द्विकरण्या प्रमाणतृतीयेन वर्धयेदित्यादिना वर्धितेन तदेव विहरणम् । प्रक्रमो द्विपदस्त्रिपदो वा । प्रक्रमे याथाकामी शब्दार्थस्य विशयित्वात् द्विपदस्त्रिंशदङ्गुलः । त्रिपदः पञ्चचत्वारिंशदङ्गुलः । पदं पञ्चदशाङ्गुलमिति वचनाद् । काम इच्छा । यथाकाम एव याथाकामी यथेच्छा तथा गृह्णीयात् । प्रक्रमे ऽध्यर्धप्रक्रमो विप्रकृष्टप्रक्रम इति नैवमन्वर्थसंज्ञा । पदाधिकस्य मानार्थस्य वाचको यथा यौगिकः तथा द्विपदं त्रिपदं वा वक्ति, क्रामत्यनेनेति क्रमः । प्रकृष्टः क्रमः इति निरूढः, कल्पनार्थद्रव्ये वचनात्पदाधिकं प्रक्रम इति शब्दार्थस्य विशयित्वात् विशयित्वं कल्पितार्थानामपि वाचकत्वादनेकवाचकत्वं । शब्दार्थानां विशयित्वं यतः, कस्य पदादयो ग्रहीतव्याः इत्याह- यजमानस्याध्वर्योर्वा । एष हि चेष्टानां कर्ता भवति
dvikaraṇyā pramāṇatṛtīyena vardhayedityādinā vardhitena tadeva viharaṇam / prakramo dvipadastripado vā | prakrame yāthākāmī śabdārthasya viśayitvāt dvipadastriṃśadaṅgulaḥ / tripadaḥ pañcacatvāriṃśadaṅgulaḥ / padaṃ pañcadaśāṅgulamiti vacanād / kāma icchā / yathākāma eva yāthākāmī yathecchā tathā gṛhṇīyāt / prakrame 'dhyardhaprakramo viprakṛṣṭaprakrama iti naivamanvarthasaṃjñā / padādhikasya mānārthasya vācako yathā yaugikaḥ tathā dvipadaṃ tripadaṃ vā vakti, krāmatyaneneti kramaḥ / prakṛṣṭaḥ kramaḥ iti nirūḍhaḥ, kalpanārthadravye vacanātpadādhikaṃ prakrama iti śabdārthasya viśayitvāt viśayitvaṃ kalpitārthānāmapi vācakatvādanekavācakatvaṃ / śabdārthānāṃ viśayitvaṃ yataḥ, kasya padādayo grahītavyāḥ ityāha- yajamānasyādhvaryorvā | eṣa hi ceṣṭānāṃ kartā bhavati
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.