Library·Abhinavagupta: Tantraloka·15
त्रितत्त्वन्यासता चास्य पृष्ठे कक्ष्यात्रयागते । ततो घोराष्टकन्यासः शिरस्तच्चरणात्मकम् ॥ २४१
tritattvanyāsatā cāsya pṛṣṭhe kakṣyātrayāgate / tato ghorāṣṭakanyāsaḥ śirastaccaraṇātmakam // 241
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो पि शिवसद्भावन्यासः स्वांगस्य संयुतः । इत्थ कृते पञ्चके स्मिन्यत्तन्मुख्यतया भवेत् ॥ २४२
tato pi śivasadbhāvanyāsaḥ svāṃgasya saṃyutaḥ / ittha kṛte pañcake sminyattanmukhyatayā bhavet // 242
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपास्यमर्च्यं तत्साङ्गं षष्ठे न्यासे नियोजयेत् । तेनात्र न्यासयोग्यो सौ भगवान्रतिशेखरः ॥ २४३
upāsyamarcyaṃ tatsāṅgaṃ ṣaṣṭhe nyāse niyojayet / tenātra nyāsayogyo sau bhagavānratiśekharaḥ // 243
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वे न्यास्यो नवाख्यस्य मुख्यत्वे न्योन्यधामता । एवं भैरवसद्भावनाथे मुख्यतया यदि ॥ २४४
ūrdhve nyāsyo navākhyasya mukhyatve nyonyadhāmatā / evaṃ bhairavasadbhāvanāthe mukhyatayā yadi // 244
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपास्यता तत्तत्स्थान प्राङ्न्यास्यो रतिशेखरः । इत्थं श्रीपूर्वशास्त्रे मे संप्रदायं न्यरूपयत् ॥ २४५
upāsyatā tattatsthāna prāṅnyāsyo ratiśekharaḥ / itthaṃ śrīpūrvaśāstre me saṃpradāyaṃ nyarūpayat // 245
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंभुनाथो न्यासविधौ देवो हि कथमन्यथा । न्यास विवर्ज्यते मुष्मिन्नङ्गान्यप्यस्य सन्ति हि ॥ २४६
śaṃbhunātho nyāsavidhau devo hi kathamanyathā / nyāsa vivarjyate muṣminnaṅgānyapyasya santi hi // 246
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्तिः सृष्टिस्त्रितत्त्वं चेत्यष्टौ मूर्त्यङ्गसंयुताः । शिवः साङ्गश्च विज्ञेयो न्यासः षोढा प्रकीर्तितः ॥ २४७
mūrtiḥ sṛṣṭistritattvaṃ cetyaṣṭau mūrtyaṅgasaṃyutāḥ / śivaḥ sāṅgaśca vijñeyo nyāsaḥ ṣoḍhā prakīrtitaḥ // 247
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्योपरि ततः शाक्तं न्यासं कुर्याच्च षड्विधम् । परापरां सवक्त्रां प्राक्ततः प्रागिति मालिनीम् ॥ २४८
asyopari tataḥ śāktaṃ nyāsaṃ kuryācca ṣaḍvidham / parāparāṃ savaktrāṃ prāktataḥ prāgiti mālinīm // 248
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चात्परादित्रितयं शिखाहृत्पादगं क्रमात् । ततः कवक्त्रकण्ठेषु हृन्नाभीगुह्य+ऊरुतः ॥ २४९
paścātparāditritayaṃ śikhāhṛtpādagaṃ kramāt / tataḥ kavaktrakaṇṭheṣu hṛnnābhīguhya+ūrutaḥ // 249
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानुपादे प्यघोर्याद्यं ततो विद्याङ्गपञ्चकम् । ततस्त्वावाहयेच्छक्तिं मातृसद्भावरूपिणीम् ॥ २५०
jānupāde pyaghoryādyaṃ tato vidyāṅgapañcakam / tatastvāvāhayecchaktiṃ mātṛsadbhāvarūpiṇīm // 250
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगेश्वरीं परां पूर्णां कालसंकर्षिणीं ध्रुवाम् । अङ्गवक्त्रपरीवारशक्तिद्वादशकाधिकाम् ॥ २५१
yogeśvarīṃ parāṃ pūrṇāṃ kālasaṃkarṣiṇīṃ dhruvām / aṅgavaktraparīvāraśaktidvādaśakādhikām // 251
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साध्यानुष्ठानभेदेन न्यासकाले स्मरेद्गुरुः । परैव देवीत्रितयमध्ये याभेदिनी स्थिता ॥ २५२
sādhyānuṣṭhānabhedena nyāsakāle smaredguruḥ / paraiva devītritayamadhye yābhedinī sthitā // 252
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सानवच्छेदचिन्मात्रसद्भावेयं प्रकीर्तिता । सारशास्त्रे यामले च देव्यास्तेन प्रकीर्तितः ॥ २५३
sānavacchedacinmātrasadbhāveyaṃ prakīrtitā / sāraśāstre yāmale ca devyāstena prakīrtitaḥ // 253
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्तिः सवक्त्रा शक्तिश्च शक्तित्रयमथाष्टकम् । पञ्चाङ्गानि परा शक्तिर्न्यासः शाक्तो पि षड्विधः ॥ २५४
mūrtiḥ savaktrā śaktiśca śaktitrayamathāṣṭakam / pañcāṅgāni parā śaktirnyāsaḥ śākto pi ṣaḍvidhaḥ // 254
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामलो यं महान्यासः सिद्धिमुक्तिफलप्रदः । मुक्त्येकार्थी पुनः पूर्वं शाक्तं न्यासं समाचरेत् ॥ २५५
yāmalo yaṃ mahānyāsaḥ siddhimuktiphalapradaḥ / muktyekārthī punaḥ pūrvaṃ śāktaṃ nyāsaṃ samācaret // 255
