Library·Asanga: Mahayanasutralamkara, with Vasubandhu's Bhasya·8
अष्टमो ऽधिकारः बोधिसत्वपरिपाके संग्रहः श्लोकः । रूचिः प्रसादः प्रशमो ऽनुकम्पना क्षमाथ मेधा प्रबलत्वम् एव च । अहार्यताङ्गैः समुपेतता भृशं जिनात्मजे तत्परिपाकलक्षणम्
aṣṭamo 'dhikāraḥ bodhisatvaparipāke saṃgrahaḥ ślokaḥ | rūciḥ prasādaḥ praśamo 'nukampanā kṣamātha medhā prabalatvam eva ca | ahāryatāṅgaiḥ samupetatā bhṛśaṃ jinātmaje tatparipākalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुचिर् महायानदेशनाधर्मे प्रसादस् तद्देशिके प्रशमः क्लेशानाम् अनुकम्पा सत्वेषु क्षमा दुष्करचर्यायां मेधा ग्रहणधारणप्रतिवेधेषु प्रबलत्वम् अधिगमे अहार्यता मारपरप्रवादिभिः प्राहाणिकाङ्गैः समन्वागतत्वं । भृशमिति रुच्यादीनाम् अधिमात्रत्वं दर्शयति । एष समासेन बोधिसत्वानां नवप्रकार आत्मपरिपाको वेदितव्यः । रुचिपरिपाकम् आरभ्य श्लोकः । सुमित्रतादित्रयम् उग्रवीर्यता परार्धनिष्ठोत्तमधर्मसंग्रहः । कृपालुसद्धर्ममहापरिग्रहे मतं हि सम्यक्परिपाकलक्षणम्
rucir mahāyānadeśanādharme prasādas taddeśike praśamaḥ kleśānām anukampā satveṣu kṣamā duṣkaracaryāyāṃ medhā grahaṇadhāraṇaprativedheṣu prabalatvam adhigame ahāryatā māraparapravādibhiḥ prāhāṇikāṅgaiḥ samanvāgatatvaṃ | bhṛśamiti rucyādīnām adhimātratvaṃ darśayati | eṣa samāsena bodhisatvānāṃ navaprakāra ātmaparipāko veditavyaḥ | ruciparipākam ārabhya ślokaḥ | sumitratāditrayam ugravīryatā parārdhaniṣṭhottamadharmasaṃgrahaḥ | kṛpālusaddharmamahāparigrahe mataṃ hi samyakparipākalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमित्रतादित्रयं सत्पुरुषसंसेवा सद्धर्मश्रवणं योनिशोमनसिकारश् च । उग्रवीर्यता अधिमात्रो वीर्यारम्भः । परार्धनिष्ठा सर्वाचिन्त्यस्थाननिर्विचिकित्सता । उत्तमधर्मसंग्रहो महायानधर्मरक्षा तत्प्रतिपन्नानाम् उपद्रवेभ्यो रक्षणात् । बोधिसत्वस्य महायानधर्मपरिग्रहम् अधिकृत्येदं रुचिपरिपाकलक्षणं वेदितव्यं । येन कारणेन परिपच्यते सुमित्रतादित्रयेण । यश् च तस्याः परिपाक उग्रवीर्यपरार्धनिष्ठायुक्तः स्वभावः । यत्कर्म चोत्तमधर्मसंग्रहकरणात् तद् एतेन परिदीपितं । प्रसादपरिपाकम् आरभ्य श्लोकः । गुणज्ञताथाशुसमाधिलाभिता फलानुभूतिर् मनसो ऽध्यभेदता । जिनात्मजे शास्तरि संप्रपत्तये मतं हि सम्यक्परिपाकलक्षणम्
sumitratāditrayaṃ satpuruṣasaṃsevā saddharmaśravaṇaṃ yoniśomanasikāraś ca | ugravīryatā adhimātro vīryārambhaḥ | parārdhaniṣṭhā sarvācintyasthānanirvicikitsatā | uttamadharmasaṃgraho mahāyānadharmarakṣā tatpratipannānām upadravebhyo rakṣaṇāt | bodhisatvasya mahāyānadharmaparigraham adhikṛtyedaṃ ruciparipākalakṣaṇaṃ veditavyaṃ | yena kāraṇena paripacyate sumitratāditrayeṇa | yaś ca tasyāḥ paripāka ugravīryaparārdhaniṣṭhāyuktaḥ svabhāvaḥ | yatkarma cottamadharmasaṃgrahakaraṇāt tad etena paridīpitaṃ | prasādaparipākam ārabhya ślokaḥ | guṇajñatāthāśusamādhilābhitā phalānubhūtir manaso 'dhyabhedatā | jinātmaje śāstari saṃprapattaye mataṃ hi samyakparipākalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्परिपाको ऽपि कारणतः स्वभावतः कर्मतश् च परिदीपितः । गुणज्ञता इत्य् अपि स भगवांस् तथागत इति विस्तरेण कारणं । अवेत्य प्रभावलाभाद् अभेद्यचित्तता स्वभावः । आशुसमाधिलाभस् तत्फलस्य चाभिज्ञादिकस्य प्रत्यनुभवनं कर्म । प्रशमपरिपाकम् आरभ्य श्लोकः । सुसंवृत्तिः क्लिष्टवितर्कवर्जना निरन्तरायो ऽथ शुभाभिरामता । जीनात्मजे क्लेशविनोदनाय तन् मतं हि सम्यक्परिपाकलक्षणम्
tatparipāko 'pi kāraṇataḥ svabhāvataḥ karmataś ca paridīpitaḥ | guṇajñatā ity api sa bhagavāṃs tathāgata iti vistareṇa kāraṇaṃ | avetya prabhāvalābhād abhedyacittatā svabhāvaḥ | āśusamādhilābhas tatphalasya cābhijñādikasya pratyanubhavanaṃ karma | praśamaparipākam ārabhya ślokaḥ | susaṃvṛttiḥ kliṣṭavitarkavarjanā nirantarāyo 'tha śubhābhirāmatā | jīnātmaje kleśavinodanāya tan mataṃ hi samyakparipākalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेशविनोदना बोधिसत्वस्य प्रशमः । तत्परिपाको ऽपि कारणतः स्वभावतः कर्मतश् च परिदीपितः । इन्द्रियाणां स्मृतिसंप्रजन्याभ्यां सुसंवृतिः कारणं । (म्स २९)क्लिष्टवितर्कवर्जना स्वभावः । प्रतिपक्षभावनायां निरन्तरायत्वं कुशलाभिरामता च कर्म । कृपापरिपाकलक्षणम् अधिकृत्य श्लोकः । कृपा प्रकृत्या परदुःखदर्शनं निहीनचित्तस्य च संप्रवर्जनम् । विशेषगत्वं जगदग्रजन्मता परानुकम्पापरिपाकलक्षणम्
kleśavinodanā bodhisatvasya praśamaḥ | tatparipāko 'pi kāraṇataḥ svabhāvataḥ karmataś ca paridīpitaḥ | indriyāṇāṃ smṛtisaṃprajanyābhyāṃ susaṃvṛtiḥ kāraṇaṃ | (Msa 29)kliṣṭavitarkavarjanā svabhāvaḥ | pratipakṣabhāvanāyāṃ nirantarāyatvaṃ kuśalābhirāmatā ca karma | kṛpāparipākalakṣaṇam adhikṛtya ślokaḥ | kṛpā prakṛtyā paraduḥkhadarśanaṃ nihīnacittasya ca saṃpravarjanam | viśeṣagatvaṃ jagadagrajanmatā parānukampāparipākalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्रकृत्या च गोत्रेण परदुःखदर्शनेन निहीनयानपरिवर्जनतया च परिपच्यत इति कारणं । विशेषगामित्वं परिपाकवृद्धिगमनात् स्वभावः । सर्वलोकश्रेष्ठात्मभावता कर्माविनिवर्तनीयभूमौ । क्षान्तिपरिपाकलक्षणम् आरभ्य श्लोकः । धृतिः प्रकृत्या प्रतिसंख्यभावना सुदुःखशीताद्यधिवासना सदा । विशेषगामित्वशुभाभिरामता मतं क्षमायाः परिपाकलक्षणम्
svaprakṛtyā ca gotreṇa paraduḥkhadarśanena nihīnayānaparivarjanatayā ca paripacyata iti kāraṇaṃ | viśeṣagāmitvaṃ paripākavṛddhigamanāt svabhāvaḥ | sarvalokaśreṣṭhātmabhāvatā karmāvinivartanīyabhūmau | kṣāntiparipākalakṣaṇam ārabhya ślokaḥ | dhṛtiḥ prakṛtyā pratisaṃkhyabhāvanā suduḥkhaśītādyadhivāsanā sadā | viśeṣagāmitvaśubhābhirāmatā mataṃ kṣamāyāḥ paripākalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतिः सहनं क्षान्तिर् इति पर्यायास् तत्परिपाके गोत्रं प्रतिसंख्यानं भावना च कारणं । तीव्राणां शीतादिदुःखानाम् अधिवासना स्वभावः । क्षमस्य विशेषगामित्वं कुशलाभिरामता च कर्म । मेधापरिपाकम् आरभ्य श्लोकः । विपाकशुद्धिः श्रवणाद्यमोषता प्रविष्टता सूक्तदुरुक्तयोस् तथा । स्मृतेर् महाबुद्ध्युदये च योग्यता सुमेधतायाः परिपाकलक्षणम्
