Library·Ananda·1·1.23

Ananda 1.23

शुभ्रः शोणोऽथवा कृष्णवर्णो गुरुतरो रसः । पुनरुत्थानवान्यस्तु मूर्छितः स उदाहृतः

śubhraḥ śoṇo'thavā kṛṣṇavarṇo gurutaro rasaḥ / punarutthānavānyastu mūrchitaḥ sa udāhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मूलिकाबन्धाः> श्रीभैरवी । कीदृशी ओषधी नाथ रसमूर्च्छाकरी शुभा । केन वा भस्म सूतश्च केन वा खोटबन्धनम्

<mūlikābandhāḥ> śrībhairavī / kīdṛśī oṣadhī nātha rasamūrcchākarī śubhā / kena vā bhasma sūtaśca kena vā khoṭabandhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभैरवः । शृणु भैरवि तत्त्वेन रहस्यं रसबन्धनम् । ब्रह्मविष्णुसुरेन्द्राद्यैर्न ज्ञातं सुरवन्दिते

śrībhairavaḥ / śṛṇu bhairavi tattvena rahasyaṃ rasabandhanam / brahmaviṣṇusurendrādyairna jñātaṃ suravandite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<निशाचरमूलिकाकल्पः> गङ्गायमुनयोर्मध्ये प्रयागो नाम राक्षसः । तस्यासने वरारोहे क्षणाद्बध्येत सूतकः

<niśācaramūlikākalpaḥ> gaṅgāyamunayormadhye prayāgo nāma rākṣasaḥ / tasyāsane varārohe kṣaṇādbadhyeta sūtakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशाचरस्य पत्राणि गृह्णीयात्साधकोत्तमः । ततो निपीड्यते देवि रसो भवति चोत्तमः

niśācarasya patrāṇi gṛhṇīyātsādhakottamaḥ / tato nipīḍyate devi raso bhavati cottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसं संमर्द्य तेनैव दिनानि त्रीणि वार्तिकः । आरोटं बन्धयेत्क्षिप्रं गगनं तत्र जारयेत्

rasaṃ saṃmardya tenaiva dināni trīṇi vārtikaḥ / āroṭaṃ bandhayetkṣipraṃ gaganaṃ tatra jārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन पत्ररसेनैव साधयेद्गन्धकं पुनः । सप्तधा भावितं तेन त्र्यूषणेन सहैकतः

tena patrarasenaiva sādhayedgandhakaṃ punaḥ / saptadhā bhāvitaṃ tena tryūṣaṇena sahaikataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्त्रे विद्याधरे देवि गगनं तत्र जारयेत् । मासमात्रेण देवेशि जीर्यते तु समं समम्

yantre vidyādhare devi gaganaṃ tatra jārayet / māsamātreṇa deveśi jīryate tu samaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समजीर्णे तु गगने शतवेधी भवेद्रसः । निशाचररसे देवि गन्धकं भावयेत्ततः

samajīrṇe tu gagane śatavedhī bhavedrasaḥ / niśācararase devi gandhakaṃ bhāvayettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावयेत्सप्तवारं तु द्विपद्याश्च रसेन तु । तारस्य पत्रलेपेन अर्धार्धे काञ्चनोत्तमम्

bhāvayetsaptavāraṃ tu dvipadyāśca rasena tu / tārasya patralepena ardhārdhe kāñcanottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धके समजीर्णे ऽस्मिन् शतवेधी भवेद्रसः । निशाचररसैर्भाव्यं सप्तवारं तु तालकम्

gandhake samajīrṇe 'smin śatavedhī bhavedrasaḥ / niśācararasairbhāvyaṃ saptavāraṃ tu tālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव घातयेद्वङ्गं नागं तारे तु निर्वहेत् । तत्तारं जारयेत्सूते तत्सूतं बन्धितं भवेत्

tenaiva ghātayedvaṅgaṃ nāgaṃ tāre tu nirvahet / tattāraṃ jārayetsūte tatsūtaṃ bandhitaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुः षष्टितमे भागे शुल्बवेधं तु दापयेत् । तदंशं जायते श्रेष्ठं धर्मकामार्थमोक्षदम्

catuḥ ṣaṣṭitame bhāge śulbavedhaṃ tu dāpayet / tadaṃśaṃ jāyate śreṣṭhaṃ dharmakāmārthamokṣadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशाचरस्य पुष्पाणि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् । पलानि दशचूर्णस्य रसैर्धात्र्यास्तु भावयेत्

niśācarasya puṣpāṇi sūkṣmacūrṇāni kārayet / palāni daśacūrṇasya rasairdhātryāstu bhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतेन मधुनालोड्यं नवभाण्डे विनिक्षिपेत् । धान्यराशौ निधातव्यं त्रिः सप्ताहं सुरेश्वरि

