Library·Ananda·1·1.23

Ananda 1.23

सर्वदोषविनिर्मुक्तः स्तम्भमायाति तत्क्षणात् । तन्मूलं सूतकं ताम्रं कुङ्कुणीतैलसेचनात्

sarvadoṣavinirmuktaḥ stambhamāyāti tatkṣaṇāt / tanmūlaṃ sūtakaṃ tāmraṃ kuṅkuṇītailasecanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकविंशतिवारेण शुद्धं शुल्बं भविष्यति । रक्तचित्रकभल्लाततैललिप्तं पुटेन तु

ekaviṃśativāreṇa śuddhaṃ śulbaṃ bhaviṣyati / raktacitrakabhallātatailaliptaṃ puṭena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रार्कपत्रं देवेशि जायते दिव्यकाञ्चनम् । नागिनीकन्दसूतेन्द्ररक्तचित्रसंयुतम्

candrārkapatraṃ deveśi jāyate divyakāñcanam / nāginīkandasūtendraraktacitrasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्रलेपप्रतीवापैश्चन्द्रार्कं काञ्चनं भवेत् । <ज्योतिष्मतीतैलकल्पः> ज्योतिष्मतीतैलविधिं वक्ष्यामि शृणु पार्वति

patralepapratīvāpaiścandrārkaṃ kāñcanaṃ bhavet / <jyotiṣmatītailakalpaḥ> jyotiṣmatītailavidhiṃ vakṣyāmi śṛṇu pārvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिष्मती नाम लता या च काञ्चनसन्निभा । वल्लीवितानबहुला हेमवर्णफला शुभा

jyotiṣmatī nāma latā yā ca kāñcanasannibhā / vallīvitānabahulā hemavarṇaphalā śubhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आषाढपूर्वपक्षेऽस्या गृहीत्वा बीजमुत्तमम् । तिलवत्क्वाथयित्वा वा हस्तपादैरथापि वा

āṣāḍhapūrvapakṣe'syā gṛhītvā bījamuttamam / tilavatkvāthayitvā vā hastapādairathāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यास्तैलं समादाय कुम्भे ताम्रमये क्षिपेत् । स्थापयेद्भूगतं कुम्भं क्रमादूर्ध्वतुषाग्निना

tasyāstailaṃ samādāya kumbhe tāmramaye kṣipet / sthāpayedbhūgataṃ kumbhaṃ kramādūrdhvatuṣāgninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षण्मासे तु व्यतिक्रान्ते स घटः काञ्चनं भवेत् । ताम्रं हेमसमं कृत्वा तैलमाक्षीकमिश्रितम्

ṣaṇmāse tu vyatikrānte sa ghaṭaḥ kāñcanaṃ bhavet / tāmraṃ hemasamaṃ kṛtvā tailamākṣīkamiśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिवापेन सिञ्चेत् तद्धेम ताम्रसमं भवेत् । तथा च शतवेधी स्याद्विद्यारत्नम् अनुत्तमम्

prativāpena siñcet taddhema tāmrasamaṃ bhavet / tathā ca śatavedhī syādvidyāratnam anuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<दग्धरुहाकल्पः> दग्धरुहां प्रवक्ष्यामि रसबन्धकरीं प्रिये । स्पर्शौषधीति सा ज्ञेया सर्वकामार्थसाधनी

<dagdharuhākalpaḥ> dagdharuhāṃ pravakṣyāmi rasabandhakarīṃ priye / sparśauṣadhīti sā jñeyā sarvakāmārthasādhanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शश्वच्छिन्ना महादेवि दग्धा सा पावकेन तु । प्ररोहति क्षणाद्दिव्या दग्धा सा तु महौषधी

śaśvacchinnā mahādevi dagdhā sā pāvakena tu / prarohati kṣaṇāddivyā dagdhā sā tu mahauṣadhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तं पीतं सितं कृष्णं तस्याः पुष्पं प्रजायते । चणकस्येव पत्राणि सुप्रसूतानि लक्षयेत्

raktaṃ pītaṃ sitaṃ kṛṣṇaṃ tasyāḥ puṣpaṃ prajāyate / caṇakasyeva patrāṇi suprasūtāni lakṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा स्थिता गोमतीतीरे गङ्गायामर्बुदे गिरौ । उज्जयिन्या दक्षिणतो वनान्तेषु च दृश्यते

sā sthitā gomatītīre gaṅgāyāmarbude girau / ujjayinyā dakṣiṇato vanānteṣu ca dṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः कन्दरसं दिव्ये कृष्णराजीसमन्वितम् । ताम्बूलेन समं कृत्वा घुटिकां कारयेद्बुधः

tasyāḥ kandarasaṃ divye kṛṣṇarājīsamanvitam / tāmbūlena samaṃ kṛtvā ghuṭikāṃ kārayedbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषामेव लोहानां द्रुतानां वह्निमध्यतः । सहस्रं वेधयित्वा तु काञ्चनं कुरुते क्षणात्

sarveṣāmeva lohānāṃ drutānāṃ vahnimadhyataḥ / sahasraṃ vedhayitvā tu kāñcanaṃ kurute kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव म्रियते सूतः कान्तहेमाभ्रसंयुतः । <कटुतुम्बीकल्पः> कटुतुंबी तु विख्याता देवि दिव्यौषधिं शृणु

