Library·Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv]·2·2.31

Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv] 2.31

Vjiv 2.31

अत्र "जानातु देवी स्वयम्ऽ इति युष्मदि मध्यमपुरुषे प्रयोक्तव्ये प्रातिपदिकमात्रप्रयोगेण वक्तुस्तदशक्यानुष्ठानतां मन्यमानस्यौदासीन्यप्रतीतिः । तस्याश्च प्रभुत्वात् स्वातन्त्र्येण हिताहितविचारपूर्वकं स्वयमेव कर्तव्यार्थप्रतिपत्तिः कमपि वाक्यवक्रभावमावहति । यस्मादेतदेवास्य वाक्यस्य जीवितत्वेन परिस्फुरति । एवं पुरुषवक्रतां विचार्य पुरुषाश्रयत्वादात्मनेपदपरस्मैपदयोरुचितावसरां वक्रतां विचारयति । धातूनां लक्षणानुसारेण नियतपदाश्रयः प्रयोगः पूर्वाचार्याणाम् "उपग्रहऽ-शब्दाभिधेयतया प्रसिद्धः । तस्मात्तदभिधानेनैव व्यवहरति--- पदयोरुभयोरेकमौचित्याद् विनियुज्यते । शोभायै यत्र जल्पन्ति तामुपग्रहवक्रताम्

atra "jānātu devī svayam' iti yuṣmadi madhyamapuruṣe prayoktavye prātipadikamātraprayogeṇa vaktustadaśakyānuṣṭhānatāṃ manyamānasyaudāsīnyapratītiḥ / tasyāśca prabhutvāt svātantryeṇa hitāhitavicārapūrvakaṃ svayameva kartavyārthapratipattiḥ kamapi vākyavakrabhāvamāvahati / yasmādetadevāsya vākyasya jīvitatvena parisphurati / evaṃ puruṣavakratāṃ vicārya puruṣāśrayatvādātmanepadaparasmaipadayorucitāvasarāṃ vakratāṃ vicārayati / dhātūnāṃ lakṣaṇānusāreṇa niyatapadāśrayaḥ prayogaḥ pūrvācāryāṇām "upagraha'-śabdābhidheyatayā prasiddhaḥ / tasmāttadabhidhānenaiva vyavaharati--- padayorubhayorekamaucityād viniyujyate / śobhāyai yatra jalpanti tāmupagrahavakratām

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Vjiv/2.31

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv] 2.31, in HREEM (hreem.cc/library/Vjiv/2.31), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text