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरवस्त्वाहुरित्थं यन्न्यासद्वयमुदाहृतम् । मुमुक्षुणा तु पादादि तत्कार्यं संहृतिक्रमात् ॥ २५६
guravastvāhuritthaṃ yannyāsadvayamudāhṛtam / mumukṣuṇā tu pādādi tatkāryaṃ saṃhṛtikramāt // 256
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्तः कीर्तिता भेदाः शंभुशक्त्यणुवाचकाः । तावत्स्वप्येषु मन्त्रेषु न्यासः षोढैव कीर्तितः ॥ २५७
yāvantaḥ kīrtitā bhedāḥ śaṃbhuśaktyaṇuvācakāḥ / tāvatsvapyeṣu mantreṣu nyāsaḥ ṣoḍhaiva kīrtitaḥ // 257
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंत्वावाह्यस्तु यो मन्त्रः स तत्राङ्गसमन्वितः । षष्ठः स्यादिति सर्वत्र षोढैवायमुदाहृतः ॥ २५८
kiṃtvāvāhyastu yo mantraḥ sa tatrāṅgasamanvitaḥ / ṣaṣṭhaḥ syāditi sarvatra ṣoḍhaivāyamudāhṛtaḥ // 258
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुद्राप्रदर्शनं पश्चात्कायेन मनसा गिरा । पञ्चावस्था जाग्रदाद्याः षष्ठ्यनुत्तरनामिका ॥ २५९
mudrāpradarśanaṃ paścātkāyena manasā girā / pañcāvasthā jāgradādyāḥ ṣaṣṭhyanuttaranāmikā // 259
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्कारणषडात्मत्वात्षट्त्रिंशत्तत्त्वयोजनम् । एवं षोढामहान्यासे कृते विश्वमिदं हठात् ॥ २६०
ṣaṭkāraṇaṣaḍātmatvātṣaṭtriṃśattattvayojanam / evaṃ ṣoḍhāmahānyāse kṛte viśvamidaṃ haṭhāt // 260
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहे तादात्म्यमापन्नं शुद्धां सृष्टिं प्रकाशयेत् । मूर्तिन्यासात्समारभ्य या सृष्टिः प्रसृतात्र सा ॥ २६१
dehe tādātmyamāpannaṃ śuddhāṃ sṛṣṭiṃ prakāśayet / mūrtinyāsātsamārabhya yā sṛṣṭiḥ prasṛtātra sā // 261
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभेदमानीय कृता शुद्धा न्यासबलक्रमात् । तेन ये चोदयन्मूढाः पाशदाहविधूनने ॥ २६२
abhedamānīya kṛtā śuddhā nyāsabalakramāt / tena ye codayanmūḍhāḥ pāśadāhavidhūnane // 262
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृते शान्ते शिवे रूढः पुनः किमवरोहति । इति ते दूरतो ध्वस्ताः परमार्थं हि शांभवम् ॥ २६३
kṛte śānte śive rūḍhaḥ punaḥ kimavarohati / iti te dūrato dhvastāḥ paramārthaṃ hi śāṃbhavam // 263
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न विदुस्त स्वसंवित्तिस्फुरत्तासारवर्जिताः । न खल्वेष शिवः शान्तो नाम कश्चिद्विभेदवान् ॥ २६४
na vidusta svasaṃvittisphurattāsāravarjitāḥ / na khalveṣa śivaḥ śānto nāma kaścidvibhedavān // 264
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेतराध्वव्यावृत्तो घटतुल्यो स्ति कुत्रचित् । महाप्रकाशरूपा हि येयं संविद्विजृम्भते ॥ २६५
sarvetarādhvavyāvṛtto ghaṭatulyo sti kutracit / mahāprakāśarūpā hi yeyaṃ saṃvidvijṛmbhate // 265
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स शिवः शिवतैवास्य वैश्वरूप्यावभासिता । तथाभासनयोगो तः स्वरसेनास्य जृम्भते ॥ २६६
sa śivaḥ śivataivāsya vaiśvarūpyāvabhāsitā / tathābhāsanayogo taḥ svarasenāsya jṛmbhate // 266
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भास्यमानो त्र चाभेदः स्वात्मनो भेद एव च । भेदे विजृम्भिते माया मायामातुर्विजृम्भते ॥ २६७
bhāsyamāno tra cābhedaḥ svātmano bheda eva ca / bhede vijṛmbhite māyā māyāmāturvijṛmbhate // 267
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभेदे जृम्भते स्यैव मायामातुः शिवात्मता । मायाप्रमाता तद्रूपविकल्पाभ्यासपाटवात् ॥ २६८
abhede jṛmbhate syaiva māyāmātuḥ śivātmatā / māyāpramātā tadrūpavikalpābhyāsapāṭavāt // 268
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिव एव तदभ्यासफलं न्यासादि कीर्तितम् । यथाहि दुष्टकर्मास्मीत्येवं भावयतस्तथा ॥ २६९
śiva eva tadabhyāsaphalaṃ nyāsādi kīrtitam / yathāhi duṣṭakarmāsmītyevaṃ bhāvayatastathā // 269
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा शिवो हं नान्यो स्मीत्येवं भावयतस्तथा । एतदेवोच्यते दार्ढ्यं विमर्शहृदयङ्गमम् ॥ २७०
tathā śivo haṃ nānyo smītyevaṃ bhāvayatastathā / etadevocyate dārḍhyaṃ vimarśahṛdayaṅgamam // 270