ghṛtena madhunāloḍyaṃ navabhāṇḍe vinikṣipet / dhānyarāśau nidhātavyaṃ triḥ saptāhaṃ sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन भक्षितमात्रेण वलीपलितवर्जितः । वल्कलं सूक्ष्मचूर्णं तु मधुना सहितं लिहेत्

tena bhakṣitamātreṇa valīpalitavarjitaḥ / valkalaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu madhunā sahitaṃ lihet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धमासप्रयोगेण प्रत्ययोगं भवेत्प्रिये । तस्य मूत्रपुरीषेण शुल्बं भवति काञ्चनम्

ardhamāsaprayogeṇa pratyayogaṃ bhavetpriye / tasya mūtrapurīṣeṇa śulbaṃ bhavati kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासमात्रप्रयोगेण पन्नगः काञ्चनं भवेत् । <मेर्चुर्य्:: पट्टबन्ध> ग्राह्यं तत्फलतैलं तु यन्त्रे पातालसंज्ञके

māsamātraprayogeṇa pannagaḥ kāñcanaṃ bhavet / <mercury:: paṭṭabandha> grāhyaṃ tatphalatailaṃ tu yantre pātālasaṃjñake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन तैलेन देवेशि रसं संकोचयेद् बुधः । तत्क्षणाज्जायते देवि पाटबन्धो महारसः

tena tailena deveśi rasaṃ saṃkocayed budhaḥ / tatkṣaṇājjāyate devi pāṭabandho mahārasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटकं कङ्कणं कार्यं रसलिङ्गं वरानने । संकोचमरणं तेन कर्तव्यं परमाद्भुतम्

kaṭakaṃ kaṅkaṇaṃ kāryaṃ rasaliṅgaṃ varānane / saṃkocamaraṇaṃ tena kartavyaṃ paramādbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<अङ्गनायिकाकल्पः> पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम् । त्रैलोक्यजननी या सा ओषधी अङ्गनायिका

<aṅganāyikākalpaḥ> punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham / trailokyajananī yā sā oṣadhī aṅganāyikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया संपर्कमात्रेण बद्धस्तिष्ठति पारदः । सप्ताहं मर्दितस्यास्य महौषध्या रसै रसः

tayā saṃparkamātreṇa baddhastiṣṭhati pāradaḥ / saptāhaṃ marditasyāsya mahauṣadhyā rasai rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतांशेनैव वेधेन कुरुते दिव्यकाञ्चनम् । त्रिः सप्ताहं रसे तस्या मर्दनाद्वरवर्णिनि

śatāṃśenaiva vedhena kurute divyakāñcanam / triḥ saptāhaṃ rase tasyā mardanādvaravarṇini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षवेधी रसः साक्षादष्टौ लोहानि विध्यति । त्रिसप्ताहेन देवेशि दशलक्षाणि विध्यति

lakṣavedhī rasaḥ sākṣādaṣṭau lohāni vidhyati / trisaptāhena deveśi daśalakṣāṇi vidhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थे चैव सप्ताहे कोटिवेधी भवेद्रसः । स्वेदतापनिघर्षेण महौषध्या रसेन तु

caturthe caiva saptāhe koṭivedhī bhavedrasaḥ / svedatāpanigharṣeṇa mahauṣadhyā rasena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददाति खेचरीं सिद्धिमनिवारितगोचरः । कामयेत्कामिनीनां तु सहस्रं दिवसान्तरे

dadāti khecarīṃ siddhimanivāritagocaraḥ / kāmayetkāminīnāṃ tu sahasraṃ divasāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नष्टच्छायो ह्यदृश्यश्च त्रैलोक्यं च भ्रमेदसौ । महौषध्या रसेनैव मृतसंजीवनं भवेत्

naṣṭacchāyo hyadṛśyaśca trailokyaṃ ca bhramedasau / mahauṣadhyā rasenaiva mṛtasaṃjīvanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन घातयेत्सूतं पञ्चावस्थं कुरु प्रिये । मृतस्य दापयेन्नस्यं हस्तौ पादौ तु मर्दयेत्

anena ghātayetsūtaṃ pañcāvasthaṃ kuru priye / mṛtasya dāpayennasyaṃ hastau pādau tu mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तु प्रविशेज्जीवो मृतस्यापि वरानने । <नरसारकल्पः> पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम्

tasya tu praviśejjīvo mṛtasyāpi varānane / <narasārakalpaḥ> punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरसारस्पर्शनेन क्षणाद्बध्येत सूतकः । नरसाररसं दत्त्वा द्विपदीरजसा रसे

narasārasparśanena kṣaṇādbadhyeta sūtakaḥ / narasārarasaṃ dattvā dvipadīrajasā rase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनान्ते बन्धमायाति सर्वलोहानि रञ्जति । नरसाररसेनैव भावयेत्तु मनःशिलाम्