dhṛtiḥ sahanaṃ kṣāntir iti paryāyās tatparipāke gotraṃ pratisaṃkhyānaṃ bhāvanā ca kāraṇaṃ | tīvrāṇāṃ śītādiduḥkhānām adhivāsanā svabhāvaḥ | kṣamasya viśeṣagāmitvaṃ kuśalābhirāmatā ca karma | medhāparipākam ārabhya ślokaḥ | vipākaśuddhiḥ śravaṇādyamoṣatā praviṣṭatā sūktaduruktayos tathā | smṛter mahābuddhyudaye ca yogyatā sumedhatāyāḥ paripākalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र मेधानुकूला विपाकविशुद्धिः कारणं । श्रुतचिन्तितभावितचिरकृतचिरभाषितानाम् असंमोषता सुभाषितदुर्भाषितार्थसुप्रविष्टता च स्मृतेर् मेधापरिपाकस्वभावः । लोकोत्तरप्रज्ञोत्पादनयोग्यता कर्म । बलवत्वप्रतिलम्भपरिपाकम् आरभ्य श्लोकः । शुभद्वयेन द्वयधातुपुष्टता फलोदये चाश्रययोग्यता परा । मनोरथाप्तिर् जगदग्रभूतता बलोपलम्भे परिपाकलक्षणम्
tatra medhānukūlā vipākaviśuddhiḥ kāraṇaṃ | śrutacintitabhāvitacirakṛtacirabhāṣitānām asaṃmoṣatā subhāṣitadurbhāṣitārthasupraviṣṭatā ca smṛter medhāparipākasvabhāvaḥ | lokottaraprajñotpādanayogyatā karma | balavatvapratilambhaparipākam ārabhya ślokaḥ | śubhadvayena dvayadhātupuṣṭatā phalodaye cāśrayayogyatā parā | manorathāptir jagadagrabhūtatā balopalambhe paripākalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पुण्यज्ञानद्वयेन तस्य पुण्यज्ञानद्वयस्य बीजपुष्टता तत्परिपाके कारणं । अधिगमं प्रत्याश्रययोग्यता तत्परिपाकस्वभावः । मनोरथसंपत्तिर् जगदग्रभूतता च कर्म । अहार्यतापरिपाकम् आरभ्य श्लोकः । सुधर्मतायुक्तिविचारणाशयो विशेषलाभः परपक्षदूषणम् । पुनः सदा मारनिरन्तरायता अहार्यतायाः परिपाकलक्षणम्
tatra puṇyajñānadvayena tasya puṇyajñānadvayasya bījapuṣṭatā tatparipāke kāraṇaṃ | adhigamaṃ pratyāśrayayogyatā tatparipākasvabhāvaḥ | manorathasaṃpattir jagadagrabhūtatā ca karma | ahāryatāparipākam ārabhya ślokaḥ | sudharmatāyuktivicāraṇāśayo viśeṣalābhaḥ parapakṣadūṣaṇam | punaḥ sadā māranirantarāyatā ahāryatāyāḥ paripākalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्परिपाकस्य सद्धर्मे युक्तिविचारणाकृत आशयः कारणं । मारनिरन्तरायता स्वभावो यदा मारो न पुनः शक्नोत्य् अन्तरायं कर्तुं । विशेषाधिगमः परपक्षदूषणं च कर्म । प्राहाणिकाङ्गसमन्वागमपरिपाकम् अधिकृत्य श्लोकः । शुभाचयो ऽथाश्रययत्नयोग्यता विवेकतोदग्रशुभाभिरामता । जिनात्मजे ह्य् अङ्गसमन्वये पुनर् मतं हि सम्यक्परिपाकलक्षणम्