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवैकात्म्यविकल्पौघद्वारिका निर्विकल्पता । अन्यथा तस्य शुद्धस्य विमर्शप्राणवर्तिनः ॥ २७१
śivaikātmyavikalpaughadvārikā nirvikalpatā / anyathā tasya śuddhasya vimarśaprāṇavartinaḥ // 271
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं नामाविमृष्टं स्याद्रूपं भासनधर्मणः । तेनातिदुर्घटघटास्वतन्त्रेच्छावशादयम् ॥ २७२
kathaṃ nāmāvimṛṣṭaṃ syādrūpaṃ bhāsanadharmaṇaḥ / tenātidurghaṭaghaṭāsvatantrecchāvaśādayam // 272
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भानपि प्राणबुद्ध्यादिः स्वं तथा न विकल्पयेत् । प्रत्युतातिस्वतन्त्रात्मविपरीतस्वधर्मताम् ॥ २७३
bhānapi prāṇabuddhyādiḥ svaṃ tathā na vikalpayet / pratyutātisvatantrātmaviparītasvadharmatām // 273
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनाश्यनीशायत्तत्वरूपां निश्चित्य मज्जति । ततः संसारभागीयतथानिश्चयशातिनीम् ॥ २७४
vināśyanīśāyattatvarūpāṃ niścitya majjati / tataḥ saṃsārabhāgīyatathāniścayaśātinīm // 274
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यादिनिश्चयद्वारामविकल्पां स्थितिं श्रयेत् । ये तु तीव्रतमोद्रिक्तशक्तिनिर्मलताजुषः ॥ २७५
nityādiniścayadvārāmavikalpāṃ sthitiṃ śrayet / ye tu tīvratamodriktaśaktinirmalatājuṣaḥ // 275
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ते दीक्षामनुन्यासकारिणश्चेति वर्णितम् । एवं विश्वशरीरः सन्विश्वात्मत्वं गतः स्फुटम् ॥ २७६
na te dīkṣāmanunyāsakāriṇaśceti varṇitam / evaṃ viśvaśarīraḥ sanviśvātmatvaṃ gataḥ sphuṭam // 276
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यासमात्रात् तथाभूतं देहं पुष्पादिनार्चयेत् । पृथङ्मन्त्रैर्विस्तरेण संक्षेपान्मूलमन्त्रतः ॥ २७७
nyāsamātrāt tathābhūtaṃ dehaṃ puṣpādinārcayet / pṛthaṅmantrairvistareṇa saṃkṣepānmūlamantrataḥ // 277
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूपनैवेद्यतृप्त्याद्यैस्तथा व्याससमासतः । संसारवामाचारत्वात्सर्वं वामकरेण तु ॥ २७८
dhūpanaivedyatṛptyādyaistathā vyāsasamāsataḥ / saṃsāravāmācāratvātsarvaṃ vāmakareṇa tu // 278
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्यात्तर्पणयोगं च दैशिकस्तदनामया । वामशब्देन गुह्यं श्रीमतङ्गादावपीरितम् ॥ २७९
kuryāttarpaṇayogaṃ ca daiśikastadanāmayā / vāmaśabdena guhyaṃ śrīmataṅgādāvapīritam // 279
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामाचारपरो मन्त्री यागं कुर्यादिति स्फुटम् । श्रीमद्भर्गशिखाशास्त्रे तथा श्रीगमशासने ॥ २८०
vāmācāraparo mantrī yāgaṃ kuryāditi sphuṭam / śrīmadbhargaśikhāśāstre tathā śrīgamaśāsane // 280
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । तत्फलं कोटिगुणितमनामातर्पणात्प्रिये ॥ २८१
sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ sarvayajñeṣu yatphalam / tatphalaṃ koṭiguṇitamanāmātarpaṇātpriye // 281
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमन्नन्दिशिखायां च श्रीमदानन्दशासने । तदुक्तं स्रुक्च पूर्णायां स्रुवश्वाज्याहुतौ भवेत् ॥ २८२
śrīmannandiśikhāyāṃ ca śrīmadānandaśāsane / taduktaṃ srukca pūrṇāyāṃ sruvaśvājyāhutau bhavet // 282
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषं वामकरेणैव पूजाहोमजपादिकम् । एवमानन्दसंपूर्णं सर्वौन्मुख्यविवर्जितम् ॥ २८३
śeṣaṃ vāmakareṇaiva pūjāhomajapādikam / evamānandasaṃpūrṇaṃ sarvaunmukhyavivarjitam // 283
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यागेन देहं मिष्पाद्य भावयेत शिवात्मकम् । गलिते विषयौन्मुख्ये पारिमित्ये विलापिते ॥ २८४
yāgena dehaṃ miṣpādya bhāvayeta śivātmakam / galite viṣayaunmukhye pārimitye vilāpite // 284
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहे किमवशिष्येत शिवानन्दरसादृते । शिवानन्दरसापूर्णं षट्त्रिंशत्तत्त्वनिर्भरम् ॥ २८५
dehe kimavaśiṣyeta śivānandarasādṛte / śivānandarasāpūrṇaṃ ṣaṭtriṃśattattvanirbharam // 285
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहं दिवानिशं पश्यन्नर्चयन्स्याच्छिवात्मकः । विश्वात्मदेहविश्रान्तितृप्तस्तल्लिङ्गनिष्ठितः ॥ २८६
dehaṃ divāniśaṃ paśyannarcayansyācchivātmakaḥ / viśvātmadehaviśrāntitṛptastalliṅganiṣṭhitaḥ // 286