dinānte bandhamāyāti sarvalohāni rañjati / narasārarasenaiva bhāvayettu manaḥśilām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गन्धा जायते सा तु घातयेत्तेन पन्नगम् । द्विपदीरजसा सार्धं निरुद्धः पन्नगो भवेत्

nirgandhā jāyate sā tu ghātayettena pannagam / dvipadīrajasā sārdhaṃ niruddhaḥ pannago bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरसाररसेनैव जीर्णे षड्गुणपन्नगे । तारे ताम्रेऽपि वा देवि कोटिवेधी भवेद्रसः

narasārarasenaiva jīrṇe ṣaḍguṇapannage / tāre tāmre'pi vā devi koṭivedhī bhavedrasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरसाररसे स्तन्ये भावितं सप्तधा पृथक् । रसस्य दापयेद्ग्रासं यन्त्रे विद्याधराह्वये

narasārarase stanye bhāvitaṃ saptadhā pṛthak / rasasya dāpayedgrāsaṃ yantre vidyādharāhvaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीर्यते गगनं देवि निर्मुखे च वरानने । नरसाररसेनेशि कीटनारीरसेन च

jīryate gaganaṃ devi nirmukhe ca varānane / narasāraraseneśi kīṭanārīrasena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रावयेद्गगनं देवि तीक्ष्णलोहं च पन्नगम् । नरसाररसेनेशि हनुमत्या रसेन च

drāvayedgaganaṃ devi tīkṣṇalohaṃ ca pannagam / narasāraraseneśi hanumatyā rasena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते काञ्चनं दिव्यं निषेकाद्भास्करः प्रिये । नरसाररसे दत्त्वा मञ्जिष्ठां रक्तचन्दनम्

jāyate kāñcanaṃ divyaṃ niṣekādbhāskaraḥ priye / narasārarase dattvā mañjiṣṭhāṃ raktacandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरसैर्मदयन्त्याश्च पन्नगं देवि सेचयेत् । तत्क्षणात्काञ्चनं दिव्यं सप्तवारा निषेचितम्

svarasairmadayantyāśca pannagaṃ devi secayet / tatkṣaṇātkāñcanaṃ divyaṃ saptavārā niṣecitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमांशयुतं हेम हेमकर्मणि चौषधम् । नरसाररसे भाव्यं सप्तवारं तु हिङ्गुलम्

aṣṭamāṃśayutaṃ hema hemakarmaṇi cauṣadham / narasārarase bhāvyaṃ saptavāraṃ tu hiṅgulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव घातयेत्तीक्ष्णं भस्मीभूतत्वमाप्नुयात् । तद्भस्म ताम्रपिष्टे तु त्रिगुणं तेन निर्वहेत्

tenaiva ghātayettīkṣṇaṃ bhasmībhūtatvamāpnuyāt / tadbhasma tāmrapiṣṭe tu triguṇaṃ tena nirvahet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छुल्बं हेमसङ्काशं तारे वाष्टांशयोजितम् । तारं हेमसमांशं तु द्विवर्णं पतितं भवेत्

tacchulbaṃ hemasaṅkāśaṃ tāre vāṣṭāṃśayojitam / tāraṃ hemasamāṃśaṃ tu dvivarṇaṃ patitaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरसाररसे भाव्यं रसकं सप्तवारतः । नरसाररसेनैव रसेन्द्रं सप्तवारतः

narasārarase bhāvyaṃ rasakaṃ saptavārataḥ / narasārarasenaiva rasendraṃ saptavārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं रसं रसकं चैव तीक्ष्णलोहं च पन्नगम् । नरसाररसेनैव तेनैकत्र विमर्दयेत्

taṃ rasaṃ rasakaṃ caiva tīkṣṇalohaṃ ca pannagam / narasārarasenaiva tenaikatra vimardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षणाज्जायते बद्धो रसस्य रसकस्य च । तीक्ष्णनागं तथा शुल्बं रसकेन तु रञ्जयेत्

tatkṣaṇājjāyate baddho rasasya rasakasya ca / tīkṣṇanāgaṃ tathā śulbaṃ rasakena tu rañjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हठात्तज्जायते हेम कूष्माण्डकुसुमप्रभम् । <कङ्कालखेचरीकल्पः> पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम्

haṭhāttajjāyate hema kūṣmāṇḍakusumaprabham / <kaṅkālakhecarīkalpaḥ> punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कङ्कालखेचरी नाम्ना ओषधी परमेश्वरि । तस्य तैलं तु संग्राह्यम् आद्यखेचरिसंयुतम्

kaṅkālakhecarī nāmnā oṣadhī parameśvari / tasya tailaṃ tu saṃgrāhyam ādyakhecarisaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थापयेद्दिनमेकं तु पात्रे भास्करनिर्मिते । द्वितीये वासरे प्राप्ते वज्ररत्नं तु घातयेत्

