विशेषमत्र वक्ष्यामि आत्मार्थस्य परस्य च । उपचारक्रमं सर्वं साधकानां हिताय तु
viśeṣamatra vakṣyāmi ātmārthasya parasya ca / upacārakramaṃ sarvaṃ sādhakānāṃ hitāya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Visvaksenasamhita 20
अर्घ्यादिमुखवासन्तं क्रमाद्देवाय कल्पयेत् । अर्घ्यं पाद्यं तथाचामः मधुपर्कः पुनश्च तत्
arghyādimukhavāsantaṃ kramāddevāya kalpayet / arghyaṃ pādyaṃ tathācāmaḥ madhuparkaḥ punaśca tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्बूलं गन्धपुष्पं च अक्षतो धूप एव च । दीपो ह्यञ्जलिमुद्रा तु निवेद्यं तु महामुने
tāmbūlaṃ gandhapuṣpaṃ ca akṣato dhūpa eva ca / dīpo hyañjalimudrā tu nivedyaṃ tu mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पानीयाचमनीयं च मुखवासस्तथैव च । एवं क्रमो मुनिश्रेष्ठ तत्क्रमेणाथवार्चयेत्
pānīyācamanīyaṃ ca mukhavāsastathaiva ca / evaṃ kramo muniśreṣṭha tatkrameṇāthavārcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षालयेत् सर्वपात्राणि पूर्ववत्तन्त्रवित्तमः । तत्तत् पात्रेषु तद्द्रव्यं निक्षिप्यापूर्य पुष्पकम्
kṣālayet sarvapātrāṇi pūrvavattantravittamaḥ / tattat pātreṣu taddravyaṃ nikṣipyāpūrya puṣpakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्घ्यतोयं स्वमन्त्रेण मुखमालेपयद्धरेः । पाद्यं देवस्य पादे च दीयते(दद्याद्वै?)स्वस्वविद्यया
arghyatoyaṃ svamantreṇa mukhamālepayaddhareḥ / pādyaṃ devasya pāde ca dīyate(dadyādvai?)svasvavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्य दक्षिणे हस्ते ह्याचामं मधुपर्ककम् । पुनराचामताम्बूलं तथैव च पुनः पुनः
devasya dakṣiṇe haste hyācāmaṃ madhuparkakam / punarācāmatāmbūlaṃ tathaiva ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातिश्रीकण्ठ(-खण्ड?)मादाय पेषयेत् पिष्ठपङ्कवत् । कर्पूरेण समायुक्तं कुडुबद्वयपूरितम्
jātiśrīkaṇṭha(-khaṇḍa?)mādāya peṣayet piṣṭhapaṅkavat / karpūreṇa samāyuktaṃ kuḍubadvayapūritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केवलं चन्दनं वापि गन्धं षण्मुष्टिमात्रकम् । पुष्पप्रस्थचतुष्कैस्तु मूर्तीनां तु पृथक्पृथक्
kevalaṃ candanaṃ vāpi gandhaṃ ṣaṇmuṣṭimātrakam / puṣpaprasthacatuṣkaistu mūrtīnāṃ tu pṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दापयेत्तु प्रयत्नेन साधकः परमार्थवित् । धूपं सुरभिणा व्याप्तं प्राप्तज्वालोच्छ्रितोज्ज्ञितम्
dāpayettu prayatnena sādhakaḥ paramārthavit / dhūpaṃ surabhiṇā vyāptaṃ prāptajvālocchritojjñitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुरेखमनारग्न्यं दशमात्रं प्रदापेयत् (?) । दीपं सप्ताङ्गुलोत्थानं घृतकर्पूरदीपितम्
bahurekhamanāragnyaṃ daśamātraṃ pradāpeyat (?) / dīpaṃ saptāṅgulotthānaṃ ghṛtakarpūradīpitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूपं तु दापयेद्गन्धं नासिकायां तु दक्षिणे । दद्याद्यथाक्रमं सर्वं वासुदेवाय भक्तितः
dhūpaṃ tu dāpayedgandhaṃ nāsikāyāṃ tu dakṣiṇe / dadyādyathākramaṃ sarvaṃ vāsudevāya bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलमादीनि (?) सर्वाणि शेषाङ्गं मर्दयेद्बुधः । वामहस्तेन मन्त्रज्ञः पुष्पं गृह्य समाहितः
kalamādīni (?) sarvāṇi śeṣāṅgaṃ mardayedbudhaḥ / vāmahastena mantrajñaḥ puṣpaṃ gṛhya samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणेन करेणैव दद्याद्देवस्य पादयोः । मुष्टिमात्रं प्रदद्यात्तु त्रिवारेण (-रं च?) स्वविद्यया
dakṣiṇena kareṇaiva dadyāddevasya pādayoḥ / muṣṭimātraṃ pradadyāttu trivāreṇa (-raṃ ca?) svavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमानामिकामध्ये चाङ्गुष्ठेन समन्वितम् । अक्षतं तु ततो दद्यात् तथैव च पुनः पुनः
