पूर्वोक्तविशेषणविशिष्टः काव्यविषये पर्यायस्तेन हेतुना यद्वैचित्र्यं यो विचित्रभावो विच्छित्तिविशेषः सा परा प्रकृष्टा काचिदेव पर्यायवक्रतेत्युच्यते । पर्यायप्रधानः शब्दः पर्यायो ऽभिधीयते । तस्य चैतदेव पर्यायप्राधान्यं यत् स कदाचिद्विवक्षिते वस्तुनि वाचकतया प्रवर्तते, कदाचिद्वाचकान्तरमिति । तेन पूर्वोक्तया नीत्या बहुप्रकारः पर्यायो ऽभिहितः, तत् कियन्तस्तस्य प्रकाराः सन्तीत्याह---अबिधेयान्तरतमः । अबिधेयं वाच्यं वस्तु तस्यान्तरतमः प्रत्यासन्नतमः । यस्मात् पर्यायशब्दत्वे सत्यप्यन्तरङ्गत्वात् स यथा विवक्षितं वस्तु व्यनक्ति तथा नान्यः कश्चिदिति । यथा नाभियोक्तुम् अनृतं त्वमिष्यसे कस्तपस्विविशिखेषु चादरः । सन्ति भूभृति हि नः शराः परे ये पाक्रमवसूनि वज्रिणः
pūrvoktaviśeṣaṇaviśiṣṭaḥ kāvyaviṣaye paryāyastena hetunā yadvaicitryaṃ yo vicitrabhāvo vicchittiviśeṣaḥ sā parā prakṛṣṭā kācideva paryāyavakratetyucyate / paryāyapradhānaḥ śabdaḥ paryāyo 'bhidhīyate / tasya caitadeva paryāyaprādhānyaṃ yat sa kadācidvivakṣite vastuni vācakatayā pravartate, kadācidvācakāntaramiti / tena pūrvoktayā nītyā bahuprakāraḥ paryāyo 'bhihitaḥ, tat kiyantastasya prakārāḥ santītyāha---abidheyāntaratamaḥ / abidheyaṃ vācyaṃ vastu tasyāntaratamaḥ pratyāsannatamaḥ / yasmāt paryāyaśabdatve satyapyantaraṅgatvāt sa yathā vivakṣitaṃ vastu vyanakti tathā nānyaḥ kaściditi / yathā nābhiyoktum anṛtaṃ tvamiṣyase kastapasviviśikheṣu cādaraḥ / santi bhūbhṛti hi naḥ śarāḥ pare ye pākramavasūni vajriṇaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.