अपरा द्वितीया वर्ण्यमानवृत्तेः पदार्थस्य निर्मितिः सृष्टिः । वक्रतेति संबन्धः । कीदृशी---सहजाहार्यकविकौशलशालिनी । सहजं स्वाभाविकमाहार्यं शिक्षाभायाससमुल्लासितं च शक्तिव्युत्पत्तिपरिपाकप्रौढं यत् कविकौशलं निर्मातृनैपुणं तेन शालते श्लाघ्यते या सा तथोक्ता । अन्यच्च कीदृशी---नूतनोल्लेखलोकातिक्रान्तगोचरा । नूतनस्तत्प्रथमो यो ऽसावुल्लिख्यत इत्युल्लेखस्तत्कालमुल्लिख्यमानातिशयः, तेन लोकातिक्रान्तः प्रसिद्धव्यापारातीतः को ऽपि सर्वातिशायी गोचरो विषयो यस्याः सा तथोक्तेति विग्रहः । निर्मितिस्तेन रूपेण विहितिरित्यर्थः । तदिदमत्र तात्पर्यम्--- यन्न वर्ण्यमानस्वरूपाः पदार्थाः कविभिरभूताः सन्तः क्रियन्ते, केवलं सत्तामात्रेणैव परिस्फुरतां तेषां तथाविधः को ऽप्यतिशयः पुराधीयते, येन कामपि सहृदयहृदयहारिणीं रमणीयतामधिरोप्यन्ते । तदिदमुक्तम् लीनं वस्तुनि
aparā dvitīyā varṇyamānavṛtteḥ padārthasya nirmitiḥ sṛṣṭiḥ / vakrateti saṃbandhaḥ / kīdṛśī---sahajāhāryakavikauśalaśālinī / sahajaṃ svābhāvikamāhāryaṃ śikṣābhāyāsasamullāsitaṃ ca śaktivyutpattiparipākaprauḍhaṃ yat kavikauśalaṃ nirmātṛnaipuṇaṃ tena śālate ślāghyate yā sā tathoktā / anyacca kīdṛśī---nūtanollekhalokātikrāntagocarā / nūtanastatprathamo yo 'sāvullikhyata ityullekhastatkālamullikhyamānātiśayaḥ, tena lokātikrāntaḥ prasiddhavyāpārātītaḥ ko 'pi sarvātiśāyī gocaro viṣayo yasyāḥ sā tathokteti vigrahaḥ / nirmitistena rūpeṇa vihitirityarthaḥ / tadidamatra tātparyam--- yanna varṇyamānasvarūpāḥ padārthāḥ kavibhirabhūtāḥ santaḥ kriyante, kevalaṃ sattāmātreṇaiva parisphuratāṃ teṣāṃ tathāvidhaḥ ko 'pyatiśayaḥ purādhīyate, yena kāmapi sahṛdayahṛdayahāriṇīṃ ramaṇīyatāmadhiropyante / tadidamuktam līnaṃ vastuni
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.