madhyamānāmikāmadhye cāṅguṣṭhena samanvitam / akṣataṃ tu tato dadyāt tathaiva ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्य वामनासौ च(-नासायां?) धूपं दद्यात् समाहितः । दक्षिणे देवदृक्पार्श्वे दीपं दद्यात्तु मन्त्रवित्
devasya vāmanāsau ca(-nāsāyāṃ?) dhūpaṃ dadyāt samāhitaḥ / dakṣiṇe devadṛkpārśve dīpaṃ dadyāttu mantravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिमात्रकं तु मुद्राया दर्शनं दक्षिणादृशि । कपिलाज्येन संस्राव्य ह्यन्नसुक्तेन संस्पृशेत्
trimātrakaṃ tu mudrāyā darśanaṃ dakṣiṇādṛśi / kapilājyena saṃsrāvya hyannasuktena saṃspṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिषिच्यादि मन्त्रेण पाणिं दद्यात्तु पाणिना (?) । दद्यात्तद्दक्षिणे हस्ते हविःप्राशनमुद्रया
pariṣicyādi mantreṇa pāṇiṃ dadyāttu pāṇinā (?) / dadyāttaddakṣiṇe haste haviḥprāśanamudrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पानीयाचमनीयं च मुखवासं तथैव च । एवं षोडशधा प्रोक्तं विशेषेणोपचारकम्
pānīyācamanīyaṃ ca mukhavāsaṃ tathaiva ca / evaṃ ṣoḍaśadhā proktaṃ viśeṣeṇopacārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दद्याद्यथाक्रमं सर्वं भक्तिपूतेन चेतसा । ततस्तु साधकः सम्यक् प्रणम्याञ्जलिमुद्रया
dadyādyathākramaṃ sarvaṃ bhaktipūtena cetasā / tatastu sādhakaḥ samyak praṇamyāñjalimudrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्य पादौ हस्ताभ्यां संस्पृशेत्तत् समाहितः । ततस्त्वथर्ववेदे तु शौनकायां तु शाखया
devasya pādau hastābhyāṃ saṃspṛśettat samāhitaḥ / tatastvatharvavede tu śaunakāyāṃ tu śākhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणोपनिषदं उच्चार्य च पुनः पुनः । त्रिभिः काण्डैःसमुच्चार्य मन्त्रेणैव महामुने
nārāyaṇopaniṣadaṃ uccārya ca punaḥ punaḥ / tribhiḥ kāṇḍaiḥsamuccārya mantreṇaiva mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवेशस्तृप्यते चैव नात्र कार्या विचारणा । राजराष्ट्रविवृद्धिः स्यात् ग्रामादिषु तथैव च
deveśastṛpyate caiva nātra kāryā vicāraṇā / rājarāṣṭravivṛddhiḥ syāt grāmādiṣu tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयेन्नान्यथा मोहादाभिचारकरो भवेत् । सा पूजा निष्फला चैव रोगवृद्धिर्भविष्यति
arcayennānyathā mohādābhicārakaro bhavet / sā pūjā niṣphalā caiva rogavṛddhirbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन त्रिभिः काण्डैः समर्चयेत् । अग्निकार्यं तु पूर्वोक्तं कुर्यात्तन्त्रविचक्षणः
tasmāt sarvaprayatnena tribhiḥ kāṇḍaiḥ samarcayet / agnikāryaṃ tu pūrvoktaṃ kuryāttantravicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समिधो मूलमन्त्रेण आज्यमाज्येन मन्त्रतः । चरुं पुरुषसूक्तेन प्रत्येकं षोडशाहुतीः
samidho mūlamantreṇa ājyamājyena mantrataḥ / caruṃ puruṣasūktena pratyekaṃ ṣoḍaśāhutīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हुत्वा हुत्वाग्निमध्ये तु साधको मन्त्रवित्तमः । शेषद्रव्याणि सर्वाणि पूर्वोक्तेनैव कारयेत्
hutvā hutvāgnimadhye tu sādhako mantravittamaḥ / śeṣadravyāṇi sarvāṇi pūrvoktenaiva kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निकार्यं समाप्यैवं बलिदानमथोच्यते । बलिदानक्रमः सर्वः संक्षेपाद्वक्ष्यते ऽधुना
agnikāryaṃ samāpyaivaṃ balidānamathocyate / balidānakramaḥ sarvaḥ saṃkṣepādvakṣyate 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्ये नैमित्तिके चैव सर्वसंपत् सुखावहम् । स्वर्णादीनां तु पात्राणां लक्षणं कथ्यते ऽधुना