tatparipākasya saddharme yuktivicāraṇākṛta āśayaḥ kāraṇaṃ | māranirantarāyatā svabhāvo yadā māro na punaḥ śaknoty antarāyaṃ kartuṃ | viśeṣādhigamaḥ parapakṣadūṣaṇaṃ ca karma | prāhāṇikāṅgasamanvāgamaparipākam adhikṛtya ślokaḥ | śubhācayo 'thāśrayayatnayogyatā vivekatodagraśubhābhirāmatā | jinātmaje hy aṅgasamanvaye punar mataṃ hi samyakparipākalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्परिपाकस्य कारणं कुशलमूलोपचयः । आश्रयस्य वीर्यारम्भक्षमत्वं स्वभावः । विवेकोत्कृष्टता कुशलाभिरामता च कर्म । नवविधात्मपरिपाकमाहात्म्यम् आरभ्य श्लोकः । इति नवविधवस् तु पाचितात्मा परपरिपाचनयोग्यताम् उपेतः । शुभधर्ममयसततप्रवर्धितात्मा भवति सदा जगतो ऽग्रबन्धुभूतः
tatparipākasya kāraṇaṃ kuśalamūlopacayaḥ | āśrayasya vīryārambhakṣamatvaṃ svabhāvaḥ | vivekotkṛṣṭatā kuśalābhirāmatā ca karma | navavidhātmaparipākamāhātmyam ārabhya ślokaḥ | iti navavidhavas tu pācitātmā paraparipācanayogyatām upetaḥ | śubhadharmamayasatatapravardhitātmā bhavati sadā jagato 'grabandhubhūtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विविधं तन्माहात्म्यं । परपरिपाके प्रतिशरणत्वं । सततं धर्मकायवृद्धिश् च । तत एव जगतो ऽग्रबन्धुभूतः । सत्वपरिपाकविभागे एकादश श्लोकाः । व्रणे ऽपि भोज्ये परिपाक इष्यते यथैव तत्स्रावणभोगयोग्यता । तथाश्रये ऽस्मिन् द्वयपक्षशान्तता तां तथोपभोगत्वसुशान्तपक्षता
dvividhaṃ tanmāhātmyaṃ | paraparipāke pratiśaraṇatvaṃ | satataṃ dharmakāyavṛddhiś ca | tata eva jagato 'grabandhubhūtaḥ | satvaparipākavibhāge ekādaśa ślokāḥ | vraṇe 'pi bhojye paripāka iṣyate yathaiva tatsrāvaṇabhogayogyatā | tathāśraye 'smin dvayapakṣaśāntatā tāṃ tathopabhogatvasuśāntapakṣatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन परिपाकस्वभावं दर्शयति । यथा व्रणस्य स्रावणयोग्यता परिपाकः । भोजनस्य च भोगयोग्यता । एवं सत्वानाम् आश्रये व्रणभोजनस्थानीये स्रावणस्थानीयं विपक्षशमनं । भोगस्थानीयश् च प्रतिपक्षोपभोगः । तद्योग्यता आश्रयस्य परिपाक इति । विपक्षप्रतिपक्षाव् अत्र पक्षद्वयं वेदितव्यं । द्वितीयः श्लोकः । विपाचनोक्ता परिपाचना तथा प्रपाचना चाप्य् अनुपाचनापरा । सुपाचना चाप्य् अधिपाचना मता निपाचनोत्पाचनना च देहिषु
anena paripākasvabhāvaṃ darśayati | yathā vraṇasya srāvaṇayogyatā paripākaḥ | bhojanasya ca bhogayogyatā | evaṃ satvānām āśraye vraṇabhojanasthānīye srāvaṇasthānīyaṃ vipakṣaśamanaṃ | bhogasthānīyaś ca pratipakṣopabhogaḥ | tadyogyatā āśrayasya paripāka iti | vipakṣapratipakṣāv atra pakṣadvayaṃ veditavyaṃ | dvitīyaḥ ślokaḥ | vipācanoktā paripācanā tathā prapācanā cāpy anupācanāparā | supācanā cāpy adhipācanā matā nipācanotpācananā ca dehiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन परिपाकप्रभेदं दर्शयति । क्लेशविगमेन पाचनना विपाचना । सर्वतो यानत्रयेण पाचना परिपाचना । वाह्यपरिपाकविशिष्टत्वात् प्रकृष्टा पाचना प्रपाचना । यथाविनेयधर्मदेशनात् तदनुरूपा पाचना अनुपाचना । सत्कृत्य पाचना सुपाचना । अधिगमेन पाचना अधिपाचना अविपरीतार्थेन । (म्स ३१)नित्या पाचना निपाचना अपरिहाणीयार्थेन । क्रमेणोत्तरोत्तरपाचना उत्पाचना । इत्य् अयम् अष्टप्रकारः परपरिपाकप्रभेदः । तृतीयचतुर्थौ श्लोकौ । हिताशयेनेह यथा जिनात्मजो व्यवस्थितः सर्वजगद्विपाचयन् । तथा न माता न पिता न बन्धवः सुतेषु बन्धुष्व् अपि सुव्यवस्थिताः
