Library·Yajnavalkya-Smrti·2

Yajnavalkya-Smrti 2

भूर् या पितामहौपात्ता निबन्धो द्रव्यम् एव वा ।(प्।२२७) तत्र (स्यात् सदृशम् स्वाम्यम् पितुह् पुत्रस्य चैव हि ॥

bhūr yā pitāmaha.upāttā nibandho dravyam eva vā /(p.227) tatra (syāt sadṛśam svāmyam pituh putrasya caiva hi //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभक्तेषु सुतो जातह् सवर्णायाम् विभागभाक् ।(प्।२२८) दृश्याद् वा तद् विभागह् (स्याद् आयव्ययविशोधितात् ॥

vibhakteṣu suto jātah savarṇāyām vibhāga.bhāk /(p.228) dṛśyād vā tad vibhāgah (syād āya.vyaya.viśodhitāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृभ्याम् यस्य तद् दत्तम् तत् तस्य^एव धनम् (भवेत् ।(प्।२२९) पितुर् ऊर्ध्वम् (विभजताम् माता^अप्य् अम्शम् समम् (हरेत् ॥

pitṛbhyām yasya tad dattam tat tasya^eva dhanam (bhavet /(p.229) pitur ūrdhvam (vibhajatām mātā^apy amśam samam (haret //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असम्स्कृतास् तु (सम्स्कार्या भ्रातृभिह् पूर्वसम्स्कृतैह् । भगिन्यश् च निजाद् अम्शाद् (दत्त्वा^अम्शम् तु तुरीयकम् ॥

asamskṛtās tu (samskāryā bhrātṛbhih pūrva.samskṛtaih / bhaginyaś ca nijād amśād (dattvā^amśam tu turīyakam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुस्त्रिद्व्येकभागाह् (स्युर् वर्णशो ब्राह्मणआत्मजाह् ।(२३१) क्षत्रजास् त्रिद्व्येकभागा विड्जास् तु द्व्येकभागिनह् ॥

catus.tri.dvy.eka.bhāgāh (syur varṇaśo brāhmaṇa.ātmajāh /(231) kṣatrajās tri.dvy.eka.bhāgā viḍjās tu dvy.eka.bhāginah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्यअपहृतम् द्रव्यम् विभक्ते यत् तु (दृश्यते । तत् पुनस् ते समैर् अम्शैर् (विभजेरन्न् इति स्थितिह् ॥

anyonya.apahṛtam dravyam vibhakte yat tu (dṛśyate / tat punas te samair amśair (vibhajerann iti sthitih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपुत्रेण परक्षेत्रे नियोगौत्पादितह् सुतह् ।(प्।२३२) उभयोर् अप्य् असौ रिक्थी पिण्डदाता च धर्मतह् ॥

aputreṇa para.kṣetre niyoga.utpāditah sutah /(p.232) ubhayor apy asau rikthī piṇḍa.dātā ca dharmatah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औरसो धर्मपत्नीजस् तत्समह् पुत्रिकासुतह् ।(प्।२३४) क्षेत्रजह् क्षेत्रजातस् तु सगोत्रेण^इतरेण वा ॥

auraso dharma.patnījas tat.samah putrikā.sutah /(p.234) kṣetrajah kṣetra.jātas tu sa.gotreṇa^itareṇa vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहे प्रच्छन्न उत्पन्नो गूढजस् तु सुतह् स्मृतह् । कानीनह् कन्यकाजातो मातामहसुतो मतह् ॥

gṛhe pracchanna utpanno gūḍhajas tu sutah smṛtah / kānīnah kanyakā.jāto mātāmaha.suto matah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षतायाम् क्षतायाम् वा जातह् पौनर्भवह् सुतह् । (दद्यान् माता पिता वा यम् स पुत्रो दत्तको (भवेत् ॥

akṣatāyām kṣatāyām vā jātah paunarbhavah sutah / (dadyān mātā pitā vā yam sa putro dattako (bhavet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीतश् च ताभ्याम् विक्रीतह् कृत्रिमह् (स्यात् स्वयम्कृतह् ।(२३५) (दत्त्वा^आत्मा तु स्वयम्दत्तो गर्भे विन्नह् सहऊढजह् ॥

krītaś ca tābhyām vikrītah kṛtrimah (syāt svayam.kṛtah /(235) (dattvā^ātmā tu svayam.datto garbhe vinnah saha.ūḍhajah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सृष्टो (गृह्यते यस् तु सो^अपविद्धो (भवेत् सुतह् ।(प्।२३६) पिण्डदो^अम्शहरश् च^एषाम् पूर्वअभावे परह् परह् ॥

utsṛṣṭo (gṛhyate yas tu so^apaviddho (bhavet sutah /(p.236) piṇḍado^amśa.haraś ca^eṣām pūrva.abhāve parah parah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सजातीयेष्व् अयम् प्रोक्तस् तनयेषु मया विधिह् ।(प्।२३७) जातो^अपि दास्याम् शूद्रेण कामतो^अम्शहरो (भवेत् ॥(प्।२३८)

sa.jātīyeṣv ayam proktas tanayeṣu mayā vidhih /(p.237) jāto^api dāsyām śūdreṇa kāmato^amśa.haro (bhavet //(p.238)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृते पितरि (कुर्युस् तम् भ्रातरस् त्व् अर्धभागिकम् । अभ्रातृको (हरेत् सर्वम् दुहितॄणाम् सुताद् ऋते ॥

mṛte pitari (kuryus tam bhrātaras tv ardha.bhāgikam / abhrātṛko (haret sarvam duhitṝṇām sutād ṛte //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्नी दुहितरश् चैव पितरौ भ्रातरस् तथा । तत्सुता गोत्रजा बन्धुशिष्यसब्रह्मचारिणह् ॥

