मार्गो ऽसौ मध्यमो नाम मध्यमाभिधानो ऽसौ पन्थाः । कीदृशः---नानारुचिमनोहरः । नानाविधा रुचयः प्रतिभासा येषां ते तथोक्तास्तेषां सुकुमारविचित्रमध्यमव्यसनिनां सर्वेषामेव मनोहरो हृदयहारी । यस्मिन् स्पर्धया मार्गद्वितयसंपदः सुकुमारविचित्रशोभाः साम्येन वर्तन्ते व्यवतिष्ठन्ते, न न्यूनातिरिक्तत्वेन । यत्र वैचित्र्यं विचित्रत्वं सौकुमार्यं सुकुमारत्वं संकीर्णतां गते तस्मिन् मिश्रतां प्राप्ते सती भ्राजेते शोभेते । कीदृशे---सहजाहार्यशोभातिशयशालिनी, शक्तिव्युत्पत्तिसंभवो यः शोभातिशयः कान्त्युत्कर्षस्तेन शालेते श्लाघेत् ये ते तथोक्ते । माधुर्येत्यादि । यत्र च माधुर्यादिगुणग्रामो माधुर्यप्रभृतिगुणसमूहो मध्यमामुभयच्छायाच्छुरितां वृत्तिं स्वस्पन्दगतिमाश्रित्य कामप्यपूर्वां बन्धच्छायातिरिक्ततां संनिवेशकान्त्यधिकतां पुष्णाति पुष्यतीत्यर्थः । गुणा नामुदाहरणानि । तत्र माधुर्यस्य यथा--- वेलानिलैर्मृदुभिराकुलितालकान्ता गायन्ति यस्य चरितान्यपरान्तकान्ताः । लीलानताः समवलम्ब्य लतास्तरूणां हिन्तालमालिषु तटेषु महार्णवस्य
mārgo 'sau madhyamo nāma madhyamābhidhāno 'sau panthāḥ / kīdṛśaḥ---nānārucimanoharaḥ / nānāvidhā rucayaḥ pratibhāsā yeṣāṃ te tathoktāsteṣāṃ sukumāravicitramadhyamavyasanināṃ sarveṣāmeva manoharo hṛdayahārī / yasmin spardhayā mārgadvitayasaṃpadaḥ sukumāravicitraśobhāḥ sāmyena vartante vyavatiṣṭhante, na nyūnātiriktatvena / yatra vaicitryaṃ vicitratvaṃ saukumāryaṃ sukumāratvaṃ saṃkīrṇatāṃ gate tasmin miśratāṃ prāpte satī bhrājete śobhete / kīdṛśe---sahajāhāryaśobhātiśayaśālinī, śaktivyutpattisaṃbhavo yaḥ śobhātiśayaḥ kāntyutkarṣastena śālete ślāghet ye te tathokte / mādhuryetyādi / yatra ca mādhuryādiguṇagrāmo mādhuryaprabhṛtiguṇasamūho madhyamāmubhayacchāyācchuritāṃ vṛttiṃ svaspandagatimāśritya kāmapyapūrvāṃ bandhacchāyātiriktatāṃ saṃniveśakāntyadhikatāṃ puṣṇāti puṣyatītyarthaḥ / guṇā nāmudāharaṇāni / tatra mādhuryasya yathā--- velānilairmṛdubhirākulitālakāntā gāyanti yasya caritānyaparāntakāntāḥ / līlānatāḥ samavalambya latāstarūṇāṃ hintālamāliṣu taṭeṣu mahārṇavasya
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.