anena paripākaprabhedaṃ darśayati | kleśavigamena pācananā vipācanā | sarvato yānatrayeṇa pācanā paripācanā | vāhyaparipākaviśiṣṭatvāt prakṛṣṭā pācanā prapācanā | yathāvineyadharmadeśanāt tadanurūpā pācanā anupācanā | satkṛtya pācanā supācanā | adhigamena pācanā adhipācanā aviparītārthena | (Msa 31)nityā pācanā nipācanā aparihāṇīyārthena | krameṇottarottarapācanā utpācanā | ity ayam aṣṭaprakāraḥ paraparipākaprabhedaḥ | tṛtīyacaturthau ślokau | hitāśayeneha yathā jinātmajo vyavasthitaḥ sarvajagadvipācayan | tathā na mātā na pitā na bandhavaḥ suteṣu bandhuṣv api suvyavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाजनो नात्मनि वत्सलो मतः कुतो ऽपि सुस्निग्धपराश्रये जने । यथा कृपात्मा परसत्ववत्सलो हिते सुखे चैव नियोजनात्मतः
tathājano nātmani vatsalo mataḥ kuto 'pi susnigdhaparāśraye jane | yathā kṛpātmā parasatvavatsalo hite sukhe caiva niyojanātmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आभ्यां किं दर्शयति । यादृशेनाशयेन बोधिसत्वः सत्वान् परिपाचयति तम् आशयं दर्शयति । मातापितृबान्धवाशयविशिष्टं लोकात्मवात्सल्यविशिष्टं च हितसुखसंयोजनात् । आत्मवत्सलस् तु लोक आत्मानं हिते च सुखे च संनियोजयति । अवशिष्टैः श्लोकैर् येन प्रयोगेण सत्वान् परिपाचयति तं पारमिताप्रतिपत्त्या संदर्शयति । यादृशेन दानेन यथा सत्वान् परिपाचयति तद् आरभ्य श्लोकः । न बोधिसत्वस्य शरीरभोगयोः परेष्व् अदेयं पुनर् अस्ति सर्वथा । अनुग्रहेण द्विविधेन पाचयन् परं समैर् दानगुणैर् न तृप्यते
ābhyāṃ kiṃ darśayati | yādṛśenāśayena bodhisatvaḥ satvān paripācayati tam āśayaṃ darśayati | mātāpitṛbāndhavāśayaviśiṣṭaṃ lokātmavātsalyaviśiṣṭaṃ ca hitasukhasaṃyojanāt | ātmavatsalas tu loka ātmānaṃ hite ca sukhe ca saṃniyojayati | avaśiṣṭaiḥ ślokair yena prayogeṇa satvān paripācayati taṃ pāramitāpratipattyā saṃdarśayati | yādṛśena dānena yathā satvān paripācayati tad ārabhya ślokaḥ | na bodhisatvasya śarīrabhogayoḥ pareṣv adeyaṃ punar asti sarvathā | anugraheṇa dvividhena pācayan paraṃ samair dānaguṇair na tṛpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविधेन दानेन पाचयति । सर्वस्वशरीरभोगदानेन अविषमदानेन अतृप्तिदानेन च । कथं परिपाचयति दृष्टधर्मसंपरायानुग्रहेण । अविघातेनेच्छापरिपूर्णात् । अनागतेन च संगृह्य कुशलप्रतिष्ठापनात् । यादृशेन शीलेन यथा सत्वान् परिपाचयति तद् आरभ्य श्लोकः । सदा प्रकृत्याध्यविहिंसकः स्वयंरतो ऽप्रमत्तो ऽत्र परं निवेशयन् । परंपरानुग्रहकृत् द्विधा परे विपाकनिष्यन्दगुणेन पाचकः