nitye naimittike caiva sarvasaṃpat sukhāvaham / svarṇādīnāṃ tu pātrāṇāṃ lakṣaṇaṃ kathyate 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालं तु कर्णिका प्रोक्तं तत्पादार्धतलं तथा । पादं तु तद्बहिः कुर्यात् तदन्ते वलयं भवेत्
tālaṃ tu karṇikā proktaṃ tatpādārdhatalaṃ tathā / pādaṃ tu tadbahiḥ kuryāt tadante valayaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलिपात्रं समाख्यातं ताम्रराजतहैमकम् । उत्तमाधममध्यं स्यात् विभवस्यानुरूपतः
balipātraṃ samākhyātaṃ tāmrarājatahaimakam / uttamādhamamadhyaṃ syāt vibhavasyānurūpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारयेद्बलिपात्रं तु एकद्रव्येण शिल्पिना । आचार्यो ऽलंकृतः सम्यक् पात्रमादाय मण्डले
kārayedbalipātraṃ tu ekadravyeṇa śilpinā / ācāryo 'laṃkṛtaḥ samyak pātramādāya maṇḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधितं प्रोक्षितं पश्चात् गालितेनोदकेन तु । तस्मिन्मध्ये तु कुर्वीत सुदृढं हविषासनम्
sādhitaṃ prokṣitaṃ paścāt gālitenodakena tu / tasminmadhye tu kurvīta sudṛḍhaṃ haviṣāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णिकारपरीमाणं यत्तावद्विस्तारमुच्यते । चतुरङ्गुलमुत्सेधमन्नपीठस्य नारद
karṇikāraparīmāṇaṃ yattāvadvistāramucyate / caturaṅgulamutsedhamannapīṭhasya nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्षणं चात्र संप्रोक्तं नित्यपूजोत्सवस्य तु । महोत्सवे न कुर्वीत चान्नपीठस्य चोपरि
lakṣaṇaṃ cātra saṃproktaṃ nityapūjotsavasya tu / mahotsave na kurvīta cānnapīṭhasya copari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारयेच्छिबिकाद्येषु बलिभ्रमणमुत्तमम् । कल्पयेत् सपरीवारमन्तरावरणस्थितम्
kārayecchibikādyeṣu balibhramaṇamuttamam / kalpayet saparīvāramantarāvaraṇasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् पात्रोपरि न्यस्य स्वनाम्ना मुनिसत्तम । अन्नोपरि पटं न्यस्य पुष्पैरन्यैः प्रकीर्य च
tasmin pātropari nyasya svanāmnā munisattama / annopari paṭaṃ nyasya puṣpairanyaiḥ prakīrya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रैराभरणैश्चित्रैः गन्धैः पुष्पैरलंकृतम् । सुवर्णकुसुमैश्चित्रैः प्रभावासितसंयुतम् (?)
vastrairābharaṇaiścitraiḥ gandhaiḥ puṣpairalaṃkṛtam / suvarṇakusumaiścitraiḥ prabhāvāsitasaṃyutam (?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासिकाद्याभिर्मालाभिः (?)भूषितं सुमनोरमम् । सौवर्णं राजतं वापि ताम्रं वातीव सुन्दरम्
vāsikādyābhirmālābhiḥ (?)bhūṣitaṃ sumanoramam / sauvarṇaṃ rājataṃ vāpi tāmraṃ vātīva sundaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् तिष्ठापयेद्बिम्बं स्वस्वमूर्त्यनुसारतः । अलाभे काञ्चने वापि राजतं ताम्रमेव वा
tasmin tiṣṭhāpayedbimbaṃ svasvamūrtyanusārataḥ / alābhe kāñcane vāpi rājataṃ tāmrameva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तण्डुलं च चरुं पुष्पं प्रातर्मध्याह्न एव च । प्रदोषे च बलिं कुर्यात् यथायोगक्रमेण तु
taṇḍulaṃ ca caruṃ puṣpaṃ prātarmadhyāhna eva ca / pradoṣe ca baliṃ kuryāt yathāyogakrameṇa tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्घ्यादि चाष्टमं दद्यात् मुखवासान्तमेव वा । दीपान्तं वा प्रदातव्यं स्वेन मन्त्रेण देशिकः
arghyādi cāṣṭamaṃ dadyāt mukhavāsāntameva vā / dīpāntaṃ vā pradātavyaṃ svena mantreṇa deśikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यपात्रे तु मन्त्रज्ञः चान्नं तोयसमन्वितम् । गन्धपुष्पसमायुक्तं स्वस्तिवाचनसंयुतम्
anyapātre tu mantrajñaḥ cānnaṃ toyasamanvitam / gandhapuṣpasamāyuktaṃ svastivācanasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीठे पीठे मुनिश्रेष्ठ बलिदानं समाचरेत् । शङ्खघोषसमायुक्तं धूपदीपसमन्वितम्
