pūrvamāvāhanaṃ kuryāt punarāsanameva ca / tṛtīyaṃ puṣpavikṣepaṃ turīyaṃ tu namaskṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमो ऽञ्जलिमुद्रा च (स्यात्?) षष्ठमर्ध्यं तथैव च । पाद्यं तु सप्तमं कुर्यात् तथाचमनमष्टमम्

pañcamo 'ñjalimudrā ca (syāt?) ṣaṣṭhamardhyaṃ tathaiva ca / pādyaṃ tu saptamaṃ kuryāt tathācamanamaṣṭamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नपनं नवमं विद्याद्दशमो वसनं भवेत् । एकादशो भूषणं स्यात् द्वादशस्तूपवीतकम्

snapanaṃ navamaṃ vidyāddaśamo vasanaṃ bhavet / ekādaśo bhūṣaṇaṃ syāt dvādaśastūpavītakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयोदशश्चाचमनं गन्धश्चैव चतुर्दशः । पुष्पं पञ्चदशश्चैव षोडशो धूप एव च

trayodaśaścācamanaṃ gandhaścaiva caturdaśaḥ / puṣpaṃ pañcadaśaścaiva ṣoḍaśo dhūpa eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपः सप्तदशश्चैव मुद्राष्टादश उच्यते । हविरेकोनविंशश्च पानीयं विंशकस्तथा

dīpaḥ saptadaśaścaiva mudrāṣṭādaśa ucyate / havirekonaviṃśaśca pānīyaṃ viṃśakastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकविंशस्तथाचामः ताम्बूलं च द्वाविंशकः । उपचारस्त्रयोविंश आचामस्तदनन्तरम्

ekaviṃśastathācāmaḥ tāmbūlaṃ ca dvāviṃśakaḥ / upacārastrayoviṃśa ācāmastadanantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखवासः पञ्चविंशः षड्विंशो गेयमुच्यते । पुराणं सप्तविंशश्च नृत्तहोममतः परम्

mukhavāsaḥ pañcaviṃśaḥ ṣaḍviṃśo geyamucyate / purāṇaṃ saptaviṃśaśca nṛttahomamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिभ्रमणमेकोनत्रिंश अर्ध्यमतः परम् । पुष्पं वा मुनिशार्दूल दद्यादिच्छानुरूपतः

balibhramaṇamekonatriṃśa ardhyamataḥ param / puṣpaṃ vā muniśārdūla dadyādicchānurūpataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकत्रिंशो मुखवासश्चोद्वासनमतः परम् । द्वात्रिंशदुपचाराणामुक्तमेवं महामुने

ekatriṃśo mukhavāsaścodvāsanamataḥ param / dvātriṃśadupacārāṇāmuktamevaṃ mahāmune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्ष्ये कलोपचाराणि (-रांस्तु?) शृणुष्वावहितो भव । आद्य आवाहनं पश्चात् आसनं तदनन्तरम्

vakṣye kalopacārāṇi (-rāṃstu?) śṛṇuṣvāvahito bhava / ādya āvāhanaṃ paścāt āsanaṃ tadanantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्यं तृतीय अर्ध्यं स्यादाचामं पञ्चमः स्मृतः । षष्ठं तु स्नपनं विद्यात् सप्तमो वसनं भवेत्

pādyaṃ tṛtīya ardhyaṃ syādācāmaṃ pañcamaḥ smṛtaḥ / ṣaṣṭhaṃ tu snapanaṃ vidyāt saptamo vasanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमस्तूपवीतं स्यान्नवमं गन्ध उच्यते । दशमः पुष्पविन्यासः धूप एकादशो भवेत्

aṣṭamastūpavītaṃ syānnavamaṃ gandha ucyate / daśamaḥ puṣpavinyāsaḥ dhūpa ekādaśo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपस्ततः परं विद्यात् चरुणस्तु (चरोश्चैव?) निवेदनम् । चतुर्दश्यञ्जलिमुद्रा प्रदक्षिणमतः परम्

dīpastataḥ paraṃ vidyāt caruṇastu (caroścaiva?) nivedanam / caturdaśyañjalimudrā pradakṣiṇamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्वासनं षोडशः स्यादित्येवमपरःक्रमः । एवं षोडशधा प्रोक्ता उपचाराणि(-रांस्तु?)नारद

udvāsanaṃ ṣoḍaśaḥ syādityevamaparaḥkramaḥ / evaṃ ṣoḍaśadhā proktā upacārāṇi(-rāṃstu?)nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्घ्य चानन्तरं विद्यात् पाद्यं चैव ततः परम् । देवस्याचमनं विद्यात् पञ्चमं तु विचक्षणः

arghya cānantaraṃ vidyāt pādyaṃ caiva tataḥ param / devasyācamanaṃ vidyāt pañcamaṃ tu vicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धं चानन्तरं विद्यात् सप्तमं पुष्पमेव च । धूपं तु चाष्टमं विद्यात् दीपस्तु नवमः स्मृतः