sthāpayeddinamekaṃ tu pātre bhāskaranirmite / dvitīye vāsare prāpte vajraratnaṃ tu ghātayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनले धामयेत्तं तु सुतप्तं प्रज्वलत्प्रभम् । <मन्त्रसिह्मासनीकल्पः> सबीजा चौषधी ग्राह्या काचिद्गुल्मलता प्रिये

anale dhāmayettaṃ tu sutaptaṃ prajvalatprabham / <mantrasihmāsanīkalpaḥ> sabījā cauṣadhī grāhyā kācidgulmalatā priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रसिंहासनी नाम तृतीया देवि खेचरी । पातालयन्त्रे तत्तैलं गृह्णीयात्ताम्रभाजने

mantrasiṃhāsanī nāma tṛtīyā devi khecarī / pātālayantre tattailaṃ gṛhṇīyāttāmrabhājane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तैलस्य मध्ये तु प्रक्षिपेत्खेचरीरसम् । मेदिनीयन्त्रमध्ये तु स्थापयेच्च वरानने

tasya tailasya madhye tu prakṣipetkhecarīrasam / medinīyantramadhye tu sthāpayecca varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वौषध्यां तु तद्देवि गगनं मेदिनीजले । रसे मासं ततो दत्त्वा मर्दनाद् गोलकं कुरु

pūrvauṣadhyāṃ tu taddevi gaganaṃ medinījale / rase māsaṃ tato dattvā mardanād golakaṃ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बद्ध्वा पोट्टलिकां तेन गगनं जारयेत्प्रिये । समे तु गगने जीर्णे बद्धस्तिष्ठति पारदः

baddhvā poṭṭalikāṃ tena gaganaṃ jārayetpriye / same tu gagane jīrṇe baddhastiṣṭhati pāradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भस्त्राफूत्कारयुक्तेन धाम्यमानो न नश्यति । काकविष्ठासमं रूपं समजीर्णस्य जायते

bhastrāphūtkārayuktena dhāmyamāno na naśyati / kākaviṣṭhāsamaṃ rūpaṃ samajīrṇasya jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विगुणे गगने जीर्णे ह्यष्टलोहानि संहरेत् । <इरिन्दिरीकल्पः> पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम्

dviguṇe gagane jīrṇe hyaṣṭalohāni saṃharet / <irindirīkalpaḥ> punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवदेहात्समुत्पन्ना ओषधी तु इरिन्दिरी । जारयेद्गन्धकं सा तु जारयेत्सापि तालकम्

śivadehātsamutpannā oṣadhī tu irindirī / jārayedgandhakaṃ sā tu jārayetsāpi tālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काञ्चनं जारयेत्सा तु रसेन्द्रं सा च बन्धयेत् । प्रवालं द्रावयेत्सा तु द्रावयेद्गगनं तथा

kāñcanaṃ jārayetsā tu rasendraṃ sā ca bandhayet / pravālaṃ drāvayetsā tu drāvayedgaganaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रं च घातयेत्सा तु सर्वसत्वं च घातयेत् । जारयेत्सर्वलोहानि सत्वान्यपि च जारयेत्

vajraṃ ca ghātayetsā tu sarvasatvaṃ ca ghātayet / jārayetsarvalohāni satvānyapi ca jārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इरिन्दिरीरसे न्यस्य गोशृङ्गे तु वरानने । धान्यराशौ निधातव्यं द्रुतस्तिष्ठति पारदः

irindirīrase nyasya gośṛṅge tu varānane / dhānyarāśau nidhātavyaṃ drutastiṣṭhati pāradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यौषध्या रसेनैव रसेन्द्रः सुरवन्दिते । समे तु कनके जीर्णे दशकोटिं तु वेधयेत्

divyauṣadhyā rasenaiva rasendraḥ suravandite / same tu kanake jīrṇe daśakoṭiṃ tu vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमे लक्षकोटिं तु षड्गुणे स्पर्शवेधकः । सप्तमे धूपवेधी स्यादष्टमे त्ववलोकतः

pañcame lakṣakoṭiṃ tu ṣaḍguṇe sparśavedhakaḥ / saptame dhūpavedhī syādaṣṭame tvavalokataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवमे शब्दवेधी स्यादत ऊर्ध्वं न विद्यते । भ्रमन्ति पशवो मूढाः कुलौषधिविवर्जिताः

navame śabdavedhī syādata ūrdhvaṃ na vidyate / bhramanti paśavo mūḍhāḥ kulauṣadhivivarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणौषधिरसानां च नैव सिद्धिः प्रजायते । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ज्ञातव्या तु कुलौषधिः

