"प्रबन्धस्य"---सर्गबन्धादेः, "अनुबध्नाति"---द्रढयति । "नवाम्"---अपूर्वोल्लेखां, "कामपि" सहृदयानुभूयमानां न पुनरभिधागोचरचमत्कारां, "वक्रतां"---वक्रिमाणं । कासौ "कार्यान्तरान्तरायेण विच्छिन्नविरसा कथा" "कार्यान्तरान्तरायेण"---अन्यकार्यकृतेन आधिकारिककथाप्रत्यूहेन "विच्छिन्नविरसा" विच्छिन्ना चासौ विरसा च सा, विच्छिद्यमान (रस) त्वात् अनावर्जनसंज्ञेत्यर्थः । किमभूतेन "प्रधानवस्तुसंबन्ध(तिरोधान) विधायिना"---आधिकारिकफलसिद्धयुपायनिरोधिना । कुतः "तत्रैव तस्य निष्पत्तेः" "नत्रैव" कार्यान्तरानुष्ठाने "तस्या" धिकारिकस्य "निष्पत्तेः"---संसिद्धेः । तत एव "निर्निबन्धरसोज्ज्वलाम्"---निरन्तरायतरङ्गिताङ्गिरसप्राग्भारभ्राजिष्णुम् । अयमस्य परमार्थः---या किलाधिकारिककथानिषेधिकार्यान्तरव्यवधानात् झगिति विघटमानालब्धावकाशापि विकाश्यमाना सा प्रस्तुतेतरव्यापारादेव प्रस्तुतवस्तुनिष्पन्नेन्दीवरसितरसनिर्भरा प्रबन्धस्य रामणीयकवक्रिमाणमादधाति । यथा शिशुपालवधे । स हि सर्गबन्धः । त्रैलोक्यरक्षाधिकारव्यापृतबाहुना वासुदेवेन देवर्षिमुखात् "तदिन्द्रसन्दिष्टमुपेन्द्र यद्वचः क्षणं मया विश्वजनीनमुच्यते"
"prabandhasya"---sargabandhādeḥ, "anubadhnāti"---draḍhayati / "navām"---apūrvollekhāṃ, "kāmapi" sahṛdayānubhūyamānāṃ na punarabhidhāgocaracamatkārāṃ, "vakratāṃ"---vakrimāṇaṃ / kāsau "kāryāntarāntarāyeṇa vicchinnavirasā kathā" "kāryāntarāntarāyeṇa"---anyakāryakṛtena ādhikārikakathāpratyūhena "vicchinnavirasā" vicchinnā cāsau virasā ca sā, vicchidyamāna (rasa) tvāt anāvarjanasaṃjñetyarthaḥ / kimabhūtena "pradhānavastusaṃbandha(tirodhāna) vidhāyinā"---ādhikārikaphalasiddhayupāyanirodhinā / kutaḥ "tatraiva tasya niṣpatteḥ" "natraiva" kāryāntarānuṣṭhāne "tasyā" dhikārikasya "niṣpatteḥ"---saṃsiddheḥ / tata eva "nirnibandharasojjvalām"---nirantarāyataraṅgitāṅgirasaprāgbhārabhrājiṣṇum / ayamasya paramārthaḥ---yā kilādhikārikakathāniṣedhikāryāntaravyavadhānāt jhagiti vighaṭamānālabdhāvakāśāpi vikāśyamānā sā prastutetaravyāpārādeva prastutavastuniṣpannendīvarasitarasanirbharā prabandhasya rāmaṇīyakavakrimāṇamādadhāti / yathā śiśupālavadhe / sa hi sargabandhaḥ / trailokyarakṣādhikāravyāpṛtabāhunā vāsudevena devarṣimukhāt "tadindrasandiṣṭamupendra yadvacaḥ kṣaṇaṃ mayā viśvajanīnamucyate"
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.