patnī duhitaraś caiva pitarau bhrātaras tathā / tat.sutā gotrajā bandhu.śiṣya.sa.brahmacāriṇah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषाम् अभावे पूर्वस्य धनभाग् उत्तरौत्तरह् । स्वर्यातस्य ह्य् अपुत्रस्य सर्ववर्णेष्व् अयम् विधिह् ॥

eṣām abhāve pūrvasya dhana.bhāg uttara.uttarah / svar.yātasya hy aputrasya sarva.varṇeṣv ayam vidhih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वानप्रस्थयतिब्रह्मचारिणाम् रिक्थभागिनह् ।(प्।२४७) क्रमेण^आचार्यसत्शिष्यधर्मभ्रातृएकतीर्थिनह् ॥

vānaprastha.yati.brahmacāriṇām riktha.bhāginah /(p.247) krameṇa^ācārya.sat.śiṣya.dharma.bhrātṛ.eka.tīrthinah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्सृष्टिनस् तु सम्सृष्टी सोदरस्य तु सोदरह् ।(प्।२४८) (दद्याद् (अपहरेच् च^अम्शम् जातस्य च मृतस्य च ॥

samsṛṣṭinas tu samsṛṣṭī sodarasya tu sodarah /(p.248) (dadyād (apaharec ca^amśam jātasya ca mṛtasya ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यौदर्यस् तु सम्सृष्टी न अन्यौदर्यो धनम् (हरेत् । असम्सृष्ट्य् अपि वा^(आदद्यात् सम्सृष्टो न^अन्यमातृजह् ॥

anya.udaryas tu samsṛṣṭī na anya.udaryo dhanam (haret / asamsṛṣṭy api vā^(ādadyāt samsṛṣṭo na^anya.mātṛjah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्लीबो^अथ पतितस् तज्जह् पङ्गुर् उन्मत्तको जडह् ।(२४९) अन्धो^अचिकित्स्यरोगआद्या (भर्तव्याह् (स्युर् निरम्शकाह् ॥

klībo^atha patitas tajjah paṅgur unmattako jaḍah /(249) andho^acikitsya.roga.ādyā (bhartavyāh (syur niramśakāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औरसाह् क्षेत्रजास् त्व् एषाम् निर्दोषा भागहारिणह् ।(प्।२५०) सुताश् च^एषाम् (प्रभर्तव्या यावद् वै भर्तृसात्कृताह् ॥

aurasāh kṣetrajās tv eṣām nirdoṣā bhāga.hāriṇah /(p.250) sutāś ca^eṣām (prabhartavyā yāvad vai bhartṛ.sātkṛtāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपुत्रा योषितश् च^एषाम् (भर्तव्याह् साधुवृत्तयह् । (निर्वास्या व्यभिचारिण्यह् प्रतिकूलास् तथैव च ॥

aputrā yoṣitaś ca^eṣām (bhartavyāh sādhu.vṛttayah / (nirvāsyā vyabhicāriṇyah pratikūlās tathaiva ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृमातृपतिभ्रातृदत्तम् अध्यग्न्युपागतम् । आधिवेदनिकआद्यम् च स्त्रीधनम् परिकीर्तितम् ॥

pitṛ.mātṛ.pati.bhrātṛ.dattam adhyagny.upāgatam / ādhivedanika.ādyam ca strī.dhanam parikīrtitam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धुदत्तम् तथा शुल्कम् अन्वाधेयकम् एव च ।(प्।२५१) अतीतायाम् अप्रजसि बान्धवास् तद् (अवाप्नुयुह् ॥

bandhu.dattam tathā śulkam anvādheyakam eva ca /(p.251) atītāyām aprajasi bāndhavās tad (avāpnuyuh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रजस्त्रीधनम् भर्तुर् ब्राह्मआदिषु चतुर्ष्व् अपि । दुहितॄणाम् प्रसूता चेत्^शेषेषु पितृगामि तत् ॥

apraja.strī.dhanam bhartur brāhma.ādiṣu caturṣv api / duhitṝṇām prasūtā cet^śeṣeṣu pitṛ.gāmi tat //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(दत्त्वा कन्याम् (हरन् दण्ड्यो व्ययम् (दद्याच् च सौदयम् ।(प्।२५३) मृतायाम् दत्तम् (आदद्यात् (परिशोध्य^उभयव्ययम् ॥

(dattvā kanyām (haran daṇḍyo vyayam (dadyāc ca sa.udayam /(p.253) mṛtāyām dattam (ādadyāt (pariśodhya^ubhaya.vyayam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्भिक्षे धर्मकार्ये च व्याधौ सम्प्रतिरोधके । गृहीतम् स्त्रीधनम् भर्ता न स्त्रियै (दातुम् (अर्हति ॥

durbhikṣe dharma.kārye ca vyādhau sampratirodhake / gṛhītam strī.dhanam bhartā na striyai (dātum (arhati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिविन्नस्त्रियै (दद्याद् आधिवेदनिकम् समम् ।(प्।२५४) न दत्तम् स्त्रीधनम् यस्यै दत्ते त्व् अर्धम् (प्रकल्पयेत् ॥

adhivinna.striyai (dadyād ādhivedanikam samam /(p.254) na dattam strī.dhanam yasyai datte tv ardham (prakalpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभागनिह्नवे ज्ञातिबन्धुसाक्ष्यभिलेखितैह् । विभागभावना ज्ञेया गृहक्षेत्रैश् च यौतकैह् ॥ए

vibhāga.nihnave jñāti.bandhu.sākṣy.abhilekhitaih / vibhāga.bhāvanā jñeyā gṛha.kṣetraiś ca yautakaih //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीम्नो विवादे क्षेत्रस्य सामन्ताह् स्थविरआदयह् । गोपाह् सीमाकृषाणा ये सर्वे च वनगोचराह् ॥

sīmno vivāde kṣetrasya sāmantāh sthavira.ādayah / gopāh sīmā.kṛṣāṇā ye sarve ca vana.gocarāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(नयेयुर् एते सीमानम् स्थलअङ्गारतुषद्रुमैह् । सेतुवल्मीकनिम्नअस्थिचैत्यआद्यैर् उपलक्षिताम् ॥