tṛṇauṣadhirasānāṃ ca naiva siddhiḥ prajāyate / tasmātsarvaprayatnena jñātavyā tu kulauṣadhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यौषध्यश्चतुः षष्टिः कुलमध्ये व्यवस्थिताः । नैव जानाति मूढास्ताः शिवमोहेन मोहिताः

divyauṣadhyaścatuḥ ṣaṣṭiḥ kulamadhye vyavasthitāḥ / naiva jānāti mūḍhāstāḥ śivamohena mohitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदिव्यास्तु तृणौषध्यो जायन्ते गिरिगह्वरे । तृणौषध्या रसे सूतो नैव बद्धः कदाचन

adivyāstu tṛṇauṣadhyo jāyante girigahvare / tṛṇauṣadhyā rase sūto naiva baddhaḥ kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षयो नैव तिष्ठेत कुलौषधिविवर्जितः । कुलौषध्या विहीनास्तु गगनं चारयन्ति ये

akṣayo naiva tiṣṭheta kulauṣadhivivarjitaḥ / kulauṣadhyā vihīnāstu gaganaṃ cārayanti ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रसस्तु वरारोहे वह्निमध्ये न तिष्ठति । न खोटं न च वा भस्म नैव द्रव्यं करोति सः

sa rasastu varārohe vahnimadhye na tiṣṭhati / na khoṭaṃ na ca vā bhasma naiva dravyaṃ karoti saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंचिद्द्रव्यं प्रकुर्वन्ति धाम्यमानं न तिष्ठति । पत्रे पाके कषे छेदे नैव तिष्ठति काञ्चनम्

kiṃciddravyaṃ prakurvanti dhāmyamānaṃ na tiṣṭhati / patre pāke kaṣe chede naiva tiṣṭhati kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वेधं च शतादूर्ध्वं करोति स रसः प्रिये । यावन्न चाब्दम् एकं तु विक्रान्तं त्रपु तत्तु काञ्चनम्

na vedhaṃ ca śatādūrdhvaṃ karoti sa rasaḥ priye / yāvanna cābdam ekaṃ tu vikrāntaṃ trapu tattu kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मार्थकाममोक्षेषु नैव दद्यात्ततः प्रिये । श्रीभैरवी । निर्जीवत्वं गतः सूतः कथं जीवं ददाति सः

dharmārthakāmamokṣeṣu naiva dadyāttataḥ priye / śrībhairavī / nirjīvatvaṃ gataḥ sūtaḥ kathaṃ jīvaṃ dadāti saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्जीवेन तु निर्जीवं कथं जीवति शंकरः । श्रीभैरवः । दिव्यौषध्या यदा देवि रसेन्द्रो मर्दितो भवेत्

nirjīvena tu nirjīvaṃ kathaṃ jīvati śaṃkaraḥ / śrībhairavaḥ / divyauṣadhyā yadā devi rasendro mardito bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालिकारहितः सूतस्तदा भवति पार्वति । परस्य हरते कालं कालिकारहितो रसः

kālikārahitaḥ sūtastadā bhavati pārvati / parasya harate kālaṃ kālikārahito rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टानां चैव लोहानां मलं शमयति क्षणात् । महामूर्च्छागतं सूतं को वा विकथयेन्मृतम्

aṣṭānāṃ caiva lohānāṃ malaṃ śamayati kṣaṇāt / mahāmūrcchāgataṃ sūtaṃ ko vā vikathayenmṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यौषध्या रसेनैव जायते नष्टचेतनः । पञ्चभूतात्मकः सूतस्तिष्ठत्येव सदाशिवः

divyauṣadhyā rasenaiva jāyate naṣṭacetanaḥ / pañcabhūtātmakaḥ sūtastiṣṭhatyeva sadāśivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<क्ष्मापालकल्पः> पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धनमीश्वरि । क्ष्मापालेन हरेद्वज्रम् अनेनैव तु काञ्चनम्

<kṣmāpālakalpaḥ> punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhanamīśvari / kṣmāpālena haredvajram anenaiva tu kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रभस्म हेमभस्म तद्वा एकत्र बन्धयेत् । <अन्ये कुलमूलिकाकल्पाः> निशाचररसे जार्यं नरजीवेन जारयेत्

vajrabhasma hemabhasma tadvā ekatra bandhayet / <anye kulamūlikākalpāḥ> niśācararase jāryaṃ narajīvena jārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं सूतं मारयेद्भद्रे जागरिर् दिव्य ओषधिः । भक्षितः स रसो येन सोऽपि साक्षात्सदाशिवः

taṃ sūtaṃ mārayedbhadre jāgarir divya oṣadhiḥ / bhakṣitaḥ sa raso yena so'pi sākṣātsadāśivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्षिते तोलकैकेन स्पर्शवेधी भवेन्नरः । प्रस्वेदात्तस्य गात्रस्य अष्टौ लोहानि काञ्चनम्