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्यं लिङ्गव्रतक्षेत्रचर्यादि नहि वाञ्छति । तावन्मात्रात्त्वविश्रान्तेः संविदः कथिताः क्रियाः ॥ २८७
bāhyaṃ liṅgavratakṣetracaryādi nahi vāñchati / tāvanmātrāttvaviśrānteḥ saṃvidaḥ kathitāḥ kriyāḥ // 287
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरा बाह्ययागान्ताः साध्या त्वत्र शिवात्मता । ततो र्घपात्रं कर्तव्यं शिवाभेदमयं परम् ॥ २८८
uttarā bāhyayāgāntāḥ sādhyā tvatra śivātmatā / tato rghapātraṃ kartavyaṃ śivābhedamayaṃ param // 288
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनन्दरससंपूर्णं विश्वदैवततर्पणम् । यथैव देहे दाहादिपूजान्तं तद्वदेव हि ॥ २८९
ānandarasasaṃpūrṇaṃ viśvadaivatatarpaṇam / yathaiva dehe dāhādipūjāntaṃ tadvadeva hi // 289
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्घपात्रे पि कर्तव्यं समासव्यासयोगतः । कानि द्रव्याणि यागाय को न्वर्घ इति नोदितम् ॥ २९०
arghapātre pi kartavyaṃ samāsavyāsayogataḥ / kāni dravyāṇi yāgāya ko nvargha iti noditam // 290
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धिकामस्य तत्सिद्धौ साधनैव हि कारणम् । मुक्तिकामस्य नो किंचिन्निषिद्धं विहितं च नो ॥ २९१
siddhikāmasya tatsiddhau sādhanaiva hi kāraṇam / muktikāmasya no kiṃcinniṣiddhaṃ vihitaṃ ca no // 291
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदेव हृद्यं तद्योग्यं शिवसंविदभेदने । कृत्वार्घपात्रं तद्विप्रुट्प्रोक्षितं कुसुमादिकम् ॥ २९२
yadeva hṛdyaṃ tadyogyaṃ śivasaṃvidabhedane / kṛtvārghapātraṃ tadvipruṭprokṣitaṃ kusumādikam // 292
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा च तेन स्वात्मानं पूजयेत्परमं शिवम् । अर्घपात्रार्चनादत्तपुष्पसंकीर्णताभयात् ॥ २९३
kṛtvā ca tena svātmānaṃ pūjayetparamaṃ śivam / arghapātrārcanādattapuṣpasaṃkīrṇatābhayāt // 293
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नार्घपात्रे त्र कुसुमं कुर्याद्देवार्चनाकृते । अर्घपात्रे तदमृतीभूतमम्ब्वेव पूजितम् ॥ २९४
nārghapātre tra kusumaṃ kuryāddevārcanākṛte / arghapātre tadamṛtībhūtamambveva pūjitam // 294
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्राणां तृप्तये यागद्रव्यशुद्ध्यै च केवलम् । एवं देहं पूजयित्वा प्राणधीशून्यविग्रहान् ॥ २९५
mantrāṇāṃ tṛptaye yāgadravyaśuddhyai ca kevalam / evaṃ dehaṃ pūjayitvā prāṇadhīśūnyavigrahān // 295
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्योन्यतन्मयीभूतान् पूजयेच्छिवतादृशे । तत्र प्राणाश्रये नयासे बुद्ध्या विरचिते सति ॥ २९६
anyonyatanmayībhūtān pūjayecchivatādṛśe / tatra prāṇāśraye nayāse buddhyā viracite sati // 296
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शून्याधिष्ठानतः सर्वमेकयत्नेन पूज्यते । न्यस्येदाधारशक्तिं तु नाभ्यधश्चतुरङ्गुलाम् ॥ २९७
śūnyādhiṣṭhānataḥ sarvamekayatnena pūjyate / nyasyedādhāraśaktiṃ tu nābhyadhaścaturaṅgulām // 297
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धरां सुरोदं तेजश्च मेयपारप्रतिष्ठितेः । पोतरूपं मरुत्कन्दस्वभावं विश्वसूत्रणात् ॥ २९८
dharāṃ surodaṃ tejaśca meyapārapratiṣṭhiteḥ / potarūpaṃ marutkandasvabhāvaṃ viśvasūtraṇāt // 298
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकमङ्गुलं न्यस्येच्चतुष्कं व्योमगर्भकम् । ईषत्समन्तादमलमिदमामलसारकम् ॥ २९९
pratyekamaṅgulaṃ nyasyeccatuṣkaṃ vyomagarbhakam / īṣatsamantādamalamidamāmalasārakam // 299
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दण्डमनन्ताख्यं कल्पयेल्लम्बिकावधि । तन्मात्रादिकलान्तं तदूर्ध्वे ग्रन्थिर्निशात्मकः ॥ ३००
tato daṇḍamanantākhyaṃ kalpayellambikāvadhi / tanmātrādikalāntaṃ tadūrdhve granthirniśātmakaḥ // 300
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र मायामये ग्रन्थौ धर्माधर्माद्यमष्टकम् । वह्निप्रागादि माया हि तत्सूतिर्विभवस्तु धीः ॥ ३०१
tatra māyāmaye granthau dharmādharmādyamaṣṭakam / vahniprāgādi māyā hi tatsūtirvibhavastu dhīḥ // 301