(nayeyur ete sīmānam sthala.aṅgāra.tuṣa.drumaih / setu.valmīka.nimna.asthi.caitya.ādyair upalakṣitām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामन्ता वा समग्रामाश् चत्वारो^अष्टौ दश^अपि वा ।(प्।२५६) रक्तस्रग्वसनाह् सीमाम् (नयेयुह् क्षितिधारिणह् ॥

sāmantā vā sama.grāmāś catvāro^aṣṭau daśa^api vā /(p.256) rakta.srag.vasanāh sīmām (nayeyuh kṣiti.dhāriṇah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनृते तु पृथग् (दण्ड्या राज्ञा मध्यमसाहसम् ।(प्।२५८) अभावे ज्ञातृचिह्नानाम् राजा सीम्नह् प्रवर्तिता ॥

anṛte tu pṛthag (daṇḍyā rājñā madhyama.sāhasam /(p.258) abhāve jñātṛ.cihnānām rājā sīmnah pravartitā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरामआयतनग्रामनिपानौद्यानवेश्मसु ।(प्।२५९) एष एव विधिर् (ज्ञेयो वर्षअम्बुप्रवहआदिषु ॥

ārāma.āyatana.grāma.nipāna.udyāna.veśmasu /(p.259) eṣa eva vidhir (jñeyo varṣa.ambu.pravaha.ādiṣu //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्यादायाह् प्रभेदे च सीमाअतिक्रमणे तथा । क्षेत्रस्य हरणे दण्डा अधमौत्तममध्यमाह् ॥

maryādāyāh prabhede ca sīmā.atikramaṇe tathā / kṣetrasya haraṇe daṇḍā adhama.uttama.madhyamāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न निषेध्यो^अल्पबाधस् तु सेतुह् कल्याणकारकह् ।(प्।२६०) परभूमिम् (हरन् कूपह् स्वल्पक्षेत्रो^बहुउदकह् ॥

na niṣedhyo^alpa.bādhas tu setuh kalyāṇa.kārakah /(p.260) para.bhūmim (haran kūpah svalpa.kṣetro^bahu.udakah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वामिने यो^(अनिवेद्य^एव क्षेत्रे सेतुम् (प्रवर्तयेत् । उत्पन्ने स्वामिनो भोगस् तदभावे महीपतेह् ॥

svāmine yo^(anivedya^eva kṣetre setum (pravartayet / utpanne svāmino bhogas tad.abhāve mahī.pateh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फालआहतम् अपि क्षेत्रम् न (कुर्याद् यो न (कारयेत् । स (प्रदाप्यह् कृष्टफलम् क्षेत्रम् अन्येन (कारयेत् ॥ए

phāla.āhatam api kṣetram na (kuryād yo na (kārayet / sa (pradāpyah kṛṣṭa.phalam kṣetram anyena (kārayet //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माषान् अष्टौ तु महिषी सस्यघातस्य कारिणी । (दण्डनीया तदर्धम् तु गौस् तदर्धम् अजअविकम् ॥

māṣān aṣṭau tu mahiṣī sasya.ghātasya kāriṇī / (daṇḍanīyā tad.ardham tu gaus tad.ardham aja.avikam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(भक्षयित्वा^उपविष्टानाम् यथाउक्ताद् द्विगुणो दमह् । समम् एषाम् विवीते^अपि खरौष्ट्रम् महिषीसमम् ॥

(bhakṣayitvā^upaviṣṭānām yathā.uktād dvi.guṇo damah / samam eṣām vivīte^api khara.uṣṭram mahiṣī.samam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत् सस्यम् (विनश्येत् तु तावत् (स्यात् क्षेत्रिणह् फलम् ।(प्।२६२) गोपस् (ताड्यश् च गोमी तु पूर्वौक्तम् दण्डम् (अर्हति ॥

yāvat sasyam (vinaśyet tu tāvat (syāt kṣetriṇah phalam /(p.262) gopas (tāḍyaś ca gomī tu pūrva.uktam daṇḍam (arhati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पथि ग्रामविवीतअन्ते क्षेत्रे दोषो न (विद्यते । अकामतह् कामचारे चौरवद् दण्डम् (अर्हति ॥

pathi grāma.vivīta.ante kṣetre doṣo na (vidyate / akāmatah kāma.cāre cauravad daṇḍam (arhati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाउक्षौत्सृष्टपशवह् सूतिकागन्तुकआदयह् ।(प्।२६३) पालो येषाम् न ते (मोच्या दैवराजपरिप्लुताह् ॥

mahā.ukṣa.utsṛṣṭa.paśavah sūtikā.gantuka.ādayah /(p.263) pālo yeṣām na te (mocyā daiva.rāja.pariplutāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा^अर्पितान् पशून् गोपह् सायम् (प्रत्यर्पयेत् तथा । प्रमादमृतनष्टाम्श् च (प्रदाप्यह् कृतवेतनह् ॥

