Library·Āpastambaśulbasūtra with the commentaries of Kapardin, Karavinda and Sundararāja·20·20.6

Āpastambaśulbasūtra with the commentaries of Kapardin, Karavinda and Sundararāja 20.6

AKKS 20.6

अपरस्मिन् प्रस्तारे पुरस्ताच् छिरसि द्वे षोडश्यौ बाह्यविशेषे उपदध्यात् अन्ते भवा अन्त्याः - अग्नयन्तस्थाः । ता बाह्यविशेषाः बाह्यतःसविशेषाः अन्यत्र शिरसः - शिरो वर्जियित्वा । आत्मनि मध्ये षट् प्राच्यः षट् प्रतीच्यः । आत्मनि रीतिद्वयम् । अवशिष्टं पुच्छे च । तासु यदि षोडशीबिरेवोपधीयन्ते संख्यापूर्यते किं तु बिद्यते । चतसृष्वपि रीतिषु भेदो वर्जनीयः । तस्मादर्धाश्वोपधेयाः । कथमनुच्यमाना उपधीयन्ते नोच्यमानाः? उक्ता एव "यच्चतुरश्रं त्रयश्रि वा सम्पद्येतार्धेष्टकाभिः पादेष्टकाभिर्वा प्रच्छादयेत्ऽ इति वदता । ननु यद्यर्धाश्वोपधीयन्ते अतिरिच्यते संख्या; नैष दोषः; ऊनाधिकप्रस्तार इत्युक्तं पूर्वस्मिन् पटले । पुच्छे रीतिद्वयम् । तिस्रस्तिस्रोर्ऽधेष्टका उपधाय षोडश्यः पुनश्वोत्तरे पार्श्वे एकैकोर्ऽधः । एवमात्मनि द्वयो रीत्योर्दक्षिणतस्तिस्रोर्ऽधेष्टकाः । ततो द्वे षोडश्यौ एकैकोर्धः । शिरसि तिर्यग्द्वे षोडश्यौ । एवमष्टोत्तरं शतद्वयं । अपरस्मिन्निति - पूर्वभागे द्वे षोडश्यौ बाह्यतःसविशेषे घोणाकारे उपदध्यात् । विपर्यस्य कारिता दक्षिणतः ॥ ते ऽपरेण द्वे विशये अभ्यन्तरविशेषे

aparasmin prastāre purastāc chirasi dve ṣoḍaśyau bāhyaviśeṣe upadadhyāt ante bhavā antyāḥ - agnayantasthāḥ / tā bāhyaviśeṣāḥ bāhyataḥsaviśeṣāḥ anyatra śirasaḥ - śiro varjiyitvā / ātmani madhye ṣaṭ prācyaḥ ṣaṭ pratīcyaḥ / ātmani rītidvayam / avaśiṣṭaṃ pucche ca / tāsu yadi ṣoḍaśībirevopadhīyante saṃkhyāpūryate kiṃ tu bidyate / catasṛṣvapi rītiṣu bhedo varjanīyaḥ / tasmādardhāśvopadheyāḥ / kathamanucyamānā upadhīyante nocyamānāḥ? uktā eva "yaccaturaśraṃ trayaśri vā sampadyetārdheṣṭakābhiḥ pādeṣṭakābhirvā pracchādayet' iti vadatā / nanu yadyardhāśvopadhīyante atiricyate saṃkhyā; naiṣa doṣaḥ; ūnādhikaprastāra ityuktaṃ pūrvasmin paṭale / pucche rītidvayam / tisrastisror'dheṣṭakā upadhāya ṣoḍaśyaḥ punaśvottare pārśve ekaikor'dhaḥ / evamātmani dvayo rītyordakṣiṇatastisror'dheṣṭakāḥ / tato dve ṣoḍaśyau ekaikordhaḥ / śirasi tiryagdve ṣoḍaśyau / evamaṣṭottaraṃ śatadvayaṃ / aparasminniti - pūrvabhāge dve ṣoḍaśyau bāhyataḥsaviśeṣe ghoṇākāre upadadhyāt / viparyasya kāritā dakṣiṇataḥ // te 'pareṇa dve viśaye abhyantaraviśeṣe

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AKKS/20.6

Cite as: Āpastambaśulbasūtra with the commentaries of Kapardin, Karavinda and Sundararāja 20.6, in HREEM (hreem.cc/library/AKKS/20.6), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_ApastambazulbasUtra.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text