pīṭhe pīṭhe muniśreṣṭha balidānaṃ samācaret / śaṅkhaghoṣasamāyuktaṃ dhūpadīpasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वितानध्वजसंयुक्तं छत्रचामरशोभितम् । तूर्यवादित्रघोषैश्च जयशब्दसमन्वितम्
vitānadhvajasaṃyuktaṃ chatracāmaraśobhitam / tūryavāditraghoṣaiśca jayaśabdasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिष्यमभ्यर्च्य गन्धाद्यैः गरुडं संस्मरेत् स्वयम् । विद्यानामादिमन्त्रेण पात्रमुत्थापयेद्गुरुः
śiṣyamabhyarcya gandhādyaiḥ garuḍaṃ saṃsmaret svayam / vidyānāmādimantreṇa pātramutthāpayedguruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थापयेन्मूर्ध्नि शिष्यस्य बलिपात्रमनुत्तमम् । तत्पात्रे स्थापयेद्देवं गच्छमानं (-न्तं च?) प्रकल्पयेत्
sthāpayenmūrdhni śiṣyasya balipātramanuttamam / tatpātre sthāpayeddevaṃ gacchamānaṃ (-ntaṃ ca?) prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शनैः शनैर्मुनिश्रेष्ठ शङ्खाद्यैर्गेयसंयुतम् । बलिभ्रमणकाले तु बिम्बाग्रे बलिमाचरेत्
śanaiḥ śanairmuniśreṣṭha śaṅkhādyairgeyasaṃyutam / balibhramaṇakāle tu bimbāgre balimācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो मोहाद्बिम्बहीने तु बलिकर्मणि चेन्मुने (?) । तत्स्थानं निधनं याति तत्रस्था नरकं व्रजेत्
yo mohādbimbahīne tu balikarmaṇi cenmune (?) / tatsthānaṃ nidhanaṃ yāti tatrasthā narakaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन बिम्बाग्रे बलिमाचरेत् । प्रतिमाचार्ययोर्मध्ये गमनं वर्जयेत्ततः
tasmāt sarvaprayatnena bimbāgre balimācaret / pratimācāryayormadhye gamanaṃ varjayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गमनं यदि चेत्तत्र स्नपनं पञ्चगव्यकैः । तदन्ते गन्धतोयेन स्नापयेत्तेन मूर्तिना (?)
gamanaṃ yadi cettatra snapanaṃ pañcagavyakaiḥ / tadante gandhatoyena snāpayettena mūrtinā (?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्याहघोषसंयुक्तं स्वस्तिसूक्तरवैर्युतम् । मन्त्राणामादिमन्त्रेण मूर्तिमन्त्रेण वा मुने
puṇyāhaghoṣasaṃyuktaṃ svastisūktaravairyutam / mantrāṇāmādimantreṇa mūrtimantreṇa vā mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समिदाज्येन चरुणा प्रत्येकैकाहुतिं क्रमात् । हुत्वा स्वे स्वे तु जुहुयात् स्वाहान्तेन यथाक्रमम्
samidājyena caruṇā pratyekaikāhutiṃ kramāt / hutvā sve sve tu juhuyāt svāhāntena yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चात् पूर्णाहुतिं हुत्वा शेषकर्म समाचरेत् । आद्यं प्रदक्षिणं कृत्वा नृत्तगेयसमन्वितम्
paścāt pūrṇāhutiṃ hutvā śeṣakarma samācaret / ādyaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā nṛttageyasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयं च परिभ्रम्य गेयतूर्यसमन्वितम् । तृतीयं तु परिभ्रम्य तूर्यैर्नानाविधैर्युतम्
dvitīyaṃ ca paribhramya geyatūryasamanvitam / tṛtīyaṃ tu paribhramya tūryairnānāvidhairyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डप्रचण्डप्रभृति महापीठान्तमेव च । अर्घ्यपाद्यादिनाभ्यर्च्य गन्धाद्यैर्जलसंयुतम्
caṇḍapracaṇḍaprabhṛti mahāpīṭhāntameva ca / arghyapādyādinābhyarcya gandhādyairjalasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिवारान् समभ्यर्च्य यथापूर्वं प्रकल्पितम् । बलिभ्रमान्तं कृत्वा तु महापीठप्रदक्षिणम्
parivārān samabhyarcya yathāpūrvaṃ prakalpitam / balibhramāntaṃ kṛtvā tu mahāpīṭhapradakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयसवने गत्वा पुनः कुर्यात् प्रदक्षिणम् । शङ्खशब्दत्रयं कुर्यात् गोपुरे निःस्वनं गता(?)
