यत्रेत्यादि । ---"प्रबन्धांशवक्रता" (प्रकरण) वक्रभावो भवतीति सम्बन्धः । कीदृशी---"निःसीमा"---निरवधिः, "यत्र"---यस्यां "व्यवहर्तॄणां"---तत्तद्व्यापारपरिग्रहव्यग्राणां प्रवृत्तिः "कापि"---अलौकिकी "उन्मीलति"---उद्भिद्यते । किंविशिष्टा---"निर्यन्त्रणोत्साहपरिस्पन्दोपशोभिनी"---निरर्गलव्यवसायस्फुरितस्फारविच्छित्तिः, अत एव "स्वाशयोल्लेखशालिनी" निरुपमनि (ज) हृदयोल्लासितालङ्कृतिः, कस्मिन् सति---"अप्यामूलादनाशङ्क्यसमुत्थाने मनोरथे"---कन्दात् प्रभृत्यसंभाव्यसमुद्भेदे समीहिते । तदयममत्रार्थः---यत्र मनाङ्मात्रमप्यनुन्मीलितमनोरथे कथामध्ये निरुपधिमानधनानामध्यवसायपद्धतिः निरन्तरव्यवसायातिस्फारा चेतनचमत्कारिणी तद्विहितवक्रताविच्छित्तिः प्रिकरणस्यालङ्करणायते, प्रबन्धस्य च । यथा अभिज्ञानजानकीनाम्नि नाटकेतृतीये ऽङ्के सेतुबन्धे ऽनाकलितविद्याबलानामविदितवैदेहीदयितदिव्यास्त्र प्रभावसंपदां वानरप्रवीराणां प्रथममेव मकराकरमालोकयतां बन्धाध्यवसायः । तथाहि---तत्र नीलस्य सेनापतेर्वचनम्--- शैलाः सन्ति सहस्त्रशः प्रतिदिशं वल्मीककल्पा इमे दोर्दण्डाश्च कठोरविक्रमरसक्रीढासमुत्कण्ठिताः । कर्णास्वादितकुम्भसंभवकथाः किं नाम कल्लोलिनी- कान्ते गोष्पदपूरणे ऽपि कपयः कौतूहलं नास्ति वः
yatretyādi / ---"prabandhāṃśavakratā" (prakaraṇa) vakrabhāvo bhavatīti sambandhaḥ / kīdṛśī---"niḥsīmā"---niravadhiḥ, "yatra"---yasyāṃ "vyavahartṝṇāṃ"---tattadvyāpāraparigrahavyagrāṇāṃ pravṛttiḥ "kāpi"---alaukikī "unmīlati"---udbhidyate / kiṃviśiṣṭā---"niryantraṇotsāhaparispandopaśobhinī"---nirargalavyavasāyasphuritasphāravicchittiḥ, ata eva "svāśayollekhaśālinī" nirupamani (ja) hṛdayollāsitālaṅkṛtiḥ, kasmin sati---"apyāmūlādanāśaṅkyasamutthāne manorathe"---kandāt prabhṛtyasaṃbhāvyasamudbhede samīhite / tadayamamatrārthaḥ---yatra manāṅmātramapyanunmīlitamanorathe kathāmadhye nirupadhimānadhanānāmadhyavasāyapaddhatiḥ nirantaravyavasāyātisphārā cetanacamatkāriṇī tadvihitavakratāvicchittiḥ prikaraṇasyālaṅkaraṇāyate, prabandhasya ca / yathā abhijñānajānakīnāmni nāṭaketṛtīye 'ṅke setubandhe 'nākalitavidyābalānāmaviditavaidehīdayitadivyāstra prabhāvasaṃpadāṃ vānarapravīrāṇāṃ prathamameva makarākaramālokayatāṃ bandhādhyavasāyaḥ / tathāhi---tatra nīlasya senāpatervacanam--- śailāḥ santi sahastraśaḥ pratidiśaṃ valmīkakalpā ime dordaṇḍāśca kaṭhoravikramarasakrīḍhāsamutkaṇṭhitāḥ / karṇāsvāditakumbhasaṃbhavakathāḥ kiṃ nāma kallolinī- kānte goṣpadapūraṇe 'pi kapayaḥ kautūhalaṃ nāsti vaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.