तत्कथं बन्धसौन्दर्यमात्रं लावण्यमित्यभिधीयते ? नैष दोषः, यस्मादनेन दृष्टान्तेन वाच्यवाचकलक्षणप्रसिद्धावयवव्यतिरिक्तत्वेनास्तित्वमात्रं साध्यते प्रतीयमानस्य, न पुनः सकललोकलोचनसवेद्यस्य ललनालावण्यस्य । सहृदयहृदयानामेव संवेद्यं सत् प्रतीयमानं समीकर्तुं पार्यते । तस्य बन्धसौन्दर्यमेवाव्युत्पन्नपदपदार्थानामपि श्रवणमात्रेणैव हृदयहारित्वस्पर्धया व्यपदिश्यते । प्रतीयमानं पुनः काव्यपरमार्थज्ञानामेवानुभवगोचरतां प्रतिपद्यते । यथा कामिनीनां किमपि सौभाग्यं तदुपभोगोचितानां नायकानामेव संवेद्यतामर्हति, लावण्यं पुनस्तासामेव सत्कविगिरामिव सौन्दर्यं सकललोकगोचरतामायातीत्युक्तमेवेत्यलमतिप्रसङ्गेन । एवं सुकुमारस्य लक्षणमभिधाय विचित्रं प्रतिपादयति--- प्रतिभाप्रथमोद्भेदसमये यत्र वक्रता । सभ्दाभिधेययोरन्तः स्फुरतीव विभाव्यते
tatkathaṃ bandhasaundaryamātraṃ lāvaṇyamityabhidhīyate ? naiṣa doṣaḥ, yasmādanena dṛṣṭāntena vācyavācakalakṣaṇaprasiddhāvayavavyatiriktatvenāstitvamātraṃ sādhyate pratīyamānasya, na punaḥ sakalalokalocanasavedyasya lalanālāvaṇyasya / sahṛdayahṛdayānāmeva saṃvedyaṃ sat pratīyamānaṃ samīkartuṃ pāryate / tasya bandhasaundaryamevāvyutpannapadapadārthānāmapi śravaṇamātreṇaiva hṛdayahāritvaspardhayā vyapadiśyate / pratīyamānaṃ punaḥ kāvyaparamārthajñānāmevānubhavagocaratāṃ pratipadyate / yathā kāminīnāṃ kimapi saubhāgyaṃ tadupabhogocitānāṃ nāyakānāmeva saṃvedyatāmarhati, lāvaṇyaṃ punastāsāmeva satkavigirāmiva saundaryaṃ sakalalokagocaratāmāyātītyuktamevetyalamatiprasaṅgena / evaṃ sukumārasya lakṣaṇamabhidhāya vicitraṃ pratipādayati--- pratibhāprathamodbhedasamaye yatra vakratā / sabhdābhidheyayorantaḥ sphuratīva vibhāvyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.