tathaiva mriyate sūtaḥ kāntahemābhrasaṃyutaḥ / <kaṭutumbīkalpaḥ> kaṭutuṃbī tu vikhyātā devi divyauṣadhiṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या बीजानि संगृह्य सूक्ष्मचूर्णं तु कारयेत् । एकविंशतिवाराणि भाव्यं धात्रीरसेन च

tasyā bījāni saṃgṛhya sūkṣmacūrṇaṃ tu kārayet / ekaviṃśativārāṇi bhāvyaṃ dhātrīrasena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयसा सह तेनैव विश्वभेषजसंयुतम् । बीजं यन्त्रे विनिक्षिप्य तैलं संगृह्य पिण्डितः

payasā saha tenaiva viśvabheṣajasaṃyutam / bījaṃ yantre vinikṣipya tailaṃ saṃgṛhya piṇḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसं मूर्छापयेत्तेन चक्रमर्देन मर्दयेत् । <लोहदण्डकल्पः> गोपित्तं शिखिपित्तं च कांक्षीकासीससंयुतम्

rasaṃ mūrchāpayettena cakramardena mardayet / <lohadaṇḍakalpaḥ> gopittaṃ śikhipittaṃ ca kāṃkṣīkāsīsasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारतुल्यानि चैतानि सर्वेषां सूतकं समम् । मेषशृङ्गे निधातव्यं मासमेकं निरन्तरम्

tāratulyāni caitāni sarveṣāṃ sūtakaṃ samam / meṣaśṛṅge nidhātavyaṃ māsamekaṃ nirantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहदण्डेन संसिक्तं सर्वलोहानि वेधयेत् । गन्धकं लोहदण्डेन एकविंशतिभावितम्

lohadaṇḍena saṃsiktaṃ sarvalohāni vedhayet / gandhakaṃ lohadaṇḍena ekaviṃśatibhāvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तं लोहकुलेनैव जम्बीररससंयुतम् । सबीजं सूतकोपेतमन्धमूषानिवेशितम्

yuktaṃ lohakulenaiva jambīrarasasaṃyutam / sabījaṃ sūtakopetamandhamūṣāniveśitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूगतं मासमेकं तु तारं काञ्चनतां नयेत् । दलस्य भागमेकं तु तारपञ्चांशमेव च

bhūgataṃ māsamekaṃ tu tāraṃ kāñcanatāṃ nayet / dalasya bhāgamekaṃ tu tārapañcāṃśameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुल्बं च पञ्चभागं च बीजस्यैकं च योजयेत् । एते द्वादशभागाः स्युः सर्वं तद्धारयेत्क्षितौ

śulbaṃ ca pañcabhāgaṃ ca bījasyaikaṃ ca yojayet / ete dvādaśabhāgāḥ syuḥ sarvaṃ taddhārayetkṣitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानस्यास्य निषेकं तु सुदण्डेन तु कारयेत् । पञ्चविंशद्दिनान्ते तु जायते कनकोत्तमम्

sthānasyāsya niṣekaṃ tu sudaṇḍena tu kārayet / pañcaviṃśaddinānte tu jāyate kanakottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<क्षीरकन्दकल्पः> क्षीरकन्दविधिं वक्ष्ये सर्वसिद्धिकरं तथा । चतुर्वर्णं विषं तत्र रक्तकन्दं प्रशस्यते

<kṣīrakandakalpaḥ> kṣīrakandavidhiṃ vakṣye sarvasiddhikaraṃ tathā / caturvarṇaṃ viṣaṃ tatra raktakandaṃ praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भग्नमेतत्स्रवेत्क्षीरं रक्तवर्णं सुशोभनम् । मेघानां तु निनादेन संजातैर् उपशोभितम्

bhagnametatsravetkṣīraṃ raktavarṇaṃ suśobhanam / meghānāṃ tu ninādena saṃjātair upaśobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्रैः स्नुहीसमैः स्निग्धैः समभिर् हेमसत्प्रभैः । बन्धनं रसराजस्य सर्वसत्ववशंकरम्

patraiḥ snuhīsamaiḥ snigdhaiḥ samabhir hemasatprabhaiḥ / bandhanaṃ rasarājasya sarvasatvavaśaṃkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य क्षीरं तु संगृह्य तारं निर्वाहयेद्बुधः । धमेद्धठाग्निना चैव जायते हेम शोभनम्

tasya kṣīraṃ tu saṃgṛhya tāraṃ nirvāhayedbudhaḥ / dhameddhaṭhāgninā caiva jāyate hema śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिन्त्रिणीपत्रनिर्यासमीषत्ताम्ररजोयुतम् । मर्दयेत्पारदं प्राज्ञो रसबन्धो भविष्यति

tintriṇīpatraniryāsamīṣattāmrarajoyutam / mardayetpāradaṃ prājño rasabandho bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोयमध्ये विनिक्षिप्य गुलिका वज्रवद्भवेत् । <शाकवृक्षकल्पः> शाकवृक्षस्य देवेशि निष्पीड्य रसमुत्तमम्