yathā^arpitān paśūn gopah sāyam (pratyarpayet tathā / pramāda.mṛta.naṣṭāmś ca (pradāpyah kṛta.vetanah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालदोषविनाशे तु पाले दण्डो (विधीयते ।(प्।२६४) अर्धत्रयोदशपणह् स्वामिनो द्रव्यम् एव च ॥

pāla.doṣa.vināśe tu pāle daṇḍo (vidhīyate /(p.264) ardha.trayodaśa.paṇah svāmino dravyam eva ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्राम्यैच्छया गोप्रचारो भूमिराजवशेन वा । द्विजस् तृणएधह्पुष्पाणि सर्वतह् सर्वदा (हरेत् ॥

grāmya.icchayā go.pracāro bhūmi.rāja.vaśena vā / dvijas tṛṇa.edhah.puṣpāṇi sarvatah sarvadā (haret //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुह्शतम् परीणाहो ग्रामे क्षेत्रअन्तरम् (भवेत् । द्वे शते खर्वटस्य (स्यान् नगरस्य चतुह्शतम् ॥ए

dhanuh.śatam parīṇāho grāme kṣetra.antaram (bhavet / dve śate kharvaṭasya (syān nagarasya catuh.śatam //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वम् (लभेत^अन्यविक्रीतम् क्रेतुर् दोषो^अप्रकाशिते । हीनाद् रहो हीनमूल्ये वेलाहीने च तस्करह् ॥

svam (labheta^anya.vikrītam kretur doṣo^aprakāśite / hīnād raho hīna.mūlye velā.hīne ca taskarah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नष्टअपहृतम् (आसाद्य हर्तारम् (ग्राहयेन् नरम् । देशकालअतिपत्तौ च (गृहीत्वा स्वयम् (अर्पयेत् ॥

naṣṭa.apahṛtam (āsādya hartāram (grāhayen naram / deśa.kāla.atipattau ca (gṛhītvā svayam (arpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रेतुर् दर्शनात्^शुद्धिह् स्वामी द्रव्यम् नृपो दमम् ।(प्।१७०) क्रेता मूल्यम् (अवाप्नोति तस्माद् यस् तस्य विक्रयी ॥

vikretur darśanāt^śuddhih svāmī dravyam nṛpo damam /(p.170) kretā mūlyam (avāpnoti tasmād yas tasya vikrayī //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगमेन^उपभोगेन नष्टम् (भाव्यम् अतो^अन्यथा । पञ्चबन्धो दमस् तस्य राज्ञे तेन^अविभाविते ॥

āgamena^upabhogena naṣṭam (bhāvyam ato^anyathā / pañca.bandho damas tasya rājñe tena^avibhāvite //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृतम् प्रनष्टम् यो द्रव्यम् परहस्ताद् (अवाप्नुयात् ।(प्।२६७) (अनिवेद्य नृपे (दण्ड्यह् स तु षण्णवतिम् पणान् ॥

hṛtam pranaṣṭam yo dravyam para.hastād (avāpnuyāt /(p.267) (anivedya nṛpe (daṇḍyah sa tu ṣaṇ.ṇavatim paṇān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौल्किकैह् स्थानपालैर् वा नष्टअपहृतम् आहृतम् । अर्वाक् सम्वत्सरात् स्वामी (हरेत परतो नृपह् ॥

śaulkikaih sthāna.pālair vā naṣṭa.apahṛtam āhṛtam / arvāk samvatsarāt svāmī (hareta parato nṛpah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पणान् एकशफे (दद्याच् चतुरह् पञ्च मानुषे । महिषौष्ट्रगवाम् द्वौ द्वौ पादम् पादम् अजअविके ॥ए

paṇān ekaśaphe (dadyāc caturah pañca mānuṣe / mahiṣa.uṣṭra.gavām dvau dvau pādam pādam aja.avike //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वम् कुटुम्बअविरोधेन (देयम् दारसुताद् ऋते । न^अन्वये सति सर्वस्वम् यच् च^अन्यस्मै प्रतिश्रुतम् ॥

svam kuṭumba.avirodhena (deyam dāra.sutād ṛte / na^anvaye sati sarvasvam yac ca^anyasmai pratiśrutam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिग्रहह् प्रकाशह् (स्यात् स्थावरस्य विशेषतह् ।(प्।२६९) (देयम् प्रतिश्रुतम् चैव (दत्त्वा न^(अपहरेत् पुनह् ॥ए

pratigrahah prakāśah (syāt sthāvarasya viśeṣatah /(p.269) (deyam pratiśrutam caiva (dattvā na^(apaharet punah //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशएकपञ्चसप्तअहमासत्र्यहअर्धमासिकम् । बीजअयोवाह्यरत्नस्त्रीदोह्यपुम्साम् परीक्षणम् ॥

daśa.eka.pañca.sapta.aha.māsa.try.aha.ardha.māsikam / bīja.ayo.vāhya.ratna.strī.dohya.pumsām parīkṣaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नौ सुवर्णम् अक्षीणम् रजते द्विपलम् शते ।(प्।२७१) अष्टौ त्रपुणि सीसे च ताम्रे पञ्च दश^अयसि ॥

agnau suvarṇam akṣīṇam rajate dvi.palam śate /(p.271) aṣṭau trapuṇi sīse ca tāmre pañca daśa^ayasi //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शते दशपला वृद्धिर् और्णे कार्पाससौत्रिके । मध्ये पञ्चपला वृद्धिह् सूक्ष्मे तु त्रिपला मता ॥