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायाग्रन्थेरूर्ध्वभूमौ त्रिशूलाधश्चतुष्किकाम् । शुद्धविद्यात्मिकां ध्यायेच्छदनद्वयसंयुताम् ॥ ३०२
māyāgrantherūrdhvabhūmau triśūlādhaścatuṣkikām / śuddhavidyātmikāṃ dhyāyecchadanadvayasaṃyutām // 302
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्च तत्त्वं स्थितं भाव्यं लम्बिकाब्रह्मरन्ध्रयोः । प्रकाशयोगो ह्यत्रैवं दृक्श्रोत्ररसनादिकः ॥ ३०३
tacca tattvaṃ sthitaṃ bhāvyaṃ lambikābrahmarandhrayoḥ / prakāśayogo hyatraivaṃ dṛkśrotrarasanādikaḥ // 303
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षान्यावर्ततो न्यस्येच्छक्तीनां नवकद्वयम् । विद्यापद्मे त्र तच्चोक्तमपि प्राग्दर्श्यते पुनः ॥ ३०४
dakṣānyāvartato nyasyecchaktīnāṃ navakadvayam / vidyāpadme tra taccoktamapi prāgdarśyate punaḥ // 304
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामा ज्येष्ठा रौद्री काली कलबलविकरिके बलमथनी । भूतदमनी च मनोन्मनिका शान्ता शक्रचापरुचिरत्र स्यात् ॥ ३०५
vāmā jyeṣṭhā raudrī kālī kalabalavikarike balamathanī / bhūtadamanī ca manonmanikā śāntā śakracāparuciratra syāt // 305
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभ्वी ज्ञप्तिकृतीच्छा वागीशी ज्वालिनी तथा वामा । ज्येष्ठा रौद्रीत्येताः प्राग्दलतः कालदहनवत्सर्वाः ॥ ३०६
vibhvī jñaptikṛtīcchā vāgīśī jvālinī tathā vāmā / jyeṣṭhā raudrītyetāḥ prāgdalataḥ kāladahanavatsarvāḥ // 306
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दलकेसरमध्येषु सूर्येन्दुदहनत्रयम् । निजाधिपैर्ब्रह्मविष्णुहरैश्चाधिष्ठितं स्मरेत् ॥ ३०७
dalakesaramadhyeṣu sūryendudahanatrayam / nijādhipairbrahmaviṣṇuharaiścādhiṣṭhitaṃ smaret // 307
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायोत्तीर्णं हि यद्रूपं ब्रह्मादीनां पुरोदितम् । आसनं त्वेतदेव स्यान्नतु मायाञ्जनाञ्जितम् ॥ ३०८
māyottīrṇaṃ hi yadrūpaṃ brahmādīnāṃ puroditam / āsanaṃ tvetadeva syānnatu māyāñjanāñjitam // 308
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रोर्ध्वे चेश्वरं देवं तदूर्ध्वे च सदाशिवम् । न्यस्येत्स च महाप्रेत इति शास्त्रेषु भण्यते ॥ ३०९
rudrordhve ceśvaraṃ devaṃ tadūrdhve ca sadāśivam / nyasyetsa ca mahāpreta iti śāstreṣu bhaṇyate // 309
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समस्ततत्त्वव्याप्तृत्वान्महाप्रेतः प्रबोधतः । प्रकर्षगमनाच्चैष लीनो यन्नाधरं व्रजेत् ॥ ३१०
samastatattvavyāptṛtvānmahāpretaḥ prabodhataḥ / prakarṣagamanāccaiṣa līno yannādharaṃ vrajet // 310
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्याविद्येशिनः सर्वे ह्युत्तरोत्तरतां गताः । सदाशिवीभूय ततः परं शिवमुपाश्रिताः ॥ ३११
vidyāvidyeśinaḥ sarve hyuttarottaratāṃ gatāḥ / sadāśivībhūya tataḥ paraṃ śivamupāśritāḥ // 311
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः सदाशिवो नित्यमूर्ध्वदृग्भास्वरात्मकः । कृशो मेयत्वदौर्बल्यात्प्रेतो ट्टहसनादितः ॥ ३१२
ataḥ sadāśivo nityamūrdhvadṛgbhāsvarātmakaḥ / kṛśo meyatvadaurbalyātpreto ṭṭahasanāditaḥ // 312
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य नाभ्युत्थितं मूर्धरन्ध्रत्रयविनिर्गतम् । नादान्तात्म स्मरेच्छक्तिव्यापिनीसमनोज्ज्वलम् ॥ ३१३
tasya nābhyutthitaṃ mūrdharandhratrayavinirgatam / nādāntātma smarecchaktivyāpinīsamanojjvalam // 313
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरात्रयं द्विषट्कान्तं तत्राप्यौन्मनसं त्रयम् । पङ्कजानां सितं सप्तत्रिंशदात्मेदमासनम् ॥ ३१४
arātrayaṃ dviṣaṭkāntaṃ tatrāpyaunmanasaṃ trayam / paṅkajānāṃ sitaṃ saptatriṃśadātmedamāsanam // 314
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र सर्वाणि तत्त्वानि भेदप्राणानि यत्ततः । आसनत्वेन भिन्नं हि संविदो विषयः स्मृतः ॥ ३१५
atra sarvāṇi tattvāni bhedaprāṇāni yattataḥ / āsanatvena bhinnaṃ hi saṃvido viṣayaḥ smṛtaḥ // 315
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतान्येव तु तत्त्वानि लीनानि परभैरवे । तादात्म्येनाथ सृष्टानि भिदेवार्च्यत्वयोजने ॥ ३१६
etānyeva tu tattvāni līnāni parabhairave / tādātmyenātha sṛṣṭāni bhidevārcyatvayojane // 316