bhakṣite tolakaikena sparśavedhī bhavennaraḥ / prasvedāttasya gātrasya aṣṭau lohāni kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षवर्षसहस्राणि स जीवेत्साधकोत्तमः । प्रस्वेदात्तस्य गात्रस्य रसराजश्च बध्यते

lakṣavarṣasahasrāṇi sa jīvetsādhakottamaḥ / prasvedāttasya gātrasya rasarājaśca badhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजापतिः कृष्णतेजाः क्षणाद्बध्नाति सूतकम् । जागरीस्पर्शनाद्देवि क्ष्मापालेन च बध्यते

ajāpatiḥ kṛṣṇatejāḥ kṣaṇādbadhnāti sūtakam / jāgarīsparśanāddevi kṣmāpālena ca badhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुरुवल्ल्या रसेनैव भावितं गगनं प्रिये । जारयेद्वालुकायन्त्रे खोटो भवति तत्क्षणात्

turuvallyā rasenaiva bhāvitaṃ gaganaṃ priye / jārayedvālukāyantre khoṭo bhavati tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रुतगोलकमाषैकं माषैकं हेमगोलकम् । एकीकृत्य तु संमर्द्य लुङ्गाम्लेन दिनत्रयम्

drutagolakamāṣaikaṃ māṣaikaṃ hemagolakam / ekīkṛtya tu saṃmardya luṅgāmlena dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्षैकं नागपत्राणि रसकल्केन लेपयेत् । वेष्टयेद्वृश्चिकालीं च तत्पिण्डं लेपयेत्ततः

karṣaikaṃ nāgapatrāṇi rasakalkena lepayet / veṣṭayedvṛścikālīṃ ca tatpiṇḍaṃ lepayettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मारयेत्पन्नगं देवि शक्रगोपनिभं भवेत् । कर्षैकं तारपर्णानि मृतनागेन लेपयेत्

mārayetpannagaṃ devi śakragopanibhaṃ bhavet / karṣaikaṃ tāraparṇāni mṛtanāgena lepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेपयेद् वृश्चिकालीं च तत्पत्रं लेपयेत्ततः । तत्तारं म्रियते देवि सिन्दूरारुणसन्निभम्

lepayed vṛścikālīṃ ca tatpatraṃ lepayettataḥ / tattāraṃ mriyate devi sindūrāruṇasannibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रांशेन तेनैव शुल्बवेधं प्रदापयेत् । जायते कनकं दिव्यं देवाभरभूषणम्

sahasrāṃśena tenaiva śulbavedhaṃ pradāpayet / jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharabhūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरयुक्ता बहुफला ग्रन्थियुक्ता च पार्वति । नाम्ना वर्तुलपत्त्राणि शस्यते रसबन्धने

kṣīrayuktā bahuphalā granthiyuktā ca pārvati / nāmnā vartulapattrāṇi śasyate rasabandhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकवारं कन्दकल्के मूकमूषागतं रसम् । धमेन्मुखानिलैर्बद्धो भक्षणाय प्रशस्यते

ekavāraṃ kandakalke mūkamūṣāgataṃ rasam / dhamenmukhānilairbaddho bhakṣaṇāya praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तकञ्चुकिकन्दं तु स्त्रीस्तन्येन तु पेषितम् । मूषायां पूर्वयोगेन कुरुते सूतबन्धनम्

raktakañcukikandaṃ tu strīstanyena tu peṣitam / mūṣāyāṃ pūrvayogena kurute sūtabandhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृश्चिकापत्त्रिकाबीजं नारीक्षीरसमन्वितम् । धमयेत् पूर्ववत्सूतं भक्षणार्थाय वार्तिकः

vṛścikāpattrikābījaṃ nārīkṣīrasamanvitam / dhamayet pūrvavatsūtaṃ bhakṣaṇārthāya vārtikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रकन्दं समादाय रसं मध्ये विनिक्षिपेत् । गजेन्द्राख्यं पुटं दद्यात्सप्तधा बन्धतां नयेत्

vajrakandaṃ samādāya rasaṃ madhye vinikṣipet / gajendrākhyaṃ puṭaṃ dadyātsaptadhā bandhatāṃ nayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्षयेत्तं रसं प्राज्ञः षण्मासादमरो भवेत् । लाङ्गलीकन्दमादाय कर्कोटीकन्दम् एव च

bhakṣayettaṃ rasaṃ prājñaḥ ṣaṇmāsādamaro bhavet / lāṅgalīkandamādāya karkoṭīkandam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसं तन्मध्यगं कृत्वा स्वेदयेन्मर्दयेत्पुनः । म्रियते नात्र सन्देहो ध्मातस्तीव्रानलेन तु

rasaṃ tanmadhyagaṃ kṛtvā svedayenmardayetpunaḥ / mriyate nātra sandeho dhmātastīvrānalena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुकचञ्चुगतं सूतं पुटयेद्धामयेत्ततः । शतांशवेधकर्तायं देहसिद्धिकरो भवेत्