śate daśa.palā vṛddhir aurṇe kārpāsa.sautrike / madhye pañca.palā vṛddhih sūkṣme tu tri.palā matā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्मिके रोमबद्धे च त्रिम्शद्भागह् क्षयो मतह् । न क्षयो न च वृद्धिश् च कौशेये वाल्कलेषु च ॥

kārmike roma.baddhe ca trimśad.bhāgah kṣayo matah / na kṣayo na ca vṛddhiś ca kauśeye vālkaleṣu ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशम् कालम् च भोगम् च (ज्ञात्वा नष्टे बलअबलम् ।(प्।२७२) द्रव्याणाम् कुशला (ब्रूयुर् यत् तद् (दाप्यम् असम्शयम् ॥ए

deśam kālam ca bhogam ca (jñātvā naṣṭe bala.abalam /(p.272) dravyāṇām kuśalā (brūyur yat tad (dāpyam asamśayam //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलाद्दासीकृतश् चौरैर् विक्रीतश् च^अपि (मुच्यते ।(प्।२७३) स्वामिप्राणप्रदो भक्तत्यागात् तन् निष्क्रयाद् अपि ॥

balād.dāsī.kṛtaś caurair vikrītaś ca^api (mucyate /(p.273) svāmi.prāṇa.prado bhakta.tyāgāt tan niṣkrayād api //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रव्रज्याअवसितो राज्ञो दास आमरणअन्तिकम् ।(प्।२७४) वर्णानाम् आनुलोम्येन दास्यम् न प्रतिलोमतह् ॥

pravrajyā.avasito rājño dāsa ā.maraṇa.antikam /(p.274) varṇānām ānulomyena dāsyam na pratilomatah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतशिल्पो^अपि (निवसेत् कृतकालम् गुरोर् गृहे ।(प्।२७५) अन्तेवासी गुरुप्राप्तभोजनस् तत्फलप्रदह् ॥ए

kṛta.śilpo^api (nivaset kṛta.kālam guror gṛhe /(p.275) antevāsī guru.prāpta.bhojanas tat.phala.pradah //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा (कृत्वा पुरे स्थानम् ब्राह्मणान् (न्यस्य तत्र तु । त्रैविद्यम् वृत्तिमद्[?] (ब्रूयात् स्वधर्मह् (पाल्यताम् इति ॥

rājā (kṛtvā pure sthānam brāhmaṇān (nyasya tatra tu / traividyam vṛttimad[?] (brūyāt sva.dharmah (pālyatām iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजधर्मअविरोधेन यस् तु समयिको (भवेत् ।(प्।२७६) सो^अपि यत्नेन (सम्रक्ष्यो धर्मो राजकृतश् च यह् ॥

nija.dharma.avirodhena yas tu samayiko (bhavet /(p.276) so^api yatnena (samrakṣyo dharmo rāja.kṛtaś ca yah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणद्रव्यम् (हरेद् यस् तु सम्विदम् (लङ्घयेच् च यह् । सर्वस्वहरणम् (कृत्वा तम् राष्ट्राद् (विप्रवासयेत् ॥

gaṇa.dravyam (hared yas tu samvidam (laṅghayec ca yah / sarvasva.haraṇam (kṛtvā tam rāṣṭrād (vipravāsayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(कर्तव्यम् वचनम् सर्वैह् समूहहितवादिनाम् । यस् तत्र विपरीतह् (स्यात् स (दाप्यह् प्रथमम् दमम् ॥

(kartavyam vacanam sarvaih samūha.hita.vādinām / yas tatra viparītah (syāt sa (dāpyah prathamam damam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समूहकार्य [?]आयातान् कृतकार्यान् (विसर्जयेत् ।(प्।२७७) स दानमानसत्कारैह् (पूजयित्वा महीपतिह् ॥

samūha.kārya [?]āyātān kṛta.kāryān (visarjayet /(p.277) sa dāna.māna.satkāraih (pūjayitvā mahī.patih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समूहकार्यप्रहितो यल् (लभेत तद् (अर्पयेत् । एकादशगुणम् (दाप्यो यद्य् असौ न^(अर्पयेत् स्वयम् ॥

samūha.kārya.prahito yal (labheta tad (arpayet / ekādaśa.guṇam (dāpyo yady asau na^(arpayet svayam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मज्ञाह् शुचयो^अलुब्धा (भवेयुह् कार्यचिन्तकाह् । (कर्तव्यम् वचनम् तेषाम् समूहहितवादिनाम् ॥

dharmajñāh śucayo^alubdhā (bhaveyuh kārya.cintakāh / (kartavyam vacanam teṣām samūha.hita.vādinām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रेणिनैगमपाखण्डगणानाम् अप्य् अयम् विधिह् । भेदम् च^एषाम् नृपो (रक्षेत् पूर्ववृत्तिम् च (पालयेत् ॥ए

śreṇi.naigama.pākhaṇḍa.gaṇānām apy ayam vidhih / bhedam ca^eṣām nṛpo (rakṣet pūrva.vṛttim ca (pālayet //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतवेतनह् कर्म (त्यजन् द्विगुणम् (आवहेत् । अगृहीते समम् (दाप्यो भृत्यै (रक्ष्य उपस्करह् ॥

gṛhīta.vetanah karma (tyajan dvi.guṇam (āvahet / agṛhīte samam (dāpyo bhṛtyai (rakṣya upaskarah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(दाप्यस् तु दशमम् भागम् वाणिज्यपशुसस्यतह् । (अनिश्चित्य भृतिम् यस् तु (कारयेत् स महीक्षिता ॥