toyamadhye vinikṣipya gulikā vajravadbhavet / <śākavṛkṣakalpaḥ> śākavṛkṣasya deveśi niṣpīḍya rasamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तचन्दनसंयुक्तं सर्वलोहानि जारयेत् । मिलन्ति सर्वलोहानि द्रवन्ति सलिलं यथा

raktacandanasaṃyuktaṃ sarvalohāni jārayet / milanti sarvalohāni dravanti salilaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धकं रसकं ताप्यं पारदं रक्तचन्दनम् । रुदन्त्या रससंयुक्तं तारमायाति काञ्चनम्

gandhakaṃ rasakaṃ tāpyaṃ pāradaṃ raktacandanam / rudantyā rasasaṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाकवृक्षस्य निर्यासं यत्नतः परिगालयेत् । शिग्रुमूलस्य चूर्णं तु तद्रसेन तु मर्दयेत्

śākavṛkṣasya niryāsaṃ yatnataḥ parigālayet / śigrumūlasya cūrṇaṃ tu tadrasena tu mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रलिप्तशुल्बपत्राणि पुटेत्क्षिप्त्वा विपाचयेत् । तद्द्रुतं काञ्चनं दिव्यं भवेल्लक्षणसंयुतम्

praliptaśulbapatrāṇi puṭetkṣiptvā vipācayet / taddrutaṃ kāñcanaṃ divyaṃ bhavellakṣaṇasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलानि शाकवृक्षस्य परिपक्वानि संगृहेत् । तद्रसेन तु सम्प्राज्ञः सप्तरात्रं तु भावयेत्

phalāni śākavṛkṣasya paripakvāni saṃgṛhet / tadrasena tu samprājñaḥ saptarātraṃ tu bhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्रसेन समायुक्तं मञ्जिष्ठामिश्रितं तथा । लेपयेत्तारपत्राणि ध्मातं भवति काञ्चनम्

tadrasena samāyuktaṃ mañjiṣṭhāmiśritaṃ tathā / lepayettārapatrāṇi dhmātaṃ bhavati kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<देवदालीकल्पः> देवदाल्या महौषध्या विधिं वक्ष्याम्यतः परम् । सा श्वेता व्याधिशमने कृष्णा पीता रसायने

<devadālīkalpaḥ> devadālyā mahauṣadhyā vidhiṃ vakṣyāmyataḥ param / sā śvetā vyādhiśamane kṛṣṇā pītā rasāyane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौर्णमास्यां त्रयोदश्यां राहुग्रस्ते दिवाकरे । अथवा कृष्णपञ्चम्यामिमां विधिवदुद्धरेत्

paurṇamāsyāṃ trayodaśyāṃ rāhugraste divākare / athavā kṛṣṇapañcamyāmimāṃ vidhivaduddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदालीफलं देवि विष्णुक्रान्तां च सूतकम् । मूर्छयेद् बन्धयेत्क्षिप्रं शुल्बं हेम करोति च

devadālīphalaṃ devi viṣṇukrāntāṃ ca sūtakam / mūrchayed bandhayetkṣipraṃ śulbaṃ hema karoti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदालीफलं मूलमीश्वरीरसमेव च । तोयेन मर्दितं कृत्वा वङ्गं स्तम्भयति क्षणात्

devadālīphalaṃ mūlamīśvarīrasameva ca / toyena marditaṃ kṛtvā vaṅgaṃ stambhayati kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<श्वेतगुञ्जाकल्पः> अथातः सम्प्रवक्ष्यामि श्वेतगुञ्जाविधिं प्रिये । कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामष्टम्यां च सुरार्चिते

<śvetaguñjākalpaḥ> athātaḥ sampravakṣyāmi śvetaguñjāvidhiṃ priye / kṛṣṇapakṣe caturdaśyāmaṣṭamyāṃ ca surārcite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपाले मृत्तिकां न्यस्य सेचयेत्सलिलेन तु । बीजानि सितगुञ्जायाः पुष्ययोगे तु वापयेत्

kapāle mṛttikāṃ nyasya secayetsalilena tu / bījāni sitaguñjāyāḥ puṣyayoge tu vāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्ष्यमाणेन योगेन कुर्यात् संग्रहणं तथा । ॐ नमो भगवति श्वेतवल्लि श्वेतपर्वतवासिनि

vakṣyamāṇena yogena kuryāt saṃgrahaṇaṃ tathā / oṃ namo bhagavati śvetavalli śvetaparvatavāsini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वकार्याणि कुरु कुरु अप्रतिहतं नमो नमः स्वाहा । शुद्धशुल्बं तु संगृह्य मूषामध्ये तु संस्थितम्

sarvakāryāṇi kuru kuru apratihataṃ namo namaḥ svāhā / śuddhaśulbaṃ tu saṃgṛhya mūṣāmadhye tu saṃsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिपञ्चपलसंख्या तु कर्षार्धसितगुञ्जया । सहैकत्र भवं तारं तस्य गन्धविवर्जितम्

tripañcapalasaṃkhyā tu karṣārdhasitaguñjayā / sahaikatra bhavaṃ tāraṃ tasya gandhavivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मरीतिसमायुक्तं गुञ्जाचूर्णं सहैकतः । देवीनां भूषणं देवि जायते हेम शोभनम्

brahmarītisamāyuktaṃ guñjācūrṇaṃ sahaikataḥ / devīnāṃ bhūṣaṇaṃ devi jāyate hema śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<कर्तरीरसबन्धः> अथातः सम्प्रवक्ष्यामि कर्तरीरसबन्धनम् । असुराणां समायोगे क्रोधाविष्टेन चेतसा