trividhena dānena pācayati | sarvasvaśarīrabhogadānena aviṣamadānena atṛptidānena ca | kathaṃ paripācayati dṛṣṭadharmasaṃparāyānugraheṇa | avighātenecchāparipūrṇāt | anāgatena ca saṃgṛhya kuśalapratiṣṭhāpanāt | yādṛśena śīlena yathā satvān paripācayati tad ārabhya ślokaḥ | sadā prakṛtyādhyavihiṃsakaḥ svayaṃrato 'pramatto 'tra paraṃ niveśayan | paraṃparānugrahakṛt dvidhā pare vipākaniṣyandaguṇena pācakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चविधेन शीलेन । ध्रुवशीलेन प्रकृतिशीलेन परिपूर्णशीलेनाध्यविहिंसकत्वात् । परिपूर्णो ह्य् अविहिंसको ऽध्यविहिंसकः । दशकुशलकर्मपथपरिपूरितः । यथोक्तं द्वितीयायां भमौ । अधिगमशीलेन स्वयंरततया निरन्तरास्खलितशीलेन चाप्रमत्ततया । कथं च परिपाचयति । शीले संनिवेशनात् । द्विधानुग्रहक्रियया(म्स ३२) दृष्टधर्मे संपराये च । संपरायानुग्रहं परेषु विपाकनिष्यन्दगुणाभ्यां परंपरया करोति । तद्विपाकनिष्यन्दयोर् अन्योन्यानुकूल्येनाव्यवच्छेदात् । यादृश्या क्षान्त्या यथा सत्वान् परिपाचयति तद् आरभ्य श्लोकः । परे ऽपकारिण्युपकारिबुद्धिमान् प्रमर्षयन्न् उग्रम् अपि व्यतिक्रमम् । उपायचित्तैर् अपकारमर्षणैः शुभे समादापयते ऽपकारिणः
pañcavidhena śīlena | dhruvaśīlena prakṛtiśīlena paripūrṇaśīlenādhyavihiṃsakatvāt | paripūrṇo hy avihiṃsako 'dhyavihiṃsakaḥ | daśakuśalakarmapathaparipūritaḥ | yathoktaṃ dvitīyāyāṃ bhamau | adhigamaśīlena svayaṃratatayā nirantarāskhalitaśīlena cāpramattatayā | kathaṃ ca paripācayati | śīle saṃniveśanāt | dvidhānugrahakriyayā(Msa 32) dṛṣṭadharme saṃparāye ca | saṃparāyānugrahaṃ pareṣu vipākaniṣyandaguṇābhyāṃ paraṃparayā karoti | tadvipākaniṣyandayor anyonyānukūlyenāvyavacchedāt | yādṛśyā kṣāntyā yathā satvān paripācayati tad ārabhya ślokaḥ | pare 'pakāriṇyupakāribuddhimān pramarṣayann ugram api vyatikramam | upāyacittair apakāramarṣaṇaiḥ śubhe samādāpayate 'pakāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपकारिणि परे उपकारिबुद्ध्या प्रगाढापकारमर्षणक्षान्त्या परिपाचयति । उपकारिबुद्धित्वं पुनः क्षान्तिपारमितापरिपूर्यानुकूल्यवृत्तिता वेदितव्यं । कथं परिपाचयति । दृष्टधर्मानुग्रहेण चापकारमर्षणात् । संपरायानुग्रहेण चोपायज्ञस् तैर् अपकारमर्षणैर् आवर्ज्यापकारिणां कुशले समादापनात् । यादृशेन वीर्येण यथा सत्वान् परिपाचयति तद् आरभ्य श्लोकः । पुनः स यत्नं परमं समाश्रितो न खिद्यते कल्पसहस्रकोटिभिः । जिनात्मजः सत्वगणं प्रपाचयन् परैकचित्तस्य शुभस्य कारणात्