(dāpyas tu daśamam bhāgam vāṇijya.paśu.sasyatah / (aniścitya bhṛtim yas tu (kārayet sa mahī.kṣitā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशम् कालम् च यो^(अतीयाल् लाभम् (कुर्याच् च यो^अन्यथा । तत्र (स्यात् स्वामिनश् छन्दो^अधिकम् (देयम् कृते^अधिके ॥

deśam kālam ca yo^(atīyāl lābham (kuryāc ca yo^anyathā / tatra (syāt svāminaś chando^adhikam (deyam kṛte^adhike //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो यावत् (कुरुते कर्म तावत् तस्य तु वेतनम् ।(प्।२७९) उभयोर् अप्य् असाध्यम् चेत् साध्ये (कुर्याद् यथाश्रुतम् ॥

yo yāvat (kurute karma tāvat tasya tu vetanam /(p.279) ubhayor apy asādhyam cet sādhye (kuryād yathā.śrutam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अराजदैविकम् नष्टम् भाण्डम् (दाप्यस् तु वाहकह् । प्रस्थानविघ्नकृत्^चैव (प्रदाप्यो द्विगुणाम् भृतिम् ॥

arāja.daivikam naṣṭam bhāṇḍam (dāpyas tu vāhakah / prasthāna.vighna.kṛt^caiva (pradāpyo dvi.guṇām bhṛtim //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्रान्ते सप्तमम् भागम् चतुर्थम् पथि (सम्त्यजन् । भृतिम् अर्धपथे सर्वाम् (प्रदाप्यस् त्याजको^अपि च ॥ए

prakrānte saptamam bhāgam caturtham pathi (samtyajan / bhṛtim ardha.pathe sarvām (pradāpyas tyājako^api ca //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्लहे शतिकवृद्धेस् तु सभिकह् पञ्चकम् शतम् । (गृह्णीयाद् धूर्तकितवाद् इतराद् दशकम् शतम् ॥

glahe śatika.vṛddhes tu sabhikah pañcakam śatam / (gṛhṇīyād dhūrta.kitavād itarād daśakam śatam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सम्यक्पालितो (दद्याद् राज्ञे भागम् यथाकृतम् ।(प्।२८१) जितम् (उद्ग्राहयेज् जेत्रे (दद्यात् सत्यम् वचह् क्षमी ॥

sa samyak.pālito (dadyād rājñe bhāgam yathā.kṛtam /(p.281) jitam (udgrāhayej jetre (dadyāt satyam vacah kṣamī //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्ते नृपतिना भागे प्रसिद्धे धूर्तमण्डले । जितम् ससभिके स्थाने (दापयेद् अन्यथा न तु ॥

prāpte nṛpatinā bhāge prasiddhe dhūrta.maṇḍale / jitam sa.sabhike sthāne (dāpayed anyathā na tu //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रष्टारो व्यवहाराणाम् साक्षिणश् च त एव हि । राज्ञा सचिह्नम् (निर्वास्याह् कूटअक्षौपधिदेविनह् ॥

draṣṭāro vyavahārāṇām sākṣiṇaś ca ta eva hi / rājñā sa.cihnam (nirvāsyāh kūṭa.akṣa.upadhi.devinah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यूतम् एकमुखम् (कार्यम् तस्करज्ञानकारणात् ।(प्।२८२) एष एव विधिर् (ज्ञेयह् प्राणिद्यूते समाह्वये ॥ए

dyūtam eka.mukham (kāryam taskara.jñāna.kāraṇāt /(p.282) eṣa eva vidhir (jñeyah prāṇi.dyūte samāhvaye //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यअसत्यअन्यथास्तोत्रैर् न्यूनअङ्गैन्द्रियरोगिणाम्।(२८३) क्षेपम् (करोति चेद् (दण्ड्यह् पणान् अर्धत्रयोदशान् ॥

satya.asatya.anyathā.stotrair nyūna.aṅga.indriya.rogiṇām/(283) kṣepam (karoti ced (daṇḍyah paṇān ardha.trayodaśān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिगन्ता^(अस्मि भगिनीम् मातरम् वा तव^इति ह । (शपन्तम् (दापयेद् राजा पञ्चविम्शतिकम् दमम् ॥

abhigantā^(asmi bhaginīm mātaram vā tava^iti ha / (śapantam (dāpayed rājā pañca.vimśatikam damam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धो^अधर्मेषु द्विगुणह् परस्त्रीषु^उत्तमेषु च । दण्डप्रणयनम् (कार्यम् वर्णजात्युत्तरअधरैह् ॥

ardho^adharmeṣu dvi.guṇah para.strīṣu^uttameṣu ca / daṇḍa.praṇayanam (kāryam varṇa.jāty.uttara.adharaih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातिलोम्यअपवादेषु द्विगुणत्रिगुणा दमाह् ।(प्।२८४) वर्णानाम् आनुलोम्येन तस्माद् अर्धअर्धहानितह् ॥

prātilomya.apavādeṣu dvi.guṇa.tri.guṇā damāh /(p.284) varṇānām ānulomyena tasmād ardha.ardha.hānitah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहुग्रीवानेत्रसक्थिविनाशे वाचिके दमह् । सत्यस् तदर्धिकह् पादनासाकर्णकरआदिषु ॥

bāhu.grīvā.netra.sakthi.vināśe vācike damah / satyas tad.ardhikah pāda.nāsā.karṇa.kara.ādiṣu //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशक्तस् तु (वदन्न् एवम् (दण्डनीयह् पणान् दश ।(प्।२८५) तथा शक्तह् प्रतिभुवम् (दाप्यह् क्षेमाय तस्य तु ॥

aśaktas tu (vadann evam (daṇḍanīyah paṇān daśa /(p.285) tathā śaktah pratibhuvam (dāpyah kṣemāya tasya tu //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतनीयकृते क्षेपे दण्डो मध्यमसाहसह् । उपपातकयुक्ते तु (दाप्यह् प्रथमसाहसम् ॥