<kartarīrasabandhaḥ> athātaḥ sampravakṣyāmi kartarīrasabandhanam / asurāṇāṃ samāyoge krodhāviṣṭena cetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदर्शनं महाचक्रं प्रेषितं मुरवैरिणा । भालपट्टात्ततस्तस्य निपेतुः स्वेदबिन्दवः

sudarśanaṃ mahācakraṃ preṣitaṃ muravairiṇā / bhālapaṭṭāttatastasya nipetuḥ svedabindavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते भूमौ पतिता दिव्याः संजाताः कर्तरीरसः । रक्षार्थं स्थापितं तत्र विष्णुना च सुदर्शनम्

te bhūmau patitā divyāḥ saṃjātāḥ kartarīrasaḥ / rakṣārthaṃ sthāpitaṃ tatra viṣṇunā ca sudarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रतुल्यं भ्रमत्येतदायुधानि निकृन्तति । कुरुते गर्जनं नादं धूमज्वालां विमुञ्चति

cakratulyaṃ bhramatyetadāyudhāni nikṛntati / kurute garjanaṃ nādaṃ dhūmajvālāṃ vimuñcati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्तरीदृष्टिमात्रेण तथान्या शब्दकर्तरी । लोकानां तु हितार्थाय घोरशक्तिर्व्यवस्थिता

kartarīdṛṣṭimātreṇa tathānyā śabdakartarī / lokānāṃ tu hitārthāya ghoraśaktirvyavasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसरूपा महाघोरा सा सिद्धानां तु वेदिनी । तस्य क्षेत्रं यदा गच्छेदघोरास्त्रं जपेत्तदा

rasarūpā mahāghorā sā siddhānāṃ tu vedinī / tasya kṣetraṃ yadā gacchedaghorāstraṃ japettadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्घोरं न्यसेत्तत्र अथान्यं विन्यसेद्बुधः । अनुलोमविलोमेन देहेऽधिष्ठाप्य कर्तरीम्

punarghoraṃ nyasettatra athānyaṃ vinyasedbudhaḥ / anulomavilomena dehe'dhiṣṭhāpya kartarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्रया मुद्रयेत्तां तु अघोरास्त्रेण योजिताम् । दीप्तेन रोधयेत्तां तु स्तम्भयेद् दीपनेन तु

mudrayā mudrayettāṃ tu aghorāstreṇa yojitām / dīptena rodhayettāṃ tu stambhayed dīpanena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्ठया मुद्रया तां तु स्थानयोगेन योजयेत् । <उदकबन्धाः; चन्द्रोदकबन्धः> अथ चन्द्रोदकेनेशि वक्ष्यामि रसबन्धनम्

niṣṭhayā mudrayā tāṃ tu sthānayogena yojayet / <udakabandhāḥ; candrodakabandhaḥ> atha candrodakeneśi vakṣyāmi rasabandhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा चन्द्रोदकं मन्त्री पौर्णमास्यां विशेषतः । ग्रहणं तत्र कर्तव्यं पौर्णमास्यां प्रयत्नतः

dṛṣṭvā candrodakaṃ mantrī paurṇamāsyāṃ viśeṣataḥ / grahaṇaṃ tatra kartavyaṃ paurṇamāsyāṃ prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गच्छति महीं भित्त्वा चन्द्रवृद्ध्या तु वर्धते । क्षेत्रबन्धं पुरा कृत्वा देवमभ्यर्च्य शङ्करम्

nirgacchati mahīṃ bhittvā candravṛddhyā tu vardhate / kṣetrabandhaṃ purā kṛtvā devamabhyarcya śaṅkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दश्यां तु तत्क्षेत्रं पूजयित्वा विचक्षणः । अहोरात्रोषितो भूत्वा बलिं तत्र निवेदयेत्

caturdaśyāṃ tu tatkṣetraṃ pūjayitvā vicakṣaṇaḥ / ahorātroṣito bhūtvā baliṃ tatra nivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौर्णमास्यां च रात्रौ च गत्वा तस्य समीपतः । चन्द्रोदकं तु संगृह्य मन्त्रयुक्तः सुमन्त्रितम्

paurṇamāsyāṃ ca rātrau ca gatvā tasya samīpataḥ / candrodakaṃ tu saṃgṛhya mantrayuktaḥ sumantritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलोड्य मधुसर्पिर्भ्यां पिबेत्तत्तु समाहितः । पीतमात्रेण तेनैव मूर्छितो भवति क्षणात्