apakāriṇi pare upakāribuddhyā pragāḍhāpakāramarṣaṇakṣāntyā paripācayati | upakāribuddhitvaṃ punaḥ kṣāntipāramitāparipūryānukūlyavṛttitā veditavyaṃ | kathaṃ paripācayati | dṛṣṭadharmānugraheṇa cāpakāramarṣaṇāt | saṃparāyānugraheṇa copāyajñas tair apakāramarṣaṇair āvarjyāpakāriṇāṃ kuśale samādāpanāt | yādṛśena vīryeṇa yathā satvān paripācayati tad ārabhya ślokaḥ | punaḥ sa yatnaṃ paramaṃ samāśrito na khidyate kalpasahasrakoṭibhiḥ | jinātmajaḥ satvagaṇaṃ prapācayan paraikacittasya śubhasya kāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिमात्रदीर्घकालाखेदे वीर्येण दीर्घकालाखेदित्वम् अनन्तसत्वपरिपाचनात् । परैकचित्तस्य कुशलस्यार्थे कल्पसहस्रकोटिभिर् अखेदात् । अत एवोक्तं भवति यथा परिपाचयति । कुशलचित्तसंनियोजनात् दृष्टधर्मसंपरायानुग्रहेणेति यादृशेन ध्यानेन यथा सत्वान् परिपाचयति तद् आरभ्य श्लोकः । वशित्वम् आगम्य मनस्य् अनुत्तरं परं समावर्जयते ऽत्र शासने । निहत्य सर्वाम् अवमानकामतां शुभेन संवर्धयते च तं पुनः
adhimātradīrghakālākhede vīryeṇa dīrghakālākheditvam anantasatvaparipācanāt | paraikacittasya kuśalasyārthe kalpasahasrakoṭibhir akhedāt | ata evoktaṃ bhavati yathā paripācayati | kuśalacittasaṃniyojanāt dṛṣṭadharmasaṃparāyānugraheṇeti yādṛśena dhyānena yathā satvān paripācayati tad ārabhya ślokaḥ | vaśitvam āgamya manasy anuttaraṃ paraṃ samāvarjayate 'tra śāsane | nihatya sarvām avamānakāmatāṃ śubhena saṃvardhayate ca taṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्तानुत्तरवशित्वेन ध्यानेन निरामिषेण च निहतसर्वावमानाभिलाषेण परिपाचयति । बुद्धशासने परस्यावर्जनाद् आवर्जितस्य च कुशलधर्मसंवर्धनात् परिपाचयति । यादृश्या प्रज्ञया यथा सत्वान् परिपाचयति तदारभ्य श्लोकः । स तत्वभावार्थनये सुनिश्चितः करोति सत्वान् सुविनीतसंशयान् । ततश् च ते तज्जिनशासनाद् अराद् विवर्धयन्ते स्वपरं गुणैः शुभैः
prāptānuttaravaśitvena dhyānena nirāmiṣeṇa ca nihatasarvāvamānābhilāṣeṇa paripācayati | buddhaśāsane parasyāvarjanād āvarjitasya ca kuśaladharmasaṃvardhanāt paripācayati | yādṛśyā prajñayā yathā satvān paripācayati tadārabhya ślokaḥ | sa tatvabhāvārthanaye suniścitaḥ karoti satvān suvinītasaṃśayān | tataś ca te tajjinaśāsanād arād vivardhayante svaparaṃ guṇaiḥ śubhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स बोधिसत्वस् तत्वार्थनये चाभिप्रायार्थनये च सुविनिश्चितया प्रज्ञया परिपाचयति । (म्स ३३) कथं परिपाचयति सत्वानां संशयविनयनात् । ततश् च शासनबहुमानात् तेषाम् आत्मपरगुणसंवर्धकत्वेन । नियमनश्लोकः । इति सुगतिगतौ शुभत्रये वा जगद् अखिलं कृपया स बोधिसत्वः । तनुपरमविमध्यमप्रकारैर् विनयति लोकसमानभावगत्या
sa bodhisatvas tatvārthanaye cābhiprāyārthanaye ca suviniścitayā prajñayā paripācayati | (Msa 33) kathaṃ paripācayati satvānāṃ saṃśayavinayanāt | tataś ca śāsanabahumānāt teṣām ātmaparaguṇasaṃvardhakatvena | niyamanaślokaḥ | iti sugatigatau śubhatraye vā jagad akhilaṃ kṛpayā sa bodhisatvaḥ | tanuparamavimadhyamaprakārair vinayati lokasamānabhāvagatyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.