śukacañcugataṃ sūtaṃ puṭayeddhāmayettataḥ / śatāṃśavedhakartāyaṃ dehasiddhikaro bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसपादीरसं सूतं शुष्ककन्दोदरे क्षिपेत् । गजेन्द्रपुटनं दद्यान्म्रियते नात्र संशयः

haṃsapādīrasaṃ sūtaṃ śuṣkakandodare kṣipet / gajendrapuṭanaṃ dadyānmriyate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रवेधकर्ता च जायते नात्र संशयः । हंसाङ्घ्रिं शुकचञ्चुं च गृहीत्वा मर्दयेद्रसम्

sahasravedhakartā ca jāyate nātra saṃśayaḥ / haṃsāṅghriṃ śukacañcuṃ ca gṛhītvā mardayedrasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रौञ्चपादोदरे क्षिप्त्वा ततो दद्यात्पुटत्रयम् । म्रियते नात्र सन्देहो लक्षवेधी महारसः

krauñcapādodare kṣiptvā tato dadyātpuṭatrayam / mriyate nātra sandeho lakṣavedhī mahārasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<तृणज्योतिःकल्पः> तृणज्योतिरिति ख्यातां शृणु दिव्यौषधिं प्रिये । निशा तु प्रज्वलेन्नित्यं नाह्ना ज्वलति पार्वति

<tṛṇajyotiḥkalpaḥ> tṛṇajyotiriti khyātāṃ śṛṇu divyauṣadhiṃ priye / niśā tu prajvalennityaṃ nāhnā jvalati pārvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य मूले तु संक्षिप्ते क्षीरं रक्तं भवेत्क्षणात् । तन्मूलरसगन्धाभ्रैर् मातुलुङ्गाम्लपेषितैः

tasya mūle tu saṃkṣipte kṣīraṃ raktaṃ bhavetkṣaṇāt / tanmūlarasagandhābhrair mātuluṅgāmlapeṣitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुल्बपत्रं विलिप्तं तु भवेद्धेम पुटत्रयात् । तन्मूलचूर्णसंयुक्तो रसराजः सुरेश्वरि

śulbapatraṃ viliptaṃ tu bhaveddhema puṭatrayāt / tanmūlacūrṇasaṃyukto rasarājaḥ sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुलुङ्गरसे घृष्टमभ्रकं चरति क्षणात् । <उच्चाटाकल्पः> अथोच्चाटां प्रवक्ष्यामि रसबन्धकरीं प्रिये

mātuluṅgarase ghṛṣṭamabhrakaṃ carati kṣaṇāt / <uccāṭākalpaḥ> athoccāṭāṃ pravakṣyāmi rasabandhakarīṃ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकमेव भवेन्नालं तस्या रोमप्रवेष्टनम् । तस्याग्रे च भवेत्पुष्पं शुकतुण्डस्य सन्निभम्

ekameva bhavennālaṃ tasyā romapraveṣṭanam / tasyāgre ca bhavetpuṣpaṃ śukatuṇḍasya sannibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पत्राणि च देवेशि शुकपिञ्छनिभानि च । तत्कन्दं कूर्मसंस्थानं क्षीरं सिन्दूरसन्निभम्

tatpatrāṇi ca deveśi śukapiñchanibhāni ca / tatkandaṃ kūrmasaṃsthānaṃ kṣīraṃ sindūrasannibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलं स्रवेन्मधूच्छिष्टे तत्समादाय पार्वति । वेधयेत्सर्वलोहानि काञ्चनानि भवन्ति च

jalaṃ sravenmadhūcchiṣṭe tatsamādāya pārvati / vedhayetsarvalohāni kāñcanāni bhavanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसतालकतुत्थानि मर्दयेदुच्चटारसैः । आतपे म्रियते तप्तो रसो दिव्यौषधीबलात्

rasatālakatutthāni mardayeduccaṭārasaiḥ / ātape mriyate tapto raso divyauṣadhībalāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेधयेत्सर्वलोहानि लक्षांशेन वरानने । आवर्तितं भवेद्यावज्जायतेऽर्कसमप्रभम्

vedhayetsarvalohāni lakṣāṃśena varānane / āvartitaṃ bhavedyāvajjāyate'rkasamaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<रक्तस्नुहीकल्पः> रसं रक्तस्नुहीक्षीरं कुनटीं गन्धकाभ्रकम् । दरदं चैव लोहानि सहस्रांशेन वेधयेत्