āloḍya madhusarpirbhyāṃ pibettattu samāhitaḥ / pītamātreṇa tenaiva mūrchito bhavati kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रोदये तथोत्तिष्ठेत्क्षारं तस्य तु दापयेत् । सप्तरात्रप्रयोगेण चन्द्रवन्निर्मलो भवेत्

candrodaye tathottiṣṭhetkṣāraṃ tasya tu dāpayet / saptarātraprayogeṇa candravannirmalo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकविंशतिरात्रेण जीवेद् ब्रह्मदिनत्रयम् । एकमासप्रयोगेण ब्रह्मायुः स भवेन्नरः

ekaviṃśatirātreṇa jīved brahmadinatrayam / ekamāsaprayogeṇa brahmāyuḥ sa bhavennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रोदकेन गगनं रसं हेम च मर्दयेत् । मूषामध्यगतं ध्मातं तत्क्षणाद्घुटिका भवेत्

candrodakena gaganaṃ rasaṃ hema ca mardayet / mūṣāmadhyagataṃ dhmātaṃ tatkṣaṇādghuṭikā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं तु स्पर्शमात्रेण लोहान्यष्टौ च वेधयेत् । तद्रसं तु रसं चान्यं वज्रेण समजारितम्

ayaṃ tu sparśamātreṇa lohānyaṣṭau ca vedhayet / tadrasaṃ tu rasaṃ cānyaṃ vajreṇa samajāritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःषष्ट्यंशतो विध्येद्द्विगुणेन सहस्रकम् । दशसङ्कलिकाबद्धं गुञ्जामात्रं रसं ततः

catuḥṣaṣṭyaṃśato vidhyeddviguṇena sahasrakam / daśasaṅkalikābaddhaṃ guñjāmātraṃ rasaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिलोहवेष्टितं वक्त्रे धृत्वा चादृश्यतां व्रजेत् । ॐ नमो रुद्राय दंष्ट्रोत्कटाय विघ्नं नाशय नाशय दिशो रक्ष रक्ष रुद्रो ज्ञापयति हुं फट् स्वाहा । इति दिग्बन्धमन्त्रः । ॐ नमो भगवते रुद्राय त्रिशूलहस्ताय अमृतोद्भव रक्ष रक्ष हुं फट् स्वाहा । इति पानमन्त्रः । <विषोदकबन्धः> अथातः सम्प्रवक्ष्यामि विषोदरसबन्धनम्

trilohaveṣṭitaṃ vaktre dhṛtvā cādṛśyatāṃ vrajet / oṃ namo rudrāya daṃṣṭrotkaṭāya vighnaṃ nāśaya nāśaya diśo rakṣa rakṣa rudro jñāpayati huṃ phaṭ svāhā / iti digbandhamantraḥ / oṃ namo bhagavate rudrāya triśūlahastāya amṛtodbhava rakṣa rakṣa huṃ phaṭ svāhā / iti pānamantraḥ / <viṣodakabandhaḥ> athātaḥ sampravakṣyāmi viṣodarasabandhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितपीतादिवर्णाढ्यं तत्र देवि रसोत्तमम् । तत्र गत्वाचलोद्देशे स्मरेद्घोरं सहस्रकम्

sitapītādivarṇāḍhyaṃ tatra devi rasottamam / tatra gatvācaloddeśe smaredghoraṃ sahasrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशाः क्षिप्ताः स्फुटन्त्यस्मिन्नात्मच्छायां न दृश्यते । तैलं च गोलकाकारं घृतं तेन विसर्पति

keśāḥ kṣiptāḥ sphuṭantyasminnātmacchāyāṃ na dṛśyate / tailaṃ ca golakākāraṃ ghṛtaṃ tena visarpati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धकस्य हरेद्गन्धं पललं लवणायते । ज्ञात्वा पलाशपत्रेण कटुकालाबुके क्षिपेत्

gandhakasya haredgandhaṃ palalaṃ lavaṇāyate / jñātvā palāśapatreṇa kaṭukālābuke kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषोदकं गन्धकं च हरबीजं च तत्समम् । अजाक्षीरेण पिष्ट्वा तु शुल्बपात्रे तु लेपयेत्

viṣodakaṃ gandhakaṃ ca harabījaṃ ca tatsamam / ajākṣīreṇa piṣṭvā tu śulbapātre tu lepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पुटेन भवेद्देवि सिन्दूरारुणसन्निभम् । शतांशेनैव तद्देवि सर्वलोहानि वेधयेत्

tatpuṭena bhaveddevi sindūrāruṇasannibham / śatāṃśenaiva taddevi sarvalohāni vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन विधिना देवि नागः सिन्दूरतां व्रजेत् । सहस्रांशेन तस्यैव तारं भवति काञ्चनम्

anena vidhinā devi nāgaḥ sindūratāṃ vrajet / sahasrāṃśena tasyaiva tāraṃ bhavati kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तं पीतं तथा कृष्णमुत्तरोत्तरकार्यकृत् । त्रिफलाकान्तपात्रे वा पात्रेऽलाबुमयेऽपि वा

raktaṃ pītaṃ tathā kṛṣṇamuttarottarakāryakṛt / triphalākāntapātre vā pātre'lābumaye'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीत्वा पूर्ववत्पत्रैः पालाशैर्वेष्टयेद्बहिः । स्थापयेद्धान्यमध्ये तु दिवसानेकविंशतिम्

