"आस्तां वस्तुषु वैदग्धी" "आस्ताम्"---दूरत एव वर्तताम्, "वस्तुषु"---अभिधेयेषु प्रकरणप्रतिपाद्येषु, "वैदग्धी"--विच्छित्तिः, "काव्यं कामपि वक्रतां कुरुते कविः" ठकाव्येऽ---नाटके सर्गबन्धादौ च, कामपि वक्रतां "कुरुते"---विदधाति । "कविःऽ---अद्भुतप्रतिभाप्रसारप्रकाशकः । केन---"प्रधानसंविधानाङ्कनाम्नापि" "प्रधानं"--प्रबन्धप्राणप्रायं, "यत्संविधानंऽ---कथायोजनं, "नदङ्कः" चिह्नमुपलक्षणं यस्य यत्र वा तत्तथोक्तं, तच्च तन्नाम च, तेनापि । अपिशब्दो विस्मयमुद्द्योतयति । इदमस्य रहस्यम्---विचारितविचित्रवस्तुविच्छित्तेः प्रबन्धस्य वक्रताविर्भवति (इति) किमद्भुतम् । अद्भुतं पुनरिदं यत्सारतरसंविधानकनिबन्धलक्षणा (योजितसर) साक्षरेण नाम्नापि सा निवेश्यते । यथा---अभिज्ञानशाकुन्तल--मुद्राराक्षस--प्रतिमानिरुद्ध---मायापुष्पक---कृत्यारावण--छलितराम---पुष्पदूषितकादीनि नामानि । एवंविधानि काव्यबन्धानां नामधेयान्यपि निरुपमोल्लेखानि (विलक्षणवक्रतासरसा) क्षराणि निवेदितान्तर्गतविशिष्टसंबन्धतया निबध्नन्त्येव वक्रिमाणम्, न पुनर्हयग्रीववध--शिशुपालवध--पाण्डवाभ्युदय--रामानन्द--रामचरितप्रायाणि सरलस्वरूपाणि । अप्येककक्षया बद्धाः काव्यबन्धाः कवीश्वरैः । पुष्णन्त्यनर्घामन्योन्यवैलक्षण्येन वक्रताम्
"āstāṃ vastuṣu vaidagdhī" "āstām"---dūrata eva vartatām, "vastuṣu"---abhidheyeṣu prakaraṇapratipādyeṣu, "vaidagdhī"--vicchittiḥ, "kāvyaṃ kāmapi vakratāṃ kurute kaviḥ" ṭhakāvye'---nāṭake sargabandhādau ca, kāmapi vakratāṃ "kurute"---vidadhāti / "kaviḥ'---adbhutapratibhāprasāraprakāśakaḥ / kena---"pradhānasaṃvidhānāṅkanāmnāpi" "pradhānaṃ"--prabandhaprāṇaprāyaṃ, "yatsaṃvidhānaṃ'---kathāyojanaṃ, "nadaṅkaḥ" cihnamupalakṣaṇaṃ yasya yatra vā tattathoktaṃ, tacca tannāma ca, tenāpi / apiśabdo vismayamuddyotayati / idamasya rahasyam---vicāritavicitravastuvicchitteḥ prabandhasya vakratāvirbhavati (iti) kimadbhutam / adbhutaṃ punaridaṃ yatsāratarasaṃvidhānakanibandhalakṣaṇā (yojitasara) sākṣareṇa nāmnāpi sā niveśyate / yathā---abhijñānaśākuntala--mudrārākṣasa--pratimāniruddha---māyāpuṣpaka---kṛtyārāvaṇa--chalitarāma---puṣpadūṣitakādīni nāmāni / evaṃvidhāni kāvyabandhānāṃ nāmadheyānyapi nirupamollekhāni (vilakṣaṇavakratāsarasā) kṣarāṇi niveditāntargataviśiṣṭasaṃbandhatayā nibadhnantyeva vakrimāṇam, na punarhayagrīvavadha--śiśupālavadha--pāṇḍavābhyudaya--rāmānanda--rāmacaritaprāyāṇi saralasvarūpāṇi / apyekakakṣayā baddhāḥ kāvyabandhāḥ kavīśvaraiḥ / puṣṇantyanarghāmanyonyavailakṣaṇyena vakratām
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.