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमद्भैरवबोधैक्यलाभस्वातन्त्र्यवन्ति तु । एतान्येव तु तत्त्वानि पूजकत्वं प्रयान्त्यलम् ॥ ३१७
śrīmadbhairavabodhaikyalābhasvātantryavanti tu / etānyeva tu tattvāni pūjakatvaṃ prayāntyalam // 317
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजकः परतत्त्वात्मा पूज्यं तत्त्वं परापरम् । सृष्टत्वादपरं तत्त्वजालमासनतास्पदम् ॥ ३१८
pūjakaḥ paratattvātmā pūjyaṃ tattvaṃ parāparam / sṛṣṭatvādaparaṃ tattvajālamāsanatāspadam // 318
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्याकलान्तं सिद्धान्ते वामदक्षिणशास्त्रयोः । सदाशिवान्तं समनापर्यन्तं मतयामले ॥ ३१९
vidyākalāntaṃ siddhānte vāmadakṣiṇaśāstrayoḥ / sadāśivāntaṃ samanāparyantaṃ matayāmale // 319
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मनान्तमिहाख्यातमित्येतत्परमासनम् । अर्चयित्वासनं पूज्या गुरुपङ्क्तिस्तु भाविवत् ॥ ३२०
unmanāntamihākhyātamityetatparamāsanam / arcayitvāsanaṃ pūjyā gurupaṅktistu bhāvivat // 320
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रासने पुरा मूर्तिभूतां सार्धाक्षरां द्वयीम् । न्यस्येद्व्याप्तृतयेत्युक्तं सिद्धयोगीश्वरीमते ॥ ३२१
tatrāsane purā mūrtibhūtāṃ sārdhākṣarāṃ dvayīm / nyasyedvyāptṛtayetyuktaṃ siddhayogīśvarīmate // 321
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदाशिवं महाप्रेतं मूर्तिं सार्धाक्षरां यजेत् । परत्वेन परामूर्ध्वे गन्धपुष्पादिभिस्त्विति ॥ ३२२
sadāśivaṃ mahāpretaṃ mūrtiṃ sārdhākṣarāṃ yajet / paratvena parāmūrdhve gandhapuṣpādibhistviti // 322
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यामूर्तिमथात्माख्यां द्वितीयां परिकल्पयेत् । मध्ये भैरवसद्भावं दक्षिणे रतिशेखरम् ॥ ३२३
vidyāmūrtimathātmākhyāṃ dvitīyāṃ parikalpayet / madhye bhairavasadbhāvaṃ dakṣiṇe ratiśekharam // 323
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवात्मानं वामतस्तद्देवीवद्भैरवत्रयम् । मध्ये परां पूर्णचन्द्रप्रतिमां दक्षिणे पुनः ॥ ३२४
navātmānaṃ vāmatastaddevīvadbhairavatrayam / madhye parāṃ pūrṇacandrapratimāṃ dakṣiṇe punaḥ // 324
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परापरां रक्तवर्णां किंचिदग्रां न भीषणाम् । अपरां वामशृङ्गे तु भीषणां कृष्णपिङ्गलाम् ॥ ३२५
parāparāṃ raktavarṇāṃ kiṃcidagrāṃ na bhīṣaṇām / aparāṃ vāmaśṛṅge tu bhīṣaṇāṃ kṛṣṇapiṅgalām // 325
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राग्वद्द्विधात्र षोढैव न्यासो देहे यथा कृतः । ततः सांकल्पिकं युक्तं वपुरासां विचिन्तयेत् ॥ ३२६
prāgvaddvidhātra ṣoḍhaiva nyāso dehe yathā kṛtaḥ / tataḥ sāṃkalpikaṃ yuktaṃ vapurāsāṃ vicintayet // 326
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्यभेदानुसारेण द्विचतुःषड्भुजादिकम् । कपालशूलखट्वाङ्गवराभयघटादिकम् ॥ ३२७
kṛtyabhedānusāreṇa dvicatuḥṣaḍbhujādikam / kapālaśūlakhaṭvāṅgavarābhayaghaṭādikam // 327
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामदक्षिणसंस्थानचित्रत्वात्परिकल्पयेत् । वस्तुतो विश्वरूपास्ता देव्यो बोधात्मिका यतः ॥ ३२८
vāmadakṣiṇasaṃsthānacitratvātparikalpayet / vastuto viśvarūpāstā devyo bodhātmikā yataḥ // 328
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनवच्छिन्नचिन्मात्रसाराः स्युरपवृक्तये । सर्वं ततो ङ्गवक्त्रादि लोकपालास्त्रपश्चिमम् ॥ ३२९
anavacchinnacinmātrasārāḥ syurapavṛktaye / sarvaṃ tato ṅgavaktrādi lokapālāstrapaścimam // 329
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्ये देव्यभिधा पूज्या त्रयं भवति पूजितम् । ततो मध्यगतात्तस्माद्बोधराशेः सदैवतात् ॥ ३३०
madhye devyabhidhā pūjyā trayaṃ bhavati pūjitam / tato madhyagatāttasmādbodharāśeḥ sadaivatāt // 330
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गादि निःसृतं पूज्यं विस्फुलिङ्गात्मकं पृथक् । मध्यगा किल या देवी सैव सद्भावरूपिणी ॥ ३३१
aṅgādi niḥsṛtaṃ pūjyaṃ visphuliṅgātmakaṃ pṛthak / madhyagā kila yā devī saiva sadbhāvarūpiṇī // 331
