Library·Kuntaka: Vakroktijivita·3·3.63

Kuntaka: Vakroktijivita 3.63

VjivC 3.63

अत्र पूर्वस्य पूर्वस्य वस्तुनः प्रधानं समर्थनमुत्तरत्र समाहित (मिति) यदुच्यते तदास्तां, समाहितशब्दवाच्यत्वे न केनचित् (निवार्)यते । अलङ्करणत्वं पुनर्द्धयोरपि सरसवृत्तत्वात् गुणप्रधानभावस्याभावान्न किञ्चिदुपपद्यते । द्वयोरपि वस्तुधर्मतया वर्णनीयत्वमेव समानं (तदर्थं घनगर्जितमु)दीर्णमिवेति प्रतीतावुत्प्रेक्षा भविष्यति इत्यलमतिप्रसङ्गेन । तदेवं चेतनाचेतनपदार्थभेदभिन्नं स्वाभाविकसौकुमार्यमनोहरं वस्तुनः स्वरूपं प्रतिपादितम् । इदानीं तदेव कविप्रतिभोल्लिखितलोकोत्तरातिशयशालितया नवनर्मितं मनोज्ञतामुपनीयमानमालोच्यते । तथाविधभूषणविन्यासविहितसौन्दर्यातिशयव्यतिरेकेण भूष्यत्वनिमित्तभूतं न तद्विदाह्लादकारितायाः कारणम् । प्रसिद्धो वस्तुधर्मो यो न विच्छित्त्याश्रयो भवेत् । तदेवं कविमुख्यानां वर्णनायोगमास्थितः

atra pūrvasya pūrvasya vastunaḥ pradhānaṃ samarthanamuttaratra samāhita (miti) yaducyate tadāstāṃ, samāhitaśabdavācyatve na kenacit (nivār)yate / alaṅkaraṇatvaṃ punarddhayorapi sarasavṛttatvāt guṇapradhānabhāvasyābhāvānna kiñcidupapadyate / dvayorapi vastudharmatayā varṇanīyatvameva samānaṃ (tadarthaṃ ghanagarjitamu)dīrṇamiveti pratītāvutprekṣā bhaviṣyati ityalamatiprasaṅgena / tadevaṃ cetanācetanapadārthabhedabhinnaṃ svābhāvikasaukumāryamanoharaṃ vastunaḥ svarūpaṃ pratipāditam / idānīṃ tadeva kavipratibhollikhitalokottarātiśayaśālitayā navanarmitaṃ manojñatāmupanīyamānamālocyate / tathāvidhabhūṣaṇavinyāsavihitasaundaryātiśayavyatirekeṇa bhūṣyatvanimittabhūtaṃ na tadvidāhlādakāritāyāḥ kāraṇam / prasiddho vastudharmo yo na vicchittyāśrayo bhavet / tadevaṃ kavimukhyānāṃ varṇanāyogamāsthitaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/VjivC/3.63

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita 3.63, in HREEM (hreem.cc/library/VjivC/3.63), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text