<raktasnuhīkalpaḥ> rasaṃ raktasnuhīkṣīraṃ kunaṭīṃ gandhakābhrakam / daradaṃ caiva lohāni sahasrāṃśena vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नुहीक्षीरं समादाय निशाचूर्णेन वेष्टयेत् । गुटिकीकृत्य तेनैव नागं विध्यति तत्क्षणात्

snuhīkṣīraṃ samādāya niśācūrṇena veṣṭayet / guṭikīkṛtya tenaiva nāgaṃ vidhyati tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<स्थलपद्मिनीकल्पः> अथातः स्थलपद्मिन्या दिव्यौषध्या विधिं शृणु । पद्मिनीसदृशा पत्रैः पुष्पैरपि च तादृशी

<sthalapadminīkalpaḥ> athātaḥ sthalapadminyā divyauṣadhyā vidhiṃ śṛṇu / padminīsadṛśā patraiḥ puṣpairapi ca tādṛśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भङ्गे चैव स्रवेत्क्षीरं रक्तवर्णा सुशोभना । आक्रम्य वामपादेन पश्येद्गगनमण्डलम्

bhaṅge caiva sravetkṣīraṃ raktavarṇā suśobhanā / ākramya vāmapādena paśyedgaganamaṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्येच्च तारकायुक्तं ग्रहनक्षत्रमण्डलम् । लक्षयोजनतो देवि सा ज्ञेया स्थलपद्मिनी

paśyecca tārakāyuktaṃ grahanakṣatramaṇḍalam / lakṣayojanato devi sā jñeyā sthalapadminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः पञ्चाङ्गमादाय हरगौरीसमन्वितम् । मनःशिलातालयुक्तं माक्षिकेण समन्वितम्

tasyāḥ pañcāṅgamādāya haragaurīsamanvitam / manaḥśilātālayuktaṃ mākṣikeṇa samanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेत्सप्तरात्रं तु तेन शुल्बं च वेधयेत् । सहस्रांशेन देवेशि विद्धं भवति काञ्चनम्

mardayetsaptarātraṃ tu tena śulbaṃ ca vedhayet / sahasrāṃśena deveśi viddhaṃ bhavati kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः पञ्चाङ्गमादाय पूर्वोक्तविधिना प्रिये । चारयेत्सूतराजं तु मूकमूषागतं धमेत्

tasyāḥ pañcāṅgamādāya pūrvoktavidhinā priye / cārayetsūtarājaṃ tu mūkamūṣāgataṃ dhamet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म्रियते मूषिकामध्ये संकोचेन न संशयः । तेनैव सर्वलोहानि सहस्रांशेन वेधयेत्

mriyate mūṣikāmadhye saṃkocena na saṃśayaḥ / tenaiva sarvalohāni sahasrāṃśena vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चित्रककल्पः> चित्रकस्य यथा गुह्यं कथयामि समासतः । त्रिविधश्चित्रको ज्ञेयः कृष्णो रक्तो रसायनम्

<citrakakalpaḥ> citrakasya yathā guhyaṃ kathayāmi samāsataḥ / trividhaścitrako jñeyaḥ kṛṣṇo rakto rasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लो व्याधिप्रशमनः श्रेष्ठमध्यकनीयसाः । कृष्णं रक्तं सितं वापि हेमन्ते नोद्धरेद् बुधः

śuklo vyādhipraśamanaḥ śreṣṭhamadhyakanīyasāḥ / kṛṣṇaṃ raktaṃ sitaṃ vāpi hemante noddhared budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णचित्रकमुत्पाट्य गोभिर्नाघ्रातमीश्वरि । क्षीरमध्ये क्षिपेत्क्षीरं कृष्णवर्णं भवेत् क्षणात्

kṛṣṇacitrakamutpāṭya gobhirnāghrātamīśvari / kṣīramadhye kṣipetkṣīraṃ kṛṣṇavarṇaṃ bhavet kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पञ्चाङ्गचूर्णेन पारदं सह मर्दयेत् । धमेच्च मूकमूषायां खोटो भवति तत्क्षणात्

tasya pañcāṅgacūrṇena pāradaṃ saha mardayet / dhamecca mūkamūṣāyāṃ khoṭo bhavati tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तांबरधरो भूत्वा रक्तमाल्यानुलेपनः । कृष्णपक्षे तु पञ्चम्यां रक्तमाल्यौदनेन तु

raktāṃbaradharo bhūtvā raktamālyānulepanaḥ / kṛṣṇapakṣe tu pañcamyāṃ raktamālyaudanena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिं दत्त्वा महादेवि रक्तचित्रकमुद्धरेत् । रक्तचित्रकचूर्णेन वङ्गं पायैस्त्रिभिस्त्रिभिः

baliṃ dattvā mahādevi raktacitrakamuddharet / raktacitrakacūrṇena vaṅgaṃ pāyaistribhistribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.