Library·Kuntaka: Vakroktijivita·1·1.96

Kuntaka: Vakroktijivita 1.96

VjivC 1.96

इति । अत्र कस्मादागताः स्थ, किं चास्य नाम इत्यलङ्कार्यमप्रसुतप्रशंसालक्षणालङ्कारच्छायाच्छुरितत्वेनैतदीयशोभान्तर्गतत्वेन सहृदयहृदयाह्लादकारितां प्रापितम् । एतच्चव्याजस्तुतिपर्यायोक्तप्रभृतीनां भूयसा विभाव्यते । ननु च रूपकादीनां स्वलक्षणावसर एव स्वरूपं निर्णेष्यते तत् किं प्रयोजनमेतेषामिहोदाहरणस्य ? सत्यमेतत्, किन्त्वेतदेव विचित्रस्य वैचित्र्यं नाम यदलौकिकच्छायातिशययोगित्वेन भूषणोपनिबन्धः कामपि वाक्यवक्रतामुन्मीलयति । विचित्रमेव रूपान्तरेण लक्षणयति---यदपीत्यादि । यदपि वस्तु वाच्यमनूतनोल्लेखमनभिनवत्वेनोल्लिखितं तदपि यत्र यस्मिन्नलं कामपि काष्ठां नीयते लोकोत्तरातिशयकोटिमधिरोष्यते । कथम्---उक्तिवैचित्र्यमात्रेण, भणितिवैदग्ध्येनैवेत्यर्थः । यथा अण्णं लडहत्तणअं अण्ण च्चिअ कावि वत्तणच्छाआ । सामा सामण्णापआवैणो रेह च्चिअ ण होइ

iti / atra kasmādāgatāḥ stha, kiṃ cāsya nāma ityalaṅkāryamaprasutapraśaṃsālakṣaṇālaṅkāracchāyācchuritatvenaitadīyaśobhāntargatatvena sahṛdayahṛdayāhlādakāritāṃ prāpitam / etaccavyājastutiparyāyoktaprabhṛtīnāṃ bhūyasā vibhāvyate / nanu ca rūpakādīnāṃ svalakṣaṇāvasara eva svarūpaṃ nirṇeṣyate tat kiṃ prayojanameteṣāmihodāharaṇasya ? satyametat, kintvetadeva vicitrasya vaicitryaṃ nāma yadalaukikacchāyātiśayayogitvena bhūṣaṇopanibandhaḥ kāmapi vākyavakratāmunmīlayati / vicitrameva rūpāntareṇa lakṣaṇayati---yadapītyādi / yadapi vastu vācyamanūtanollekhamanabhinavatvenollikhitaṃ tadapi yatra yasminnalaṃ kāmapi kāṣṭhāṃ nīyate lokottarātiśayakoṭimadhiroṣyate / katham---uktivaicitryamātreṇa, bhaṇitivaidagdhyenaivetyarthaḥ / yathā aṇṇaṃ laḍahattaṇaaṃ aṇṇa ccia kāvi vattaṇacchāā / sāmā sāmaṇṇāpaāvaiṇo reha ccia ṇa hoi

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/VjivC/1.96

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita 1.96, in HREEM (hreem.cc/library/VjivC/1.96), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text