tṛtīyasavane gatvā punaḥ kuryāt pradakṣiṇam / śaṅkhaśabdatrayaṃ kuryāt gopure niḥsvanaṃ gatā(?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानद्वारमासाद्य आर्घ्यं वा पुष्पमेव वा । दत्वा तन्मूर्तिमन्त्रेण गर्भागारे(-रं?) प्रवेशयेत्
vimānadvāramāsādya ārghyaṃ vā puṣpameva vā / datvā tanmūrtimantreṇa garbhāgāre(-raṃ?) praveśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीठस्य दक्षिणे पार्श्वे बलिबिम्बं प्रसादयेत् । पाद्यादि चतुरो दद्यात् कर्मार्चायां तथैव च
pīṭhasya dakṣiṇe pārśve balibimbaṃ prasādayet / pādyādi caturo dadyāt karmārcāyāṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलिपात्रस्थितं पुष्पं ममाग्रे निक्षिपेद्बुधः । अन्नपीठं सतोयं च महापीठे विनिक्षिपेत्
balipātrasthitaṃ puṣpaṃ mamāgre nikṣipedbudhaḥ / annapīṭhaṃ satoyaṃ ca mahāpīṭhe vinikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षाल्य पादौ हस्तौ च आचम्य विधिना पुनः । न्यासं कृत्वा विधानेन मूर्तिमन्त्रेण पूर्ववत्
prakṣālya pādau hastau ca ācamya vidhinā punaḥ / nyāsaṃ kṛtvā vidhānena mūrtimantreṇa pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ककुदन्तं ललाटादि न्यसेद्देहे यथाक्रमम् । सहस्रं वा शतं वापि अष्टाविंशमथापि वा
kakudantaṃ lalāṭādi nyaseddehe yathākramam / sahasraṃ vā śataṃ vāpi aṣṭāviṃśamathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेन स्वेन तु मन्त्रेण यथाशक्ति जपेत् क्रमात् । नमस्कारं क्रमात् कृत्वा तन्मूर्तिस्तुतिभिः क्रमात्
svena svena tu mantreṇa yathāśakti japet kramāt / namaskāraṃ kramāt kṛtvā tanmūrtistutibhiḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपेन्मन्त्री स्वमन्त्रेण देवदेवस्य संनिधौ । अस्मिन् काले तु देवेशस्तृप्यते(?)नात्र संशयः
japenmantrī svamantreṇa devadevasya saṃnidhau / asmin kāle tu deveśastṛpyate(?)nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वान् कामानवाप्नोति ग्रामराज्ञोश्च वृद्धिकृत्(?) । अन्यथा देवदेवेशः कुप्यते(?)नात्र संशयः
sarvān kāmānavāpnoti grāmarājñośca vṛddhikṛt(?) / anyathā devadeveśaḥ kupyate(?)nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन जपेन्मूर्तिस्तुतिं बुधः । पुष्पं दत्वा नमस्कृत्य मूलबेरे नयेद्धरिम्
tasmāt sarvaprayatnena japenmūrtistutiṃ budhaḥ / puṣpaṃ datvā namaskṛtya mūlabere nayeddharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहनं यथापूर्वं तद्वदुद्वासनं कुरु । आलोक्य दत्तमित्याहुः बलिदानोत्तमं परम्
āvāhanaṃ yathāpūrvaṃ tadvadudvāsanaṃ kuru / ālokya dattamityāhuḥ balidānottamaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्षेपेण मया प्रोक्तं वक्ष्ये दत्तावलोकनम् । अथवा परिवाराणां बलिदानविधिक्रमम्
saṃkṣepeṇa mayā proktaṃ vakṣye dattāvalokanam / athavā parivārāṇāṃ balidānavidhikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवक्ष्यामि मुनिश्रेष्ठ गुह्याद्गुह्यतरं शृणु । झल्लरीमद्दलैर्युक्तं नानावाद्यसमन्वितम्
pravakṣyāmi muniśreṣṭha guhyādguhyataraṃ śṛṇu / jhallarīmaddalairyuktaṃ nānāvādyasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्योत्सवस्य पूर्वे तु बलिदानं समाचरेत् । सर्वालंकारसंयुक्तं वितानध्वजसंयुतम्
nityotsavasya pūrve tu balidānaṃ samācaret / sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ vitānadhvajasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्तगीतसमायुक्तं पश्चाद्बिम्बं परिभ्रमेत्(?) । मध्यमं बलिदानं तच्चण्डादिभ्यो ह्यतन्द्रितः
nṛttagītasamāyuktaṃ paścādbimbaṃ paribhramet(?) / madhyamaṃ balidānaṃ taccaṇḍādibhyo hyatandritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तावलोक्यकं(-कनं?) नाम राज्ञो राष्ट्रस्य वृद्धिकृत् । एवं दिने दिने कुर्यात् परिवारबलिक्रमम्