gṛhītvā pūrvavatpatraiḥ pālāśairveṣṭayedbahiḥ / sthāpayeddhānyamadhye tu divasānekaviṃśatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महिषीक्षीरमध्ये तु बिन्दुमेकं तु साधयेत् । पायसं भक्षयेद्यस्तु पयोमध्वाज्यसंयुतम्

mahiṣīkṣīramadhye tu bindumekaṃ tu sādhayet / pāyasaṃ bhakṣayedyastu payomadhvājyasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत्पूर्णं बलं देवि जीवेत्तद्बिन्दुसंख्यया । लाङ्गली गृहधूमश्च सिन्दूरं रजनीद्वयम्

yāvatpūrṇaṃ balaṃ devi jīvettadbindusaṃkhyayā / lāṅgalī gṛhadhūmaśca sindūraṃ rajanīdvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेषस्य शृङ्गं शृङ्गीं च कृष्णोन्मत्ताश्वमारकम् । सबीजसूतकं चैव विषतोयेन मर्दयेत्

meṣasya śṛṅgaṃ śṛṅgīṃ ca kṛṣṇonmattāśvamārakam / sabījasūtakaṃ caiva viṣatoyena mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषतोयेन मेधावी सप्तवाराणि भावयेत् । अथवा भावयेत्तं तु यावच्चूर्णं तु मर्दयेत् तद्भवेत्

viṣatoyena medhāvī saptavārāṇi bhāvayet / athavā bhāvayettaṃ tu yāvaccūrṇaṃ tu mardayet tadbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन नागं प्रतीवाप्य षोडशांशेन खं भवेत् । मूषास्थं वेणुयन्त्रे च त्रीणि वाराणि भावयेत्

tena nāgaṃ pratīvāpya ṣoḍaśāṃśena khaṃ bhavet / mūṣāsthaṃ veṇuyantre ca trīṇi vārāṇi bhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूमं परिहरेत्तस्य अङ्गव्याधिकरं परम् । स्थापयेन्नागसिन्दूरं पात्रेऽलाबुमये च तत्

dhūmaṃ pariharettasya aṅgavyādhikaraṃ param / sthāpayennāgasindūraṃ pātre'lābumaye ca tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्चूर्णं तु शतांशेन तारताम्रादि वेधयेत् । विषपानीयमादाय वङ्गमावर्तितं शुभम्

taccūrṇaṃ tu śatāṃśena tāratāmrādi vedhayet / viṣapānīyamādāya vaṅgamāvartitaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषिक्तं चैव तत्तोयैस्तारं भवति काञ्चनम् । विषपानीयमादाय प्रक्षिपेच्च रसोत्तमे

niṣiktaṃ caiva tattoyaistāraṃ bhavati kāñcanam / viṣapānīyamādāya prakṣipecca rasottame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुनटीगन्धपाषाणविषटङ्कणलाङ्गलीः । नष्टपिष्टं कृतं खल्वे तारपत्राणि लेपयेत्

kunaṭīgandhapāṣāṇaviṣaṭaṅkaṇalāṅgalīḥ / naṣṭapiṣṭaṃ kṛtaṃ khalve tārapatrāṇi lepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्धमूषागतं ध्मातं निर्बीजं कनकं भवेत् । ॐ ह्रीं नीलकण्ठाय ठः ठः । अस्य अयुतं जपेत् । इति विषोदकग्रहणपानमन्त्रः । <सञ्जीवनीजलकल्पः> संजीवनीजलस्याथ विधिं वक्ष्यामि पार्वति

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ nirbījaṃ kanakaṃ bhavet / oṃ hrīṃ nīlakaṇṭhāya ṭhaḥ ṭhaḥ / asya ayutaṃ japet / iti viṣodakagrahaṇapānamantraḥ / <sañjīvanījalakalpaḥ> saṃjīvanījalasyātha vidhiṃ vakṣyāmi pārvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्रेणाराधितो देवि प्रागहं सुरवन्दिते । दानवानां हितार्थाय मृतानां देवसङ्गरे

śukreṇārādhito devi prāgahaṃ suravandite / dānavānāṃ hitārthāya mṛtānāṃ devasaṅgare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया संजीवनी विद्या दत्ता चोदकरूपिणी । तया संजीविता दैत्या ये मृता देवसङ्गरे

mayā saṃjīvanī vidyā dattā codakarūpiṇī / tayā saṃjīvitā daityā ye mṛtā devasaṅgare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निक्षिप्ता मर्त्यलोके सा सम्यक् ते कथयाम्यहम् । अस्ति मर्त्या महापुण्या पवित्रा दक्षिणापथे

nikṣiptā martyaloke sā samyak te kathayāmyaham / asti martyā mahāpuṇyā pavitrā dakṣiṇāpathe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणे तु तटे तस्या उत्पलीनगरं परम् । तस्य दक्षिणतः शैलः सर्वलोकेषु विश्रुतः

dakṣiṇe tu taṭe tasyā utpalīnagaraṃ param / tasya dakṣiṇataḥ śailaḥ sarvalokeṣu viśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाम्ना कृष्णगिरिः चेति दृश्यते सर्वमङ्गले । सुप्रसिद्धाम्बिका नाम ग्रामस्तस्यास्ति सन्निधौ

