Library·Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv]·3·3.34

Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv] 3.34

Vjiv 3.34

"उच्यते ऽतिशयोक्तिः सा"---अतिशयोक्तिरलङ्कृतिरभिधीयते । कीदृशी? "यस्यामतिशयः"---प्रकर्षकाष्ठाधिरूढः को ऽप्यतिक्रान्तप्रसिद्धव्यवहारसरणिः । "विच्छित्त्या प्रतिपाद्यते"---वैदग्ध्यभङ्ग्या समर्प्यते । कस्य ? "वर्णनीयस्य धर्माणां"---प्रस्तावाधिकृतस्य वस्तुनः स्वभावानुसंबन्धिनां परिस्पन्दानाम् । कीदृशानां ? "तद्विदाह्लाददायिनां"---काव्यविदानन्दकारिणाम् । यस्यात् सहृदयाह्लादकारिस्वस्पन्दसुन्दरत्वमेव वाक्यार्थः, ततस्तदतिशयपरिपोषिकायाम् अतिशयोक्तावलङ्कारकृतः कृतादराः । एवंविधस्वरूपास् ते यथोल्लासितकान्तयः । रसस्वभावालंकाराः परां पुष्णन्ति वक्त्रतां

"ucyate 'tiśayoktiḥ sā"---atiśayoktiralaṅkṛtirabhidhīyate / kīdṛśī? "yasyāmatiśayaḥ"---prakarṣakāṣṭhādhirūḍhaḥ ko 'pyatikrāntaprasiddhavyavahārasaraṇiḥ / "vicchittyā pratipādyate"---vaidagdhyabhaṅgyā samarpyate / kasya ? "varṇanīyasya dharmāṇāṃ"---prastāvādhikṛtasya vastunaḥ svabhāvānusaṃbandhināṃ parispandānām / kīdṛśānāṃ ? "tadvidāhlādadāyināṃ"---kāvyavidānandakāriṇām / yasyāt sahṛdayāhlādakārisvaspandasundaratvameva vākyārthaḥ, tatastadatiśayaparipoṣikāyām atiśayoktāvalaṅkārakṛtaḥ kṛtādarāḥ / evaṃvidhasvarūpās te yathollāsitakāntayaḥ / rasasvabhāvālaṃkārāḥ parāṃ puṣṇanti vaktratāṃ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Vjiv/3.34

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv] 3.34, in HREEM (hreem.cc/library/Vjiv/3.34), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text