dattāvalokyakaṃ(-kanaṃ?) nāma rājño rāṣṭrasya vṛddhikṛt / evaṃ dine dine kuryāt parivārabalikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संक्षेपतः प्रोक्तो नित्योत्सवबलिभ्रमः । विशेषं चात्र वक्ष्यमि परार्थे बलिकर्मणि
evaṃ saṃkṣepataḥ prokto nityotsavabalibhramaḥ / viśeṣaṃ cātra vakṣyami parārthe balikarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणुष्वावहितो भूत्वा गुह्याद्गुह्यतरं मुने । इन्द्रादिलोकपालान् वा कल्ययेत् क्रमयोगतः
śṛṇuṣvāvahito bhūtvā guhyādguhyataraṃ mune / indrādilokapālān vā kalyayet kramayogataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकावरणमार्गं चेत् परिवारबलिक्रमम् । प्रथमावरणे कुर्यात् विघ्नेशादीन् विवर्जयेत्
ekāvaraṇamārgaṃ cet parivārabalikramam / prathamāvaraṇe kuryāt vighneśādīn vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डादिशर्वपर्यन्तं संस्थाप्य बलिमाचरेत् । पश्चाद्बलिं महापीठे संस्थाप्य प्रथमं मुने
caṇḍādiśarvaparyantaṃ saṃsthāpya balimācaret / paścādbaliṃ mahāpīṭhe saṃsthāpya prathamaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खादिगेयसंयुक्तं द्वितीयं भ्रामयेद्धरिम् । नानावाद्यसमायुक्तं तृतीयं भ्रामयेद्धरिम्
śaṅkhādigeyasaṃyuktaṃ dvitīyaṃ bhrāmayeddharim / nānāvādyasamāyuktaṃ tṛtīyaṃ bhrāmayeddharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाद्देवं महाभागो नीत्वार्घ्याद्यैःसमर्चयेत् । शङ्खादिगेयसंयुक्तं द्वितीयं भ्रामयेद्धरिम्
paścāddevaṃ mahābhāgo nītvārghyādyaiḥsamarcayet / śaṅkhādigeyasaṃyuktaṃ dvitīyaṃ bhrāmayeddharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानावाद्यसमायुक्तं तृतीयं भ्रामयेद्धरिम् । पश्चाद्देवं महाभागो नीत्वार्घ्याद्यैः समर्चयेत्
nānāvādyasamāyuktaṃ tṛtīyaṃ bhrāmayeddharim / paścāddevaṃ mahābhāgo nītvārghyādyaiḥ samarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाद्योदकं गृहीत्वा तु भक्तान् संप्रोक्ष्य मन्त्रवित् । एवं बलिविधिः प्रोक्तो एकावरणपूजने
pādyodakaṃ gṛhītvā tu bhaktān saṃprokṣya mantravit / evaṃ balividhiḥ prokto ekāvaraṇapūjane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः प्राकारमत्रैव कल्पितश्चेन्मुनीश्वर (?) । चण्डादीशावसानं तु प्रथमावरणे न्यसेत्
punaḥ prākāramatraiva kalpitaścenmunīśvara (?) / caṇḍādīśāvasānaṃ tu prathamāvaraṇe nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषाणि परिवाराणि द्वितीये च तृतीयके । इन्द्रादि सुप्रतिष्ठान्तं पुनःसंस्थाप्य मन्त्रवित्
śeṣāṇi parivārāṇi dvitīye ca tṛtīyake / indrādi supratiṣṭhāntaṃ punaḥsaṃsthāpya mantravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वोक्तेन विधानेन बलिदानं समाचरेत् । सा पूजा सफला भूत्वा वर्धते श्रीर्दिने दिने
pūrvoktena vidhānena balidānaṃ samācaret / sā pūjā saphalā bhūtvā vardhate śrīrdine dine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञो राष्ट्रस्य वृद्धिः स्यात् आलयस्य तथैव च । एवं दिने दिने कुर्यात् तृतीयावरणावृतम्(?)
rājño rāṣṭrasya vṛddhiḥ syāt ālayasya tathaiva ca / evaṃ dine dine kuryāt tṛtīyāvaraṇāvṛtam(?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमेव बलिं कुर्यात् द्वितीयावरणालये । अर्घ्यावसानं पूवोक्तमार्गेण प्रथमे न्यसेत्
evameva baliṃ kuryāt dvitīyāvaraṇālaye / arghyāvasānaṃ pūvoktamārgeṇa prathame nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विध्नेशादि(?)मुनिश्रेष्ठ प्रथमं(मे?) बलिमाचरेत् । प्रथमावरणे पश्चात् इन्द्रादीनां बलिं हरेत्
vidhneśādi(?)muniśreṣṭha prathamaṃ(me?) balimācaret / prathamāvaraṇe paścāt indrādīnāṃ baliṃ haret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयावरणे पश्चात् कुमुदादिबलिं हरेत् । तं बलिं मध्यममिदं पूर्वा पूर्वा गरीयसी (?)