nāmnā kṛṣṇagiriḥ ceti dṛśyate sarvamaṅgale / suprasiddhāmbikā nāma grāmastasyāsti sannidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राप्युदकमालोक्य परीक्षेत सुरार्चिते । गृहीत्वा शुष्कवंशं तु क्षिपेत्तोयस्य मध्यतः

tatrāpyudakamālokya parīkṣeta surārcite / gṛhītvā śuṣkavaṃśaṃ tu kṣipettoyasya madhyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते हरितं स्निग्धमहोरात्रेण निश्चितम् । मुञ्चत्यङ्कुरपत्रानि दृश्यतेऽतिमनोहरम्

jāyate haritaṃ snigdhamahorātreṇa niścitam / muñcatyaṅkurapatrāni dṛśyate'timanoharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिपुष्पोपहारेण ततो देवि समर्चयेत् । क्षेत्राधिपं गणेशं च चन्द्रं योगिगणं तथा

balipuṣpopahāreṇa tato devi samarcayet / kṣetrādhipaṃ gaṇeśaṃ ca candraṃ yogigaṇaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ चन्द्राय पिनाकिने शूलपाणये ॐ दिशो बन्ध बन्धय दिशो बन्ध बन्धय ठः ठः । तिलांश्च सर्षपांश्चैव मन्त्रेणानेन सर्षपान् । सप्ताभिमन्त्रितान्कृत्वा साधको दिक्षु निक्षिपेत्

oṃ candrāya pinākine śūlapāṇaye oṃ diśo bandha bandhaya diśo bandha bandhaya ṭhaḥ ṭhaḥ / tilāṃśca sarṣapāṃścaiva mantreṇānena sarṣapān / saptābhimantritānkṛtvā sādhako dikṣu nikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटुकालाबुके तोयं कृतरक्षः समाहितः । गृहीत्वा तत्प्रयत्नेन निजं स्थानं समाश्रयेत्

kaṭukālābuke toyaṃ kṛtarakṣaḥ samāhitaḥ / gṛhītvā tatprayatnena nijaṃ sthānaṃ samāśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ नमो ऽमृते अमृतरूपिणि अमृतं कुरु कुरु एवं रुद्र आज्ञापयति स्वाहा । सप्ताभिमन्त्रितं कृत्वा मन्त्रेणानेन तज्जलम् । दिनमेकं तथा सूतं स्वर्णमाषद्वयान्वितम्

oṃ namo 'mṛte amṛtarūpiṇi amṛtaṃ kuru kuru evaṃ rudra ājñāpayati svāhā / saptābhimantritaṃ kṛtvā mantreṇānena tajjalam / dinamekaṃ tathā sūtaṃ svarṇamāṣadvayānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेत्तेन तोयेन पिबेत्तत्तु विचक्षणः । एकविंशतिरात्रं तु क्षीराहारोऽथ यत्नतः

mardayettena toyena pibettattu vicakṣaṇaḥ / ekaviṃśatirātraṃ tu kṣīrāhāro'tha yatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवेत्कल्पायुतं साग्रं कामरूपो महाबलः । योजनानां शतं गत्वा पुनरेव निवर्तते

jīvetkalpāyutaṃ sāgraṃ kāmarūpo mahābalaḥ / yojanānāṃ śataṃ gatvā punareva nivartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवध्यः सर्वभूतानां स्वेच्छाहारः स खेचरः । कनकं पारदं व्योम समम् एकत्र योजयेत्

avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ svecchāhāraḥ sa khecaraḥ / kanakaṃ pāradaṃ vyoma samam ekatra yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेत्तेन तोयेन सप्ताहं स्वेदयेत्ततः । स रसः सर्वलोहानि षष्ट्यंशेन तु वेधयेत्

mardayettena toyena saptāhaṃ svedayettataḥ / sa rasaḥ sarvalohāni ṣaṣṭyaṃśena tu vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा तं रसं दिव्यं मधुना सह भक्षयेत् । मासमात्रप्रयोगेन जीवेद् ब्रह्मदिनायुतम्

athavā taṃ rasaṃ divyaṃ madhunā saha bhakṣayet / māsamātraprayogena jīved brahmadināyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य मूत्रमलस्वेदैः शुल्बं भवति काञ्चनम् । निर्वाते तोयमादाय पारदं च मनःशिलाम्

tasya mūtramalasvedaiḥ śulbaṃ bhavati kāñcanam / nirvāte toyamādāya pāradaṃ ca manaḥśilām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेत् खल्वपाषाणे नष्टपिष्टं भवेत्ततः । स्वेदयेत्सप्तरात्रं तु त्रिलोहेन च वेष्टयेत्

mardayet khalvapāṣāṇe naṣṭapiṣṭaṃ bhavettataḥ / svedayetsaptarātraṃ tu trilohena ca veṣṭayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्धानं क्षणाद्गच्छेद्विद्याधरपतिर् भवेत् । सिद्धकन्याशतवृतो यावत्कल्पांश्चतुर्दश

antardhānaṃ kṣaṇādgacchedvidyādharapatir bhavet / siddhakanyāśatavṛto yāvatkalpāṃścaturdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनेषु तेषु सर्वेषु दद्याच्छाल्योदनं घृतम् । पयसा च समायुक्तं नित्यमेवं च कारयेत्

dineṣu teṣu sarveṣu dadyācchālyodanaṃ ghṛtam / payasā ca samāyuktaṃ nityamevaṃ ca kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<उष्णोदककल्पः> उष्णोदकविधिं वक्ष्ये समाहितमनाः शृणु । पश्यत्युष्णोदकं यत्र वासं तत्रैव कारयेत्

