सोक्ता कारकवक्रता सा कारकवक्रत्वविच्छित्तिरभिहिता । कीदृशी---यत्र यस्यां कारकाणां विपर्यासः साधनानां विपरिवर्तनम्, गौणमुख्ययोरितरेतरत्वापत्तिः । कथम्---यत् कारकसामान्यं मुख्यापेक्षया करणादि तत् प्राधान्येन निबध्यते मुख्यभावेन प्रयुज्यते । कया युक्त्या तत्त्वाध्यारोपणात् । तदिति मुख्यपरामर्शः, तस्य भावस्तत्त्वं तदध्यारोपणात् मुख्यगुणभावाभिधानतः । मुख्यस्य यो गुणभावस्तदभिधानादमुख्यत्वेनोपनिबन्धादित्यर्थः । किमर्थम्---परिपोषयितुं काञ्चिद् भङ्गीभणितिरम्यताम् । काञ्चिदपूर्वां विच्छित्युक्तिरमणीयतामुल्लासयितुम् । तदेवमचेतनस्यापि चेतनसभविस्वातन्त्र्यसमर्पणादमुख्यस्य करणादेर्वा कर्तृत्वाध्यारोपणाद्यत्र कारकविपर्यासश्चमत्कारकारी संपद्यते । यथा याञ्चां दैन्यपरिग्रहप्रणयिनीं नेक्ष्वाकवः शिक्षिताः सेवासंवलितः कदा रघुकुले मौलौ निबद्धो ऽञ्जलिः । सर्वं तद्विहितं तथाप्युदधिना नैवोपरोधः कृतः पाणिः संप्रति मे हठात् किमपरं स्प्रष्टुं धनुर्धावति
soktā kārakavakratā sā kārakavakratvavicchittirabhihitā / kīdṛśī---yatra yasyāṃ kārakāṇāṃ viparyāsaḥ sādhanānāṃ viparivartanam, gauṇamukhyayoritaretaratvāpattiḥ / katham---yat kārakasāmānyaṃ mukhyāpekṣayā karaṇādi tat prādhānyena nibadhyate mukhyabhāvena prayujyate / kayā yuktyā tattvādhyāropaṇāt / taditi mukhyaparāmarśaḥ, tasya bhāvastattvaṃ tadadhyāropaṇāt mukhyaguṇabhāvābhidhānataḥ / mukhyasya yo guṇabhāvastadabhidhānādamukhyatvenopanibandhādityarthaḥ / kimartham---paripoṣayituṃ kāñcid bhaṅgībhaṇitiramyatām / kāñcidapūrvāṃ vicchityuktiramaṇīyatāmullāsayitum / tadevamacetanasyāpi cetanasabhavisvātantryasamarpaṇādamukhyasya karaṇādervā kartṛtvādhyāropaṇādyatra kārakaviparyāsaścamatkārakārī saṃpadyate / yathā yāñcāṃ dainyaparigrahapraṇayinīṃ nekṣvākavaḥ śikṣitāḥ sevāsaṃvalitaḥ kadā raghukule maulau nibaddho 'ñjaliḥ / sarvaṃ tadvihitaṃ tathāpyudadhinā naivoparodhaḥ kṛtaḥ pāṇiḥ saṃprati me haṭhāt kimaparaṃ spraṣṭuṃ dhanurdhāvati
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.