tṛtīyāvaraṇe paścāt kumudādibaliṃ haret / taṃ baliṃ madhyamamidaṃ pūrvā pūrvā garīyasī (?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथाफलमाप्नोति दुर्भिक्षानर्थदा भवेत् । तस्मात् कुर्यात् प्रयत्नेन बलिं विणोर्विधानतः
anyathāphalamāpnoti durbhikṣānarthadā bhavet / tasmāt kuryāt prayatnena baliṃ viṇorvidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षमूले ऽद्रिमूले वा कुड्ये वात्र गुहान्तरे । किंचिदस्मिन् विशेषो ऽस्ति तत्क्रमं शृणु नारद
vṛkṣamūle 'drimūle vā kuḍye vātra guhāntare / kiṃcidasmin viśeṣo 'sti tatkramaṃ śṛṇu nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवाग्रे पूर्ववत् कल्प्य मण्डपं सपरिच्छदम् । तत्रोपलिप्य विधिवत् हस्तमात्रं समंततः
devāgre pūrvavat kalpya maṇḍapaṃ saparicchadam / tatropalipya vidhivat hastamātraṃ samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मध्ये शक्तिमावाह्य पात्रे पादुकसंयुते । अर्घ्यादिसप्तमं दत्वा पृथक् पाद्यादिभिः क्रमात्
tanmadhye śaktimāvāhya pātre pādukasaṃyute / arghyādisaptamaṃ datvā pṛthak pādyādibhiḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डपं परितः कल्प्य परिवारान् विशेषतः । एकावरणमार्गेण मण्डपं भ्रामयेत् क्रमात्
maṇḍapaṃ paritaḥ kalpya parivārān viśeṣataḥ / ekāvaraṇamārgeṇa maṇḍapaṃ bhrāmayet kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्स्यादीनां तु देवर्षे एवमेव समाचरेत् । बलिदानं मुनिश्रेष्ठ शेषं पूर्ववदाचरेत्
matsyādīnāṃ tu devarṣe evameva samācaret / balidānaṃ muniśreṣṭha śeṣaṃ pūrvavadācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथाफलमाप्नोति कर्ता भर्ता च नश्यति । केवलं बलिदानं तु प्रवक्ष्यामि शृणु क्रमात्
anyathāphalamāpnoti kartā bhartā ca naśyati / kevalaṃ balidānaṃ tu pravakṣyāmi śṛṇu kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होमोत्सवविहीनं चेत् साधको मुनिसत्तम । पञ्चोत्तरदशान् सर्वान् चण्डादिद्वारपालकान्
homotsavavihīnaṃ cet sādhako munisattama / pañcottaradaśān sarvān caṇḍādidvārapālakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयेन्मुनिशार्दूल गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । तद्द्वारे बलिरित्याहुरधमः परिपठ्यते
pūjayenmuniśārdūla gandhapuṣpādibhiḥ kramāt / taddvāre balirityāhuradhamaḥ paripaṭhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमे ऽप्युत्तमं कुर्यात् मध्यमे मध्यमं कुरु । अधमे ऽप्यधमं कुर्यात् विभवस्यानुरूपतः
uttame 'pyuttamaṃ kuryāt madhyame madhyamaṃ kuru / adhame 'pyadhamaṃ kuryāt vibhavasyānurūpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्योत्सवस्य पूर्वे तु कारयेत्तु विशेषतः । बलिदानं मुनिश्रेष्ठ पश्चाद्देवं परिभ्रमेत्
nityotsavasya pūrve tu kārayettu viśeṣataḥ / balidānaṃ muniśreṣṭha paścāddevaṃ paribhramet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधमाधममित्याहुः परिवारविहीनतः । दत्तावलोक्यकं नाम तद्ग्रामस्यैव वृद्धिकृत्
adhamādhamamityāhuḥ parivāravihīnataḥ / dattāvalokyakaṃ nāma tadgrāmasyaiva vṛddhikṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलंकाराणि सर्वाणि चास्मिन् पूर्ववदाचरेत् । इत्युत्तमादि संप्रोक्तो बलिकर्मविधिर्मया
alaṃkārāṇi sarvāṇi cāsmin pūrvavadācaret / ityuttamādi saṃprokto balikarmavidhirmayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सक्षेपतः प्रोक्तो नित्योत्सवविधिर्मुने । साधकेच्छानुरूपेण कारयेदेकधात्र तु
evaṃ sakṣepataḥ prokto nityotsavavidhirmune / sādhakecchānurūpeṇa kārayedekadhātra tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मार्थं वैदिकेनैव तान्त्रिकेणैव वा मुने । परार्थे तान्त्रिकेणैव मिश्रितं वा हरिं परम्
ātmārthaṃ vaidikenaiva tāntrikeṇaiva vā mune / parārthe tāntrikeṇaiva miśritaṃ vā hariṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयेत् पूर्ववद्धीमान् राज्ञो राष्ट्रस्य वर्धनम् । परार्थे वैदिकेनैव न कुर्यात्तु कथंचन
arcayet pūrvavaddhīmān rājño rāṣṭrasya vardhanam / parārthe vaidikenaiva na kuryāttu kathaṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन मिश्रितं तान्त्रिकेण तु । स्वार्थ आवाहनं कुर्यात् फलकाद्वा पटादपि
tasmāt sarvaprayatnena miśritaṃ tāntrikeṇa tu / svārtha āvāhanaṃ kuryāt phalakādvā paṭādapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यमण्डलमध्याद्वा परार्थे मूलबेरकात् । एकबेरं तु सन्त्यज्योद्वासनावाहनेन तु
sūryamaṇḍalamadhyādvā parārthe mūlaberakāt / ekaberaṃ tu santyajyodvāsanāvāhanena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्यात् स्वार्थे परार्थे च शैलबिम्बे विशेषतः । तथैव बालगेहस्य बिम्बस्य मुनिसत्तम
kuryāt svārthe parārthe ca śailabimbe viśeṣataḥ / tathaiva bālagehasya bimbasya munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहनं विसर्गं तु न स्मरेच्छेषमाचरेत् । अशक्तो ऽनधिकारी वा स्वार्थं यः कारयत्यपि
āvāhanaṃ visargaṃ tu na smareccheṣamācaret / aśakto 'nadhikārī vā svārthaṃ yaḥ kārayatyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परेण तत्कुलं सर्वं स्वकुलं तारयिष्यति । विष्णोर्निवेदितं सर्वं ममापि प्रियमेव च
pareṇa tatkulaṃ sarvaṃ svakulaṃ tārayiṣyati / viṣṇorniveditaṃ sarvaṃ mamāpi priyameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तयोरङ्गुलीनां तु स्वाङ्गुष्ठानामिकेन तु । निर्माल्यं मोचयित्वा तु प्राणानायम्य मानसः(?)