patanīya.kṛte kṣepe daṇḍo madhyama.sāhasah / upapātaka.yukte tu (dāpyah prathama.sāhasam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैविद्यनृपदेवानाम् क्सेप उत्तमसाहसह् । मध्यमो जातिपूगानाम् प्रथमो ग्रामदेशयोह् ॥ए

traividya.nṛpa.devānām ksepa uttama.sāhasah / madhyamo jāti.pūgānām prathamo grāma.deśayoh //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असाक्षिकहते चिह्नैर् युक्तिभिश् च^आगमेन च ।(प्।२८७) (द्रष्टव्यो व्यवहारस् तु कूटचिह्नकृतो भयात् ॥

asākṣika.hate cihnair yuktibhiś ca^āgamena ca /(p.287) (draṣṭavyo vyavahāras tu kūṭa.cihna.kṛto bhayāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भस्मपङ्करजह्स्पर्शे दण्डो दशपणह् स्मृतह् । अमेध्यपार्ष्णिनिष्ठ्यूतस्पर्शने द्विगुणस् ततह् ॥

bhasma.paṅka.rajah.sparśe daṇḍo daśa.paṇah smṛtah / amedhya.pārṣṇi.niṣṭhyūta.sparśane dvi.guṇas tatah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समेष्व् एवम् परस्त्रीषु द्विगुणस् तु^उत्तमेषु च । हीनेष्व् अर्धदमो मोहमदआदिभिरदण्डनम् ॥

sameṣv evam para.strīṣu dvi.guṇas tu^uttameṣu ca / hīneṣv ardha.damo moha.mada.ādibhir.adaṇḍanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रपीडाकरम् (छेद्यम् अङ्गम् अब्राह्मणस्य तु । उद्गूर्णे प्रथमो दण्डह् सम्स्पर्शे तु तदर्धिकह् ॥

vipra.pīḍā.karam (chedyam aṅgam abrāhmaṇasya tu / udgūrṇe prathamo daṇḍah samsparśe tu tad.ardhikah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्गूर्णे हस्तपादे तु दशविम्शतिकौ दमौ ।(प्।२८८) परस्परम् तु सर्वेषाम् शस्त्रे मध्यमसाहसह् ॥

udgūrṇe hasta.pāde tu daśa.vimśatikau damau /(p.288) parasparam tu sarveṣām śastre madhyama.sāhasah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादकेशअम्शुककरौल्लुञ्चनेषु पणान् दश । पीडाकर्षअम्शुकआवेष्टपादअध्यासे शतम् दमह् ॥

pāda.keśa.amśuka.kara.ulluñcaneṣu paṇān daśa / pīḍā.karṣa.amśuka.āveṣṭa.pāda.adhyāse śatam damah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोणितेन विना दुह्खम् (कुर्वन् काष्ठआदिभिर् नरह् । द्वात्रिम्शतम् पणान् (दण्ड्यो द्विगुणम् दर्शने^असृजह् ॥

śoṇitena vinā duhkham (kurvan kāṣṭha.ādibhir narah / dvātrimśatam paṇān (daṇḍyo dvi.guṇam darśane^asṛjah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करपाददतो भङ्गे छेदने कर्णनासयोह् ।(प्।२८९) मध्यो दण्डो व्रणौद्भेदे मृतकल्पहते तथा ॥

kara.pāda.dato bhaṅge chedane karṇa.nāsayoh /(p.289) madhyo daṇḍo vraṇa.udbhede mṛta.kalpa.hate tathā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेष्टाभोजनवाग्रोधे नेत्रआदिप्रतिभेदने । कन्धराबाहुसक्थ्नाम् च भङ्गे मध्यमसाहसह् ॥

ceṣṭā.bhojana.vāg.rodhe netra.ādi.pratibhedane / kandharā.bāhu.sakthnām ca bhaṅge madhyama.sāhasah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकम् घ्नताम् बहूनाम् च यथाउक्ताद् द्विगुणो दमह् । कलहअपहृतम् (देयम् दण्डश् च द्विगुणस् ततह् ॥

ekam ghnatām bahūnām ca yathā.uktād dvi.guṇo damah / kalaha.apahṛtam (deyam daṇḍaś ca dvi.guṇas tatah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुह्खम् (उत्पादयेद् यस् तु स समुत्थानजम् व्ययम् । (दाप्यो दण्डम् च यो यस्मिन् कलहे समुदाहृतह् ॥

duhkham (utpādayed yas tu sa samutthānajam vyayam / (dāpyo daṇḍam ca yo yasmin kalahe samudāhṛtah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिघाते तथा छेदे भेदे कुड्यअवपातने ।(प्।२९०) पणान् (दाप्यह् पञ्च दश विम्शतिम् तद् व्ययम् तथा ॥

abhighāte tathā chede bhede kuḍya.avapātane /(p.290) paṇān (dāpyah pañca daśa vimśatim tad vyayam tathā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुह्खौत्पादि गृहे द्रव्यम् (क्षिपन् प्राणहरम् तथा । षोडशआद्यह् पणान् (दाप्यो द्वितीयो मध्यमम् दमम् ॥

duhkha.utpādi gṛhe dravyam (kṣipan prāṇa.haram tathā / ṣoḍaśa.ādyah paṇān (dāpyo dvitīyo madhyamam damam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुह्खे च शोणितौत्पादे शाखाअङ्गच्छेदने तथा । दण्डह् क्षुद्रपशूनाम् तु द्विपणप्रभृतिह् क्रमात् ॥

