Library·Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv]·3·3.27

Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv] 3.27

Vjiv 3.27

अत्र साम्यं, निमित्तनिमित्तिभावः, सामान्यविशेषभावश्चेति त्रितयमपि अन्तर्भावयितुं युज्यते । यस्मात् प्रहस्तवधे श्रावयितव्ये साक्षादभिधानानुचितत्वात् विच्छित्त्यैवमभिधीयते । तदेवमयमप्रस्तुतप्रशंसाव्यवहारः कवीनामतिविततप्रपञ्चः परिदृश्यते । तस्मात् सहृदयैश्च स्वयमेवोत्प्रेक्षणीयः । प्रशंसाशब्दो ऽत्रार्थप्रकाशादिवत् विपरीतलक्षणया गर्हायामपि वर्तते । वर्णना सामान्यमात्रवृत्तिर्वा । एवमप्रस्तुतप्रशंसां विचार्य विवक्षितार्थप्रतिपादनाय प्रकारान्तराभिधानत्वादनयैव समच्छायप्रायं पर्यायोक्तं विचारयति--- यद्वाक्यान्तरवक्तव्यं तदन्येन समर्प्यते । येनोपशोभानिष्पत्त्यै पर्यायोक्तं तदुच्यते

atra sāmyaṃ, nimittanimittibhāvaḥ, sāmānyaviśeṣabhāvaśceti tritayamapi antarbhāvayituṃ yujyate / yasmāt prahastavadhe śrāvayitavye sākṣādabhidhānānucitatvāt vicchittyaivamabhidhīyate / tadevamayamaprastutapraśaṃsāvyavahāraḥ kavīnāmativitataprapañcaḥ paridṛśyate / tasmāt sahṛdayaiśca svayamevotprekṣaṇīyaḥ / praśaṃsāśabdo 'trārthaprakāśādivat viparītalakṣaṇayā garhāyāmapi vartate / varṇanā sāmānyamātravṛttirvā / evamaprastutapraśaṃsāṃ vicārya vivakṣitārthapratipādanāya prakārāntarābhidhānatvādanayaiva samacchāyaprāyaṃ paryāyoktaṃ vicārayati--- yadvākyāntaravaktavyaṃ tadanyena samarpyate / yenopaśobhāniṣpattyai paryāyoktaṃ taducyate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Vjiv/3.27

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv] 3.27, in HREEM (hreem.cc/library/Vjiv/3.27), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text