hastayoraṅgulīnāṃ tu svāṅguṣṭhānāmikena tu / nirmālyaṃ mocayitvā tu prāṇānāyamya mānasaḥ(?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन(?) माल्यं च तद्द्रव्यं मम प्रीतिकरं शुभम् । तन्माल्यं चैव तद्द्रव्यं भक्तानां चैव दापयेत्
tena(?) mālyaṃ ca taddravyaṃ mama prītikaraṃ śubham / tanmālyaṃ caiva taddravyaṃ bhaktānāṃ caiva dāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्पूजा तद्विमाने तु विना चेन्मुनिसत्तम । सा पूजा निष्फला भूयात् ग्रामस्यानर्थकृद्भवेत्
matpūjā tadvimāne tu vinā cenmunisattama / sā pūjā niṣphalā bhūyāt grāmasyānarthakṛdbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकश्वानादि(?)जन्तूनां पाषण्डीनां तथैव च । वेदविक्रयकानां च वेदनिन्दकमेव च (?)
kākaśvānādi(?)jantūnāṃ pāṣaṇḍīnāṃ tathaiva ca / vedavikrayakānāṃ ca vedanindakameva ca (?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रान्नतत्पराणां च नास्तिकानां विशेषतः । एवमादीनि जातीनां(?) भक्षणार्थं न दापयेत्
śūdrānnatatparāṇāṃ ca nāstikānāṃ viśeṣataḥ / evamādīni jātīnāṃ(?) bhakṣaṇārthaṃ na dāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविचारेण वा मोहात् दत्वा रौरवमाप्नुयात् । न लङ्घयीत निर्माल्यं ममापि पुरुषोत्तम
avicāreṇa vā mohāt datvā rauravamāpnuyāt / na laṅghayīta nirmālyaṃ mamāpi puruṣottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश्चेत्तु लङ्घयेत्(-ते?)मोहात् महान् दोषो भविष्यति । महारौरवमायाग्नौ निमग्नस्तत्र दोषभाक्
yaścettu laṅghayet(-te?)mohāt mahān doṣo bhaviṣyati / mahārauravamāyāgnau nimagnastatra doṣabhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजात्यादित्रिवर्णान्तं वैष्णवानां विशेषतः । त्रेताग्नीनां व्रतस्थानं यतीनां शान्तचेतसाम् दीक्षितानां तपस्वीनां वन्ध्यादिषु तथैव च । एवमादीनि भक्तानां(?)दापयेद्देवसंनिधौ
dvijātyāditrivarṇāntaṃ vaiṣṇavānāṃ viśeṣataḥ / tretāgnīnāṃ vratasthānaṃ yatīnāṃ śāntacetasām dīkṣitānāṃ tapasvīnāṃ vandhyādiṣu tathaiva ca / evamādīni bhaktānāṃ(?)dāpayeddevasaṃnidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वर्जितानां न दापयेत् । एवं यः कारयेद्भक्त्या विष्णुपूजामनुत्तमाम्
tasmāt sarvaprayatnena varjitānāṃ na dāpayet / evaṃ yaḥ kārayedbhaktyā viṣṇupūjāmanuttamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षदं मोक्षमिच्छूनां धनदं धनकामिनाम् । अन्नदं चान्नमिच्छूनां सर्वकामप्रदं शुभम्
mokṣadaṃ mokṣamicchūnāṃ dhanadaṃ dhanakāminām / annadaṃ cānnamicchūnāṃ sarvakāmapradaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.