duhkhe ca śoṇita.utpāde śākhā.aṅgac.chedane tathā / daṇḍah kṣudra.paśūnām tu dvi.paṇa.prabhṛtih kramāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गस्य छेदने मृत्यौ मध्यमो मूल्यम् एव च । महापशूनाम् एतेषु स्थानेषु द्विगुणो दमह् ॥

liṅgasya chedane mṛtyau madhyamo mūlyam eva ca / mahā.paśūnām eteṣu sthāneṣu dvi.guṇo damah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्ररोहिशाखिनाम् शाखास्कन्धसर्वविदारणे ।(प्।२९१) उपजीव्यद्रुमाणाम् च विम्शतेर् द्विगुणो दमह् ॥

prarohi.śākhinām śākhā.skandha.sarva.vidāraṇe /(p.291) upajīvya.drumāṇām ca vimśater dvi.guṇo damah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैत्यश्मशानसीमासु पुण्यस्थाने सुरआलये । जातद्रुमाणाम् द्विगुणो दमो वृक्षे च विश्रुते ॥

caitya.śmaśāna.sīmāsu puṇya.sthāne sura.ālaye / jāta.drumāṇām dvi.guṇo damo vṛkṣe ca viśrute //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्मगुच्छक्षुपलताप्रतानओषधिवीरुधाम् । पूर्वस्मृताद् अर्धदण्डह् स्थानेषु^उक्तेषु कर्तने ॥ए

gulma.guccha.kṣupa.latā.pratāna.oṣadhi.vīrudhām / pūrva.smṛtād ardha.daṇḍah sthāneṣu^ukteṣu kartane //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामान्यद्रव्यप्रसभहरणात् साहसम् स्मृतम् । तन्मूल्याद् द्विगुणो दण्डो निह्नवे तु चतुर्गुणह् ॥(प्।२९२)

sāmānya.dravya.prasabha.haraṇāt sāhasam smṛtam / tan.mūlyād dvi.guṇo daṇḍo nihnave tu catur.guṇah //(p.292)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यह् साहसम् (कारयति स (दाप्यो द्विगुणम् दमम् । यश् चएवम् (उक्त्वा^अहम् दाता (कारयेत् स चतुर्गुणम् ॥

yah sāhasam (kārayati sa (dāpyo dvi.guṇam damam / yaś ca.evam (uktvā^aham dātā (kārayet sa catur.guṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्घ्यआक्षेपअतिक्रमकृद् भ्रातृभार्याप्रहारकह् ।(प्।२९३) सम्दिष्टस्य^अप्रदाता च समुद्रगृहभेदकृत् ॥

arghya.ākṣepa.atikrama.kṛd bhrātṛ.bhāryā.prahārakah /(p.293) samdiṣṭasya^apradātā ca samudra.gṛha.bheda.kṛt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामन्तकुलिकआदीनाम् अपकारस्य कारकह् । पञ्चाशत्पणिको दण्ड एषाम् इति विनिश्चयह् ॥

sāmanta.kulika.ādīnām apakārasya kārakah / pañcāśat.paṇiko daṇḍa eṣām iti viniścayah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वच्छन्दविधवआगामी विक्रुष्टे^अनभिधावकह् । अकारणे च विक्रोष्टा चण्डालश् च^उत्तमान् (स्पृशेत् ॥

svacchanda.vidhava.āgāmī vikruṣṭe^anabhidhāvakah / akāraṇe ca vikroṣṭā caṇḍālaś ca^uttamān (spṛśet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रप्रव्रजितानाम् च दैवे पित्र्ये च भोजकह् । अयुक्तम् शपथम् (कुर्वन्न् अयोग्यो योग्यकर्मकृत् ॥

śūdra.pravrajitānām ca daive pitrye ca bhojakah / ayuktam śapatham (kurvann ayogyo yogya.karma.kṛt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषक्षुद्रपशूनाम् च पुम्स्त्वस्य प्रतिघातकृत् । साधारणस्य^अपलापी दासीगर्भविनाशकृत् ॥

vṛṣa.kṣudra.paśūnām ca pumstvasya pratighāta.kṛt / sādhāraṇasya^apalāpī dāsī.garbha.vināśa.kṛt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृपुत्रस्वसृभातृदम्पत्याचार्यशिष्यकाह् । एषाम् अपतितअन्योन्यत्यागी च शतदण्डभाक् ॥

pitṛ.putra.svasṛ.bhātṛ.dampaty.ācārya.śiṣyakāh / eṣām apatita.anyonya.tyāgī ca śata.daṇḍa.bhāk //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसानस्त्रीन् पणान् (दण्ड्यो नेजकस् तु परअम्शुकम् ।(प्।२९४) विक्रयअवक्रयआधानयाचितेषु पणान् दश ॥

vasānas.trīn paṇān (daṇḍyo nejakas tu para.amśukam /(p.294) vikraya.avakraya.ādhāna.yāciteṣu paṇān daśa //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितापुत्रविरोधे तु साक्षिणाम् त्रिपणो दमह् । अन्तरे च तयोर् यह् (स्यात् तस्य^अप्य् अष्टगुणो दमह् ॥

pitā.putra.virodhe tu sākṣiṇām tri.paṇo damah / antare ca tayor yah (syāt tasya^apy aṣṭa.guṇo damah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुलाशासनमानानाम् कूटकृन्नाणकस्य च । एभिश् च व्यवहर्ता यह् स (दाप्यो दमम् उत्तमम् ॥

tulā.śāsana.mānānām kūṭa.kṛn.nāṇakasya ca / ebhiś ca vyavahartā yah sa (dāpyo damam uttamam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.