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालसंकर्षिणी घोरा शान्ता मिश्रा च सर्वतः । सिद्धातन्त्रे च सैकार्णा परा देवीति कीर्तिता ॥ ३३२
kālasaṃkarṣiṇī ghorā śāntā miśrā ca sarvataḥ / siddhātantre ca saikārṇā parā devīti kīrtitā // 332
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परा तु मातृका देवी मालिनी मध्यगोदिता । मध्ये न्यस्येत्सूर्यरुचिं सर्वाक्षरमयीं पराम् ॥ ३३३
parā tu mātṛkā devī mālinī madhyagoditā / madhye nyasyetsūryaruciṃ sarvākṣaramayīṃ parām // 333
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याः शिखाग्रे त्वैकार्णां तस्याश्चाङ्गादिकं त्विति । ततो विश्वं विनिष्क्रान्तं पूजितं दक्षिणोत्तरे ॥ ३३४
tasyāḥ śikhāgre tvaikārṇāṃ tasyāścāṅgādikaṃ tviti / tato viśvaṃ viniṣkrāntaṃ pūjitaṃ dakṣiṇottare // 334
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यादेव पूजितं तेन सकृन्मध्ये प्रपूजयेत् । श्रीदेव्यायामले चोक्तं यागे डामरसंज्ञिते ॥ ३३५
syādeva pūjitaṃ tena sakṛnmadhye prapūjayet / śrīdevyāyāmale coktaṃ yāge ḍāmarasaṃjñite // 335
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासाग्रे त्रिविधं कालं कालसंकर्षिणी सदा । मुखस्था श्वासनिःश्वासकलनी हृदि कर्षति ॥ ३३६
nāsāgre trividhaṃ kālaṃ kālasaṃkarṣiṇī sadā / mukhasthā śvāsaniḥśvāsakalanī hṛdi karṣati // 336
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरकैः कुम्भकैर्धत्ते ग्रसते रेचकेन तु । कालं संग्रसते सर्वं रेचकेनोत्थिता क्षणात् ॥ ३३७
pūrakaiḥ kumbhakairdhatte grasate recakena tu / kālaṃ saṃgrasate sarvaṃ recakenotthitā kṣaṇāt // 337
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इच्छाशक्तिः परा नाम्ना शक्तित्रितयबोधिनी । याज्या कर्षति यत्सर्वं कालाधारप्रभञ्जनम् ॥ ३३८
icchāśaktiḥ parā nāmnā śaktitritayabodhinī / yājyā karṣati yatsarvaṃ kālādhāraprabhañjanam // 338
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह किल दृक्कर्मेच्छाः शिव उक्तास्तास्तु वेद्यखण्डनके । स्थूले सूक्ष्मे क्रमशः सकलप्रलयाकलौ भवतः ॥ ३३९
iha kila dṛkkarmecchāḥ śiva uktāstāstu vedyakhaṇḍanake / sthūle sūkṣme kramaśaḥ sakalapralayākalau bhavataḥ // 339
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धा एव तु सुप्ता ज्ञानाकलतां गताः प्रबुद्धास्तु । प्रविभिन्नकतिपयात्मकवेद्यविदो मन्त्र उच्यन्ते ॥ ३४०
śuddhā eva tu suptā jñānākalatāṃ gatāḥ prabuddhāstu / pravibhinnakatipayātmakavedyavido mantra ucyante // 340
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिन्ने त्वखिले वेद्ये मन्त्रेशास्तन्महेशास्तु । भिन्नाभिन्ने तदियान् सुशिवान्तो ध्वोदितः प्रेते ॥ ३४१
bhinne tvakhile vedye mantreśāstanmaheśāstu / bhinnābhinne tadiyān suśivānto dhvoditaḥ prete // 341
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता एव गलति भेदप्रसरे क्रमशो विकासमायान्त्यः । अन्योन्यासंकीर्णास्त्वरात्रयं गलितभेदिकास्तु ततः ॥ ३४२
tā eva galati bhedaprasare kramaśo vikāsamāyāntyaḥ / anyonyāsaṃkīrṇāstvarātrayaṃ galitabhedikāstu tataḥ // 342
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मत्रय्यौन्मनसी तदिदं स्यादासनत्वेन । ता एवान्योन्यात्मकभेदावच्छेदनाजिहासुतया ॥ ३४३
padmatrayyaunmanasī tadidaṃ syādāsanatvena / tā evānyonyātmakabhedāvacchedanājihāsutayā // 343
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किल शक्तितद्वदादिप्रभिदा पूज्यत्वमायाताः । भेदगलनाद्यकोटेरारभ्य यतो निजं निजं रूपम् ॥ ३४४
kila śaktitadvadādiprabhidā pūjyatvamāyātāḥ / bhedagalanādyakoṭerārabhya yato nijaṃ nijaṃ rūpam // 344
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभ्रति तास्तु त्रित्वं तासां स्फुटमेव लक्ष्येत । संभाव्यवेद्यकालुष्ययोगतो न्योन्यलब्धसंकरतः ॥ ३४५
bibhrati tāstu tritvaṃ tāsāṃ sphuṭameva lakṣyeta / saṃbhāvyavedyakāluṣyayogato nyonyalabdhasaṃkarataḥ // 345
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राक् प्रस्फुटं त्रिभावं नागच्छन्नत्र तु तथा न । अन्योन्यात्मकभेदावच्छेदनकलनसंग्रसिष्णुतया । स्वातन्त्र्यमात्रसारा संवित्सा कालकर्षिणी कथिता ॥ ३४६