<uṣṇodakakalpaḥ> uṣṇodakavidhiṃ vakṣye samāhitamanāḥ śṛṇu / paśyatyuṣṇodakaṃ yatra vāsaṃ tatraiva kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शर्वरीमुषितां तत्र चणकास्तु दिने दिने । भक्षयेन्मासमात्रं तु जीवेद्वर्षशताष्टकम्

śarvarīmuṣitāṃ tatra caṇakāstu dine dine / bhakṣayenmāsamātraṃ tu jīvedvarṣaśatāṣṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य मूत्रपुरीषेण शुल्बं भवति काञ्चनम् । उष्णोदकं च कासीसं गन्धपाषाणसंयुतम्

tasya mūtrapurīṣeṇa śulbaṃ bhavati kāñcanam / uṣṇodakaṃ ca kāsīsaṃ gandhapāṣāṇasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थांशेन रसकं दशभागं विनिक्षिपेत् । शुल्बं च मर्दयेत्सर्वं नष्टपिष्टं क्षणेन तु

caturthāṃśena rasakaṃ daśabhāgaṃ vinikṣipet / śulbaṃ ca mardayetsarvaṃ naṣṭapiṣṭaṃ kṣaṇena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन लेपितमात्रेण शुल्वं भवति काञ्चनम् । निषिक्तं तेन तोयेन प्रतिवापं ददेद्बुधः

tena lepitamātreṇa śulvaṃ bhavati kāñcanam / niṣiktaṃ tena toyena prativāpaṃ dadedbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुल्बं च जायते हेम तरुणादित्यवर्चसम् । तारं च तेन मार्गेण निषिक्तं हेमतां व्रजेत्

śulbaṃ ca jāyate hema taruṇādityavarcasam / tāraṃ ca tena mārgeṇa niṣiktaṃ hematāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्णोदकेन भल्लातं तिलमुष्टिं च भक्षयेत् । मासद्वयप्रयोगेण जीवेद्वर्षशतत्रयम्

uṣṇodakena bhallātaṃ tilamuṣṭiṃ ca bhakṣayet / māsadvayaprayogeṇa jīvedvarṣaśatatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसगन्धाश्मरसकतुत्थं दरदमाक्षिकम् । याममुष्णाम्बुना घृष्ट्वा तारपत्राणि लेपयेत्

rasagandhāśmarasakatutthaṃ daradamākṣikam / yāmamuṣṇāmbunā ghṛṣṭvā tārapatrāṇi lepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभ्राम्य तु धमेद्देवि स्याच्चतुर्दशवर्णकम् । क्रमेणानेन देवेशि शुल्बं षोडशवर्णकम्

vibhrāmya tu dhameddevi syāccaturdaśavarṇakam / krameṇānena deveśi śulbaṃ ṣoḍaśavarṇakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकं हेमतारांशं द्वयं कांताभ्रयोः पृथक् । उष्णोदकेन संमर्द्य धमनात्खोटतां नयेत्

ekaikaṃ hematārāṃśaṃ dvayaṃ kāṃtābhrayoḥ pṛthak / uṣṇodakena saṃmardya dhamanātkhoṭatāṃ nayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं मुखे धारयेन्मासं वज्रकायो भवेत्ततः । तच्चूर्णं यवमात्रं तु भक्षयेन्मधुसर्पिषा

taṃ mukhe dhārayenmāsaṃ vajrakāyo bhavettataḥ / taccūrṇaṃ yavamātraṃ tu bhakṣayenmadhusarpiṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत्पलं तस्य मलैः शुल्बं भवति काञ्चनम् । उष्णोदपाचितान् खादेत् कुलुत्थान्क्षीरपो भवेत्

yāvatpalaṃ tasya malaiḥ śulbaṃ bhavati kāñcanam / uṣṇodapācitān khādet kulutthānkṣīrapo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानम् उष्णांभसा कुर्याद् वर्षाद्वर्षाच्छतायुषः । क्षीरमुष्णोदकं क्वाथं त्रिफलायाश्च पाचयेत्

snānam uṣṇāṃbhasā kuryād varṣādvarṣācchatāyuṣaḥ / kṣīramuṣṇodakaṃ kvāthaṃ triphalāyāśca pācayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाचयेत्पायसं कान्तपात्रे भुक्त्वा महायुषः । <शैलोदककल्पः> अतः परं प्रवक्ष्यामि शैलोदकविधिं प्रिये

pācayetpāyasaṃ kāntapātre bhuktvā mahāyuṣaḥ / <śailodakakalpaḥ> ataḥ paraṃ pravakṣyāmi śailodakavidhiṃ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्दमापो महीशैलशिला चेति चतुर्विधम् । कानिचित् क्षणवेधीनि दिनवेधीनि कानि च

kardamāpo mahīśailaśilā ceti caturvidham / kānicit kṣaṇavedhīni dinavedhīni kāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.