gandhaṃ cānantaraṃ vidyāt saptamaṃ puṣpameva ca / dhūpaṃ tu cāṣṭamaṃ vidyāt dīpastu navamaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशमस्तु निवेद्यं स्यादुद्वासनमतः परम् । मुख्यगौणक्रमेणैव विनियोगं ततः शृणु

daśamastu nivedyaṃ syādudvāsanamataḥ param / mukhyagauṇakrameṇaiva viniyogaṃ tataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र पूजोत्तमा तत्र कुर्यान्मुख्योपचारकम् । मध्यमाराधनं यत्तु त्रकृध्यमप्रयोजयेत्

yatra pūjottamā tatra kuryānmukhyopacārakam / madhyamārādhanaṃ yattu trakṛdhyamaprayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चा कनीयसी यत्र तत्रैवैकादशेन तु । प्रयोज्यमिति शास्त्रस्य निश्चयः साधकोत्तमैः

arcā kanīyasī yatra tatraivaikādaśena tu / prayojyamiti śāstrasya niścayaḥ sādhakottamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे सर्वत्र वा पूजा देशकालानुरूपतः । साधकेच्छानुरूपेण कुर्याद्वा मुनिपुङ्गव

sarve sarvatra vā pūjā deśakālānurūpataḥ / sādhakecchānurūpeṇa kuryādvā munipuṅgava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनि(आरि?)राधयिषुर्मूत्रा यद्यद्वै साधकोत्तमः । तत्तद्वै मूर्तिमन्त्रेण कुर्यात् सर्वोपचारकम्

ani(āri?)rādhayiṣurmūtrā yadyadvai sādhakottamaḥ / tattadvai mūrtimantreṇa kuryāt sarvopacārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नपने मन्त्रभेदो ऽस्ति मूर्तीनां मुनिसत्तम । नित्ये नैमित्तिके वापि विष्णोर्नुकमथावपि

snapane mantrabhedo 'sti mūrtīnāṃ munisattama / nitye naimittike vāpi viṣṇornukamathāvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणोपनिषदं द्वादशाक्षरमेव च । नारायणं ब्राह्मणं(?)वा अतो देवी(-वे?)ति वा पुनः

nārāyaṇopaniṣadaṃ dvādaśākṣarameva ca / nārāyaṇaṃ brāhmaṇaṃ(?)vā ato devī(-ve?)ti vā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशोपचाराणां क्रमं शृणु महामुने । आवाहनं तु प्रथमः द्वितीयश्चासनं भवेत्

ekādaśopacārāṇāṃ kramaṃ śṛṇu mahāmune / āvāhanaṃ tu prathamaḥ dvitīyaścāsanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेष्वन्यतमं वापि स्नपनं साधकः शुचिः । कुर्वन् स्वराष्ट्रमुद्धृत्य विष्णुलोकमवाप्नुयात्

eteṣvanyatamaṃ vāpi snapanaṃ sādhakaḥ śuciḥ / kurvan svarāṣṭramuddhṛtya viṣṇulokamavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं मूलमन्त्रेण पूजकः पुरुषोत्तम । आवाहनादिभिः सर्वैरुपचारैः समर्चयेत्

kevalaṃ mūlamantreṇa pūjakaḥ puruṣottama / āvāhanādibhiḥ sarvairupacāraiḥ samarcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुगुणो वंशसंपन्नो निर्देषो रोगवर्जितः । आवाहनादि कर्माणि सर्वाण्येतानि सर्वदा

suguṇo vaṃśasaṃpanno nirdeṣo rogavarjitaḥ / āvāhanādi karmāṇi sarvāṇyetāni sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाक्षरेण वा कुर्यात् मूर्तीनां मुनिसत्तम । पूजकस्योत्तमत्वाच्च निर्देषत्वान्महामुने

aṣṭākṣareṇa vā kuryāt mūrtīnāṃ munisattama / pūjakasyottamatvācca nirdeṣatvānmahāmune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं पुष्पमात्रेण देवेशस्तृप्यते ऽत्र तु । सा पूजा सफलं याति वृद्धिकृत् ग्रामराज्योः

kevalaṃ puṣpamātreṇa deveśastṛpyate 'tra tu / sā pūjā saphalaṃ yāti vṛddhikṛt grāmarājyoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यः कारयेद्भक्त्या स याति परमां गतिम् । यतिर्वा ब्रह्मचारी वा पूजको मुनिसत्तम

evaṃ yaḥ kārayedbhaktyā sa yāti paramāṃ gatim / yatirvā brahmacārī vā pūjako munisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विगुणं फलमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा । एवं संपूजयेद्भक्त्या विष्णुं सकलमव्ययम्

dviguṇaṃ phalamāpnoti nātra kāryā vicāraṇā / evaṃ saṃpūjayedbhaktyā viṣṇuṃ sakalamavyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह लोके श्रियं प्राप्य परलोके तथैव च । सर्वान् कामानवाप्नोति सर्वयज्ञफलं भवेत्

iha loke śriyaṃ prāpya paraloke tathaiva ca / sarvān kāmānavāpnoti sarvayajñaphalaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.