prāk prasphuṭaṃ tribhāvaṃ nāgacchannatra tu tathā na / anyonyātmakabhedāvacchedanakalanasaṃgrasiṣṇutayā / svātantryamātrasārā saṃvitsā kālakarṣiṇī kathitā // 346
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैव च भूयः स्वस्मात्संकर्षति कालमिह बहिष्कुरुते । संकर्षिणीति कथिता मातृष्वेतेषु सद्भावः ॥ ३४७
saiva ca bhūyaḥ svasmātsaṃkarṣati kālamiha bahiṣkurute / saṃkarṣiṇīti kathitā mātṛṣveteṣu sadbhāvaḥ // 347
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वं सत्ता प्राप्तिर्मातृषु मेयो नया संश्च । विश्वजननीषु शक्तिषु परमार्थो हि स्वतन्त्रतामात्रम् ॥ ३४८
tattvaṃ sattā prāptirmātṛṣu meyo nayā saṃśca / viśvajananīṣu śaktiṣu paramārtho hi svatantratāmātram // 348
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषणविदिक्रियात्मकमेतत्पूज्यं यतो नवच्छिन्नम् । यस्मिन्सर्वावच्छेददिशो पि स्युः समाक्षिप्ताः ॥ ३४९
eṣaṇavidikriyātmakametatpūjyaṃ yato navacchinnam / yasminsarvāvacchedadiśo pi syuḥ samākṣiptāḥ // 349
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविकल्पमिह न याति हि पूज्यत्वं नच विकल्प एकत्र । बहवो धर्मास्तस्माद् यो धर्मस्तावतो धर्मान् ॥ ३५०
avikalpamiha na yāti hi pūjyatvaṃ naca vikalpa ekatra / bahavo dharmāstasmād yo dharmastāvato dharmān // 350
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आक्षिपति तत्र रूढः सर्वोत्कृष्टो धरस्थितास्त्वन्ये । इति भैरवपरपूजातत्त्वं श्रीडामरे महायागे ॥ ३५१
ākṣipati tatra rūḍhaḥ sarvotkṛṣṭo dharasthitāstvanye / iti bhairavaparapūjātattvaṃ śrīḍāmare mahāyāge // 351
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयमेव सुप्रसन्नः श्रीमान् शंभुर्ममादिक्षत् । बाह्ययागे तु पद्मानां त्रितये पि प्रपूजयेत् ॥ ३५२
svayameva suprasannaḥ śrīmān śaṃbhurmamādikṣat / bāhyayāge tu padmānāṃ tritaye pi prapūjayet // 352
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्रान्तं परिवारौघमिति नो दैशिकागमः । अग्नीशरक्षोवाय्वन्तदिक्षु विद्याङ्गपञ्चकम् ॥ ३५३
astrāntaṃ parivāraughamiti no daiśikāgamaḥ / agnīśarakṣovāyvantadikṣu vidyāṅgapañcakam // 353
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्त्यङ्गानि शिवाङ्गानि तथैवात्र पुनर्द्वये । अस्त्रं न्यस्येच्चतुर्दिक्कं मध्ये लोचनसंज्ञकम् ॥ ३५४
śaktyaṅgāni śivāṅgāni tathaivātra punardvaye / astraṃ nyasyeccaturdikkaṃ madhye locanasaṃjñakam // 354
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्राष्टके ष्टकयुगमघोरादेः स्वयामलम् । तथा द्वादशकं षट्कं चतुष्कं मिश्रितं द्विशः ॥ ३५५
patrāṣṭake ṣṭakayugamaghorādeḥ svayāmalam / tathā dvādaśakaṃ ṣaṭkaṃ catuṣkaṃ miśritaṃ dviśaḥ // 355
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वशो द्विगुणादीत्थमावृतित्वेन पूजयेत् । लोकपालांस्ततः सास्त्रान्स्वदिक्षु दशसु क्रमात् ॥ ३५६
sarvaśo dviguṇādītthamāvṛtitvena pūjayet / lokapālāṃstataḥ sāstrānsvadikṣu daśasu kramāt // 356
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं त्रिशूलपर्यन्तदेवीतादात्म्यवृत्तितः । तिष्ठन्नत्रार्पयन्विश्वं तर्पयेद्देवतागणम् ॥ ३५७
itthaṃ triśūlaparyantadevītādātmyavṛttitaḥ / tiṣṭhannatrārpayanviśvaṃ tarpayeddevatāgaṇam // 357
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जपं प्रकुर्वीत प्रतिमन्त्रं द्विपञ्चधा । एकैकस्य त्र्यात्मकत्वादभेदाच्चापि सर्वशः ॥ ३५८
tato japaṃ prakurvīta pratimantraṃ dvipañcadhā / ekaikasya tryātmakatvādabhedāccāpi sarvaśaḥ // 358
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिहृत्कण्ठतालूर्ध्वकुण्डे ज्वलनवत्स्मरन् । मन्त्रचक्रं तत्र विश्वं ज्वह्वन्संपादयेद्धुतिम् ॥ ३५९
nābhihṛtkaṇṭhatālūrdhvakuṇḍe jvalanavatsmaran / mantracakraṃ tatra viśvaṃ jvahvansaṃpādayeddhutim // 359
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षाकर्मणि कर्तव्ये दीक्षां येनाध्वना गुरुः । चिकीर्षुर्देह एवादौ भूयस्तं मुख्यतो र्पयेत् ॥ ३६०
dīkṣākarmaṇi kartavye dīkṣāṃ yenādhvanā guruḥ / cikīrṣurdeha evādau bhūyastaṃ mukhyato rpayet // 360
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.